Kantonrechter: aannemer en school aansprakelijk voor val van directrice op bevroren bouwplaats Op 3 december 2019 kreeg de directeur/bestuurder van een Brabantse school een rondleiding over de bouwplaats van de nieuwbouw. In de nacht ervoor had het gevroren. In het middengedeelte van de begane grond, de latere aula, was het gebouw nog niet wind- en waterdicht, en daar lag een betonvloer met aangevroren plassen. De directrice gleed uit en kwam op haar billen terecht. Haar hoofd maakte daarbij een harde heen-en-weerbeweging. Ze liep hersenletsel en een frozen shoulder op. Later werden ook Postcommotioneel Syndroom, duizeligheid en PTSS vastgesteld. Op een video die kort na de val is opgenomen, zegt het hoofd facilitaire zaken van de school dat het glad is, dat hij zelf bijna onderuit ging en dat er eigenlijk meteen zout op moet.
De vrouw stelde zowel de school (inmiddels gefuseerd tot SILFO) als aannemer Binx aansprakelijk, en trok ook hun verzekeraars MS Amlin en Allianz in de procedure. De school was haar werkgever en de aannemer bouwde het gebouw. Volgens haar hadden zij onvoldoende gedaan voor haar veiligheid. Ze vroeg een verklaring voor recht dat beiden de schade moeten vergoeden en een voorschot van € 40.000. Daarnaast voerde de school een vrijwaringsprocedure tegen de aannemer: als de school moet betalen, moet de aannemer dat terugbetalen.
Binx stelde dat het een ongelukkige samenloop van omstandigheden was. Bezoekers van een bouwplaats moeten volgens het bedrijf extra oplettend zijn, zeker na nachtvorst. Bovendien zou de bouwplaats die dagen gesloten zijn geweest en had niemand haar aangemeld. De kantonrechter toetste dit aan de zogeheten kelderluikcriteria, de maatstaf voor de vraag of iemand een ander aan een te groot risico blootstelt. De kans dat iemand op een aangevroren betonvloer uitglijdt is groot, de gevolgen kunnen ernstig zijn, en goed strooien of de toegang afsluiten was niet bezwarend. Dat de directrice niet op de gladheid bedacht was, vond de rechter begrijpelijk, want zelfs de twee ervaren begeleiders waren verrast. De verklaring van een voormalig uitvoerder van Binx, dat er vanwege de vorst niet werd gewerkt en bezoekers waren gewaarschuwd, woog weinig. Er werd die dag wel gewerkt (een trap werd geplaatst), de bewuste e-mail kon niet worden overgelegd en de vrouw was gewoon via de hoofdingang binnengelaten. Binx handelde daarom onrechtmatig.
Ook de school is aansprakelijk, op grond van de wettelijke zorgplicht van een werkgever. Die verantwoordelijkheid verdwijnt niet doordat de aannemer de veiligheid op de bouwplaats regelt. De school nodigde haar eigen directeur uit via medewerkers over wie zij zeggenschap had, en had de staat van de bouwplaats moeten laten inspecteren. Uitglijden over een aangevroren vloer is volgens de rechter geen alledaags risico. Het verweer dat de directrice zelf mede verantwoordelijk was voor de veiligheid, verwierp de rechter: zij bewaakte de voortgang van de bouw, had geen kennis van de veiligheidsregels en was na de eerste steenlegging niet meer op de bouwplaats geweest.
Het gevorderde voorschot van € 40.000 wees de rechter af. Het is nog onduidelijk welke klachten uit de val voortkomen en welke uit het arbeidsconflict met de school dat later ontstond. In de vrijwaringszaak slaagt de school maar deels. De bouwovereenkomst bevat een vrijwaringsbeding en maakt Binx verantwoordelijk voor de veiligheid, maar alleen voor de schade die rechtstreeks uit de val voortvloeit. Schade door het arbeidsconflict ligt te ver van het ongeval af om aan de aannemer toe te rekenen.
De kantonrechter verklaarde voor recht dat de school en Binx hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schade door het ongeval, op te maken bij staat, en veroordeelde hen hoofdelijk in de proceskosten van € 2.520,68. In de vrijwaring moet Binx de school vergoeden wat die aan de directrice moet betalen, voor zover dat de rechtstreekse gevolgen van de val betreft, en betaalt Binx € 931,40 aan proceskosten.
Rechtbank Oost-Brabant · 12 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Kantonrechter: HEMA niet aansprakelijk voor val van medewerkster van kantinestoel bij koffiemachine Een medewerkster van HEMA viel op 3 november 2023 in de bedrijfskantine van een filiaal toen zij op een kantinestoel stond om koffiebonen in de koffiemachine aan te vullen. Een ambulance bracht haar naar het ziekenhuis. Zij hield HEMA aansprakelijk voor de gevolgen en vroeg de kantonrechter in Amsterdam om te verklaren dat HEMA als werkgever voor haar schade moet opdraaien. Dat verzoek is afgewezen.
De vrouw werkte sinds 15 augustus 2022 met contracten voor bepaalde tijd voor 24 uur per week bij het filiaal. Op 15 maart 2024 stelde zij HEMA aansprakelijk. HEMA deelde in maart 2025 verklaringen van drie leidinggevenden. Daarin staat dat zij is ingewerkt, dat haar nadrukkelijk is verteld voor het werken op hoogte een trapje of olifantenpoot te gebruiken, en dat zij de huisregels en het B Safe protocol voor akkoord heeft getekend. Op 23 maart 2026 nam HEMA definitief het standpunt in dat zij niet aansprakelijk is.
De procedure liep als deelgeschil. Dat is een snelle procedure waarin de rechter tijdens de onderhandelingen over letselschade één kernvraag beoordeelt om partijen weer op gang te helpen. De kantonrechter vond dat het verzoek daarvoor geschikt was, omdat een oordeel over de aansprakelijkheid de impasse tussen partijen kan doorbreken.
De rechter ging uit van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Een werkgever is in beginsel aansprakelijk voor schade die een werknemer tijdens het werk oploopt, tenzij hij aantoont dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, of dat de schade grotendeels komt door opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Dat de val tijdens het werk gebeurde, stond niet ter discussie. Het ging dus om de vraag of HEMA genoeg had gedaan.
De kantonrechter vond van wel. De vrouw betwistte niet dat zij het B Safe protocol kende, dat het protocol op meerdere plekken in het gebouw hing, onder meer in de lift, en dat zij instructies over werken op hoogte had gehad. Ook betwistte zij niet dat er voldoende geschikte hulpmiddelen in het filiaal aanwezig waren. Haar verzoek aan de filiaalmanager om extra hulpmiddelen te bestellen, dat niet is uitgevoerd, maakte volgens de rechter niet dat er te weinig waren. Het verzoek liet juist zien dat zij wist dat zij een hulpmiddel moest gebruiken. Andere maatregelen die HEMA redelijkerwijs had moeten treffen, noemde zij niet. Voortdurend controleren of instructies worden nageleefd, kan volgens de rechter niet van HEMA worden verlangd. Dat de vrouw zelf besloot de voorschriften niet te volgen, komt voor haar rekening.
Over de kosten van het deelgeschil beslist de rechter dat deze worden begroot op € 0,00, te vermeerderen met het door de vrouw betaalde griffierecht. Omdat de aansprakelijkheid niet vaststaat, wordt HEMA niet veroordeeld tot betaling. Dat hoeft alleen als haar aansprakelijkheid later alsnog komt vast te staan.
De kantonrechter wijst het verzoek om HEMA aansprakelijk te verklaren voor het ongeval van 3 november 2023 af.
Rechtbank Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Rechtbank geeft UWV twee weken voor besluit en legt dwangsom op na te late beslissing over WIA-uitkering Een vrouw wachtte maandenlang op een beslissing van het UWV over haar bezwaar tegen de beëindiging van haar uitkering op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA). Het besluit waartegen zij bezwaar maakte dateert van 28 november 2024. Toen het UWV nog steeds niet had beslist, stelde zij het uitvoeringsinstituut op 9 juli 2025 schriftelijk in gebreke. Het UWV ontving die brief op 15 juli 2025. Ook na de daarin gestelde termijn van twee weken kwam er geen besluit, waarna zij beroep instelde bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
De rechtbank oordeelde dat het beroep kennelijk gegrond is. Daarom deed zij uitspraak zonder zitting, wat de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in zulke gevallen toelaat. Dat het UWV de beslistermijn had overschreden was niet in geschil. Het UWV voerde in zijn verweerschrift aan dat het te weinig verzekeringsartsen heeft en dat nog onduidelijk is wanneer er een besluit kan komen.
De rechtbank volgde dat argument niet als reden voor een langere termijn. Zij verwees naar uitspraken van een meervoudige kamer van 4 september 2026 in drie vergelijkbare zaken. Daarin is bepaald dat voor alle latere beroepen over een niet-tijdig genomen besluit van het UWV een nadere beslistermijn van twaalf maanden geldt, te rekenen vanaf de dag na het einde van de bezwaartermijn. In deze zaak was die termijn al verstreken. Er was volgens de rechtbank geen aanleiding om een andere termijn te bepalen.
De rechtbank droeg het UWV daarom op om binnen twee weken na verzending van de uitspraak alsnog een besluit op het bezwaar bekend te maken. Houdt het UWV zich daar niet aan, dan verbeurt het een dwangsom van € 100 voor elke dag dat de termijn wordt overschreden, tot een maximum van € 15.000.
Ook de kosten komen voor rekening van het UWV. Het moet het griffierecht van € 54 aan de vrouw vergoeden en haar proceskosten betalen van € 467. Dat bedrag is relatief laag, omdat haar gemachtigde alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel ging over de vraag of de beslistermijn was overschreden.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het niet tijdig nemen van een besluit en gaf het UWV twee weken om alsnog te beslissen op straffe van een dwangsom van € 100 per dag tot maximaal € 15.000.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 6 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank dwingt UWV binnen twee weken te beslissen op WIA-aanvraag, bij boete € 100 per dag Een man uit Brabant vroeg op 31 oktober 2023 bij het UWV om een herbeoordeling van zijn arbeidsongeschiktheid op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA). Ruim twee jaar later had hij nog steeds geen besluit. Op 23 januari 2026 stelde hij het UWV daarom in gebreke, een brief waarin het bestuursorgaan twee weken krijgt om alsnog te beslissen. Het UWV ontving die brief op 26 januari 2026, maar liet ook daarna niets van zich horen. De man stapte daarom naar de rechtbank.
De rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde dat het beroep kennelijk gegrond is. Dat betekent dat de zaak zonder zitting kon worden afgedaan, omdat de uitkomst voor de rechter evident was. Dat het UWV te laat was, werd niet betwist. Het UWV zelf wees in het verweerschrift op een tekort aan verzekeringsartsen als reden voor de vertraging en liet weten dat het nog onduidelijk is wanneer er een besluit kan komen.
De rechtbank legde dat argument naast een lijn die een meervoudige kamer van dezelfde rechtbank op 4 september 2026 had uitgezet in drie vergelijkbare zaken. Volgens die lijn geldt in dit soort zaken een nadere beslistermijn van zestien maanden, te rekenen vanaf de dag na ontvangst van de aanvraag. Die termijn was in deze zaak allang verstreken. De rechtbank zag geen aanleiding om van die lijn af te wijken of een andere termijn te bepalen.
De rechtbank droeg het UWV daarom op om binnen twee weken na verzending van de uitspraak alsnog een besluit bekend te maken. Houdt het UWV zich daar niet aan, dan moet het een dwangsom betalen van € 100 voor elke dag dat de termijn wordt overschreden, met een maximum van € 15.000.
Ook de kosten van de procedure komen voor rekening van het UWV. Het moet het griffierecht van € 54 aan de man vergoeden en daarnaast € 467 aan proceskosten betalen. Dat bedrag is relatief laag, omdat de gemachtigde van de man alleen een beroepschrift indiende en de zaak enkel ging over de vraag of de beslistermijn was overschreden.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 6 november 2026
Bestuursrecht