Rechter: woning in Kesteren mag op 3 meter van de straat, buren krijgen geen gelijk Een nieuwbouwwoning in de wijk Casterhoven in Kesteren staat dichter bij de straat dan de omgevingsvergunning toestond. De bouwer wilde dat herstellen door de woning naar achteren te plaatsen, zodat de afstand tot de voorste perceelsgrens 3 meter wordt. Het college van burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe verleende daarvoor op 11 april 2025 een omgevingsvergunning. Bewoners uit dezelfde straat vochten dat besluit aan. Zij vinden dat de woning niet past bij de andere huizen, die verder van de straat af staan.
De zaak kwam bij de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem, in beroep tegen de beslissing op bezwaar van het college. Het college had het bezwaar eerst op 13 oktober 2025 afgewezen. Na het beroep trok het die beslissing op 2 april 2026 in en nam het een nieuwe beslissing op bezwaar met een betere motivering. Ook vergoedde het de proceskosten van de bezwaarfase. Op 29 september 2026 behandelde de rechtbank de zaak op zitting.
De bewoners voerden aan dat het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan een gelijke afstand van alle woningen tot de straat voorschrijven. Zij wezen op de gevellijn op de plankaart, op een illustratie in het beeldkwaliteitsplan en op het advies van de gemeentelijk stedenbouwkundige. Die schreef dat het statige karakter van de laan juist in een vaste rooilijn zit. De rechtbank volgt dat niet. Het bestemmingsplan eist dat de voorgevel minimaal 3 en maximaal 6 meter van de voorste perceelsgrens staat. De woning staat op 3 meter en voldoet dus. De gevellijn betekent alleen dat de voorgevel niet schuin op het perceel mag staan. Ook het beeldkwaliteitsplan vraagt een afstand van minimaal 3 meter. Dat een illustratie de woningen op één lijn toont, maakt dat nog geen vereiste. Anders zou de ruimte tussen 3 en 6 meter in het bestemmingsplan ook zinloos zijn.
Het advies van de stedenbouwkundige leverde de bewoners evenmin iets op. Dat advies dateert van 17 januari 2025 en ging over een eerdere aanvraag om de bestaande situatie te legaliseren, met een afstand van 1 meter. Die aanvraag wees het college af. Voor de nieuwe vergunning is alleen advies gevraagd over de afstand tot de zijdelingse perceelsgrens, en dat advies was positief.
Ook de parkeerregels vormden volgens de rechtbank geen probleem. Het bestemmingsplan eist twee parkeerplaatsen op eigen terrein voor een vrijstaande woning, en die staan op de situatietekening. De Nota Parkeernormen rekent bij een lange oprit maar één plaats mee en komt daardoor op een tekort van 1,7 parkeerplaats. Het gaat hier echter om de wijziging van een bestaande woning, die deel uitmaakt van een gebiedsontwikkeling waarvoor al in 2021 vergunning is verleend. De parkeerbehoefte neemt dus niet toe, en een bestaand tekort kan volgens vaste rechtspraak buiten beschouwing blijven.
De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond. De omgevingsvergunning blijft in stand. De bewoners krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Spoedrechter laat kap van bomen langs Bunderbosch in Maastricht toe voor 66 woningen Op de plek van een voormalig autodemontagebedrijf aan de Rijksweg in Maastricht komen 66 nieuwe woningen. Om dat mogelijk te maken heeft de gemeente het omgevingsplan gewijzigd en aan Vroendaal B.V. een omgevingsvergunning verleend om bomen en struwelen te kappen in de groenstrook langs de Bunderbosch. Die strook is in 2001 aangelegd om het bedrijfsterrein af te schermen van de woonomgeving. Een omwonende, die tegenover de bouwlocatie woont, wilde de kap tegenhouden en vroeg de voorzieningenrechter van de Raad van State om een spoedmaatregel.
Vroendaal wil de bomen deze winter vellen, voor het nieuwe broedseizoen begint, zodat de grond bouwrijp gemaakt kan worden. De omwonende had al beroep ingesteld tegen zowel de wijziging van het omgevingsplan als de vergunning. Hij vroeg de rechter de vergunning te schorsen, voor zover die ziet op het kappen van de houtopstand, totdat op dat beroep is beslist.
De omwonende voerde aan dat het besluit onvoldoende gemotiveerd is, omdat het college van burgemeester en wethouders niet inzichtelijk heeft gemaakt hoe het de waarden uit de Bomenverordening heeft afgewogen. Ook zou het college niet hebben meegewogen dat de bomen behouden kunnen blijven als de bouw in fasen wordt uitgevoerd. Verder stelde hij dat ten minste tien bomen ten onrechte als 'struweel en kleine bomen' zijn aangemerkt.
De voorzieningenrechter volgt dat niet. De vier essen bij de woning van de omwonende blijven staan. De te kappen bomen zijn volgens het college voornamelijk elzen, en dat heeft de omwonende niet gemotiveerd bestreden. Ook de rapportage van Ecolybrium van 8 januari 2025, op grond waarvan geen beschermde natuurwaarden aanwezig zijn, heeft hij niet gemotiveerd weersproken. Het argument dat de bomen de woonwijk afschermen, gaat volgens de rechter niet op nu de bedrijfsfunctie verdwijnt. Het verlies aan groen wordt bovendien gecompenseerd door een herplantverplichting in de vergunning.
Het college legde uit waarom de hele strook weg moet. De vrije ruimte is nodig voor bouwkranen en de strook dient als aanvoerroute vanaf de Rijksweg, zodat het bouwverkeer niet door de woonwijk hoeft te rijden. De bomen bij het noordelijke appartementengebouw moeten bovendien weg voor de nieuwe riolering en de balkons. Dat zou ook gelden als er enkele kleine bomen over het hoofd zijn gezien, en een gefaseerde bouw verandert niets, omdat de hele strook voor de ontsluiting nodig blijft. De voorzieningenrechter vindt de motivering van het besluit weliswaar summier, maar ziet geen aanleiding voor het oordeel dat het college niet tot de kap mocht besluiten.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Het oordeel is voorlopig en bindt de rechter in de bodemprocedure niet. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 10 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: vergunning voor Nedmag-boringen in stand, maar onderzoek naar laagfrequent geluid ontbrak Het bedrijf Nedmag wint sinds 1972 magnesiumzout bij Borgercompagnie en Tripscompagnie in Groningen. Om de winning uit te breiden wil het bedrijf twee nieuwe zoutwinningsputten maken op de locatie WHC-1 in Borgercompagnie. Daarvoor zijn twee omgevingsvergunningen verleend: één voor het uitbreiden en renoveren van de locatie en één voor de diepboringen zelf, een tijdelijke activiteit van ongeveer vier maanden met een mobiele boorinstallatie. Omwonenden en Stichting Stop Zoutwinning vrezen onder meer geluidhinder, bodemverontreiniging en gevolgen voor het milieu.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag van 1 november 2022. Die rechtbank liet de vergunning voor het uitbreiden en renoveren in stand, maar vernietigde de vergunning voor de diepboringen, omdat de staatssecretaris onvoldoende had onderzocht of laagfrequent geluid van de boringen tot onaanvaardbare hinder leidt. De Afdeling bevestigt die uitspraak. Alle hogerberoepsgronden tegen de vergunning voor het uitbreiden en renoveren falen. De staatssecretaris was bevoegd, omdat een inrichting die in hoofdzaak een mijnbouwwerk is als project van nationaal belang geldt. Een verklaring van geen bedenkingen van de provincie was niet nodig, omdat gipsinjectie alleen op de locatie WHC-2 plaatsvindt en dakolie als hulpstof niet geldt als ondergrondse opslag van gevaarlijke stoffen. Nieuw bodemonderzoek was niet nodig: het incident van 2018 vond op grote diepte plaats en in het grondwater is geen diesel of magnesiumchloride aangetroffen.
Ook over de vergunning voor de diepboringen geeft de Afdeling de rechtbank gelijk. Een milieueffectrapport was niet verplicht; een milieueffectbeoordeling was dat wel, en die is gemotiveerd uitgevoerd. De staatssecretaris mocht voor de beste beschikbare technieken aansluiten bij bestaande regels. Het boorapparaat veroorzaakt laagfrequent geluid, dat in de geluidnormen van het Besluit algemene regels milieu mijnbouw onvoldoende tot uiting komt en door een geluidscherm of gevels nauwelijks wordt tegengehouden. Onderzoek vooraf was dus nodig en ook mogelijk, bijvoorbeeld met meetgegevens van een vergelijkbare installatie of met berekeningen.
Na de rechtbankuitspraak verleende de staatssecretaris op 24 januari 2023 een nieuwe vergunning voor de diepboringen, nu voor de putten VE-5 en VE-7. Dat besluit maakt van rechtswege ook onderwerp van dit geding uit. Daarin staan voorschriften over laagfrequent geluid, maar opnieuw is vooraf geen onderzoek gedaan. De Afdeling verklaart de beroepen daartegen van de stichting en drie omwonenden gegrond en vernietigt het besluit wegens strijd met de zorgvuldigheids- en motiveringsplicht. Dat de boringen inmiddels klaar waren, ontsloeg de staatssecretaris volgens de Afdeling niet van die plicht. De Vercammencurve, de norm in het voorschrift, laat een zekere hinder toe, maar de staatssecretaris mocht die redelijkerwijs als voldoende beschermend zien, mede omdat de activiteit tijdelijk is.
Toch blijven de rechtsgevolgen van de vernietigde vergunning geheel in stand. Het adviesbureau Noorman beoordeelde namelijk de geluidmetingen tijdens de boringen en vond geen waarden boven de Vercammencurve. De staatssecretaris beschouwt dat memo als het ontbrekende onderzoek, en de appellanten hebben de conclusies niet gemotiveerd bestreden. Daarmee is volgens de Afdeling alsnog aannemelijk gemaakt dat er geen onaanvaardbare hinder optreedt. Het onderzoek wordt heropend voor de verzoeken om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De staatssecretaris moet de proceskosten van de stichting en de drie omwonenden vergoeden, elk € 700,50, en het griffierecht van € 548 betalen. Een andere partij, die geen hoger beroep wilde instellen, krijgt zijn griffierecht van € 274 terug.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: hederaschutting van 1,90 m in Beuningen mag niet, vergunning terecht herroepen Een vrouw uit Beuningen verving de coniferenhaag voor haar woning door een schutting van 1,90 meter hoog en 7,50 meter lang. De schutting bestaat uit een metalen gaashekwerk met een hederaplant ertegen. Het bestemmingsplan staat voor de voorgevelrooilijn een erfafscheiding van maximaal 1 meter hoog toe. Daarom vroeg zij op 13 maart 2023 een omgevingsvergunning aan.
Het college van burgemeester en wethouders van Beuningen besloot op 5 mei 2023 de vergunning te weigeren. Dat besluit werd pas op 9 mei 2023 naar de vrouw gestuurd, na het verstrijken van de beslistermijn. Daardoor ontstond op 9 mei 2023 van rechtswege een vergunning. De buurman maakte bezwaar. Naar aanleiding daarvan herriep het college de vergunning op 14 november 2023. De rechtbank Gelderland verklaarde het beroep van de vrouw ongegrond. Zij ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De Afdeling oordeelt eerst dat de oude Wabo van toepassing blijft, omdat de aanvraag voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 was ingediend. Nieuwe gronden over het beginsel van fair play, de handhavingsprocedure en de geluidsopname van de hoorzitting bespreekt de Afdeling niet, omdat beroepsgronden in het omgevingsrecht niet voor het eerst in hoger beroep mogen worden aangevoerd.
De vrouw voerde aan dat de rechtbank ten onrechte had vermeld dat de buurman bij de zitting aanwezig was. Dat klopt niet: in de uitspraak van de rechtbank wordt hij niet genoemd. Zijn afwezigheid betekent ook niet dat haar stellingen als onweersproken voor waar moeten worden aangenomen. Verder was er volgens de Afdeling wel degelijk een volledige heroverweging in bezwaar. Dat het college op vergelijkbare gronden herriep als waarmee het eerst wilde weigeren, verandert daar niets aan. Het welstandsadvies hoefde niet te worden betrokken, omdat het ziet op de Nota Ruimtelijke Kwaliteit en niet op de regels van het bestemmingsplan.
De schutting is volgens de Afdeling een bouwwerk. Het gaat om een met de grond verbonden constructie van enige omvang, bedoeld om ter plaatse te functioneren. Het college mocht de vergunning weigeren. Volgens het college past een hoge erfafscheiding niet bij de opbouw van de wijk, met open voortuinen en gesloten achtertuinen. De schutting tast het open karakter van de voortuinen aan, zeker nu de woningen in een rij met dezelfde gebogen rooilijn staan. Het college mocht dat belang zwaarder laten wegen dan het belang van de vrouw. Daarom hoefde de Afdeling niet in te gaan op de verkeersveiligheid. De nadelen voor de vrouw, die de schutting mogelijk moet afbreken, zijn niet onevenredig.
Ook het beroep op het gelijkheidsbeginsel slaagt niet. De erfafscheidingen aan de Nervalaan 21, 33, 35 en 63 bestaan uit beplanting en zijn daarom geen bouwwerken. Voor het vergelijkbare gaaswerk aan de Nervalaan 71 is evenmin een vergunning verleend, en het college heeft aangekondigd daartegen handhavend op te treden. Dat de rechtbank op dit punt geen oordeel gaf, was een gebrek, maar leidt niet tot vernietiging.
De vrouw stelde ook dat het college vooringenomen was. De buurman is lid van de Adviesraad Sociaal Domein, maar die raad heeft geen invloed op ruimtelijke besluiten. Het college verklaarde dat het de twee buren tegelijk met de vrouw schriftelijk informeerde, omdat de weigering al in het Gemeenteblad was gepubliceerd. Dat de buurman binnen 24 uur bezwaar maakte, wijst dus niet op voorkennis. De brief aan de buurman was een neutrale mededeling en geen oproep tot bezwaar, al noemden gemeentemedewerkers het bezwaarschrift in interne e-mails 'goed nieuws'.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De van rechtswege verleende omgevingsvergunning blijft dus herroepen. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State: bestemmingsplan Peize-Zuid met 150 woningen blijft in stand ondanks gebrek bij kwel en grondwater Aan de zuidkant van Peize, in de gemeente Noordenveld, moeten 150 woningen komen op gronden die nu vooral agrarisch zijn. Omwonenden vrezen dat de ophoging van die gronden en de nieuwe verharding hun eigen percelen onder water zetten, want bij hoge waterstanden stroomt het water daar nu in het plangebied zelf over. Zij gingen in beroep tegen het bestemmingsplan 'Peize-Zuid' dat de gemeenteraad op 13 juli 2022 vaststelde.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde bij tussenuitspraak van 16 april 2025 dat dit plan gebreken had. Het gemeten waterpeil was onvoldoende onderbouwd, de keuze voor een klimaatscenario was niet gemotiveerd, de gevolgen voor wateroverlast in de omgeving waren onvoldoende onderzocht, en het plan borgde de waterbergingsmaatregelen niet. De raad kreeg 50 weken om dat te herstellen en stelde het plan op 17 december 2025 opnieuw en gewijzigd vast. Er worden nog steeds 150 woningen mogelijk gemaakt, maar een nieuwe planregel verbiedt het bouwen en gebruiken van die woningen zolang de bergingsvijvers, wadi's, afwateringsstructuren en een stuw niet zijn aangelegd. Ook is er een fasering: in het oostelijk deel mag pas worden gebouwd als de maatregelen daar klaar zijn, de rest pas als alles is gerealiseerd.
De Afdeling toetste vervolgens de bezwaren van de omwonenden tegen dit herstelplan. Het uitgangspunt van een waterpeil van 1,10 m NAP bleek volgens de Afdeling voldoende onderbouwd. Dat peil is gemeten in een natte periode en gecontroleerd met metingen uit 2009, 2019, 2021 en 2022. De omwonenden betoogden onder meer dat de metingen te beperkt waren, dat de bergingsvijvers niet als overstromingsgebied zouden werken, dat de bypass en de neerslagscenario's onvoldoende waren onderzocht en dat factoren buiten het plangebied, zoals de stuw op 2,3 km afstand en de Cleveringsluizen, niet waren geborgd. Die betogen sloegen niet aan. De stuw bij de bergingsvijver heeft een hoogte van 1,50 m NAP, waardoor het water daar al bij dat peil in kan stromen. De bergingsvijvers kunnen bij 1,60 m NAP 636 m3 opnemen, tegen 497 m3 dat nu in het plangebied overstroomt. Ook de planregel is volgens de Afdeling concreet en handhaafbaar genoeg.
Wel zat er nog een gebrek in het herstelplan zelf. In de planstukken stond niet waarom geen rekening was gehouden met kwel (opwellend grondwater) bij de bergingsvijvers, terwijl een rapport van Wiertsema & Partners juist 6,4 m3 per dag bij winterpeil en 4,9 m3 per dag bij zomerpeil voorspelde. Dat is in strijd met het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. De raad heeft die onderbouwing pas daarna in de procedure nagereikt: de kwel is te klein ten opzichte van het volume van de vijvers en kan vertraagd via de watergang De Pol worden afgevoerd, en voor het grondwater buiten het plangebied is geen relevante invloed te verwachten. Daarmee is het gebrek hersteld.
De Afdeling verklaarde de beroepen tegen het oorspronkelijke besluit van 13 juli 2022 gegrond en vernietigde dat besluit. Van de beroepen tegen het herstelplan zijn die van twee groepen omwonenden gegrond, en het herstelplan is vernietigd. De rechtsgevolgen blijven echter in stand, zodat het bestemmingsplan kan blijven gelden. De overige beroepen tegen het herstelplan zijn ongegrond. De raad moet de proceskosten van de omwonenden vergoeden, variërend van € 64,99 tot € 405,80 per groep, en het griffierecht van € 184,00 per groep terugbetalen.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht