Rechtbank: geen McDonald's met drive-through in Warnsveld, aanvraag terecht buiten behandeling gelaten Een bedrijf wil in Warnsveld, bij Zutphen, een McDonald's bouwen met een drive-through en een parkeerterrein. Op 22 december 2023 vroeg het daarvoor een omgevingsvergunning aan voor de activiteiten bouwen en uitweg. De gemeente Zutphen vond dat de aanvraag onvolledig was en liet haar uiteindelijk buiten behandeling. De rechtbank Gelderland bevestigt dat nu: de gemeente deed dat terecht.
Het college van burgemeester en wethouders vroeg het bedrijf in 2024 meermaals om aanvullende gegevens, waaronder een ruimtelijke onderbouwing, tekeningen en berekeningen voor de verkeersontsluiting. Het bedrijf leverde een deel aan, maar vond dat een ruimtelijke onderbouwing niet nodig was en dat voor de uitweg geen vergunning hoefde te worden aangevraagd. Op 11 oktober 2024 liet het college de aanvraag daarom buiten behandeling. Het bedrijf ging in beroep, maar had toen nog geen bezwaarprocedure doorlopen. Dat is later alsnog gebeurd: op 21 juli 2026 hield het college bij de beslissing op bezwaar vast aan zijn standpunt.
Het eerste beroep, tegen het besluit van 11 oktober 2024, had volgens de rechtbank niet ingeschreven mogen worden. Tegen dat primaire besluit stond alleen bezwaar open. Het bedrijf krijgt het griffierecht van € 371 voor die zaak terug.
In het tweede beroep, tegen de beslissing op bezwaar, draaide het om de vraag of het plan in strijd is met het bestemmingsplan. Ter plaatse is horeca toegestaan, gedefinieerd als een bedrijf waar dranken en etenswaren 'voor gebruik ter plaatse' worden verstrekt. Het bedrijf betoogde dat een restaurant met een drive-through daaronder valt, omdat bezoekers hun eten ook in de auto op het parkeerterrein kunnen opeten. De rechtbank volgt dat niet. De drive-through is gericht op afhalen en niet op gebruik ter plaatse. Het is bovendien een wezenlijk onderdeel van het restaurant en dus niet ondergeschikt. Omdat de planregels duidelijk zijn, is er geen ruimte voor de uitleg dat alleen zuivere afhaalrestaurants zijn uitgesloten.
Ook het beroep op de meldingsregeling in het bestemmingsplan slaagt niet. Een andere vorm van horeca is toegestaan na voorafgaande melding, maar uit de planregels en de bijbehorende bijlage blijkt dat een akkoordverklaring van de gemeente nodig is. Het bedrijf diende op 7 maart 2024 een melding in en kreeg daar geen reactie op, zodat het gebruik niet is toegestaan. Het overgangsrecht helpt het bedrijf evenmin: het gebruik zou worden geïntensiveerd en daarmee veranderen in een ander gebruik dat met het plan in strijd is.
Tot slot ging het om de uitweg. Het bedrijf stelde dat die onder de nieuwe provinciale omgevingsverordening vergunningvrij is. De rechtbank toetst echter aan het recht van vóór 1 januari 2024, omdat de aanvraag eerder is ingediend. Onder de toen geldende verordening was voor een uitweg wel een vergunning nodig, en de daarvoor gevraagde gegevens heeft het bedrijf niet aangeleverd.
De rechtbank verklaart het beroep tegen de beslissing op bezwaar ongegrond. Het besluit om de aanvraag buiten behandeling te laten blijft in stand. Een proceskostenvergoeding krijgt het bedrijf niet. De gemeente moet het griffierecht van € 371 voor de ten onrechte ingeschreven zaak terugbetalen.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: geen beroep omwonenden tegen 11 appartementen in Arnhem, mail met gronden kwam te laat In de Arnhemse wijk Saksen Weimar wil een bouwbedrijf een woontoren met 11 appartementen neerzetten aan de Compagnieplaats. Het college van burgemeester en wethouders gaf daarvoor op 26 april 2022 een omgevingsvergunning. Omwonenden zijn het daar niet mee eens: ze vrezen onder meer dat het gebouw er lelijk uitziet en dat het extra stikstof veroorzaakt op de nabijgelegen Veluwe. Nu de Raad van State uitspraak heeft gedaan, staat vast dat de bouw door kan gaan.
De zaak is in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beland, tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 5 december 2024. De rechtbank verklaarde de beroepen van twee groepen omwonenden ongegrond, respectievelijk niet-ontvankelijk. Het college had eerder, op 28 maart 2023, de bezwaren van beide groepen ongegrond verklaard en de vergunning met een aanvullende motivering in stand gelaten.
Voor de tweede groep omwonenden liep de zaak vast op een procedurele kwestie. Zij had alleen een kort pro forma beroepschrift ingediend, namens 'de bezwaarmakers/omwonenden/ondertekenaars'. De rechtbank vond dat daaruit niet bleek wie er precies beroep instelde, en verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk. Op dat punt gaf de Raad van State de omwonende gelijk: uit de e-mail waarmee het beroepschrift was verstuurd bleek wel degelijk dat zij zelf beroep instelde. Toch haalde dat haar niet uit de problemen. De rechtbank had haar tot en met 6 juni 2023 de tijd gegeven om de gronden van het beroep in te dienen. Haar mail met die gronden is pas op 7 juni 2023 bij de rechtbank binnengekomen. Zij zegt dat ze al eerder een foutmelding kreeg, maar kon dat niet met stukken aantonen. De Raad van State wijst erop dat zij het speciale Veilig Mailen-systeem van de rechtbank niet goed heeft gebruikt. Bovendien had ze de rechtbank direct kunnen bellen of om uitstel kunnen vragen. Dat ze tot de laatste dag wachtte, komt voor haar eigen rekening en risico.
De eerste groep omwonenden bracht drie bezwaren naar voren. Het eerste ging over welstand: zij vinden de toren met uitkragende balkons, houten gevelbekleding en zonder parkeerkelder niet passen bij de buurt. Het college mocht echter afgaan op het welstandsadvies van het Team Welstand en Monumenten, dat op alle bezwaren inging. De omwonenden hebben dat advies onvoldoende gemotiveerd betwist, aldus de Raad van State.
Het tweede bezwaar ging over stikstof. De rechtbank vond dat de omwonenden zich hier niet op konden beroepen omdat zij te ver van de Veluwe wonen. De Raad van State bevestigt dat. Het natuurgebied ligt op ongeveer 670 meter of meer van hun woningen, met daartussen andere bebouwing en een provinciale weg. Dat zij vanaf hun hoger gelegen woningen enig zicht hebben op de Veluwe en er vaak recreëren, maakt het gebied nog geen onderdeel van hun directe woon- en leefomgeving. Een eerdere uitspraak waarin wel een beroep op stikstof werd toegestaan, ging over percelen met een open gebied ertussen en is daarom niet vergelijkbaar.
Het derde bezwaar betrof de bezwaarfase bij de gemeente. De omwonenden vonden dat zij onvoldoende konden reageren op een nieuw stikstofrapport en dat de tweede hoorzitting werd gepland op een moment dat hun gemachtigde niet kon. De rechtbank was hier ten onrechte niet op ingegaan, maar volgens de Raad van State is er niets misgegaan. De omwonenden kregen 14 dagen om op het rapport te reageren en er was een tweede hoorzitting. Dat hun gemachtigde verhinderd was, verandert daar niets aan.
De Raad van State verklaart beide hogere beroepen ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De omgevingsvergunning voor de 11 appartementen blijft dus in stand. Het college hoeft de proceskosten van de omwonenden niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: bioscoop LAB111 moet om middernacht sluiten wegens overlast voor omwonenden Wie na een filmavond in Amsterdam-West het pand van LAB111 verlaat, loopt zo de woonwijk in. Bezoekers praten hard, maken fietskettingen los en gaan in groepjes naar huis, vertellen omwonenden van de Arie Biemondstraat en de Nicolaas Beetsstraat. De slaapkamers van een aantal van hen liggen aan de kant van de ingang. Door de bebouwing weerkaatst het geluid tussen de woongebouwen en het pand van de bioscoop, waardoor het extra hard klinkt.
LAB111 is sinds 2024 een culturele bioscoop. In het pand verhuurt het bedrijf ook zalen aan creatieve ondernemers en kunstenaars, en het exploiteert er een horecagelegenheid. Bij besluit van 12 december 2022 verlengde de burgemeester van Amsterdam de exploitatievergunning voor die horeca met vijf jaar, met openingstijden tot 01.00 uur op doordeweekse dagen en tot 03.00 uur op vrijdag en zaterdag. Acht omwonenden maakten bezwaar. Zij zeiden al veel overlast te ervaren en verwachtten meer bij ruimere openingstijden. Bij besluit van 11 mei 2023 verklaarde de burgemeester de bezwaren deels gegrond. De horeca moest ondergeschikt blijven aan de filmactiviteiten en mocht niet langer open dan een uur voor en een uur na de activiteiten, met een sluitingstijd van uiterlijk 00.00 uur.
LAB111 ging daartegen in beroep. De rechtbank Amsterdam oordeelde in een tussenuitspraak van 28 november 2024 dat de burgemeester het besluit onvoldoende had gemotiveerd. Zij had het moeten toetsen aan artikel 3.15 van de Algemene Plaatselijke Verordening, de bepaling over het beperken van openingstijden van horecabedrijven, en moest ingaan op de voorbeelden die LAB111 aanvoerde voor haar beroep op het gelijkheidsbeginsel. De burgemeester vulde haar motivering aan. In de einduitspraak van 6 juni 2025 liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand.
In hoger beroep voerde LAB111 aan dat de overlast onvoldoende was onderbouwd en dat het bedrijf zich niet als zelfstandige horeca gedraagt. Ook zou het park op 120 meter afstand geen rol mogen spelen. Verder zou de rechtbank haar belang bij langere openingstijden hebben onderschat: zij kan dan meer films na 21.30 uur programmeren en meer omzet draaien. Ten slotte vond LAB111 dat drie andere horecagelegenheden in de buurt, die wel ruimere openingstijden hebben, gelijk te stellen zijn aan haar.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State volgt de rechtbank. De burgemeester mocht de feitelijke situatie meewegen: een dichtbevolkte woonwijk, geen uitgaansgebied. Geluidsmetingen zijn bij dit soort besluiten niet vereist. Het Peutz-rapport van 2 september 2020 meette weliswaar het geluid van een nabijgelegen parkje en niet dat van LAB111, maar toont wel dat de akoestiek ter plaatse het geluidsniveau beïnvloedt. De overlast van het parkje mocht de burgemeester meenemen, omdat ook die het woon- en leefklimaat raakt. De omwonenden verklaarden op de zitting dat er nu al veel overlast is rond middernacht. Volgens de Afdeling is aannemelijk dat die samenhangt met de horeca in het pand, omdat de meeste films eerder afgelopen zijn en bezoekers daarna blijven napraten. Bij een langere openingstijd zal die overlast dus toenemen.
De rechtbank was er ten onrechte van uitgegaan dat LAB111 al aan een sluitingstijd van 00.00 uur gebonden was. Onder de vorige vergunning waren de tijden tot 01.00 en 03.00 uur. De nieuwe tijden beperken de juridische mogelijkheden van LAB111 dus wel. Toch worden haar belangen niet onevenredig geschaad, omdat zij van de ruimere tijden nauwelijks gebruikmaakte en feitelijk al tot 00.00 uur open was. Het belang om juridisch flexibel te blijven weegt minder zwaar dan het belang van de omwonenden dat de overlast niet toeneemt. Het beroep op het gelijkheidsbeginsel faalt ook: de burgemeester heeft uitgebreid uitgelegd waarin de drie horecagelegenheden verschillen, en LAB111 maakte niet aannemelijk dat die verschillen er niet zijn.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de tussenuitspraak en de einduitspraak, voor zover aangevallen. LAB111 blijft daarmee gebonden aan een sluitingstijd van uiterlijk 00.00 uur. De burgemeester hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: vergunning voor toegangsweg kippenbedrijf Lopik blijft niet in stand wegens geluidshinder Een pluimveehouderij aan de Lopikerweg west in Lopik wilde een nieuwe toegangsweg aanleggen, tegenover de woning van twee buurtbewoners. Zij vreesden veel geluidsoverlast, vooral in de nacht, wanneer kuikens worden afgevoerd. De gemeente Lopik verleende in 2022 een omgevingsvergunning voor de weg, maar de buren stapten naar de rechter.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 13 december 2023. Die rechtbank had het besluit van het college van burgemeester en wethouders van 29 september 2022 vernietigd, maar de rechtsgevolgen ervan in stand gelaten. Dat betekende dat de vergunning in de praktijk bleef gelden. De buren gingen daartegen in hoger beroep, omdat zij vonden dat de weg wel degelijk in strijd was met een goede ruimtelijke ordening.
De kern van het geschil was het aantal nachten waarin kuikens over de nieuwe weg worden afgevoerd. Partijen waren het erover eens dat nachtelijk transport alleen aanvaardbaar is als het maximaal 12 keer per jaar gebeurt. De rechtbank was ervan uitgegaan dat het om hooguit 8 nachten per jaar ging. Volgens de buren kon het echter tot 48 nachten per jaar oplopen, wat blijkt uit een akoestisch onderzoek dat de pluimveehouder zelf had laten uitvoeren.
De Raad van State stelt vast dat noch de aanvraag, noch de verleende vergunning het aantal nachten beperkt tot 8 of 12. De vergunning laat het dus toe dat de weg vaker dan 12 keer per jaar 's nachts wordt gebruikt voor het afvoeren van kuikens. Het college wees erop dat het bij overschrijding kan handhaven op grond van de omgevingsvergunning voor de pluimveehouderij zelf. Volgens de Afdeling doet dat niet af aan het feit dat de vergunning voor de weg dat extra gebruik wel toestaat. De weg, zoals die is vergund, is daarom in strijd met een goede ruimtelijke ordening.
De rechtbank heeft de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit dus ten onrechte in stand gelaten. Ook had de rechtbank het college moeten veroordelen tot vergoeding van de deskundigenkosten die de buren in beroep hadden gemaakt. De Afdeling doet dat alsnog, behalve voor kosten die alleen voor de zienswijze zijn gemaakt. Het college moet opnieuw op de aanvraag beslissen en daarbij ook meewegen dat de pluimveehouderij lijkt te worden beëindigd.
De Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond en vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover die de rechtsgevolgen in stand liet en geen deskundigenkosten toekende. Het college moet € 948,95 aan deskundigenkosten vergoeden, € 1.868,00 aan proceskosten in hoger beroep en € 279,00 aan griffierecht.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter: wijkstichting is geen belanghebbende in zaak over dassenraster bij voetbalveld In Overhees, een wijk in Soest, ligt een voetbalclub vlak bij een bosgebied met een dassenburcht. De das foerageert op een van de voetbalvelden en beschadigt het veld. De gemeente Soest, eigenaar van de velden, vroeg daarom op 22 juli 2024 bij de provincie Utrecht een omgevingsvergunning aan voor een flora- en faunaactiviteit: het plaatsen van een dassenraster rondom het veld, zodat de dassen geen schade meer aanrichten.
Gedeputeerde staten van Utrecht verleenden die vergunning op 28 november 2024, geldig tot en met 1 oktober 2028. Stichting Behoud Overhees, die opkomt voor de leefomgeving in de wijk, maakte bezwaar. Op 23 september 2025 verklaarden gedeputeerde staten dat bezwaar gegrond. Zij trokken de vergunning in en verleenden meteen een nieuwe vergunning voor hetzelfde doel, met een aangepaste motivering. Daartegen ging de stichting in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland.
Tegen de verwachting van de stichting kwam de rechtbank niet toe aan de vraag of de vergunning terecht was verleend. Bij de voorbereiding van de zitting zag de rechtbank aanleiding om uit zichzelf te onderzoeken of de stichting wel belanghebbende is. Alleen een belanghebbende kan bij de bestuursrechter beroep instellen. De rechtbank vroeg de stichting daarom op 3 september 2026 een overzicht te sturen van haar feitelijke werkzaamheden sinds de oprichting op 30 november 2023. De provincie stelde pas op de zitting van 16 september 2026 dat de stichting geen belanghebbende is. De stichting vond het teleurstellend dat de rechtbank dit zo laat aan de orde stelde.
Voor een rechtspersoon geldt dat het algemene belang dat zij behartigt zowel in haar statuten als in haar feitelijke werkzaamheden terug moet komen. Hoe ruimer de doelstelling, hoe zwaarder de eisen aan de werkzaamheden. De doelstelling van de stichting, het bevorderen van het leefmilieu van Overhees, waaronder behoud en versterking van de aangrenzende natuur en het landschap, vond de rechtbank in orde. Het voetbalveld ligt bovendien binnen het werkgebied.
De werkzaamheden waren het probleem. Over twee jaar bezien noemde de stichting een bewonersbijeenkomst, een kerstkaartenactie, een nieuwsbrief, een informatieavond over grondwater, overleg met de gemeente over de herinrichting van openbaar groen, een bijdrage aan een scoutingactiviteit en een reactie op een concept-omgevingsprogramma over water. Volgens de rechtbank is dat vrij beperkt, zeker bij zo'n ruime doelstelling. Alleen het overleg over het groen aan het Hazepad zou als natuurwerk kunnen tellen, maar daarbij werden boomsoorten gewijzigd met het oog op zonnepanelen, wat vooral de bewoners diende. De informatieavond over grondwater was vooral gericht op wateroverlast voor bewoners. De overige activiteiten zag de rechtbank niet als relevant. Dat de rechtbank niet alleen naar dassenbescherming keek maar naar alle natuurwerkzaamheden in Overhees en omgeving, veranderde daar niets aan.
De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk. De stichting krijgt haar griffierecht niet terug en geen vergoeding van haar proceskosten. De omgevingsvergunning voor het dassenraster blijft daarmee in stand.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht