Raad van State wijst noodvoorziening toeslagenaffaire af: man zat nooit in CAF-onderzoek Een man uit Noord-Nederland vroeg in januari 2023 bij de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening van € 500 aan. Hij zei in een acute financiële noodsituatie te zitten: hij kon zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten niet meer betalen. Hij had schulden bij de Belastingdienst van € 14.597, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. De noodvoorziening bestaat voor mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal en een uitkering uit de Wet hersteloperatie toeslagen kunnen krijgen.
De Dienst Toeslagen wees de aanvraag in maart 2023 af en hield die afwijzing na bezwaar in december 2023 in stand. De Dienst vond dat er geen acute noodsituatie was die onder het doel van de regeling valt, omdat de noodvoorziening niet bedoeld is voor huurachterstand en deurwaarderskosten. Ook was niet aannemelijk dat zijn financiële problemen mogelijk een gevolg waren van een van de situaties die de wet noemt. De man was nooit betrokken bij een CAF-onderzoek, het onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators waarbij de Belastingdienst/Toeslagen vooringenomen te werk ging. Ook was hem geen betalingsregeling of schuldregeling geweigerd omdat hij ten onrechte van opzet of grove schuld werd beticht.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde zijn beroep op 30 mei 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank zat hij niet in een acute financiële noodsituatie. Daarvan is sprake als iemand te weinig geld heeft voor noodzakelijke uitgaven, zoals levensonderhoud, medicijnen of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het betalen van een flexibel krediet of advocaatkosten valt daar volgens de rechtbank niet onder.
In hoger beroep hield de man vol dat hij wel in een noodsituatie zat. Ook voerde hij aan dat diverse bestuursorganen hem vooringenomen hadden behandeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam tot hetzelfde resultaat als de rechtbank, maar om een andere reden.
De Afdeling liet in het midden of de man in een acute financiële noodsituatie zat. De wet stelt namelijk een extra voorwaarde: het moet aannemelijk zijn dat de noodsituatie mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen bij een CAF-onderzoek, of van de weigering van een betalingsregeling vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. De man betwistte niet dat hij nooit bij een CAF-onderzoek betrokken was. Alleen daarom al voldoet hij niet aan de eerste voorwaarde. De stukken die hij overlegde gingen bovendien niet over handelen van de Dienst Toeslagen. Uit die stukken bleek ook niet dat hem een betalingsregeling of schuldregeling was geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: woonboot-bewoners kunnen woontoren Leeuwarden niet tegenhouden, tien beroepen niet-ontvankelijk Op een kantoorperceel aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden, waar tot voor kort het kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar stond, mag een woontoren van 43 meter hoog komen. De gemeenteraad stelde in januari 2025 een bestemmingsplan vast dat op dit perceel maximaal 150 woningen toestaat. In de eerste fase komt in de zuidwestelijke hoek een nieuwe toren met maximaal 35 appartementen en kleinschalige commerciële voorzieningen op de begane grond. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand omgebouwd tot woongebouw, met een extra bouwlaag op enkele plekken en nieuwe balkons. Ontwikkelaar is OWC De Friesland B.V.
Bewoners van woonboten die aan de kade van de Harlingertrekweg liggen, kwamen in beroep tegen het deel van het plan dat de woontoren mogelijk maakt. Zeventien mensen tekenden het beroepschrift. De gemeenteraad vond dat niet iedereen belanghebbende was. Tien van hen wonen op 192 tot 362 meter van de toren. De Raad van State oordeelde dat zij geen gevolgen van enige betekenis zullen ondervinden, omdat de afstand daarvoor te groot is. Hun beroep is daarom niet-ontvankelijk en de Afdeling bestuursrechtspraak behandelde het niet inhoudelijk.
De andere zeven bewoners liggen op 18 tot 100 meter van de toren en hebben er zicht op. De raad stelde dat ook zij geen belanghebbenden zijn, omdat zij geen exclusief gebruiksrecht hebben op de grond waarop hun boot ligt. Zij hebben alleen een ligplaatsvergunning voor gemeentelijk vaarwater. De Afdeling wees dat af: met die vergunning mogen zij daar met hun woonboot liggen en wonen, waardoor hun belang zich voldoende onderscheidt van dat van willekeurige anderen. Hun beroep is ontvankelijk.
Inhoudelijk slaagde geen van hun bezwaren. Hinder tijdens de bouw, zoals geluid, trillingen en bouwverkeer, betreft volgens de Afdeling de uitvoering van het plan en niet het plan zelf, en valt daarom buiten de toetsing. Over privacy overwoog de Afdeling dat de dichtstbijzijnde woonboten op 20 meter van de toren en 15 meter van de horeca liggen, ruim boven de norm van 2 meter uit het Burgerlijk Wetboek. De woonruimten liggen grotendeels onder de kade en de ramen zijn klein. Het uitzicht verandert wel, maar niet onevenredig, in een stedelijk gebied waar de bewoners nu ook al tegen bebouwing aankijken. De zonnestudie liet zien dat de toren niet tot nauwelijks tot minder zonuren leidt, en de bewoners bestreden die studie niet.
Ook het verwachte windprobleem hield geen stand. Volgens het windonderzoek is er geen risico op windgevaar voor voetgangers en fietsers, en de bewoners onderbouwden niet waarom dat onderzoek onjuist zou zijn. Het verkeersonderzoek rekent met 293 tot 299 extra motorvoertuigen per etmaal, die de Tesselschadestraat zonder knelpunten kan verwerken. De parkeerbehoefte van 395 plaatsen in fase 1 en 301 in fase 2 wordt gedekt door ongeveer 200 plaatsen op eigen terrein en 200 op het aangrenzende terrein. Dat de voorzieningen in de buurt, zoals scholen, huisartsen en supermarkten, onder druk komen, onderbouwden de bewoners helemaal niet. Dat hun belangen niet zijn meegewogen, vond de Afdeling evenmin aannemelijk.
Op het plan was het recht van vóór 1 januari 2024 nog van toepassing, omdat het ontwerp op 21 december 2023 ter inzage lag en dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Afdeling verklaarde het beroep van de tien bewoners op grote afstand niet-ontvankelijk en het beroep van de overige zeven ongegrond. Het plan blijft daarmee in stand. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst hoger beroep af: man misbruikt procesrecht in AVG-zaak over tenlastelegging Een man vroeg het College van procureurs-generaal om valsheden uit een tenlastelegging in een strafzaak te corrigeren. Hij deed dat op 12 oktober 2022 met een beroep op artikel 16 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), het recht om onjuiste persoonsgegevens te laten verbeteren. Het verzoek ging over drie onderdelen: brieven aan een accountant, e-mails aan een advocaat en een brief aan een notaris. Volgens de man stonden daarover onjuistheden in de tenlastelegging.
Het College wees het verzoek op 23 maart 2023 af. De AVG is volgens het College niet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens in een tenlastelegging, zo volgt uit artikel 2, tweede lid, aanhef en onder d, van de verordening. Op 10 januari 2024 verklaarde het College het bezwaar van de man ongegrond.
De man ging in beroep bij de rechtbank Oost-Brabant. Die verklaarde zich wel bevoegd, maar oordeelde dat hij geen procesbelang had. Met deze procedure kon hij volgens de rechtbank niet bereiken dat de tenlastelegging in de strafzaak werd aangepast. De rechtbank verklaarde het beroep daarom niet-ontvankelijk.
De man stelde hoger beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en betoogde dat zijn verzoek om aanpassing van de tenlastelegging wel onder het correctierecht van de AVG valt. Op die vraag komt de Afdeling niet toe. Zij verwijst naar een uitspraak van dezelfde dag over eerdere procedures van de man, waarin zij zijn hoger beroep niet-ontvankelijk verklaarde wegens misbruik van recht. Hij deed herhaalde verzoeken, diende een grote hoeveelheid kansloze klachten in en voerde veel procedures. Ook diende hij onduidelijke processtukken in en werkte hij onvoldoende mee.
De Afdeling oordeelt dat het procesgedrag in deze zaak binnen dat patroon past. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft. Hij heeft zijn bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom zonder redelijk doel gebruikt. Over de inhoud van het hoger beroep oordeelt de Afdeling niet.
De Afdeling verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht. Het College hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State laat Putter parkeerplan supermarkt in stand en kent € 1.500 toe voor trage procedure In het centrum van Putten komt op de plek van een woonwinkel aan de Gervenhof een nieuwe supermarkt, met daarboven 16 appartementen. Daarnaast komt er een gebouw met 12 appartementen en aan de Achterstraat 77 een kringloopwinkel. De gemeenteraad stelde daarvoor op 25 mei 2023 het bestemmingsplan 'Gervenhof & Dorpsstraat e.o.' vast. Een omwonende en twee bedrijven uit Putten en Hooglanderveen vreesden voor parkeeroverlast en gingen in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De Afdeling vond in een tussenuitspraak van 11 februari 2026 dat de raad niet goed had onderbouwd dat er geen parkeeroverlast zou komen. De parkeerbalans ging nog uit van vijf parkeerplaatsen die moeten verdwijnen om vrachtwagens bij de supermarkt te kunnen laten laden en lossen. Ook was niet publiekrechtelijk vastgelegd dat 16 parkeerplaatsen onder de Plus, die eigendom zijn van de ontwikkelaar, voor de nieuwe functies gebruikt mogen worden. De raad kreeg 16 weken om dit gebrek te herstellen.
Bij besluit van 28 mei 2026 paste de raad het plan aan. De planregel over parkeren verwijst nu naar de gemeentelijke parkeernorm, de toelichting is herschreven en er is een nieuw parkeeronderzoek van Sweco en de nota parkeernormen Putten 2024 aan de planstukken toegevoegd. Bij de bestemmingen is bovendien vastgelegd dat het om parkeervoorzieningen 'met een openbaar karakter' gaat. De beroepen gelden van rechtswege ook tegen dit herstelbesluit.
De appellanten voerden aan dat de onderzoeksgegevens niet te controleren waren. De parkeertelling uit 2023 was volgens hen gedateerd en niet ingezien, en het was onduidelijk welke bouwvergunningen in de correctie voor de extra parkeerdruk waren verwerkt. De raad legde daarna het volledige onderzoek uit 2023 over, met een overzicht per parkeersectie en een toelichting op de verleende vergunningen. Volgens de Afdeling zijn de gegevens daarmee voldoende te controleren. Door de herinrichting vervallen 6 parkeerplaatsen en komen er 40 bij, per saldo 34 extra, met rekening voor laden en lossen. Ontwikkelingen die nog niet vergund en niet concreet waren, hoefde de raad niet mee te nemen.
Ook het betoog over de loopafstanden slaagde niet. De nota gaat ervan uit dat parkeerplaatsen in het centrum binnen acceptabele loopafstand liggen. Volgens het onderzoek blijft de parkeerbezetting in de secties dichtbij de Plus op alle onderzoeksmomenten onder 85 procent, ook na toevoeging van het plan, en die secties liggen veel dichterbij dan 600 meter. Een foutje in het aanwezigheidspercentage veranderde dat niet: de bezetting op zaterdagmiddag stijgt daardoor met één procentpunt. Het cijfer van 87 procent van een van de appellanten rekende ontwikkelingen mee die de raad niet hoefde mee te nemen.
De Afdeling oordeelt dat de raad het gebrek heeft hersteld. De beroepen tegen het oorspronkelijke besluit zijn gegrond en dat besluit wordt vernietigd, maar de rechtsgevolgen blijven in stand, behalve voor zover het door het herstelbesluit is gewijzigd. De beroepen tegen het herstelbesluit zijn ongegrond. De raad moet de proceskosten van beide appellanten vergoeden, elk € 1.868, en het griffierecht van € 365 en € 184 terugbetalen.
De procedure duurde sinds de ontvangst van het beroepschrift op 27 juli 2023 een jaar en vier maanden te lang. De Afdeling kent de twee bedrijven samen € 1.500 schadevergoeding toe: € 656,25 van de Staat en € 843,75 van de raad. Omdat zij samen procedeerden, kregen zij niet elk een bedrag. Daarnaast vergoeden de Staat en de raad elk € 233,50 aan proceskosten voor het schadeverzoek.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State herstelt boete van € 24.000 voor restaurant dat Chinese koks liet schoonmaken In een restaurant werkten vier koks uit China met een vergunning voor verblijf en arbeid als 'specialiteitenkok Chinese keuken'. Tijdens een controle op 22 februari 2022 bleek dat zij in 2021 op vrijdagen ook een uur het restaurant schoonmaakten. Dat werk valt niet onder hun vergunning. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde het restaurant daarom een bestuurlijke boete van € 24.000 op voor vier overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).
De Raad van State oordeelt in hoger beroep over deze zaak, tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025. Die rechtbank had het beroep van het restaurant gegrond verklaard en de boete herroepen. Volgens de rechtbank was voor een van de koks niet vastgesteld dat hij vooral afwaswerk deed, en had de minister te zwaar getild aan de verwijtbaarheid. Ook vond de rechtbank dat de boete onevenredig was, omdat het schoonmaakwerk gering was, tijdens de coronapandemie plaatsvond en het de eerste overtreding van het restaurant was. De minister stelde hoger beroep in, het restaurant incidenteel hoger beroep.
Eerst behandelt de Raad van State het incidenteel hoger beroep. Het restaurant vond de verklaringen van de koks onbetrouwbaar en tegenstrijdig, klaagde over tolkproblemen en over te weinig wederhoor, en vond dat de rechtbank de koks als getuigen had moeten horen. De Raad van State ziet geen tegenstrijdigheden in de verklaringen over het schoonmaakwerk. Beide tolken die bij het verhoor van 13 oktober 2022 waren ingeschakeld staan als beëdigd tolk geregistreerd, en de bestuurder van het restaurant kon de tolk volgens het verslag goed verstaan. De minister heeft hem bovendien met zijn eerdere belastende verklaringen geconfronteerd. Dat het restaurant in bewijsnood verkeert, volgt de Raad van State niet: het kon kort na de controle nog koks spreken en gaf op de zitting geen duidelijk antwoord op de vraag of het later contact zocht met de vertrokken koks, bijvoorbeeld via WeChat.
In het hoger beroep van de minister gaat het om twee punten. Ten eerste de overtreding voor de kok V3. De rechtbank dacht aan een persoonsverwisseling met een andere medewerker, maar de Raad van State wijst dat af. De inspecteurs vroegen telkens specifiek naar deze kok, de voornamen verschillen, en de verklaringen over zijn herkomst en verblijfplaats komen overeen. Bovendien herkenden meerdere getuigen hem op een foto. Daarmee is ook deze overtreding bewezen.
Ten tweede de hoogte van de boete. De Raad van State herhaalt dat de minister bij overtreding van de Wav in beginsel uitgaat van normale verwijtbaarheid, maar dat bij grove schuld een hogere boete past. Hier is sprake van grove schuld. Het restaurant moet zelf nagaan of de Wav wordt nageleefd, maar de bestuurder verklaarde niet te weten wat de voorwaarden van de vergunningen zijn en liet de controle over aan een externe bemiddelaar. De schoonmaakwerkzaamheden verspreid over verschillende vrijdagen waren niet incidenteel en niet het soort werk dat normaal onbetaald wordt gedaan. Dat het restaurant de vergunningen wel had aangevraagd, is geen matigingsgrond.
Ook onevenredig is de boete niet. Handhaving van de Wav is van groot belang, mede om de kwetsbare positie van arbeidsmigranten te beschermen. Die positie blijkt hier uit het feit dat het restaurant de paspoorten van de koks had afgenomen en een aantal van hen voor onderdak van het restaurant afhankelijk was. De coronapandemie verandert dat niet. Omdat de bestuurder ook verklaarde dat kelners schoonmaakwerk deden, bleef bovendien onduidelijk waarom de koks daarvoor nodig waren; arbeidsverdringing is daarom niet uitgesloten.
De Raad van State verklaart het incidenteel hoger beroep ongegrond en het hoger beroep van de minister gegrond. De uitspraak van de rechtbank Rotterdam wordt vernietigd en het beroep van het restaurant alsnog ongegrond verklaard. De boete van € 24.000 blijft daarmee in stand. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht