Rechtbank beveelt Dienst Toeslagen na 60 weken wachten alsnog te beslissen op bezwaar, met dwangsom Een vrouw uit de regio Utrecht kreeg een definitieve beschikking over haar compensatie kinderopvangtoeslag en maakte daar bezwaar tegen. De Dienst Toeslagen ontving dat bezwaarschrift op 27 maart 2025. Een besluit bleef daarna uit. Meer dan anderhalf jaar later heeft de rechtbank de dienst opgedragen binnen twee weken alsnog een beslissing te nemen, op straffe van een dwangsom.
De dienst had de definitieve beschikking op 27 december 2024 genomen. De beslistermijn voor het bezwaar begon op 28 maart 2025 te lopen en verliep op 31 juli 2025. Daarna gebeurde niets. In juli 2026 stelde de vrouw de dienst via haar gemachtigde in gebreke, een schriftelijke waarschuwing dat een besluit te lang uitblijft. De dienst ontving die brief op 10 juli 2026. Meer dan twee weken later, op 19 augustus 2026, stelde zij beroep in tegen het niet tijdig beslissen. Dat is de route die de wet daarvoor voorschrijft. Dat de beslistermijn was overschreden, was tussen partijen niet in geschil. De Dienst Toeslagen diende een verweerschrift in.
De rechtbank hield geen zitting, omdat dat in deze zaak niet nodig was. Zij verklaarde het beroep gegrond. Omdat de dienst nog geen besluit had genomen, moet hij dat alsnog doen. De rechtbank gebruikte daarvoor de maatstaf die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 26 maart 2025 formuleerde. Bij beroepen tegen het niet tijdig beslissen op bezwaar is een nadere beslistermijn van zestig weken na het verstrijken van de wettelijke termijn realistisch. Zijn die zestig weken bij de uitspraak al verstreken, dan geldt een termijn van twee weken na verzending van de uitspraak. Hier waren sinds 31 juli 2025 al meer dan zestig weken verstreken, dus gold de korte termijn.
De rechtbank bepaalde dat de dienst voor elke dag dat hij die termijn overschrijdt een dwangsom van € 100 moet betalen, tot een maximum van € 15.000. Volgens de rechtbank zijn die bedragen volgens het beleid van de rechtspraak het uitgangspunt in dit soort zaken en was er geen reden om ervan af te wijken.
De Dienst Toeslagen moet de proceskosten van de vrouw vergoeden. De rechtbank stelde die vast op € 467: één punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde van € 934 per punt en een wegingsfactor van 0,5. Ook moet de dienst het betaalde griffierecht van € 54 terugbetalen.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit. Zij droeg de Dienst Toeslagen op uiterlijk twee weken na verzending van de uitspraak een besluit op bezwaar bekend te maken. Bij overschrijding betaalt de dienst een dwangsom van € 100 per dag, met een maximum van € 15.000. Verder veroordeelde zij de dienst in de proceskosten van € 467 en droeg zij hem op het griffierecht van € 54 te vergoeden.
Rechtbank Midden-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechter: gespreksverslag bijstandsaanvraag is geen besluit, bezwaar Rotterdammer niet-ontvankelijk Een Rotterdamse man vroeg op 25 augustus 2026 bij de gemeente een bijstandsuitkering aan. Op 14 oktober 2026 werd hij uitgenodigd voor een gesprek met medewerkers van de gemeente. Daarin kwamen vragen aan bod over zijn inkomsten, een uitkering uit het verleden, een vakantie en een auto. De gemeente beëindigde het gesprek voortijdig, omdat de man op veel vragen geen antwoord had.
Na dat gesprek maakte de man bezwaar tegen het gespreksverslag van het college van burgemeester en wethouders van 14 oktober 2026. Hij stelde dat hem aan het einde van het gesprek mondeling was meegedeeld dat zijn aanvraag zou worden afgewezen. Die mededeling stond niet in het verslag. Het college verklaarde zijn bezwaar met een besluit van 20 oktober 2026 niet-ontvankelijk, omdat het gespreksverslag geen besluit is en er nog niet op de aanvraag was beslist. Daartegen stelde de man beroep in bij de rechtbank Rotterdam.
De rechtbank besliste zonder zitting, omdat het beroep kennelijk ongegrond was. Artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.
De rechtbank gaf het college gelijk. Volgens artikel 1:3 van de Awb is een besluit een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhoudt, dus een beslissing die iets verandert in iemands rechten of plichten. Een gespreksverslag legt alleen vast welke vragen zijn gesteld en waarom het gesprek eindigde. Ongeacht wat erin staat, brengt het geen verandering aan in het recht, want er is niet mee beslist op de aanvraag voor een bijstandsuitkering. Het college had bovendien op 20 oktober 2026 schriftelijk laten weten dat nog geen besluit op de aanvraag was genomen.
Omdat het gespreksverslag niet gericht was op rechtsgevolg, heeft het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk verklaard. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De man krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Rotterdamse voorzieningenrechter wijst verzoek om spoedmaatregel af: beroep is al ongegrond verklaard Een man uit Rotterdam vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de beslissing in zijn beroepszaak. Het verzoek hing samen met zijn beroep tegen een besluit op bezwaar dat het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam op 20 oktober 2026 nam. Dat beroep is bij de rechtbank geregistreerd onder zaaknummer ROT 26/8412. De uitspraak maakt niet duidelijk waar het besluit zelf over ging.
De voorzieningenrechter besliste zonder zitting. Dat mag op grond van artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) als het verzoek kennelijk ongegrond is. Volgens de voorzieningenrechter was dat hier het geval.
De reden is dat de rechtbank op dezelfde dag, 13 november 2026, ook uitspraak deed in het beroep zelf. Dat beroep verklaarde de rechtbank ongegrond. Daarmee loopt er bij de rechtbank geen beroepsprocedure meer waaraan een voorlopige voorziening vastgekoppeld kan worden. Een spoedmaatregel is bedoeld om de periode te overbruggen totdat de rechter over de hoofdzaak beslist, en die periode was door de uitspraak in het beroep afgelopen. Het treffen van een voorlopige voorziening was daarom niet meer mogelijk.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening dan ook af. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State: hoger beroep over Woo-verzoek aan deken is misbruik van recht Een man wilde van de deken van de orde van advocaten in Noord-Holland weten waarom die geen poging had gedaan tot een minnelijke oplossing voordat hij zijn standpunt over een tuchtklacht bepaalde. Hij vond dat de deken daarmee artikel 46d lid 1 van de Advocatenwet had geschonden en dat hem zo niets anders restte dan naar de tuchtrechter te stappen. Op 15 maart 2023 vroeg hij de deken op grond van de Wet open overheid (Woo) om de documenten of informatie over het passeren van die verplichting.
De deken wees het verzoek bij besluit van 4 april 2023 af. Volgens de deken valt het verzoek niet onder de Woo, omdat voor stukken uit het klachtdossier een eigen openbaarmakingsregeling in artikel 45a van de Advocatenwet geldt. Bovendien vroeg de man om stukken uit zijn eigen klachtdossier, en er waren geen stukken die op zijn verzoek zagen. Het bezwaar van de man verklaarde de deken bij besluit van 26 juni 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 23 mei 2024 ongegrond. Zij vond het standpunt van de deken dat er geen documenten bestaan over de beslissing om geen minnelijke schikking te beproeven niet ongeloofwaardig. De man had volgens de rechtbank niet aannemelijk gemaakt dat zulke documenten er wel waren. In hoger beroep voerde hij aan dat er wel degelijk een document bestaat dat op zijn verzoek ziet.
Op dat betoog komt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State niet toe. Zij verwijst naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Zijn gedrag bestaat uit herhaalde verzoeken, een grote hoeveelheid kansloze klachten en procedures, onduidelijke processtukken en een gebrek aan medewerking. De Afdeling zag dat patroon ook in deze zaak terug en oordeelde dat de man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft. Hij heeft de bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom evident zonder redelijk doel gebruikt.
De Afdeling behandelde dit hoger beroep op zitting op 18 augustus 2026, tegelijk met zeven andere zaken van dezelfde man. Zij verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk, zodat de uitspraak van de rechtbank in stand blijft. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst noodvoorziening toeslagenaffaire af: man zat nooit in CAF-onderzoek Een man uit Noord-Nederland vroeg in januari 2023 bij de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening van € 500 aan. Hij zei in een acute financiële noodsituatie te zitten: hij kon zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten niet meer betalen. Hij had schulden bij de Belastingdienst van € 14.597, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. De noodvoorziening bestaat voor mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal en een uitkering uit de Wet hersteloperatie toeslagen kunnen krijgen.
De Dienst Toeslagen wees de aanvraag in maart 2023 af en hield die afwijzing na bezwaar in december 2023 in stand. De Dienst vond dat er geen acute noodsituatie was die onder het doel van de regeling valt, omdat de noodvoorziening niet bedoeld is voor huurachterstand en deurwaarderskosten. Ook was niet aannemelijk dat zijn financiële problemen mogelijk een gevolg waren van een van de situaties die de wet noemt. De man was nooit betrokken bij een CAF-onderzoek, het onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators waarbij de Belastingdienst/Toeslagen vooringenomen te werk ging. Ook was hem geen betalingsregeling of schuldregeling geweigerd omdat hij ten onrechte van opzet of grove schuld werd beticht.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde zijn beroep op 30 mei 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank zat hij niet in een acute financiële noodsituatie. Daarvan is sprake als iemand te weinig geld heeft voor noodzakelijke uitgaven, zoals levensonderhoud, medicijnen of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het betalen van een flexibel krediet of advocaatkosten valt daar volgens de rechtbank niet onder.
In hoger beroep hield de man vol dat hij wel in een noodsituatie zat. Ook voerde hij aan dat diverse bestuursorganen hem vooringenomen hadden behandeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam tot hetzelfde resultaat als de rechtbank, maar om een andere reden.
De Afdeling liet in het midden of de man in een acute financiële noodsituatie zat. De wet stelt namelijk een extra voorwaarde: het moet aannemelijk zijn dat de noodsituatie mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen bij een CAF-onderzoek, of van de weigering van een betalingsregeling vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. De man betwistte niet dat hij nooit bij een CAF-onderzoek betrokken was. Alleen daarom al voldoet hij niet aan de eerste voorwaarde. De stukken die hij overlegde gingen bovendien niet over handelen van de Dienst Toeslagen. Uit die stukken bleek ook niet dat hem een betalingsregeling of schuldregeling was geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht