Hof laat Dexia-klant tegenbewijs leveren in effectenleasezaak over verjaring van vernietiging Een man sloot in 1999 en 2000 effectenleaseovereenkomsten met een rechtsvoorgangster van Dexia, waarmee hij belegde met geleend geld. Zijn echtgenote gaf daarvoor geen schriftelijke toestemming. In december 2005 stuurde zij Dexia een brief waarin ze de overeenkomsten vernietigde. De eindafrekeningen lieten een verlies zien van € 6.619,92 op de eerste overeenkomst en € 1.007,16 op de tweede.
Dexia is in hoger beroep gekomen tegen het tussenvonnis van 19 mei 2022 en het eindvonnis van 31 augustus 2023 van de kantonrechter in de rechtbank Amsterdam. De kantonrechter oordeelde dat de overeenkomsten rechtsgeldig waren vernietigd en veroordeelde Dexia tot betaling van het bedrag dat volgt uit de berekening in het vonnis, met wettelijke rente en proceskosten. Dexia voert onder meer aan dat het recht om te vernietigen is verjaard.
Het hof beperkt de zaak tot de eerste overeenkomst. Tegen het oordeel dat de verlenging van die overeenkomst en de tweede overeenkomst tijdig zijn vernietigd, heeft Dexia geen duidelijke grief gericht. Die overeenkomsten zijn binnen drie jaar voor de collectieve vordering van Stichting Eegalease gesloten, en daarom stond hun vernietiging al vast.
Volgens het hof is een effectenleaseovereenkomst een koop op afbetaling. De echtgenote mocht die overeenkomst dus vernietigen, omdat zij geen schriftelijke toestemming had gegeven. Dat vernietigingsrecht verjaart na drie jaar, te rekenen vanaf het moment dat zij daadwerkelijk wist dat de overeenkomst bestond. Of zij wist dat ze kon vernietigen, doet er niet toe. Dexia moet bewijzen wanneer de echtgenote van de overeenkomst afwist.
De Hoge Raad heeft bepaald dat de collectieve actie op 13 maart 2003 de verjaring heeft gestuit. Daardoor is het vernietigingsrecht niet verjaard voor overeenkomsten van 13 maart 2000 of later, en ook niet als de echtgenote pas na die datum van de overeenkomst hoorde. Alles hangt dus af van de vraag of zij vóór 13 maart 2000 van de eerste overeenkomst op de hoogte was.
Dexia voerde aan dat echtgenoten zo'n grote financiële stap met elkaar bespreken, dat er post van Dexia op het huisadres kwam en dat de rente in de belastingaangifte stond. Het hof gaat daar nu niet op in. Het kijkt eerst naar het argument dat de maandelijkse betalingen vanaf een en/of-rekening van beide echtgenoten gingen. Afnemer heeft dat erkend of onvoldoende weersproken. Uit die betalingen leidt het hof het bewijsvermoeden af dat de echtgenote op de datum van het eerste bankafschrift met de betaling aan Dexia bekend werd. Daarmee heeft Dexia voorlopig bewezen dat zij vóór 13 maart 2000 van de overeenkomst wist.
De man krijgt de kans om tegenbewijs te leveren, volgens zijn eigen aanbod. Het hof laat hem toe tot dat bewijs, eventueel met getuigen. Het getuigenverhoor staat gepland op 2 november 2026 voor raadsheer-commissaris mr. R.M. de Winter in het Paleis van Justitie in Amsterdam. Iedere verdere beslissing houdt het hof aan.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht Rechter dwingt Worldline Amerikaanse pinpassen in coffeeshops weer te accepteren Sinds eind mei 2026 weigeren de pinautomaten van Worldline in zeven Nederlandse coffeeshops betaalkaarten van Amerikaanse banken. Toeristen uit de Verenigde Staten kunnen daardoor niet meer met hun eigen pas betalen. De Belgische betaalinstelling heeft die beperking zelf ingevoerd, terwijl zij de coffeeshops al langer wil kwijt als klant. De exploitanten stapten naar de voorzieningenrechter in Utrecht om de weigering ongedaan te laten maken.
Het is niet de eerste keer dat partijen tegenover elkaar staan. Eind november 2025 kondigde Worldline aan de overeenkomsten met de coffeeshops te beëindigen, omdat coffeeshops niet langer passen bij haar risicobeleid en zij reputatieschade vreest. Later voerde zij aan dat haar eigen bank, de zogenoemde acquiring bank waar de gepinde bedragen binnenkomen, de dienstverlening aan Worldline zou stoppen als de geldstromen van de coffeeshops niet verdwijnen. In een eerder kort geding verbood dezelfde rechtbank Worldline op 6 maart 2026 om de overeenkomsten te beëindigen, totdat de bodemrechter uitspraak doet of partijen een regeling treffen. Worldline hervatte de dienstverlening, maar wil nog altijd dat de coffeeshops overstappen.
De rechter oordeelt dat de coffeeshops een voldoende spoedeisend belang hebben, omdat Worldline al maanden zonder rechtsgrond bepaalde klantbetalingen weigert. Dat de rechtbank in het eerdere vonnis al had geoordeeld dat Worldline coffeeshops niet categoraal mag uitsluiten, is het uitgangspunt. Worldline noemde drie redenen voor de weigering en de rechter vindt geen van drie houdbaar.
De eerste reden was dat het bij Amerikaanse kaarten vrijwel steeds gaat om cannabiskopers die geen inwoner van Nederland zijn. Het gedoogbeleid geldt alleen voor verkoop aan ingezetenen, het zogeheten ingezetenencriterium, dus Worldline wilde geen verboden verkoop faciliteren. De rechter wijst erop dat veel gemeenten, ook de gemeenten waar deze coffeeshops zijn gevestigd, dat criterium niet handhaven. In Amsterdam is het zelfs niet ingevoerd. Het gaat dus om feitelijk legale of gedoogde verkopen, en Worldline wordt niet gedwongen verboden verkoop te faciliteren.
De tweede reden was dat Amerikaanse banken problemen zouden maken. Worldline verwees naar een stuk van de Congressional Research Service uit 2023 over bankdiensten aan cannabisbedrijven in de Verenigde Staten. Volgens de rechter gaat dat stuk juist over het wegnemen van drempels voor bedrijven die zich aan de regels houden, en over betalingen in de VS zelf, niet over aankopen in Nederland. Ook is niet gebleken dat de acquiring bank of de Amerikaanse banken waarmee zij samenwerkt juist deze betalingen problematisch vinden. Visa en Mastercard hebben bovendien verklaard betalingen bij coffeeshops te blijven faciliteren, en de minister van Financiën vindt het onwenselijk als coffeeshops worden afgesloten van betaaldiensten, omdat zij dan vooral met contant geld moeten werken.
De derde reden was dat de huidige acquiring bank, die Worldline 'bank 2' noemt, vergaande verklaringen eist die voor coffeeshops problematisch zijn en dat Worldline weinig alternatieven heeft. De rechter vindt dat Worldline dit alleen in algemene zin heeft gesteld en niet heeft uitgewerkt waarom zij niet bij andere banken terecht kan. De coffeeshops verklaarden op de zitting dat zij de gepinde bedragen nu al ontvangen vanaf rekeningen van Worldline bij verschillende banken, ook Nederlandse. Dat Worldline die situatie bedrijfsmatig niet optimaal vindt, is haar eigen keuze.
De bodemrechter zal dus naar verwachting oordelen dat Worldline haar dienstverlening niet zo mag beperken. Het gevraagde verbod op andere, vergelijkbare blokkades wijst de rechter af, omdat Worldline die ook zonder verbod al niet mag invoeren. Ook de gevorderde dwangsom wijst hij af, omdat er onvoldoende reden is te vrezen dat Worldline het vonnis niet nakomt. Partijen hebben op de zitting afgesproken dat de coffeeshops dit geschil inbrengen in de lopende bodemprocedure, en dat Worldline daaraan meewerkt.
De voorzieningenrechter veroordeelt Worldline om de dienstverlening aan ieder van de coffeeshops voort te zetten en binnen 72 uur na betekening van het vonnis betalingen met buitenlandse betaalkaarten weer te faciliteren en niet te blokkeren. Dat geldt totdat de bodemrechter in eerste aanleg uitspraak doet of er een definitieve minnelijke regeling is. Worldline moet ook de proceskosten van € 2.226,57 betalen, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het verzoek om haar te veroordelen in de werkelijk gemaakte, hogere proceskosten wijst de rechter af: daarvoor zijn buitengewone omstandigheden nodig, zoals misbruik van procesrecht, en die doen zich hier niet voor.
Rechtbank Midden-Nederland · 19 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad wijst verzoek Stichting Polishouders Conservatrix af om toe te treden tot cassatiezaak over herroeping overdrachtsplan De Stichting Polishouders Conservatrix wilde in een cassatieprocedure bij de Hoge Raad worden toegelaten als belanghebbende partij. Die cassatieprocedure gaat over een poging van Conservatrix Groep om een rechterlijke beschikking uit 2017 te herroepen. In die beschikking werd een overdrachtsplan goedgekeurd waarbij alle aandelen in de verzekeraar Conservatrix voor één euro overgingen op Trier Holding. Conservatrix Groep stelt dat De Nederlandsche Bank destijds bedrog heeft gepleegd.
De rechtbank Amsterdam oordeelde eerder, in februari 2026, dat er inderdaad sprake was van bedrog door DNB, maar dat de aard van de beschikking zich toch verzet tegen herroeping. Conservatrix Groep werd daarom niet-ontvankelijk verklaard. DNB ging daartegen in cassatie.
De Stichting Polishouders Conservatrix, opgericht in 2022 om de belangen van polishouders te behartigen, verzocht de Hoge Raad haar in deze cassatieprocedure toe te laten als belanghebbende. Wie niet in een eerdere instantie heeft meegedaan, mag in cassatie in beginsel niet alsnog meedoen. Een uitzondering geldt als iemand buiten zijn schuld ontbrak in de vorige procedure, bijvoorbeeld doordat hij niet was opgeroepen.
De Hoge Raad oordeelt echter dat de Stichting die uitzondering niet toekomt. Als belanghebbende bij een herroepingsprocedure kan alleen worden aangemerkt wie al partij of belanghebbende was in de oorspronkelijke procedure die leidde tot de te herroepen beschikking. De beschikking waarvan herroeping wordt gevraagd dateert van 15 mei 2017. De Stichting bestond toen niet: zij werd pas op 13 maart 2022 opgericht. Al om die reden kan zij geen belanghebbende zijn in de herroepingsprocedure bij de rechtbank, en daarmee ook niet in de cassatieprocedure.
De Hoge Raad wijst het verzoek van de Stichting af en veroordeelt haar in de proceskosten: € 800 voor salaris aan de kant van DNB en € 800 aan de kant van Conservatrix Groep. De hoofdzaak, het cassatieberoep van DNB, wordt voortgezet en verwezen naar 23 oktober 2026 voor het bepalen van de datum voor schriftelijke toelichtingen.
Hoge Raad · 16 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter vernietigt lening van Bondora zonder kredietcheck, maar klant moet € 6.864 terugbetalen De Estse kredietverstrekker Bondora kwam bij de kantonrechter in Eindhoven in actie tegen een consument die niet verscheen. Bondora vorderde terugbetaling van een lening die in december 2024 was verstrekt, met rente, administratiekosten en betaling voor aanvullende diensten. In totaal had Bondora de man of vrouw een krediet van € 6.864 verstrekt, in twee stappen op 10 en 13 december 2024. De overeenkomst was buiten de verkoopruimte gesloten.
De kantonrechter keek eerst naar het toepasselijke recht. In de algemene voorwaarden van Bondora staat dat Estisch recht geldt. Bondora wilde de zaak toch naar Nederlands recht laten beoordelen. De rechter liet in het midden of dat eenzijdig kan, omdat de bepalingen over consumentenkrediet in het Burgerlijk Wetboek hoe dan ook dwingend gelden. Daaraan toetste hij de vordering.
Daarbij ging het om de kredietwaardigheidstoets. Een kredietverstrekker moet vooraf informatie inwinnen over de financiële positie van de klant, onderbouwd met stukken over inkomsten en uitgaven zoals loonstroken, om overkreditering te voorkomen. De rechter moet ambtshalve controleren of dat is gebeurd. Bondora stelde dat zij de toets had uitgevoerd en beschreef haar werkwijze in het algemeen. Zij zei echter niet in staat te zijn de toets voor deze klant inzichtelijk te maken. Daardoor kon de kantonrechter niet vaststellen of en wanneer de toets volledig was uitgevoerd. Hij ging er daarom van uit dat Bondora haar wettelijke plicht niet was nagekomen.
Dat heeft verstrekkende gevolgen. Beschermende regels voor consumenten die uit Europese richtlijnen voortkomen, rekent de rechter tot de regels van openbare orde. Omdat de toets niet was gedaan, vernietigde hij de kredietovereenkomst uit eigen beweging. Door de terugwerkende kracht van die vernietiging was het geld zonder rechtsgrond verstrekt. De klant moet de kredietsom dus terugbetalen, maar is geen rente en kosten uit de overeenkomst verschuldigd. Wat al aan rente en kosten was betaald, gaat van de terug te betalen som af.
De vorderingen voor vertragingsrente en administratiekosten wees de rechter af. Ook de gevorderde bedragen voor aanvullende diensten vielen weg, omdat die niet los van het krediet konden worden gezien: zonder krediet geen grondslag. De gedaagde werd grotendeels in het ongelijk gesteld en kreeg daarom de proceskosten opgelegd.
De kantonrechter veroordeelde de gedaagde tot betaling van € 6.864 aan Bondora, plus proceskosten van € 127,08 dagvaardingskosten, € 559 griffierecht, € 360 salaris van de gemachtigde en € 144 nakosten. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. Al het meer of anders gevorderde is afgewezen.
Rechtbank Oost-Brabant · 15 oktober 2026
Civiel Recht Hoge Raad: ING mocht eigenaar metaalhandel acht jaar registreren na opzegging bankrelatie Een handelaar in oud ijzer en metalen dreef zijn zaak als eenmanszaak en had zowel privé als zakelijk rekeningen bij ING. In 2021 liet de bank weten de zakelijke bankrelatie te willen beëindigen. Volgens ING had de ondernemer bij een periodiek cliëntenonderzoek geen transparant beeld gegeven van het gebruik van zijn zakelijke rekeningen, waardoor de bank haar wettelijke verplichtingen om witwassen te voorkomen niet goed kon nakomen. In oktober 2022 werd de zakelijke relatie daadwerkelijk beëindigd. De man verzette zich daar eerst tegen, maar berustte er uiteindelijk in.
Daarmee was de kous voor hem niet af. ING had zijn gegevens ook opgenomen in haar Interne Verwijzingsregister en in haar Gebeurtenissenadministratie, voor een periode van acht jaar. Dat zijn interne registers van de bank over gebeurtenissen die voor de veiligheid en integriteit van de financiële instelling van belang zijn. In de aantekening stond dat de man grote cashuitgaven had gedaan die niet te verantwoorden waren, dat hij geen adequate boekhouding van zijn cashinkopen had bijgehouden en dat hij te weinig maatregelen nam om betrokkenheid bij heling, witwassen en andere financieel-economische criminaliteit uit te sluiten.
De ondernemer wilde die registratie weg hebben. Hij vorderde dat ING de gegevens zou wissen waaruit volgt dat niet is uitgesloten dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan witwassen of andere financiële criminaliteit, en dat de bank hem uit het verwijzingsregister zou schrappen. De rechtbank Amsterdam wees de vordering af. Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigde dat vonnis. Volgens het hof ging het niet om strafrechtelijke persoonsgegevens, omdat de genoemde feiten geen bewezenverklaring van een strafbaar feit konden dragen. Ook woog het belang van ING zwaarder: de bank mocht gedurende zekere tijd bijhouden dat en waarom zij een relatie had beëindigd. Het hof wees er bovendien op dat de gegevens niet voor derden toegankelijk bleken en dat de man gewoon bankzaken kon blijven doen, onder meer bij een Duitse bank.
De ondernemer ging in cassatie, de laatste mogelijkheid om een uitspraak te laten toetsen op rechtsfouten. Zijn eerste klacht betrof het begrip 'strafbaar feit' in artikel 10 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Voor gegevens over strafbare feiten gelden extra strenge voorwaarden. Volgens de man had het hof miskend dat dit begrip Europees moet worden uitgelegd, zodat ook de aard van het feit en de zwaarte van de mogelijke sanctie meetellen, en niet alleen de kwalificatie naar Nederlands recht.
De Hoge Raad oordeelt dat de man terecht uitgaat van die drie criteria, die het Hof van Justitie van de Europese Unie in een uitspraak uit 2021 heeft geformuleerd: de juridische kwalificatie naar nationaal recht, de aard van het feit en de zwaarte van de sanctie. Maar het hof heeft dat volgens de Hoge Raad niet miskend. Gelet op wat partijen over en weer hadden aangevoerd, kon het hof oordelen dat het tweede en derde criterium in deze zaak niet aan de orde waren. Daarop strandt de eerste klacht.
De tweede klacht ging over het recht van bezwaar uit artikel 21 van de AVG. Een bank moet een verwerking van persoonsgegevens staken wanneer een betrokkene daartegen bezwaar maakt, tenzij zij dwingende gerechtvaardigde gronden heeft die zwaarder wegen dan de belangen van de betrokkene. Volgens de man had het hof niet onderzocht of daarvan sprake was. De Hoge Raad wijst dat af. Het hof had geoordeeld dat ING een gerechtvaardigd en zwaarwegend belang heeft, mede door haar verplichtingen onder de witwaswetgeving, en dat het belang van de man daar niet tegen opwoog. In dat oordeel ligt besloten dat ING dwingende gerechtvaardigde gronden had aangevoerd. De overige klachten behandelt de Hoge Raad kort, omdat ze geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt de ondernemer in de kosten van de cassatieprocedure aan de zijde van ING, begroot op € 905 aan verschotten en € 2.200 aan salaris. Daarover is wettelijke rente verschuldigd als hij die kosten niet binnen veertien dagen betaalt. De registratie van zijn gegevens voor acht jaar blijft daarmee in stand.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht