Hof: trustee mocht rente op eeuwigdurende obligaties zelf vaststellen Een groep beleggingsfondsen verliest een geschil over de rente op eeuwigdurende obligaties, nadat de internationale referentierente waarop die rente was gebaseerd in 2023 werd afgeschaft. Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigt twee eerdere uitspraken van de rechtbank die de fondsen al in het ongelijk hadden gesteld.
De zaak gaat over obligaties die een financiële instelling in 2004 uitgaf voor in totaal 500 miljoen dollar. Deze obligaties hebben geen einddatum en leveren de houders elk kwartaal rente op. De hoogte van die rente werd berekend aan de hand van een internationale referentierente die wereldwijd voor dit soort berekeningen werd gebruikt, maar die per 1 juli 2023 definitief werd afgeschaft. In de voorwaarden van de obligaties stond niet uitgewerkt welke rente daarvoor in de plaats zou moeten komen.
De uitgevende instelling probeerde de voorwaarden met instemming van de obligatiehouders aan te passen naar een nieuwe referentierente. Op de vergadering waar hierover gestemd moest worden, verscheen echter niet het vereiste aantal obligatiehouders, en van de aanwezigen stemde 41 procent tegen, onder wie de klagende beleggingsfondsen. Een nieuwe vergadering werd niet meer belegd. Om te voorkomen dat helemaal geen rente meer kon worden berekend en betaald, besloot het trustkantoor dat als onafhankelijke belangenbehartiger van de obligatiehouders optreedt, de rente vanaf medio 2023 zelf vast te stellen op basis van een andere rekenmethode. Dat deed het kantoor met een beroep op een specifieke bepaling in de voorwaarden die voorziet in een dergelijke bevoegdheid als de normale berekeningswijze om welke reden dan ook niet kan worden toegepast.
De beleggingsfondsen vonden dat het trustkantoor hiermee in feite de voorwaarden van de obligaties eenzijdig had gewijzigd, terwijl zo'n wijziging volgens hen alleen met instemming van de obligatiehouders mag gebeuren. Zij vorderden onder meer een verklaring dat deze manier van rentevaststelling in strijd was met de voorwaarden en schadevergoeding. De rechtbank verklaarde de fondsen al niet-ontvankelijk in hun vorderingen tegen de uitgevende instelling zelf, en wees hun vorderingen tegen het trustkantoor af.
Het hof bevestigt dit oordeel op alle punten. Allereerst gaat het over de vraag of de fondsen rechtstreeks tegen de uitgevende instelling mochten procederen. Volgens de voorwaarden mag in beginsel alleen het trustkantoor namens de gezamenlijke obligatiehouders tegen de uitgevende instelling optreden, tenzij het kantoor daartoe een opdracht van de obligatiehouders negeert. De fondsen vonden dat het trustkantoor een tegenstrijdig belang had omdat het zelf de omstreden rentevaststelling had gedaan, en dat zij daarom zelf mochten procederen. Het hof volgt dit niet: de fondsen hadden zelf, al dan niet samen met andere obligatiehouders, het trustkantoor opdracht kunnen geven om tegen de uitgevende instelling te procederen, zeker nu hun gezamenlijke belang inmiddels 30 procent van het uitstaande obligatiekapitaal beslaat. Dat is niet gebeurd, en dat is voldoende reden om de rechtstreekse vorderingen tegen de uitgevende instelling niet-ontvankelijk te verklaren.
Daarna beoordeelt het hof de kern van het geschil: mocht het trustkantoor de rente op deze manier vaststellen? Volgens het hof volgt uit de tekst van de voorwaarden dat het trustkantoor de rente mag berekenen zodra dat om welke reden dan ook niet meer op de normale manier kan, en dat het kantoor daarbij mag afwijken van de oorspronkelijke rekenmethode voor zover dat nodig is. Dat is volgens het hof geen wijziging van de voorwaarden, maar juist de toepassing daarvan zoals die van meet af aan is overeengekomen. Het argument van de fondsen dat dit in de financiële markt ongebruikelijk zou zijn, onderbouwden zij volgens het hof onvoldoende.
Het hof bekrachtigt beide vonnissen van de rechtbank. De beleggingsfondsen worden veroordeeld in de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 7.600 aan de zijde van de uitgevende instelling en het trustkantoor samen.
Gerechtshof Amsterdam · 1 september 2026
Civiel Recht Hof korrelt € 4.636 van terugbetaling Dexia in effectenleasezaak; verjaring tijdig gestuit Een vrouw wilde van Dexia geld terug voor een effectenleaseovereenkomst die haar echtgenoot in september 2000 had gesloten, zonder dat zij daarvoor toestemming had gegeven. Zulke overeenkomsten kunnen worden vernietigd als de echtgenoot niet schriftelijk instemt. Zij deed dat in maart 2006 met een brief aan Dexia. Daarna draaide het in de rechtszaal vooral om de vraag of haar vordering inmiddels was verjaard.
De overeenkomst liep tien jaar en eindigde in 2010 met een eindafrekening die voor de echtgenoot negatief uitviel: een restschuld van € 2.127,87. De kantonrechter in Amsterdam oordeelde in augustus 2021 dat Dexia na de vernietiging alles moest terugbetalen wat zij uit de overeenkomst had ontvangen. Daarbij kwam de kantonrechter uit op € 8.989,59 voor de vrouw.
Dexia ging in hoger beroep tegen het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Amsterdam van 12 augustus 2021. Het bedrijf voerde aan dat de vordering uit onverschuldigde betaling was verjaard en dat de kantonrechter een verkeerd bedrag had vastgesteld.
Over de verjaring was het hof duidelijk. Een vordering uit onverschuldigde betaling verjaart na vijf jaar. Door een collectieve actie over effectenleaseovereenkomsten, waarvoor het hof in 2007 een afwikkelingsregeling verbindend verklaarde, was die termijn eerst gestuit tot en met 25 juli 2007. Het echtpaar had zich tijdig van die regeling afgemeld en was er dus niet aan gebonden. Daarna stuurde het bedrijf Leaseproces, dat veel gedupeerden bijstond, op 24 januari 2012 en 27 oktober 2016 brieven aan Dexia om de verjaring te stuiten. Die brieven noemden uitdrukkelijk ook de vorderingen van echtgenoten uit de artikelen 1:88 en 1:89 van het Burgerlijk Wetboek. Het hof had dat in een eerdere zaak al zo beoordeeld en bleef daarbij.
Dexia betwistte dat Leaseproces namens de vrouw mocht optreden. De wet laat een wederpartij toe verklaringen van een gevolmachtigde als ongeldig af te wijzen, maar alleen als zij meteen om bewijs van de volmacht vraagt. Dat had Dexia na de brief van 2012 niet gedaan. Ook was niet gebleken dat de volmacht later was ingetrokken of opgezegd. Daarmee was de verjaring tijdig gestuit en kon Dexia zich daar niet op beroepen. De dagvaarding was bovendien op 7 januari 2021 uitgebracht, binnen vijf jaar na de brief van oktober 2016.
Dexia kreeg op één punt gelijk. De kantonrechter had aangenomen dat de echtgenoot € 4.656,26 aan restschuld had betaald, maar uit het financiële overzicht van Dexia bleek dat het maar € 19,45 was. De vrouw erkende dat. Het toe te wijzen bedrag daalde daardoor van € 8.989,59 naar € 4.352,78.
Het hof vernietigde het vonnis dus alleen voor de hoogte van dat bedrag en bekrachtigde het voor het overige. Dexia moet de vrouw € 4.352,78 betalen en wordt als overwegend in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van het hoger beroep, begroot op € 1.633,00 plus € 189,00 nasalaris. Heeft Dexia op grond van het vonnis van de kantonrechter meer betaald dan dit bedrag, dan moet de vrouw het verschil met wettelijke rente terugbetalen.
Gerechtshof Amsterdam · 20 oktober 2026
Civiel Recht Hof: Dexia moet bewijzen dat echtgenote al vóór 2000 wist van effectenlease Een man sloot in juni 1999 een effectenleaseovereenkomst, de WinstVerDriedubbelaar, met een rechtsvoorgangster van Dexia. De looptijd was 36 maanden. In 2002 werd de overeenkomst afgerekend met een verlies van € 6.120,22. Zijn toenmalige echtgenote had geen schriftelijke toestemming gegeven, terwijl de wet die voor zo'n overeenkomst vereist. In september 2005 stuurde zij Dexia een brief waarin zij de overeenkomst vernietigde.
De vraag is of die vernietiging nog kon. Een rechtsvordering tot vernietiging verjaart na drie jaar, te rekenen vanaf het moment dat de echtgenote daadwerkelijk wist van de overeenkomst. Waren die drie jaar verstreken, dan kon de overeenkomst niet meer worden vernietigd. De verjaring is voor alle echtgenoten gestuit op 13 maart 2003, toen Stichting Eegalease en andere organisaties een collectieve actie begonnen. Wist de echtgenote van de overeenkomst vóór 13 maart 2000, dan was de termijn op dat moment al verstreken en is de vordering verjaard. Kreeg zij daarna pas kennis, dan is de verjaring tijdig gestuit en blijft de vernietiging overeind.
De kantonrechter in Amsterdam verklaarde in een vonnis van 6 februari 2025 dat de overeenkomst was vernietigd. Hij veroordeelde Dexia om te betalen wat volgens de berekening in dat vonnis verschuldigd is, vermeerderd met wettelijke rente en proceskosten. Dexia is daartegen in hoger beroep gekomen en voert onder meer aan dat de vordering is verjaard.
Het hof beoordeelt eerst één argument van Dexia: de maandelijkse betalingen aan Dexia gingen van een en/of-rekening van het echtpaar. De man betwistte dat niet. Volgens het hof mag daaruit worden afgeleid dat de echtgenote bekend werd met de overeenkomst op de datum van het eerste bankafschrift waarop een betaling aan Dexia stond. Dat is een bewijsvermoeden, gebaseerd op een eerder oordeel van de Hoge Raad. Omdat de overeenkomst in juni 1999 werd gesloten, ligt dat eerste afschrift vóór 13 maart 2000. Dexia is daarmee voorshands geslaagd in het bewijs dat de echtgenote toen al van de overeenkomst wist.
De andere argumenten van Dexia laat het hof nog liggen. Dexia had onder meer gewezen op de hoge leasesom van ruim 103.000 gulden, de poststukken op het huisadres en de gezamenlijke belastingaangifte waarin de rente werd afgetrokken.
De man krijgt nu de kans het tegenovergestelde te bewijzen: dat zijn echtgenote pas na 13 maart 2000 van de overeenkomst hoorde. Als hij getuigen wil laten horen, gebeurt dat op 4 november 2026 om 11.30 uur in het Paleis van Justitie in Amsterdam, voor een raadsheer-commissaris. Of de overeenkomst vernietigd blijft of verjaard is, hangt af van dat tegenbewijs. Het hof houdt iedere verdere beslissing aan.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht Hof: Dexia moet schade vergoeden voor twee leasecontracten via Spaar Select Voor de derde keer op dezelfde dag verliest Dexia een hoger beroep over effectenlease via tussenpersoon Spaar Select, ditmaal over twee afzonderlijke overeenkomsten van dezelfde klant. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt dat Dexia de volledige schade moet vergoeden.
De klant had via Spaar Select een of meer persoonlijke gesprekken met een met naam genoemde medewerker, waarin hij aangaf extra vermogen te willen opbouwen voor de toekomst, bijvoorbeeld als aanvulling op zijn pensioen of om grote uitgaven te kunnen doen. Op basis daarvan adviseerde de medewerker hem specifieke effectenleaseproducten van Dexia af te nemen, die volgens hem geschikt waren voor de situatie van de klant. Om de maandelijkse inleg te kunnen dragen, wees de medewerker ook op de fiscale voordelen die het afsluiten van deze producten zou opleveren. De klant vertrouwde op dit advies en sloot beide overeenkomsten af. De kantonrechter had eerder al voor recht verklaard dat Dexia, na uitbetaling van de vastgestelde schadevergoeding, niets meer aan de klant verschuldigd was, en veroordeelde Dexia in de proceskosten. Dexia ging tegen die uitspraak in hoger beroep, in de hoop haar oorspronkelijke vordering (dat zij aan al haar verplichtingen had voldaan) alsnog onvoorwaardelijk toegewezen te krijgen.
De centrale vraag is opnieuw of Spaar Select hiermee vergunningplichtig beleggingsadvies heeft gegeven. Volgens de Hoge Raad overschrijdt een tussenpersoon zijn vrijstelling van de vergunningplicht zodra hij een klant een specifiek product aanbeveelt dat is voorgesteld als geschikt voor die klant, gebaseerd op een afweging van diens persoonlijke omstandigheden. Het hof stelt vast dat dit hier is gebeurd: de medewerker informeerde naar de wensen en financiële situatie van de klant, besprak zijn doel, en beval vervolgens specifiek de effectenleaseproducten van Dexia aan. Daarmee ging Spaar Select verder dan het louter neutraal verstrekken van informatie, wat een cliëntenremisier zonder vergunning wel had moeten doen.
Dexia betwistte de juistheid van dit verhaal, met een beroep op het lange tijdsverloop van meer dan twintig jaar sinds de gebeurtenissen. Het hof vindt dat Dexia tegenover de concrete en onderbouwde stellingen van de klant zelf meer had moeten inbrengen om aannemelijk te maken dat er destijds geen sprake was van advisering. Omdat het Dexia als onder toezicht staande instelling niet was toegestaan om klanten aan te nemen die al waren geadviseerd door een niet-bevoegde tussenpersoon, had het juist op haar weg gelegen om dit zelf te controleren, zeker omdat de tussenpersoon provisie ontving en dus een eigen financieel belang had bij het tot stand komen van de overeenkomsten. Omdat Dexia onvoldoende tegenover deze stellingen heeft gesteld, komt zij niet toe aan het leveren van tegenbewijs.
Ook over de kennis van Dexia zelf oordeelt het hof duidelijk: uit stukken die ook in vergelijkbare procedures zijn beoordeeld, blijkt dat Dexia destijds nauw samenwerkte met Spaar Select en wist, of moest weten, dat deze tussenpersoon op grote schaal beleggingsadvies gaf aan klanten die zij vervolgens bij Dexia aanbracht. Dat was namelijk onderdeel van de manier waarop Dexia haar producten liet verkopen. Omdat Dexia dit zelf zo had georganiseerd, had zij ook zelf moeten waarborgen dat deze tussenpersonen zich aan de regels hielden. Dat zij dit destijds niet heeft gedaan, komt voor haar eigen rekening en risico, en biedt geen aanleiding voor nader bewijsonderzoek.
Het hof concludeert dat Dexia bij het aangaan van beide overeenkomsten in strijd heeft gehandeld met de destijds geldende toezichtregels en daarom onrechtmatig heeft gehandeld tegenover de klant. Het bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter, dat inhoudt dat Dexia de volledige schade van de klant moet vergoeden, en veroordeelt Dexia tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 1.825 aan griffierecht, salaris van de advocaat en nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht Rechtbank: I-Finance mocht geen rentecompensatie reserveren, moet € 1,77 miljoen aan Cradle betalen Investeerder Cradle Capital en financiële dienstverlener I-Finance.nl lagen overhoop over geld uit een portefeuille consumentenleningen. Het ging om leningen die Hollandsche Disconto Voorschotbank tussen 2005 en 2010 aan consumenten had verstrekt. Cradle is sinds 2023 de economisch eigenaar van die portefeuille, dus de opbrengsten komen aan haar toe. Omdat Cradle zelf geen vergunning van de Autoriteit Financiële Markten heeft om krediet te verlenen, werd I-Finance, dat die vergunning wel heeft, de juridisch eigenaar. In serviceovereenkomsten werd afgesproken dat I-Finance de leningen int en administreert tegen een vergoeding.
In 2025 ontstond ruzie over rentecompensatie. Een kredietnemer had bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening geklaagd dat zijn variabele rente ten onrechte niet was gedaald toen de marktrente daalde. I-Finance vond de berekeningswijze die Cradle altijd hanteerde niet juist. Vanaf 22 mei 2025 boekte zij in zes tranches in totaal € 738.367,95 van de rekeningen waarop kredietnemers betalen over naar een eigen rekening, met de omschrijving 'reservering rentecompensatie'. Op 4 augustus 2025 zegde Cradle de overeenkomsten per direct op. Later haalde I-Finance nog eens € 92.000 van de rekeningen af.
De rechtbank oordeelt dat I-Finance dit geld niet mocht achterhouden. I-Finance beriep zich op de betalingsvolgorde in de overeenkomsten, die een reserve voor 'expected borrowers' charge backs' toestaat. Volgens de rechtbank betekent een 'charge back' in het financiële verkeer een stornering door de betaler, en dat zijn onvoorziene kosten, anders dan rentecompensatie die al jaren bekend was. I-Finance had ruim twee jaar lang ook nooit op deze manier gereserveerd. Ook de bepaling dat zij mag doen wat nodig is om aan wet- en regelgeving te voldoen, helpt haar niet: geen regel verplicht haar tot zo'n reserve. De zorg dat zij rentecompensatie niet zou kunnen uitbetalen, was onvoldoende onderbouwd, omdat Cradle haar contractueel vrijwaart en dat tot nu toe ook deed. Het feit dat I-Finance de kredietnemers actief moet aanschrijven, is op zichzelf juist, maar volgens de rechtbank wordt dat belang niet gediend door geld apart te zetten.
De opzegging van 4 augustus 2025 was daarom rechtsgeldig. I-Finance was toen al in verzuim, en dat had zij niet betwist.
De rechtbank wijst vervolgens de vordering van Cradle toe en beveelt I-Finance om binnen veertien dagen mee te werken aan de afwikkeling van de samenwerking. Dat betekent dat de juridische eigendom en de servicing van de portefeuille moeten worden overgedragen aan Qube Capital, een aan Cradle gelieerde partij met de vereiste vergunningen. De overeenkomst eist niet dat de nieuwe servicer los van Cradle staat, en er waren geen concrete aanwijzingen dat de kredietnemers bij Qube slechter af zijn. Ook het ontbreken van een vrijwaring bij de overdracht staat dat niet in de weg. Verder moet I-Finance alle stukken over de leningen overhandigen. Een dwangsom legt de rechtbank niet op, omdat van een vergunninghoudende partij verwacht mag worden dat zij het vonnis naleeft. Andere, te vaag geformuleerde onderdelen van de vordering, zoals 'alle activiteiten voor een efficiënte afwikkeling', worden afgewezen.
De tegenvorderingen van I-Finance gaan allemaal onderuit. Zij wilde onder meer verklaringen dat zij € 890.820,09 mocht reserveren, en terugbetaling van € 2.036.650,26 die zij naar eigen zeggen onverschuldigd aan Cradle had betaald. Volgens de rechtbank betaalde zij die bedragen op grond van de serviceovereenkomsten, en dat blijft zo ook al meent I-Finance nu dat kredietnemers te veel rente betaalden. Ook het verzoek om inzage in betaalgegevens van bepaalde leningen wordt afgewezen, omdat I-Finance haar rol als servicer verliest en daar geen belang meer bij heeft. De spoedvoorzieningen die Cradle had gevraagd, vervallen omdat in dit vonnis tegelijk over de hoofdzaak wordt beslist.
De rechtbank veroordeelt I-Finance tot betaling van € 1.768.249,47 aan Cradle, met wettelijke rente vanaf 14 juli 2026, plus de bedragen die vanaf 1 juli 2026 op de rekeningen binnenkomen en aan Cradle toekomen. Daarnaast moet I-Finance € 6.675 aan buitengerechtelijke incassokosten, € 7.380,55 aan beslagkosten en € 18.437,40 aan proceskosten in conventie betalen, € 4.631 in reconventie en € 635 in het inzage-incident. De kosten van het spoedincident worden gecompenseerd.
Rechtbank Amsterdam · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht