Rechtbank: geen McDonald's met drive-through in Warnsveld, aanvraag terecht buiten behandeling gelaten Een bedrijf wil in Warnsveld, bij Zutphen, een McDonald's bouwen met een drive-through en een parkeerterrein. Op 22 december 2023 vroeg het daarvoor een omgevingsvergunning aan voor de activiteiten bouwen en uitweg. De gemeente Zutphen vond dat de aanvraag onvolledig was en liet haar uiteindelijk buiten behandeling. De rechtbank Gelderland bevestigt dat nu: de gemeente deed dat terecht.
Het college van burgemeester en wethouders vroeg het bedrijf in 2024 meermaals om aanvullende gegevens, waaronder een ruimtelijke onderbouwing, tekeningen en berekeningen voor de verkeersontsluiting. Het bedrijf leverde een deel aan, maar vond dat een ruimtelijke onderbouwing niet nodig was en dat voor de uitweg geen vergunning hoefde te worden aangevraagd. Op 11 oktober 2024 liet het college de aanvraag daarom buiten behandeling. Het bedrijf ging in beroep, maar had toen nog geen bezwaarprocedure doorlopen. Dat is later alsnog gebeurd: op 21 juli 2026 hield het college bij de beslissing op bezwaar vast aan zijn standpunt.
Het eerste beroep, tegen het besluit van 11 oktober 2024, had volgens de rechtbank niet ingeschreven mogen worden. Tegen dat primaire besluit stond alleen bezwaar open. Het bedrijf krijgt het griffierecht van € 371 voor die zaak terug.
In het tweede beroep, tegen de beslissing op bezwaar, draaide het om de vraag of het plan in strijd is met het bestemmingsplan. Ter plaatse is horeca toegestaan, gedefinieerd als een bedrijf waar dranken en etenswaren 'voor gebruik ter plaatse' worden verstrekt. Het bedrijf betoogde dat een restaurant met een drive-through daaronder valt, omdat bezoekers hun eten ook in de auto op het parkeerterrein kunnen opeten. De rechtbank volgt dat niet. De drive-through is gericht op afhalen en niet op gebruik ter plaatse. Het is bovendien een wezenlijk onderdeel van het restaurant en dus niet ondergeschikt. Omdat de planregels duidelijk zijn, is er geen ruimte voor de uitleg dat alleen zuivere afhaalrestaurants zijn uitgesloten.
Ook het beroep op de meldingsregeling in het bestemmingsplan slaagt niet. Een andere vorm van horeca is toegestaan na voorafgaande melding, maar uit de planregels en de bijbehorende bijlage blijkt dat een akkoordverklaring van de gemeente nodig is. Het bedrijf diende op 7 maart 2024 een melding in en kreeg daar geen reactie op, zodat het gebruik niet is toegestaan. Het overgangsrecht helpt het bedrijf evenmin: het gebruik zou worden geïntensiveerd en daarmee veranderen in een ander gebruik dat met het plan in strijd is.
Tot slot ging het om de uitweg. Het bedrijf stelde dat die onder de nieuwe provinciale omgevingsverordening vergunningvrij is. De rechtbank toetst echter aan het recht van vóór 1 januari 2024, omdat de aanvraag eerder is ingediend. Onder de toen geldende verordening was voor een uitweg wel een vergunning nodig, en de daarvoor gevraagde gegevens heeft het bedrijf niet aangeleverd.
De rechtbank verklaart het beroep tegen de beslissing op bezwaar ongegrond. Het besluit om de aanvraag buiten behandeling te laten blijft in stand. Een proceskostenvergoeding krijgt het bedrijf niet. De gemeente moet het griffierecht van € 371 voor de ten onrechte ingeschreven zaak terugbetalen.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State laat bestemmingsplan verbindingsweg Milsbeek in stand na herstel stikstofmotivering Een nieuwe verbindingsweg bij Milsbeek, in de gemeente Gennep, mag er komen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt dat de gemeenteraad het gebrek in het bestemmingsplan 'Verbindingsweg Milsbeek' heeft hersteld. Een natuurvereniging uit het dorp, Vereniging Natuur(lijk) en Leefklimaat (VNL), had bezwaar tegen het plan vanwege de gevolgen voor omliggende Natura 2000-gebieden.
Het draaide om stikstof. Voor de weg is een passende beoordeling gemaakt, waarin het stoppen met bemesting van agrarische percelen in het plangebied is meegerekend als maatregel om de stikstofuitstoot te beperken. Dat mag alleen als die maatregel niet al nodig is om de natuur in de omgeving in stand te houden of te herstellen. Dit heet het additionaliteitsvereiste. De Afdeling had de raad bij tussenuitspraak van 18 maart 2026 opgedragen binnen 16 weken te motiveren dat dit het geval is, en na te gaan of dan een milieueffectrapport nodig was. Dat gebrek zat in het besluit van 3 juni 2024 tot vaststelling van het plan.
De raad nam op 6 juli 2026 een nieuw besluit. Daarin verwees hij naar een memo van adviesbureau Kragten van 27 mei 2026. Het memo laat aan de hand van gegevens van de AERIUS Monitor zien dat de stikstofdepositie in alle omliggende Natura 2000-gebieden blijvend daalt. Het somt ook per gebied de beheerplannen, gebiedsanalyses en provinciale programma's op die zijn geraadpleegd. In geen daarvan staat het beëindigen van bemesting in het plangebied als instandhoudings- of passende maatregel.
VNL vond dat de raad dit niet aannemelijk had gemaakt. De vereniging wees er onder meer op dat de hyperlinks naar de stukken in het memo niet werken en dat de maatregelen van de bevoegde gezagen volgens rapporten van de Ecologische Autoriteit onvoldoende zijn. Ook vond VNL dat een milieueffectrapport had moeten worden opgesteld. De Afdeling volgt dat niet. De raad hoeft zich er alleen van te vergewissen dat in openbare gegevens geen aanwijzingen staan dat het bevoegd gezag het stoppen met bemesten nodig acht. De raad is zelf niet verantwoordelijk voor het treffen van instandhoudingsmaatregelen en heeft daar geen invloed op. Of die maatregelen genoeg zijn, speelt daarom geen rol. Dat de hyperlinks niet werken, doet er niet aan af dat de stukken met titel en publicatiejaar zijn aangeduid, openbaar toegankelijk zijn en voor iedereen vindbaar. Dat geldt ook voor de grafieken uit de AERIUS Monitor. Omdat de motivering over het additionaliteitsvereiste voldoet, hoefde ook geen milieueffectrapport te worden gemaakt.
De Afdeling verklaart het beroep tegen het besluit van 6 juli 2026 ongegrond. Het beroep tegen het besluit van 3 juni 2024 is wel gegrond omdat dat besluit in strijd was met de motiveringsplicht van artikel 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht. Dat besluit wordt vernietigd, maar het nieuwe besluit vervangt het. Het beroep tegen het oorspronkelijke besluit van 8 november 2021 is niet-ontvankelijk, omdat VNL daar geen belang meer bij heeft. Het bestemmingsplan zoals vastgesteld op 6 juli 2026 kan daarmee doorgang vinden.
Ook de duur van de procedure speelt een rol. VNL ontving 6 januari 2022 haar beroepschrift bij de Afdeling, en de redelijke termijn van twee jaar is met ongeveer 2 jaar en 10 maanden overschreden. De Afdeling hanteert € 500 per half jaar, in totaal € 3.000. Omdat de tussenuitspraak 2 jaar en 3 maanden te laat kwam en dat de Afdeling zelf is aan te rekenen, betaalt de Staat 27/34e deel, € 2.382,35. De gemeente Gennep betaalt de rest, € 617,65.
De raad moet daarnaast de proceskosten van VNL voor het beroep vergoeden, € 3.269, en het griffierecht van € 360 terugbetalen. Voor het verzoek om schadevergoeding betalen de raad en de Staat elk € 233,50 aan proceskosten.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: Elburg moet plan voor 56 appartementen bij haven herstellen na klachten van bedrijven Aan de Havenkade in Elburg, tegenover het museum en de werf van de Botterstichting, mogen volgens het bestemmingsplan De Nieuwe Haven maximaal 56 appartementen komen. Op de begane grond zijn winkels en andere commerciële functies voorzien. Het plangebied is het zuidelijkste deel van bedrijventerrein Kruismaten, waar onder meer een palingrokerij zat. Omliggende bedrijven vrezen dat ze door die woningen minder mogen en kunnen doen. De raad van de gemeente Elburg stelde het plan op 5 februari 2024 vast. Daartegen kwamen de vereniging Arent thoe Boecop, de Botterstichting, het voedselverwerkende bedrijf Elburg Foods en de eigenaar van twee aangrenzende opslagpercelen in beroep bij de Raad van State.
De Afdeling bestuursrechtspraak wijst een aantal bezwaren af. Het plan hoefde niet te worden getoetst aan het stedenbouwkundig plan uit 2011, omdat de raad daar niet aan gebonden is en er een eigen beeldkwaliteitsplan aan het besluit ten grondslag ligt. Ook de bouwhoogte van maximaal 16,5 meter, met 1,5 meter extra voor schijngevels, vindt de Afdeling aanvaardbaar. Het plangebied is terecht getypeerd als gemengd gebied in de zin van de VNG-brochure over bedrijven en milieuzonering, zodat kortere richtafstanden tussen woningen en bedrijven gelden. De gronden over de financiële uitvoerbaarheid en de onderzoeken naar luchtkwaliteit, externe veiligheid en archeologie slagen niet.
Voor Elburg Foods is het besluit alsnog goed gemotiveerd. De raad diende kort voor de eerste zitting meerdere rapporten in, waaruit de Afdeling afleidt dat het besluit niet zorgvuldig was voorbereid. Uit het later ingediende geuronderzoek blijkt dat bij de nieuwe woningen aan de streefwaarde en de richtwaarde voor geur wordt voldaan, en dat de milieuvergunning voor een productiecapaciteit van 15.000 ton per jaar vergunbaar is. Dat Elburg Foods door een mogelijke uitbreiding beperkt zou worden, is volgens de Afdeling een onzekere toekomstige gebeurtenis.
Bij de eigenaar van de opslagpercelen ligt dat anders. Op zijn gronden is een bedrijf tot milieucategorie 3.2 bij recht toegestaan, en daarvoor geldt in gemengd gebied een richtafstand van 50 meter. Die afstand wordt niet gehaald: de nieuwe woningen komen op ongeveer 6 en 24 meter van zijn perceel. De raad heeft niet onderzocht of een kortere afstand aanvaardbaar is. Het akoestisch onderzoek laat bovendien een piekgeluid van 72 dB(A) zien in de dagperiode, 2 dB(A) boven de norm van 70 dB(A) voor bedrijventerreinen. De raad verwijst voor die overschrijding naar maatwerkvoorschriften, maar geeft daarvan geen inzicht. De planregels over gevelisolatie vindt de Afdeling onduidelijk, en het Beleidskader Geluid waarnaar zij verwijzen is niet overgelegd. Ook bevestigt de raad dat het om 'stap 4' van de VNG-brochure gaat, waarvoor een grondige onderbouwing nodig is.
Bij de Botterstichting oordeelt de Afdeling dat zij een beroep kan doen op het overgangsrecht. Zij heeft met veel stukken aannemelijk gemaakt dat de werkzaamheden aan botters, ook van derden, op de peildatum van 6 augustus 2013 al plaatsvonden en ononderbroken zijn voortgezet. De raad is daarom ten onrechte uitgegaan van milieucategorie 2 met een richtafstand van 10 meter. Categorie 3.1 geldt, met 30 meter, en die afstand wordt niet gehaald. De raad heeft niet inzichtelijk gemaakt dat de toegestane werkzaamheden mogelijk blijven na de bouw van de woningen.
Tot slot is niet voldoende onderbouwd dat de verkeerssituatie op de Havenkade aanvaardbaar blijft. Die weg is regelmatig overbelast, vooral in het toeristische hoogseizoen. De raad leunt op een verkeersbesluit dat de weg op de 50 drukste middagen per jaar afsluit voor doorgaand verkeer, maar niet is aangetoond dat dit volstaat.
De Afdeling past een bestuurlijke lus toe: ze beslist nog niet over het beroep. De raad krijgt 26 weken om de gebreken in het besluit van 5 februari 2024 te herstellen, met aanvullend onderzoek en een betere motivering over de gevolgen voor de opslagpercelen en de Botterstichting, het geluid en de verkeerssituatie. De uitkomst moet hij aan de Afdeling en de andere partijen meedelen. Over proceskosten en griffierecht beslist de Afdeling in de einduitspraak.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: woonboot-bewoners kunnen woontoren Leeuwarden niet tegenhouden, tien beroepen niet-ontvankelijk Op een kantoorperceel aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden, waar tot voor kort het kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar stond, mag een woontoren van 43 meter hoog komen. De gemeenteraad stelde in januari 2025 een bestemmingsplan vast dat op dit perceel maximaal 150 woningen toestaat. In de eerste fase komt in de zuidwestelijke hoek een nieuwe toren met maximaal 35 appartementen en kleinschalige commerciële voorzieningen op de begane grond. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand omgebouwd tot woongebouw, met een extra bouwlaag op enkele plekken en nieuwe balkons. Ontwikkelaar is OWC De Friesland B.V.
Bewoners van woonboten die aan de kade van de Harlingertrekweg liggen, kwamen in beroep tegen het deel van het plan dat de woontoren mogelijk maakt. Zeventien mensen tekenden het beroepschrift. De gemeenteraad vond dat niet iedereen belanghebbende was. Tien van hen wonen op 192 tot 362 meter van de toren. De Raad van State oordeelde dat zij geen gevolgen van enige betekenis zullen ondervinden, omdat de afstand daarvoor te groot is. Hun beroep is daarom niet-ontvankelijk en de Afdeling bestuursrechtspraak behandelde het niet inhoudelijk.
De andere zeven bewoners liggen op 18 tot 100 meter van de toren en hebben er zicht op. De raad stelde dat ook zij geen belanghebbenden zijn, omdat zij geen exclusief gebruiksrecht hebben op de grond waarop hun boot ligt. Zij hebben alleen een ligplaatsvergunning voor gemeentelijk vaarwater. De Afdeling wees dat af: met die vergunning mogen zij daar met hun woonboot liggen en wonen, waardoor hun belang zich voldoende onderscheidt van dat van willekeurige anderen. Hun beroep is ontvankelijk.
Inhoudelijk slaagde geen van hun bezwaren. Hinder tijdens de bouw, zoals geluid, trillingen en bouwverkeer, betreft volgens de Afdeling de uitvoering van het plan en niet het plan zelf, en valt daarom buiten de toetsing. Over privacy overwoog de Afdeling dat de dichtstbijzijnde woonboten op 20 meter van de toren en 15 meter van de horeca liggen, ruim boven de norm van 2 meter uit het Burgerlijk Wetboek. De woonruimten liggen grotendeels onder de kade en de ramen zijn klein. Het uitzicht verandert wel, maar niet onevenredig, in een stedelijk gebied waar de bewoners nu ook al tegen bebouwing aankijken. De zonnestudie liet zien dat de toren niet tot nauwelijks tot minder zonuren leidt, en de bewoners bestreden die studie niet.
Ook het verwachte windprobleem hield geen stand. Volgens het windonderzoek is er geen risico op windgevaar voor voetgangers en fietsers, en de bewoners onderbouwden niet waarom dat onderzoek onjuist zou zijn. Het verkeersonderzoek rekent met 293 tot 299 extra motorvoertuigen per etmaal, die de Tesselschadestraat zonder knelpunten kan verwerken. De parkeerbehoefte van 395 plaatsen in fase 1 en 301 in fase 2 wordt gedekt door ongeveer 200 plaatsen op eigen terrein en 200 op het aangrenzende terrein. Dat de voorzieningen in de buurt, zoals scholen, huisartsen en supermarkten, onder druk komen, onderbouwden de bewoners helemaal niet. Dat hun belangen niet zijn meegewogen, vond de Afdeling evenmin aannemelijk.
