Raad van State: geen VOG voor man met kinderpornoverleden die zomerkampen wil begeleiden Een man uit Noord-Holland wilde begeleider worden bij zomerkampen voor kinderen. In zijn eigen jeugd hadden zulke kampen hem door een moeilijke periode geholpen, en dat wilde hij doorgeven aan andere kinderen. Voor die functie had hij een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig, een document waarmee de overheid verklaart dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde baan. De minister weigerde die verklaring.
De reden was zijn strafblad. In 2018 had de rechtbank Noord-Holland hem veroordeeld voor het bezit en de verspreiding van kinderpornografie. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met een proeftijd van twee jaar en 240 uur werkstraf. Het gerechtshof Amsterdam bevestigde dat vonnis in 2019. De minister wees de aanvraag in september 2023 af en verklaarde het bezwaar in januari 2024 ongegrond. De rechtbank vond die weigering op 23 augustus 2024 rechtmatig. Daartegen ging de man in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De man voerde aan dat de kans op herhaling nihil is. Volgens hem is niet gebleken van een pedofiele stoornis, is het reclasseringstoezicht goed afgesloten en zijn er sinds zijn veroordeling geen nieuwe incidenten geweest. Hij wees op zijn ontwikkeling: hij had een EHBO-cursus gevolgd, werkte als au-pair in het buitenland en woonde niet meer in een beschermde woonvorm. Ook hanteert Club Adventure, de organisatie waarvoor hij de VOG nodig had, een vier-ogenbeleid, zodat een begeleider zo min mogelijk alleen met een kind is. Weigeren was daarom volgens hem evident onevenredig.
De Afdeling oordeelde anders. Omdat het om een zedendelict gaat van minder dan twintig jaar geleden en om een functie met een afhankelijkheidsrelatie, geldt een verscherpt toetsingskader. Dan mag de VOG alleen worden afgegeven als weigeren evident onevenredig is. Volgens de Afdeling is dat niet zo. Uit het reclasseringsadvies van 5 februari 2018 blijkt dat het herhalingsrisico als laag tot gemiddeld werd ingeschat. Dat is niet nihil. Een eindgesprek in maart 2023 waarin het risico nihil zou zijn genoemd, is niet schriftelijk aan de Afdeling voorgelegd. Het vier-ogenbeleid sluit het risico op één-op-één contact met minderjarigen niet uit. Het belang van de bescherming van kwetsbare kinderen weegt daarom zwaarder dan zijn wens om begeleider te worden.
Zijn verzoek om een deskundige aan te wijzen die de recidivekans onderzoekt, wees de Afdeling af. Er was volgens haar geen reden om aan de conclusies uit het dossier te twijfelen. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De man krijgt dus geen VOG voor het werk bij de zomerkampen. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: ouderschuld van € 41.684 niet over te nemen bij toeslagenhersteloperatie Een vrouw die gedupeerd is in de toeslagenaffaire leende € 41.684 van haar ouders. Op papier staat die lening in een onderhandse overeenkomst: een gewone schriftelijke afspraak zonder notaris. Daarin staat dat het bedrag uiterlijk op 1 december 2037 moet zijn afgelost. Aflossingstermijnen zijn er niet. De vrouw wilde dat de overheid deze schuld zou overnemen als onderdeel van het herstel van de schade die zij door de toeslagenaffaire opliep.
De Belastingdienst/Toeslagen weigerde dat bij besluit van 22 juli 2024. Het bezwaar daartegen verklaarde de minister van Financiën op 18 februari 2025 ongegrond. Volgens de minister voldoet de schuld niet aan de voorwaarden van de Wet hersteloperatie toeslagen: de lening is niet vastgelegd in een notariële akte en niet gebleken is dat de schuld vóór 1 juni 2021 opeisbaar was.
De rechtbank Amsterdam gaf de minister op 29 augustus 2025 gelijk. Zij overwoog dat de eindtermijn van 2037 nog niet is verstreken en dat er daarom geen achterstallige betalingen of opeisbare termijnbedragen zijn. Ook was niet gebleken dat de vrouw vóór 1 juni 2021 achterliep met de rente. Haar beroep op het gelijkheidsbeginsel strandde. De regeling is er niet om gedupeerden van elke betalingsverplichting te bevrijden, maar om te voorkomen dat zij worden geconfronteerd met incassomaatregelen. Het onderscheid tussen ouders met en zonder betalingsachterstand op 1 juni 2021 is volgens de wetgever gerechtvaardigd.
De vrouw ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 29 augustus 2025. Haar gronden herhaalden grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd, en zij gaf niet aan waarom de motivering van de rechtbank onjuist of onvolledig zou zijn. Dat haar vader mondeling zou hebben aangemaand tot betaling, vond de Afdeling onvoldoende zonder nadere stukken om te bewijzen dat de schuld opeisbaar was.
De vrouw verwees op de zitting ook naar een uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 5 februari 2024. Daarin was geoordeeld dat het vereiste van een notariële akte buiten toepassing kon blijven. De Afdeling volgde dat niet: de wetgever heeft dit vereiste bewust in de wet opgenomen. Bovendien zou het niet-tegenwerpen van het aktevereiste haar niet baten, omdat dan nog steeds de eis van opeisbaarheid niet is gehaald.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De schuld van € 41.684 aan de ouders wordt dus niet overgenomen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: zoutwinning Nedmag Veendam mag doorgaan, hervatting winning TR-9 beperkt tot 11 mei 2033 Nedmag wint al sinds 1972 magnesiumzout in de omgeving van Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen, op 1.300 tot 1.800 meter diepte. Water wordt in de ondergrondse holtes (cavernes) geïnjecteerd, waarna de zoutoplossing (pekel) naar boven komt. In 2018 ging het mis in een cluster van verbonden cavernes (het TR-cluster): door hoge druk ontstond een scheur in het zoutdak en stroomde een grote hoeveelheid pekel en mogelijk diesel weg naar hogere lagen. Het toezicht op de mijnen (SodM) droeg Nedmag op de actieve winning uit dat cluster te stoppen en de druk laag te houden. Dat leidt tot extra bodemdaling.
Naar aanleiding daarvan diende Nedmag in 2018 een nieuw winningsplan in, dat loopt tot en met 2045. Het voorziet in de beheersing van het TR-cluster, hervatting van de actieve winning uit caverne TR-9, de aanleg van vier nieuwe cavernes (VE-5 tot en met VE-8) en het afsluiten van drie oude putten. De staatssecretaris stemde op 30 april 2021 gedeeltelijk in met dat plan. Winning uit caverne VE-3 weigerde hij. De verwachte bodemdaling door zout- en gaswinning samen bedraagt volgens het besluit maximaal 1,08 meter in 2080. Op 1 november 2022 vernietigde de rechtbank Den Haag dit besluit, omdat onvoldoende was gemotiveerd waarom de winning uit TR-9 mocht worden hervat tegen het negatieve advies van het SodM in en waarom werd afgeweken van het waterschapsadvies over bodemdaling. Provincie, gemeenten, omwonenden, een stichting, Nedmag en de staatssecretaris gingen in hoger beroep. Na de rechtbankuitspraak nam de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuw instemmingsbesluit, dat ook aan de Afdeling is voorgelegd.
De Afdeling verwerpt alle hoger beroepen en bevestigt de vernietiging door de rechtbank, met verbetering van de gronden. De rechtbank had ten onrechte geoordeeld dat niet was beoordeeld of het aflaten van pekel uit het TR-cluster voldoet aan de wettelijke weigeringsgronden; dat is wel gebeurd. Het besluit moest toch vernietigd blijven, omdat de staatssecretaris zijn afwijking van het advies van het SodM over TR-9 niet had gemotiveerd. Het SodM noemde hervatting van de winning uit TR-9 onverstandig. De Afdeling vindt het winningsplan volledig genoeg en de nieuwe winningsmethoden veilig genoeg. Dat dakolie naar het grondwater migreert, acht zij niet aannemelijk door de dikke kleilaag boven het zout. De bodemdaling verloopt gelijkmatig en leidt niet tot schade aan gebouwen. De schaderegeling is toereikend, en gemeenten en provincie kunnen zich niet op het EVRM beroepen.
Over het nieuwe besluit oordeelt de Afdeling anders. De nieuwe motivering voor TR-9 is wel toereikend: aangroei aan het TR-cluster duurt minimaal 17 jaar actieve winning, terwijl nog maximaal 6,5 jaar winning is toegestaan, met een drukbeperking en een meet- en regelprotocol. Ook de gevolgen voor de waterhuishouding zijn voldoende onderbouwd, nu het waterschap zijn negatieve advies heeft ingetrokken. Eén punt houdt geen stand. Artikel 4 bepaalde dat maximaal 6,5 jaar na herstart zout uit TR-9 mag worden gewonnen, maar liet open of die termijn doorloopt bij een onderbreking. Dat is in strijd met de rechtszekerheid.
De Afdeling vernietigt artikel 4 van het nieuwe besluit en herstelt het zelf. Voortaan geldt: 'Het is niet toegestaan om na 11 mei 2033 actief zout te winnen uit de caverne TR-9.' De overige beroepen tegen het nieuwe besluit zijn ongegrond. De staatssecretaris moet de proceskosten van Stichting Stop Zoutwinning en anderen (€ 1.474,34) en van een omwonende (€ 1.815,48) vergoeden en € 548 griffierecht betalen. Verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn beoordeelt de Afdeling in een afzonderlijke uitspraak.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: klooster Mariabosch in Baexem hoeft geen gemeentelijk monument te worden, sloop mag In Baexem, gemeente Leudal, staat het kloostercomplex Mariabosch. Het bestaat uit een kapel uit 1933, een middendeel uit 1877 met een tussendeel uit 1934 en een poortgebouw uit 1954. Sinds 2010 is het complex geen klooster meer. Het middendeel, waarvan het Oude Klooster uit 1877 deel uitmaakt, is niet in gebruik. In 2012 zijn de kapel, het poortgebouw en andere onderdelen als gemeentelijk monument aangewezen. Het middendeel niet, want dat zou worden vervangen door nieuwbouw. Het complex moet huisvesting bieden aan onder meer het Samen Zorgen Huis Leudal, dat sinds 2019 in de kapel zit.
Erfgoedvereniging Bond Heemschut vroeg het college van burgemeester en wethouders van Leudal in 2019 om het Oude Klooster alsnog als monument aan te wijzen. Volgens de vereniging heeft dit oudste deel van het complex een grote cultuurhistorische waarde. Het college wees de aanvraag af bij besluit van 22 december 2020 en hield die afwijzing na bezwaar overeind in een besluit van 22 februari 2022. Het college erkende de cultuurhistorische waarde, maar vond dat de herontwikkeling van het hele complex tot zorglocatie zwaarder weegt. Daarvoor moet het hele middendeel worden gesloopt. Het college baseerde zich op artikel 5, derde lid, van de Erfgoedverordening Leudal 2018. Daarin staat dat een pand niet wordt aangewezen als de eigenaar aantoonbaar onevenredig wordt benadeeld of de ontwikkelmogelijkheden aantoonbaar onevenredig worden beperkt.
De rechtbank Limburg verklaarde het beroep van Bond Heemschut op 4 april 2025 gegrond wegens een motiveringsgebrek. Het college had dat gebrek volgens de rechtbank hersteld met een nadere motivering van 25 september 2024. Daarom liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand. Ook kende zij de vereniging een schadevergoeding van € 875 toe van het college en € 875 van de Staat wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bond Heemschut ging in hoger beroep tegen het in stand laten van de rechtsgevolgen.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwerpt alle bezwaren. Eerst het verwijt dat het college niet op de aanvraag zou hebben beslist. De vereniging had in bezwaar inderdaad al aangevoerd dat zij alleen het Oude Klooster bedoelde en niet het hele middendeel. Toch is er geen gebrek in de besluitvorming. Het Oude Klooster maakt deel uit van het middendeel, en doordat het college vasthield aan sloop van het hele middendeel, beslistte het ook over het Oude Klooster.
Ook het verwijt dat het college onzorgvuldig te werk ging, slaagt niet. Een waardebepaling met het puntensysteem uit de beleidsregels had niets veranderd, omdat de cultuurhistorische waarde niet ter discussie stond. Het alternatieve plan van de vereniging was bovendien beoordeeld en bleek niet uitvoerbaar, omdat delen ervan op gronden liggen met een beschermingszone in het omgevingsplan. De vereniging kon dat plan schriftelijk toelichten en had dat ook mondeling kunnen doen op de hoorzitting in bezwaar. Het college onderzocht wel degelijk of het Oude Klooster te behouden was: uit een studie van Satijnplus Architecten uit 2009 bleek dat behoud van het middendeel door de slechte bouwkundige staat niet mogelijk was.
Ook het herstel van het motiveringsgebrek houdt stand. Alleen bij sloop van het hele middendeel kunnen er 40 nieuwbouwappartementen komen. Bij behoud van het Oude Klooster zijn dat er hooguit 20: 10 in het gerenoveerde middendeel en 10 in een nieuwbouwblok. Het alternatieve plan van de vereniging met 36 appartementen strijdt met het omgevingsplan vanwege onder meer een veiligheidszone, een geurzone en een beschermingszone voor een watergang. Dat de vereniging dit niet gemotiveerd betwistte, telde mee. Met 20 appartementen stijgen de kosten per appartement zo sterk dat de herontwikkeling in gevaar komt. De Afdeling deelt ook het oordeel dat het Oude Klooster in slechte bouwkundige staat verkeert, zoals blijkt uit een rapport van DOOK erfgoedwerk van 30 augustus 2024. Een visuele inspectie door de vereniging waarbij de buitengevels nog goed leken, verandert dat niet.
Bij de belangenafweging telt volgens de Afdeling mee dat naast monumentenzorg ook volkshuisvesting, leefbaarheid en toegang tot medische zorg spelen, en dat het behoud van de waardevollere delen van het complex in het gedrang komt als de herontwikkeling niet doorgaat. Het college mocht daarom meer gewicht geven aan het voorkomen van onevenredige benadeling van de eigenaar dan aan behoud van het Oude Klooster.
Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het Oude Klooster wordt dus geen gemeentelijk monument en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechter: geen Wmo-elektrische fiets voor Rotterdammer die metro op 350 meter kan bereiken Een man uit Rotterdam met medische klachten vroeg zijn gemeente om een elektrische fiets als voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Hij heeft weinig energie en kan volgens hem maximaal 500 meter lopen, op slechte dagen minder. Een elektrische fiets had hij nodig om boodschappen te doen, naar medische afspraken te gaan en zijn sociale contacten te onderhouden.
Het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam wees de aanvraag op 17 april 2025 af. Na bezwaar bleef het college bij die afwijzing, met een besluit van 20 oktober 2025. De man stelde daarop beroep in bij de rechtbank Rotterdam, die de zaak op 5 oktober 2026 op zitting behandelde.
De man voerde aan dat het college te weinig gewicht had gegeven aan zijn beperkte loopafstand. Ook kan hij lopend slechts een paar boodschappen meenemen. Online boodschappen bestellen lukt niet, omdat hij niet digitaal vaardig is. Het openbaar vervoer is voor hem geen optie, omdat hij dat maar sporadisch kan betalen en al schulden heeft. Verder wees hij op een adviesbrief bijzondere bijstand van 4 maart 2019, waarin hem werd aangeraden in beweging te blijven.
De rechtbank oordeelt dat het college de aanvraag terecht heeft afgewezen. Een gemeente verstrekt alleen een maatwerkvoorziening als iemand zijn beperkingen niet zelf, met hulp uit zijn omgeving of met een algemene voorziening kan verminderen of wegnemen. Volgens de rechtbank kan de man het openbaar vervoer lopend bereiken: er ligt een metrostation op 350 meter en een bushalte op 400 meter van zijn woning. Het college mocht daarom stellen dat hij zich met het openbaar vervoer zelfstandig kan verplaatsen en dus zelfredzaam is en kan participeren.
Dat een elektrische fiets het bereiken van zijn bestemmingen gemakkelijker maakt, verandert dat niet. Het college hoeft geen voorziening te verstrekken die het alleen comfortabeler maakt om bestemmingen te bereiken. Ook zijn beperkte draagcapaciteit, zijn gebrek aan digitale vaardigheden, zijn geldzorgen en het advies om in beweging te blijven leiden niet tot een ander oordeel. Het college wees tijdens de zitting bovendien op andere mogelijkheden: de man kan kosteloos terecht bij de huizen van de wijk voor computer- en bewegingscursussen en hij kan een vergoeding aanvragen voor zijn kosten van het openbaar vervoer.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De afwijzing van de elektrische fiets blijft dus staan. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht