Kantonrechter: aannemer en school aansprakelijk voor val van directrice op bevroren bouwplaats Op 3 december 2019 kreeg de directeur/bestuurder van een Brabantse school een rondleiding over de bouwplaats van de nieuwbouw. In de nacht ervoor had het gevroren. In het middengedeelte van de begane grond, de latere aula, was het gebouw nog niet wind- en waterdicht, en daar lag een betonvloer met aangevroren plassen. De directrice gleed uit en kwam op haar billen terecht. Haar hoofd maakte daarbij een harde heen-en-weerbeweging. Ze liep hersenletsel en een frozen shoulder op. Later werden ook Postcommotioneel Syndroom, duizeligheid en PTSS vastgesteld. Op een video die kort na de val is opgenomen, zegt het hoofd facilitaire zaken van de school dat het glad is, dat hij zelf bijna onderuit ging en dat er eigenlijk meteen zout op moet.
De vrouw stelde zowel de school (inmiddels gefuseerd tot SILFO) als aannemer Binx aansprakelijk, en trok ook hun verzekeraars MS Amlin en Allianz in de procedure. De school was haar werkgever en de aannemer bouwde het gebouw. Volgens haar hadden zij onvoldoende gedaan voor haar veiligheid. Ze vroeg een verklaring voor recht dat beiden de schade moeten vergoeden en een voorschot van € 40.000. Daarnaast voerde de school een vrijwaringsprocedure tegen de aannemer: als de school moet betalen, moet de aannemer dat terugbetalen.
Binx stelde dat het een ongelukkige samenloop van omstandigheden was. Bezoekers van een bouwplaats moeten volgens het bedrijf extra oplettend zijn, zeker na nachtvorst. Bovendien zou de bouwplaats die dagen gesloten zijn geweest en had niemand haar aangemeld. De kantonrechter toetste dit aan de zogeheten kelderluikcriteria, de maatstaf voor de vraag of iemand een ander aan een te groot risico blootstelt. De kans dat iemand op een aangevroren betonvloer uitglijdt is groot, de gevolgen kunnen ernstig zijn, en goed strooien of de toegang afsluiten was niet bezwarend. Dat de directrice niet op de gladheid bedacht was, vond de rechter begrijpelijk, want zelfs de twee ervaren begeleiders waren verrast. De verklaring van een voormalig uitvoerder van Binx, dat er vanwege de vorst niet werd gewerkt en bezoekers waren gewaarschuwd, woog weinig. Er werd die dag wel gewerkt (een trap werd geplaatst), de bewuste e-mail kon niet worden overgelegd en de vrouw was gewoon via de hoofdingang binnengelaten. Binx handelde daarom onrechtmatig.
Ook de school is aansprakelijk, op grond van de wettelijke zorgplicht van een werkgever. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet doordat de aannemer de veiligheid op de bouwplaats regelt. De school nodigde haar eigen directeur uit via medewerkers over wie zij zeggenschap had, en had de staat van de bouwplaats moeten laten inspecteren. Uitglijden over een aangevroren vloer is volgens de rechter geen alledaags risico. Het verweer dat de directrice zelf mede verantwoordelijk was voor de veiligheid, verwierp de rechter: zij bewaakte de voortgang van de bouw, had geen kennis van de veiligheidsregels en was na de eerste steenlegging niet meer op de bouwplaats geweest.
Het gevorderde voorschot van € 40.000 wees de rechter af. Het is nog onduidelijk welke klachten uit de val voortkomen en welke uit het arbeidsconflict met de school dat later ontstond. In de vrijwaringszaak slaagt de school maar deels. De bouwovereenkomst bevat een vrijwaringsbeding en maakt Binx verantwoordelijk voor de veiligheid, maar alleen voor de schade die rechtstreeks uit de val voortvloeit. Schade door het arbeidsconflict ligt te ver van het ongeval af om aan de aannemer toe te rekenen.
De kantonrechter verklaarde voor recht dat de school en Binx hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade door het ongeval, op te maken bij staat, en veroordeelde hen hoofdelijk in de proceskosten van € 2.520,68. In de vrijwaring moet Binx de school vergoeden wat die aan de directrice moet betalen, voor zover dat de rechtstreekse gevolgen van de val betreft, en betaalt Binx € 931,40 aan proceskosten.