Op het plan was het recht van vóór 1 januari 2024 nog van toepassing, omdat het ontwerp op 21 december 2023 ter inzage lag en dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Afdeling verklaarde het beroep van de tien bewoners op grote afstand niet-ontvankelijk en het beroep van de overige zeven ongegrond. Het plan blijft daarmee in stand. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: bestemmingsplan Peize-Zuid met 150 woningen blijft in stand ondanks gebrek bij kwel en grondwater Aan de zuidkant van Peize, in de gemeente Noordenveld, moeten 150 woningen komen op gronden die nu vooral agrarisch zijn. Omwonenden vrezen dat de ophoging van die gronden en de nieuwe verharding hun eigen percelen onder water zetten, want bij hoge waterstanden stroomt het water daar nu in het plangebied zelf over. Zij gingen in beroep tegen het bestemmingsplan 'Peize-Zuid' dat de gemeenteraad op 13 juli 2022 vaststelde.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde bij tussenuitspraak van 16 april 2025 dat dit plan gebreken had. Het gemeten waterpeil was onvoldoende onderbouwd, de keuze voor een klimaatscenario was niet gemotiveerd, de gevolgen voor wateroverlast in de omgeving waren onvoldoende onderzocht, en het plan borgde de waterbergingsmaatregelen niet. De raad kreeg 50 weken om dat te herstellen en stelde het plan op 17 december 2025 opnieuw en gewijzigd vast. Er worden nog steeds 150 woningen mogelijk gemaakt, maar een nieuwe planregel verbiedt het bouwen en gebruiken van die woningen zolang de bergingsvijvers, wadi's, afwateringsstructuren en een stuw niet zijn aangelegd. Ook is er een fasering: in het oostelijk deel mag pas worden gebouwd als de maatregelen daar klaar zijn, de rest pas als alles is gerealiseerd.
De Afdeling toetste vervolgens de bezwaren van de omwonenden tegen dit herstelplan. Het uitgangspunt van een waterpeil van 1,10 m NAP bleek volgens de Afdeling voldoende onderbouwd. Dat peil is gemeten in een natte periode en gecontroleerd met metingen uit 2009, 2019, 2021 en 2022. De omwonenden betoogden onder meer dat de metingen te beperkt waren, dat de bergingsvijvers niet als overstromingsgebied zouden werken, dat de bypass en de neerslagscenario's onvoldoende waren onderzocht en dat factoren buiten het plangebied, zoals de stuw op 2,3 km afstand en de Cleveringsluizen, niet waren geborgd. Die betogen sloegen niet aan. De stuw bij de bergingsvijver heeft een hoogte van 1,50 m NAP, waardoor het water daar al bij dat peil in kan stromen. De bergingsvijvers kunnen bij 1,60 m NAP 636 m3 opnemen, tegen 497 m3 dat nu in het plangebied overstroomt. Ook de planregel is volgens de Afdeling concreet en handhaafbaar genoeg.
Wel zat er nog een gebrek in het herstelplan zelf. In de planstukken stond niet waarom geen rekening was gehouden met kwel (opwellend grondwater) bij de bergingsvijvers, terwijl een rapport van Wiertsema & Partners juist 6,4 m3 per dag bij winterpeil en 4,9 m3 per dag bij zomerpeil voorspelde. Dat is in strijd met het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. De raad heeft die onderbouwing pas daarna in de procedure nagereikt: de kwel is te klein ten opzichte van het volume van de vijvers en kan vertraagd via de watergang De Pol worden afgevoerd, en voor het grondwater buiten het plangebied is geen relevante invloed te verwachten. Daarmee is het gebrek hersteld.
De Afdeling verklaarde de beroepen tegen het oorspronkelijke besluit van 13 juli 2022 gegrond en vernietigde dat besluit. Van de beroepen tegen het herstelplan zijn die van twee groepen omwonenden gegrond, en het herstelplan is vernietigd. De rechtsgevolgen blijven echter in stand, zodat het bestemmingsplan kan blijven gelden. De overige beroepen tegen het herstelplan zijn ongegrond. De raad moet de proceskosten van de omwonenden vergoeden, variërend van € 64,99 tot € 405,80 per groep, en het griffierecht van € 184,00 per groep terugbetalen.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht