Mevrouw mr. M.M.C. van Graafeiland, beter bekend als Marte van Graafeiland, is werkzaam als advocaat bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn in Den Haag. Zij is daar sinds 1 januari 2023 partner en houdt zich bezig met privacyrecht, met de nadruk op de publieke sector. In het rechtsgebiedenregister van de Nederlandse orde van advocaten staat zij ingeschreven voor privacyrecht. Legal 500 noemt haar, samen met Gerrit-Jan Zwenne en Jeroen Naves, als een van de leiders van de privacypraktijk van het kantoor.
Van Graafeiland studeerde rechten aan Tilburg University. In 2007 rondde zij daar de bachelor Nederlands recht cum laude af, in 2010 gevolgd door de master met de richtingen privaatrecht en staats- en bestuursrecht, beide eveneens cum laude. Tijdens haar studie zat zij in de opleidingscommissie Nederlands Recht en in de commissie die de Juridische Bedrijvendag Tilburg 2007 organiseerde, en werkte zij van 2006 tot 2008 als buitengriffier bij de rechtbank 's-Hertogenbosch. In 2016 volgde zij in Tilburg nog een specialisatiecursus privacy en persoonsgegevens.
Carrière
Haar eerste kennismaking met Pels Rijcken was een studentenstage in de zomer van 2008. In het voorjaar van 2010 was zij student-stagiaire bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba en de Nederlandse Antillen, en in november van dat jaar trad zij in dienst bij Pels Rijcken. Op 7 januari 2011 werd zij beëdigd. In 2017 werkte zij elf maanden lang twee dagen per week als gedetacheerd privacyjurist bij de afdeling Juridische Zaken, Compliance & Integriteit van De Nederlandsche Bank. Samen met Jeroen Naves stond zij aan de wieg van de afdeling Innovation, Privacy & Technology van het kantoor, en per 1 januari 2023 trad zij toe tot de partnergroep. Sinds 2011 zijn meer dan tachtig uitspraken gepubliceerd waarin zij als advocaat optreedt, vooral civiele en bestuursrechtelijke procedures bij de rechtbank en het gerechtshof Den Haag, de rechtbank Midden-Nederland en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Haar cliënten zijn overwegend overheden: ministeries en onderdelen daarvan, provincies, gemeenten en toezichthouders. Zij adviseert hen over de vraag of gegevens tussen organisaties gedeeld mogen worden, over privacyvraagstukken rond sociale zekerheid, zorg, openbare orde en het werk van politie en justitie, en over de privacygevolgen van nieuwe technologie zoals kunstmatige intelligentie, blockchain en big data. Daarnaast procedeert zij bij zowel de bestuursrechter als de civiele rechter. Bij de rechtbank Midden-Nederland stond zij met een kantoorgenoot de Nederlandse Zorgautoriteit bij in een collectieve actie van belangenorganisaties en individuele eisers over het opvragen van HoNOS+-gegevens van cliënten in de ggz, een zaak die tussen 2023 en 2025 tot meerdere uitspraken leidde. Voor de Staat voerde zij onder meer in 2020 een kort geding over de e-screener die wordt gebruikt bij aanvragen voor een jachtakte of wapenverlof, eveneens in 2020 een procedure over een verzoek om een geanonimiseerde uitspraak van rechtspraak.nl te verwijderen, en in 2026 een hoger beroep bij het gerechtshof Den Haag over een documentairemaker die meeliep met een opsporingsonderzoek van de FIOD. Bij de Raad van State procedeerde zij in zaken over verzoeken om inzage in en verwijdering van persoonsgegevens.
Nevenfuncties en -activiteiten
Van Graafeiland publiceert geregeld over privacyrecht. Zij schreef annotaties in AB en GJ bij uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak en het Hof van Justitie van de EU, een hoofdstuk over grensoverschrijdende gegevensuitwisseling in de bundel Privacy in het bestuursrecht (Boom Juridische uitgevers, 2015) en een artikel in Zorg & recht in Praktijk (2014). Op de website van het kantoor verschenen van haar hand onder meer stukken over de grenzen van het recht op correctie van persoonsgegevens en over kunstmatige intelligentie en privacyrecht. Zij treedt vaak op als spreker op congressen. Het whitepaper Juridische aspecten van blockchain, dat zij samen met kantoorgenoten Sandra Heukelom-Verhage en Jeroen Naves schreef, werd bekroond met de PON essayprijs.