Rechtbank Oost-Brabant · 12 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Kantonrechter laat administratiekantoor € 3.877 incasseren van klant zonder schriftelijke opdracht Een ondernemer uit Rotterdam deed jarenlang haar administratie, loonbelasting, btw-aangiften en jaarstukken door een extern kantoor. Afspraken over de prijs legden ze nooit op papier vast, en een schriftelijke overeenkomst was er ook niet. Tussen februari 2021 en oktober 2024 stuurde het kantoor meerdere facturen, waarvan een deel onbetaald bleef. De ondernemer stelde dat ze niets hoefde te betalen, en dat zij in elk geval de eigen vordering mocht verrekenen.
Het kantoor eiste in de dagvaarding van 29 juli 2025 een hoofdsom van € 4.094,75, plus € 534,48 aan incassokosten en € 879,19 aan handelsrente. De zaak werd op 29 september 2026 ter zitting besproken. De kantonrechter van de rechtbank Rotterdam wees de vordering voor het grootste deel toe.
Het eerste verweer was dat er geen schriftelijke overeenkomst bestond. Dat hielp de ondernemer niet. Een overeenkomst van opdracht is vormvrij en kan ook mondeling of stilzwijgend tot stand komen. Omdat de ondernemer de dienstverlening, waaronder het indienen van belastingaangiften, had gebruikt, stond voor de kantonrechter vast dat er een overeenkomst was. Dat er geen prijzen waren afgesproken, maakte dat niet anders: dan is een redelijk loon verschuldigd. De facturen, met bedragen van € 157,30 tot € 1.173,80, vond de kantonrechter niet onredelijk, en de ondernemer had dat ook onvoldoende betwist.
De ondernemer voerde verder aan dat de openstaande facturen niet als schuld in de jaarrekeningen stonden die het kantoor zelf had opgesteld. Het kantoor wees echter op de jaarstukken over 2023, waarin onder de post accountants- en administratiekosten wel degelijk een schuld aan het kantoor was opgenomen. De ondernemer kon dat ter zitting niet weerleggen. Het beroep op verjaring faalde ook: de oudste factuur dateert van 12 februari 2021, dus de termijn van vijf jaar was bij de dagvaarding nog niet verstreken. Dat facturen laat waren verstuurd of aangiften laat waren ingediend, maakte de betalingsplicht niet minder.
De ondernemer wilde ook een bedrag van ongeveer € 3.000 verrekenen voor cosmetische producten die zij aan het kantoor zou hebben gestuurd. Het kantoor stelde dat zij die producten gewoon via de webshop had besteld en betaald. De ondernemer onderbouwde haar claim niet met facturen, bestelbonnen of afleverbewijzen, dus de kantonrechter liet het beroep op verrekening buiten beschouwing. Ook de geschatte kosten van € 4.000 tot € 6.000 voor een nieuwe accountant leverden niets op: er was geen formele tegenvordering ingesteld en als verweer was het onvoldoende onderbouwd. Stukken waar de gemachtigde van de ondernemer ter zitting naar verwees, maar die niet in het geding waren gebracht, liet de kantonrechter ook buiten beschouwing.
Over de hoofdsom week de kantonrechter af van de eis. In de dagvaarding stond € 4.094,75, maar de in de tekst genoemde factuurbedragen kwamen bij elkaar op € 3.876,95. Daarvan ging de kantonrechter uit.
De ondernemer moet het kantoor € 3.876,95 betalen, met wettelijke handelsrente vanaf de vervaldata van de facturen tot de dag van volledige betaling. Daarnaast komt er € 512,70 aan buitengerechtelijke incassokosten. De proceskosten zijn begroot op € 1.104,40, omdat de ondernemer voor het grootste deel ongelijk kreeg. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard, dus het kantoor mag het meteen laten uitvoeren, ook als de ondernemer in hoger beroep gaat. Het anders of meer gevorderde, onder meer het hogere bedrag aan hoofdsom, wees de kantonrechter af.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet.
De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie.
In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden.
De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners.
Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen.
De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.
Parket bij de Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht Rechtbank vernietigt verstekvonnis: bedrijf betaalt € 2.500 voor portretfoto op bestelbus Een vrouw die in 2009 via een uitzendbureau voor een bedrijf werkte, kwam er jaren later achter dat een foto van haar op een bestelbus van dat bedrijf stond. Haar voor- en achternaam stonden erbij. De foto was tijdens het werk gemaakt. Meerdere mensen attendeerden haar op de bus. Zij stapte naar de kantonrechter en eiste onder meer een schadevergoeding van € 10.000 en een verbod om haar portret te blijven gebruiken.
Het bedrijf liet de zaak eerst verstek gaan. In een verstekvonnis van 19 maart 2025 kreeg de vrouw haar vorderingen grotendeels toegewezen, al viel de schadevergoeding lager uit dan zij had gevraagd. Het bedrijf kwam daarna in verzet tegen dat vonnis. Het bedrijf betaalde intussen al ongeveer € 7.000 op grond van het verstekvonnis, en daarom kon de kantonrechter nu opnieuw naar de hele zaak kijken.
Over het feit dat de foto niet in opdracht van de vrouw is gemaakt, zijn partijen het eens. In dat geval geldt artikel 21 van de Auteurswet: zo'n portret mag niet openbaar worden gemaakt als een redelijk belang van de geportretteerde zich daartegen verzet. Het bedrijf voerde aan dat de vrouw tijdens werktijd voor de foto had geposeerd en daarmee stilzwijgend toestemming had gegeven voor zakelijke promotie. Ook zouden de huisregels van het bedrijf het gebruik van zulke foto's toestaan. De kantonrechter volgde dat niet. Instemmen met het maken van een foto is geen vrijbrief om die foto onbeperkt te gebruiken. Het bedrijf liet bovendien niet zien dat de vrouw van de huisregels op de hoogte was gesteld.
De vrouw heeft volgens de rechter wel een redelijk belang. Zij is geen fotomodel en heeft geen zakelijke belangen te verdedigen, maar ze heeft een persoonlijkheidsrechtelijk belang: zij bepaalt zelf waarmee zij in verband wordt gebracht. Zij wil niet dat mensen denken dat zij bijklust voor het bedrijf. Ze werkt al meer dan tien jaar als communicatieadviseur in het sociale domein en wil ook daarom niet dat haar beeltenis overal voor wordt gebruikt. Het verweer dat zij na vijftien jaar nauwelijks nog herkenbaar was, sneuvelde. Verschillende mensen herkenden haar op de bus, en haar naam stond erbij.
De foto op de website van het bedrijf en op de website van de beletteraar liet de rechter buiten beschouwing. De vrouw maakte niet aannemelijk dat de foto daadwerkelijk op de eigen website van het bedrijf stond, en het is niet duidelijk of gebruik door de beletteraar aan het bedrijf kan worden toegerekend.
De gevorderde schadevergoeding van € 10.000 ging de rechter te ver. Hij stelde de immateriële schade naar billijkheid vast op € 2.500. De foto stond op één bus, en dat beperkte het bereik. De naam van de vrouw op de bus woog wel zwaarder. De rechtspraak waarin hogere bedragen zijn toegekend, ging volgens de rechter over foto's die veel breder zijn verspreid. Het gevraagde verbod was te ruim geformuleerd, omdat niet duidelijk is wat 'iedere directe of indirecte inbreuk' precies omvat. De rechter beperkte het verbod daarom tot het gebruik van het portret in reclame voor het bedrijf, zoals op de bestelbus is gebeurd. De verklaringen voor recht wees hij af, omdat niet duidelijk was welk belang de vrouw daarbij nog had naast de veroordelingen.
De kantonrechter vernietigde het verstekvonnis. Het bedrijf moet de vrouw € 2.500 schadevergoeding betalen, met rente vanaf 13 februari 2025. Het bedrijf mag het portret van de vrouw niet meer openbaar maken in reclame voor het bedrijf, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag met een maximum van € 5.000. Daarnaast betaalt het bedrijf € 453,75 aan incassokosten en € 1.037,54 aan proceskosten. Omdat het bedrijf al ongeveer € 7.000 betaalde op grond van het verstekvonnis, moet de vrouw een deel terugbetalen. Daarvoor is geen vordering ingesteld, dus de partijen moeten dat onderling regelen.
Rechtbank Rotterdam · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof wijst beroep af: hypotheek ING weg, dus geen beheersregeling meer nodig voor appartement Een man kocht in 2009 het appartement van zijn stiefzoon, maar kreeg het nooit geleverd. Het appartement bleef belast met een hypotheek van ING, de rechtsvoorganger van de bank had in 2006 een lening aan de stiefzoon verstrekt. In 2021 werd die hypothecaire lening volledig afgelost met geld van de dochter van de man, die het appartement later in eigendom kreeg. Daarna bleef een kleinere schuld over uit een betaalrekening en een rekening-courantkrediet van de stiefzoon bij ING, in totaal € 17.069,62. Toen die niet werd betaald, zegde ING in 2023 de openbare verkoop van het appartement aan.
Om die executie te stoppen, betaalde de man in oktober 2023 € 45.076,63 aan de bank, onder protest. ING schortte de veiling op, maar boekte het bedrag in februari 2024 weer terug. In diezelfde maand betaalde de man de schuld van € 17.069,62 alsnog. Later betaalde hij ook de kosten van € 16.038,61 die ING voor de afgelaste veiling had gemaakt. Begin juli 2025 liet ING de hypotheek op het appartement doorhalen.
In de procedure bij de rechtbank vroeg de man om een beheersregeling. Dat is een regeling die de rechter kan vaststellen als deelgenoten in een gemeenschappelijk goed er onderling niet uitkomen. Hij wilde dat ING en hijzelf het appartement niet zouden mogen laten veilen zonder overleg, dat de bank moest wachten met executiemaatregelen totdat duidelijk was welke vorderingen onder het hypotheekrecht vielen, en dat het appartement bij een veiling als woonruimte en niet als bedrijfsruimte zou worden omschreven. Hij stelde dat hij door zijn betalingen was gesubrogeerd in de hypotheekrechten van ING, waardoor hij met de bank een gemeenschap zou vormen. ING stelde voor dat geval een tegenverzoek om zelf de veiling te mogen voortzetten. De rechtbank wees alle verzoeken af.
In hoger beroep voegde de man een nieuw verzoek toe: een verklaring voor recht dat hij door zijn betalingen van € 78.381,97 en € 17.069,62 was gesubrogeerd in het hypotheekrecht van ING. Het hof weigerde die wijziging. Volgens het hof is de procedure over een beheersregeling bedoeld om een regeling te treffen waar deelgenoten er zelf niet uitkomen, niet om andere geschillen over wat rechtens tussen partijen geldt te beslechten. Onderzoek naar de vraag of eerdere betalingen tot subrogatie hebben geleid, valt buiten de grenzen van die procedure.
De primaire verzoeken strandden op een ander punt. Tussen partijen staat vast dat het hypotheekrecht niet meer bestaat. Een beheersregeling veronderstelt juist een bestaand hypotheekrecht, dus de man heeft er geen belang meer bij. Zijn eigen advocaat erkende tijdens de zitting dat aan de primaire verzoeken het belang was ontvallen. Ook de proceskosten die de man in eerste aanleg moest betalen, vormen geen reden voor hoger beroep: ING verklaarde tijdens de zitting af te zien van die aanspraken, en het hof gaat ervan uit dat de bank de kosten terugbetaalt voor zover dat nog niet is gebeurd. Het tegenverzoek van ING valt weg omdat de voorwaarde daarvoor, toewijzing van een verzoek van de man, niet is vervuld en ook niet meer kan worden vervuld.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden verwerpt het hoger beroep van de man tegen de beschikking van de rechtbank Midden-Nederland. De kosten van het hoger beroep worden gecompenseerd, zodat iedere partij de eigen kosten draagt. Wat verder is verzocht, wijst het hof af.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 27 oktober 2026
Civiel Recht