Hof verzacht tuchtmaatregel gerechtsdeurwaarders naar waarschuwing bij onterecht beslag Twee gerechtsdeurwaarders kregen een tuchtklacht aan hun broek nadat zij executoriaal beslag hadden gelegd voor alimentatietermijnen die nog niet waren verschenen. De zaak speelde tegen de achtergrond van een echtscheiding: een man moest maandelijks een bijdrage in het levensonderhoud aan zijn ex-echtgenote betalen. Een van de gerechtsdeurwaarders legde in opdracht van de advocaat van de ex-echtgenote executoriaal beslag onder een notaris op de opbrengst van de verkoop van een onroerende zaak, voor toekomstige, nog niet opeisbare alimentatietermijnen. De andere gerechtsdeurwaarder vroeg de notaris vervolgens het volledige resterende bedrag, ruim € 313.000, aan haar af te dragen.
De man klaagde hierover bij de kamer voor gerechtsdeurwaarders in Amsterdam. Volgens hem was het beslag in strijd met de wet gelegd, omdat toekomstige alimentatietermijnen nog niet opeisbaar waren, en hielden de gerechtsdeurwaarders het geld daardoor zonder recht of titel onder zich. De kamer verklaarde de klacht gegrond en legde beide gerechtsdeurwaarders de maatregel van berisping op, plus een proceskostenveroordeling van € 350 aan de klager en € 1.500 aan de kamer, en griffierecht van € 50.
De gerechtsdeurwaarders gingen in hoger beroep bij het gerechtshof Amsterdam, maar uitsluitend tegen de zwaarte van de opgelegde maatregel; zij erkenden dat het beslag inderdaad niet op zijn plaats was en dat zij de gelden niet hadden mogen opeisen. Het hof nam daarom de vaststelling dat sprake was van tuchtrechtelijk laakbaar handelen over, en boog zich alleen nog over de vraag welke maatregel passend was.
De gerechtsdeurwaarders legden uit hoe het zover was gekomen. Toen zij de advocaat van de ex-echtgenote erop wezen dat executoriaal beslag voor toekomstige termijnen wettelijk niet mogelijk was, adviseerden zij eerst om conservatoir beslag te vragen bij de voorzieningenrechter. Die rechter hield daarover echter een zitting en liet vervolgens weten voornemens te zijn het verzoek af te wijzen, met als reden dat executoriaal beslag voor toekomstige termijnen wél mogelijk zou zijn. Op basis van die (achteraf onjuiste) opvatting van de voorzieningenrechter legde een van de gerechtsdeurwaarders alsnog het executoriale beslag. De gerechtsdeurwaarders erkenden dat dit een fout was geweest en dat zij beter hadden kunnen aandringen op een schriftelijke, gemotiveerde beschikking waartegen in hoger beroep kon worden opgekomen.
Het hof achtte dit relaas geloofwaardig, mede omdat het werd ondersteund door het ingediende verzoekschrift en de oproep voor de zitting bij de voorzieningenrechter. Het hof oordeelde dat de onjuiste rechtsopvatting van de voorzieningenrechter de gerechtsdeurwaarders weliswaar niet ontslaat van hun eigen tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid, maar dat het wel te begrijpen is dat zij zich naar het oordeel van die rechter hebben gevoegd, aangezien de voorzieningenrechter voor gerechtsdeurwaarders juist de aangewezen rechter is bij executieproblemen. Deze omstandigheid telde in hun voordeel mee bij het bepalen van de maatregel.
Het hof overwoog dat de ernst en de gevolgen van de fout, op een terrein dat tot het kernvak van de gerechtsdeurwaarder behoort, normaal gesproken een berisping zouden rechtvaardigen. Gelet op de verzachtende omstandigheden, waaronder dat de gerechtsdeurwaarders hun opdrachtgeefster aanvankelijk wél juist hadden geadviseerd en geen financieel voordeel aan de kwestie hadden overgehouden, achtte het hof een waarschuwing voor beide gerechtsdeurwaarders toereikend en passend.
Het hof vernietigde de beslissing van de kamer voor zover het de opgelegde maatregel betrof en legde in plaats van een berisping aan ieder van de gerechtsdeurwaarders de maatregel van een waarschuwing op. Voor het overige, waaronder de eerder opgelegde proceskostenveroordeling, bevestigde het hof de beslissing van de kamer.
Gerechtshof Amsterdam · 8 september 2026
Civiel Recht Hoge Raad verklaart cassatie advocaat over verschoningsrecht niet-ontvankelijk Een advocaat probeerde via de rechter te voorkomen dat inbeslaggenomen stukken uit zijn dossiers zouden worden gebruikt in een strafrechtelijk onderzoek. Hij stelde dat die documenten onder zijn verschoningsrecht vallen — het recht van advocaten om bepaalde vertrouwelijke informatie te weigeren te delen, ook met justitie.
De stukken waren in beslag genomen in het kader van een Europees onderzoeksbevel, een instrument waarmee landen in de EU bewijs kunnen verzamelen voor strafrechtelijk onderzoek. De inbeslagname vond plaats bij een derde partij, maar de advocaat claimde dat de documenten toch zijn verschoningsrecht raakten.
De advocaat diende twee klaagschriften in: één in maart 2023 op grond van de algemene beklagregeling, en één in juni 2024 op grond van een specifieke bepaling over verschoningsrecht bij inbeslagname (artikel 98 lid 4 Wetboek van Strafvordering). De rechtbank Limburg behandelde beide klachten tegelijk, maar afzonderlijk. Ze verklaarde het eerste klaagschrift niet-ontvankelijk en wees het tweede ongegrond.
De advocaat ging in cassatie bij de Hoge Raad tegen de beslissing op het eerste klaagschrift. Maar de Hoge Raad had op diezelfde dag al uitspraak gedaan in de cassatieprocedure over het tweede klaagschrift — en die cassatie werd verworpen. Daarmee stond onherroepelijk vast dat de inbeslaggenomen stukken níét onder het verschoningsrecht van de advocaat vallen.
Die uitkomst heeft directe gevolgen voor de lopende procedure. De Hoge Raad oordeelt dat de advocaat geen belang meer heeft bij zijn cassatieberoep over het eerste klaagschrift, nu over dezelfde voorwerpen al definitief is beslist. De Hoge Raad verklaart hem daarom niet-ontvankelijk in dit cassatieberoep, zonder het aangevoerde middel inhoudelijk te bespreken.
Hoge Raad · 14 juli 2026
Strafrecht Rechtbank spreekt man vrij van verkrachting van vriendin na bezoek aan bioscoop Op 24 augustus 2024 gingen een man en een vrouw, die bevriend waren, samen naar de film. De man zou die avond bij haar blijven slapen, omdat zijn eigen huis ver weg lag. In de nacht van 24 op 25 augustus 2024 vonden in het bed van de vrouw in Ellecom seksuele handelingen plaats. Zij zegt dat ze wakker werd doordat hij haar borsten aanraakte, dat ze in een soort 'freeze' raakte en niets terugdeed. Volgens haar legde hij haar hand op zijn geslachtsdeel, gaf hij haar orale seks en bracht hij daarna zijn penis in haar vagina. De man was jaren ouder dan het meisje niet; beiden waren jongvolwassenen. Hij ontkent dat hij wist dat zij het niet wilde.
De rechtbank Gelderland stelde vast dat de seksuele handelingen hebben plaatsgevonden: dat staat vast op grond van de verklaringen van beiden. De vraag was dus of de man wist, of ernstige reden had om te vermoeden, dat de vrouw daar niet mee instemde. De officier van justitie vond het bewezen en eiste 22 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. De verdediging pleitte voor vrijspraak.
De verklaringen van de man en de vrouw staan op dit punt lijnrecht tegenover elkaar. De man zegt dat zij zich tegen hem aan drukte, kreunde en op zijn vraag of alles goed was instemmend reageerde met een geluid. Hij zegt twee keer te hebben gevraagd of het 'oké' was. De vrouw zegt dat zij deed alsof ze sliep en niets zei. Omdat de wet bepaalt dat een bewezenverklaring niet alleen op de verklaring van één getuige mag berusten, zocht de rechtbank naar steunbewijs voor het verhaal van de vrouw. Dat steunbewijs moet op een relevante manier aansluiten bij haar verklaring en mag niet van dezelfde bron komen.
De rechtbank keek vooral naar een vriend die een paar dagen na de nacht met de vrouw sprak. Hij zei dat zij toen op de grond sliep in plaats van in haar bed, veel staarde en moeilijk te bereiken was. Maar zijn verklaring paste ook bij het verhaal van de man: de vrouw vertelde hem dat de man verward reageerde toen zij hem de volgende ochtend vroeg of ze seks hadden gehad. Ook het ontbreken van paniekaanvallen, terwijl zij die na een eerdere aanranding wel had gehad, sloot dat scenario niet uit. Daar kwam bij dat de vriend vooral vertelde hoe hij haar gedrag interpreteerde, niet welke emoties hij zelf had waargenomen. Bovendien was het de vriend die over aanranding en verkrachting begon; de vrouw zelf sprak toen nog niet over seks tegen haar wil.
De verklaringen van drie andere getuigen, onder wie een vriendin en de viooldocente van de vrouw, kwamen van gesprekken die weken later plaatsvonden. Zij zagen een gedragsverandering bij de vrouw, maar de rechtbank kon niet vaststellen dat die voortkwam uit onvrijwillige seks. Ze telden daarom niet als steunbewijs. Ook de WhatsAppberichten van de man, waarin hij spijt uitsprak, en de opname van een gesprek op 12 oktober 2024 tussen de vrouw, een vriendin, de man en zijn ouders lieten ruimte voor beide lezingen. De man zei daarin dat hij dacht dat zij reageerde.
De rechtbank concludeerde dat het scenario van de man niet kan worden uitgesloten en dat niet genoegzaam kan worden vastgesteld wat er is gebeurd. Het tenlastegelegde is daardoor niet wettig en overtuigend bewezen. De rechtbank spreekt de man vrij. Omdat de schade die de vrouw claimt voortkwam uit het tenlastegelegde feit, verklaart de rechtbank haar niet-ontvankelijk in haar vordering van € 32.797,77, bestaande uit € 26.297,77 materiële en € 6.500 immateriële schade. De vrouw en de man dragen ieder hun eigen proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Strafrecht Rechter vernietigt toewijzing notarisprotocol wegens onzorgvuldig advies Een Utrechtse notaris heeft met succes beroep aangetekend tegen de toewijzing aan hem van het protocol van een oud-notaris die uit zijn ambt was ontzet. De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid had besloten het protocol — een verzameling van zo'n 39.000 notariële akten — aan de notaris toe te wijzen, omdat hij ooit in dezelfde maatschap had gewerkt als de oud-notaris en daarmee bekend zou zijn met het protocol en de cliënten.
De oud-notaris was in 2020 door de Kamer voor het Notariaat uit zijn ambt ontzet, een beslissing die in 2021 door het gerechtshof Amsterdam werd bevestigd. Sindsdien werd het protocol beheerd door een waarnemer in Amstelveen. Toen de waarnemer in 2025 aangaf het protocol te willen overdragen, bleek niemand in de regio bereid het over te nemen. Diverse notarissen wezen de eiser aan als de meest voor de hand liggende kandidaat, vanwege zijn gedeelde verleden met de oud-notaris.
De eiser zelf was het daar echter niet mee eens. Hij vreesde voor imagoschade door de associatie met de strafbare feiten van de oud-notaris, wees erop dat zijn kantoor geen ondernemingsrecht meer deed terwijl dat deel uitmaakte van het protocol, en stelde dat zijn band met de oud-notaris juist een belemmering was voor goed functioneren — niet een voordeel. De staatssecretaris baseerde de toewijzing op drie adviezen van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), maar de rechter oordeelt dat die adviezen ernstig tekortschieten.
De voorzieningenrechter stelt vast dat de KNB nooit echt onderzoek heeft gedaan naar de omvang en samenstelling van het protocol, en ook niet naar wat toewijzing aan de eiser concreet zou betekenen. Zo is er niet gekeken hoeveel en hoe complex de zaken zijn die uit het protocol kunnen voortvloeien, en is het feit dat het kantoor van de eiser geen ondernemingsrecht doet — terwijl een deel van het protocol daar wel uit bestaat — niet meegenomen in de advisering. Ook de bezwaren van de eiser over zijn conflictueuze verleden met de oud-notaris zijn buiten beschouwing gelaten, evenals de vraag of andere kandidaten misschien geschikter waren.
Daarnaast concludeert de rechter dat de eerste adviesaanvraag van de staatssecretaris zelf al was ingegeven door de vooraf ingenomen conclusie dat de eiser de aangewezen persoon was. De staatssecretaris vroeg de KNB niet openlijk wie de beste kandidaat was, maar vroeg slechts of er bezwaren waren tegen toewijzing aan de eiser. Een latere aanvullende adviesaanvraag herstelde dat gebrek niet, omdat ook dat aanvullende advies geen inzichtelijke, op feiten gebaseerde redenering bevatte.
De voorzieningenrechter vernietigt het besluit van de staatssecretaris en herroept ook het eerdere primaire besluit. De staatssecretaris moet opnieuw beginnen: zij moet op basis van transparante, op het specifieke protocol toegesneden criteria onderzoeken welke notaris het meest geschikt is om het protocol over te nemen. De staatssecretaris wordt daarnaast veroordeeld tot betaling van €4.134 aan proceskosten en moet €400 aan griffierecht aan de eiser vergoeden.
Rechtbank Midden-Nederland · 1 mei 2026
Bestuursrecht Raad van State: staatssecretaris hoeft niet te ingrijpen in tuchtklachten tegen advocaten, hoger beroep ongegrond Een man diende klachten in bij de Nederlandse Orde van Advocaten, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline. Volgens hem werkten die klachtenprocedures niet. Op 31 maart 2023 vroeg hij de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid daarom om hem te helpen aan 'rechtstoegankelijkheid'. Dat kwam neer op een verzoek om in te grijpen in zijn individuele tuchtzaken.
De staatssecretaris weigerde dat bij brief van 21 april 2023. Hij schreef dat hij als staatssecretaris niet kan interveniëren in individuele zaken. De man maakte bezwaar, maar de staatssecretaris handhaafde zijn weigering bij brief van 15 juni 2023. De man stapte daarna naar de rechter.
De Raad van State beslist in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 17 december 2024. Die rechtbank had het beroep van de man ongegrond verklaard. Volgens de rechtbank geeft de Advocatenwet de staatssecretaris geen ruimte om in individuele tuchtzaken tussenbeide te komen. De tuchtrechtelijke bevoegdheden liggen bij de dekens, de Raden van Discipline en het Hof van Discipline.
De Afdeling bestuursrechtspraak komt tot hetzelfde eindresultaat, maar langs een andere weg. De brief van 15 juni 2023 miste een formeel dictum, het beslispunt van een besluit. Uit de tekst en de toelichting van de staatssecretaris leidt de Afdeling af dat hij het bezwaar niet-ontvankelijk bedoelde te verklaren. De brief van 21 april 2023 is namelijk geen besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Een besluit is een schriftelijke beslissing met rechtsgevolg, en daar voldeed deze brief niet aan. De rechtbank verklaarde het beroep daarom terecht ongegrond, zij het om andere redenen. Aan de inhoudelijke gronden van de man komt de Afdeling niet toe.
De staatssecretaris vroeg de Afdeling ook om het hoger beroep niet-ontvankelijk te verklaren wegens misbruik van procesrecht. Hij wees erop dat de man bij meerdere ministers hetzelfde verzoek heeft gedaan en dat zijn procedeergedrag de staat veel publieke middelen kost. De Afdeling wijst dat verzoek af: op basis van alle informatie die zij nu heeft, is van misbruik nog geen sprake.
Tegelijk waarschuwt de Afdeling dat er inmiddels wel een duidelijk patroon te zien is. De man start bij verschillende bestuursorganen en rechtscolleges meerdere procedures en dient klachten in. Op 22 mei 2024 verklaarde de Afdeling al hoger beroepen van hem niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Bovendien deed hij hetzelfde verzoek aan de Minister van Justitie en Veiligheid. Dat leidde tot een uitspraak van de Afdeling van 3 juni 2026, waarin zijn hoger beroep eveneens ongegrond werd verklaard. Daaruit volgt dat zulke brieven van een staatssecretaris of minister geen besluit zijn. Volgens de Afdeling zou dat voor de man reden moeten zijn om te stoppen met vergelijkbare verzoeken. Blijft hij op deze manier procederen, dan kan het oordeel op termijn alsnog anders uitvallen.
Het voorwaardelijk incidenteel hoger beroep van de staatssecretaris vervalt, omdat het hoger beroep van de man ongegrond is. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank, met verbetering van de gronden. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht