Rechtbank vernietigt afwijzing van asielaanvraag Palestijnse man met Griekse status Een Palestijnse man uit Gaza vroeg in Nederland asiel aan, nadat hij zijn land in september 2023 was ontvlucht vanwege de oorlog. Zijn huis was verwoest en veel familieleden waren omgekomen. Hij vroeg eerder al bescherming aan in Griekenland, waar hij op 9 november 2023 een vluchtelingenstatus kreeg, geldig tot en met 8 november 2026. Na een tijd in Griekenland reisde hij door naar andere Europese landen en vroeg hij op 20 januari 2026 in Nederland opnieuw asiel aan.
De minister van Asiel en Migratie verklaarde die Nederlandse aanvraag niet-ontvankelijk: omdat de man al bescherming genoot in Griekenland, hoefde Nederland zijn zaak niet inhoudelijk te behandelen en moest hij terugkeren naar Griekenland. Dat besluit steunt op het idee dat lidstaten van de Europese Unie er in beginsel op mogen vertrouwen dat een statushouder in een andere lidstaat een menswaardig bestaan kan opbouwen. De man ging tegen dit besluit in beroep bij de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Haarlem, en vroeg tegelijk om een spoedmaatregel zodat hij de procedure in Nederland mocht afwachten.
De rechtbank oordeelt eerst dat het gehoor van de man niet zorgvuldig genoeg is geweest. Volgens het eigen beleid van de minister moet er, zodra duidelijk wordt dat een aanvraag mogelijk niet-ontvankelijk kan worden verklaard vanwege bescherming elders, een apart 'gehoor bescherming EU' worden gehouden, waarin specifiek wordt doorgevraagd naar de situatie in dat andere land. In plaats daarvan kreeg de man een gewoon nader gehoor over zijn asielverhaal, waarin weliswaar ook vragen over Griekenland aan bod kwamen, maar niet duidelijk werd dat dit gehoor bepalend zou zijn voor een terugkeer daarheen. Pas met het besluit zelf werd voor de man duidelijk dat zijn aanvraag niet inhoudelijk zou worden behandeld. Daardoor heeft hij onvoldoende de kans gehad om op tijd alles naar voren te brengen wat van belang is voor de vraag of hij naar Griekenland kan terugkeren.
De rechtbank buigt zich vervolgens over de vraag of de minister voldoende heeft onderbouwd dat terugkeer naar Griekenland geen onmenselijke behandeling zou opleveren, zoals verboden door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Uit eerder onderzoek van het ministerie van Buitenlandse Zaken, uit rechtspraak van de Raad van State uit 2021 en uit recentere rapporten blijkt dat terugkerende statushouders in Griekenland vaak grote problemen ondervinden: lange wachttijden voor nieuwe verblijfsdocumenten, geen toegang tot uitkeringen, zorg of werk zonder die documenten, en uiteindelijk vaak dakloosheid. Een nieuw Europees hulpprogramma, HELIOS+, moet hierin verbetering brengen, maar volgens een rapport van hulporganisaties bereikt dit programma maar een klein deel van de mensen die het nodig hebben en biedt het alleen huursubsidie onder strenge voorwaarden, geen daadwerkelijke huisvesting.
De minister nam aan dat de man, als volwassen, alleenstaande en niet-kwetsbare man met een geldige Griekse verblijfsvergunning, zichzelf in Griekenland zou kunnen redden. De rechtbank volgt dat niet. De man beschikt niet meer over zijn Griekse verblijfsdocument, en uit de rapporten blijkt dat het maanden kan duren voordat zo'n document wordt vervangen, wat de toegang tot huisvesting en voorzieningen ernstig bemoeilijkt. Bovendien heeft de man geen sociaal netwerk in Griekenland, op één neef na die daar in de gevangenis zit, en geen geld meer om bijvoorbeeld in een hotel te verblijven. De minister heeft ook niet duidelijk gemaakt op basis van welke concrete informatie de situatie voor statushouders in Griekenland sinds 2021 zou zijn verbeterd.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van 26 juli 2026. De minister moet binnen tien weken een nieuw besluit nemen waarin de asielaanvraag van de man inhoudelijk wordt beoordeeld, met inachtneming van de beslissing die Griekenland eerder over zijn asielverzoek nam. De minister moet de proceskosten van de man vergoeden, vastgesteld op € 1.868. Omdat de rechtbank tegelijk uitspraak doet in de hoofdzaak, is de gevraagde spoedmaatregel niet meer nodig en wijst de voorzieningenrechter dat verzoek af, met een aparte proceskostenvergoeding van € 934 voor de man.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter vernietigt asielbesluit, maar afwijzing Guinese asielzoeker blijft staan Een Guinese man kreeg formeel gelijk in zijn beroep tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag, maar zijn asielverzoek blijft toch afgewezen. De rechtbank Den Haag oordeelde dat de minister van Asiel en Migratie het besluit onvoldoende had gemotiveerd, maar liet de gevolgen van dat besluit toch in stand.
De man vertelde dat hij samen met zijn oom op een stuk land werkte, toen een man hen beschuldigde van het bewerken van diens grond. Er ontstond een vechtpartij waarbij de man en zijn oom hun belager sloegen, onder meer met een stuk hout en een mes. Later keerde deze man terug met zijn broers, waarbij eiser drie messteken in zijn rug opliep. Zijn oom besloot daarna dat zij moesten onderduiken en uiteindelijk Guinee moesten verlaten. De man vreest bij terugkeer nog steeds voor problemen door dit conflict, en zegt bovendien bang te zijn dat de familie voodoo tegen hem zal gebruiken.
De minister had de identiteit en herkomst van de man geloofwaardig geacht, maar liet de geloofwaardigheid van zijn verhaal over het grondgeschil in het midden: zelfs als het verhaal waar zou zijn, was het volgens de minister niet zwaarwegend genoeg voor een gegronde vrees voor vervolging. De man voerde aan dat de minister zijn vrees onvoldoende had onderzocht en dat hem ten onrechte werd tegengeworpen dat hij de daders niet kon identificeren of zijn problemen niet had geconcretiseerd.
De rechtbank gaf de man op een aantal punten gelijk: de minister had onvoldoende gemotiveerd waarom onduidelijkheid over het al dan niet overlijden van zijn belager zijn vrees zou ondergraven, en de man had zijn angst wel degelijk voldoende concreet gemaakt door te verwijzen naar de buren van het naastgelegen erf. Om die reden bevatte het besluit een motiveringsgebrek en moest het worden vernietigd.
Toch bleef de uitkomst voor de man hetzelfde. De rechtbank oordeelde dat hij, ook los van die motiveringsgebreken, niet aannemelijk had gemaakt dat de familie hem nog steeds zoekt: zijn vrees was gebaseerd op vermoedens, en hij had zelf geen onderzoek gedaan naar de actuele situatie in Guinee, bijvoorbeeld via de autoriteiten of onafhankelijke organisaties. Ook zijn vrees voor voodoo vond de rechtbank onvoldoende onderbouwd, omdat hij niet had toegelicht waarom deze specifieke familie zich daarmee zou bezighouden. Verder achtte de rechtbank het terecht dat de minister ervan uitging dat de man bescherming had kunnen zoeken bij de Guinese autoriteiten, ook al bestaat er volgens door hem aangehaalde bronnen weinig vertrouwen in het politieapparaat en het rechtssysteem daar.
Ook het argument dat de asielaanvraag ten onrechte als kennelijk ongegrond was afgewezen, omdat hij zich niet meteen zou hebben gemeld, hield geen stand. De man was in 2023 Nederland ingereisd en had pas op 15 januari 2024 asiel aangevraagd. Volgens de rechtbank was hij naar Nederland gekomen met het doel asiel aan te vragen en had hij, ook gedurende de periode dat hij bij zijn vader verbleef die bekend was met de asielprocedure, zich niet onverwijld gemeld.
De rechtbank verklaarde het beroep daarom gegrond en vernietigde het besluit wegens het motiveringsgebrek, maar bepaalde dat de rechtsgevolgen van dat besluit in stand blijven: de afwijzing van de asielaanvraag als kennelijk ongegrond houdt dus stand. De minister moet wel € 1.868 aan proceskosten aan de man vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 13 augustus 2026
Bestuursrecht Rechtbank vernietigt afwijzing asielaanvraag Somalische minderjarige vanwege gebrekkige taalanalyse Een minderjarige Somalische asielzoeker die samen met zijn grootouders en meervoudig gehandicapte zus naar Nederland was gevlucht, stapte naar de rechter nadat de minister van Asiel en Migratie zijn asielaanvraag had afgewezen als kennelijk ongegrond. De kern van het geschil draaide om de vraag of de minister de herkomst van de jongen terecht ongeloofwaardig had geacht.
De jongen verklaarde altijd in Zuid-Somalië te hebben gewoond, eerst bij zijn ouders en vanaf zijn tweede bij zijn grootouders, in de omgeving van het district Marka. Een taalanalyse van het Team Onderzoek en Expertise Land en Taal (TOELT) concludeerde echter dat zijn Somalisch in geen enkel opzicht overeenkwam met een dialect uit Zuid-Somalië, maar volledig aansloot bij het Noord-Somalisch dat gesproken wordt rondom Laascaanood in het noorden van het land. Op grond hiervan stelde de minister dat de opgegeven herkomst niet geloofwaardig was en werd het tweede asielmotief, problemen met de terreurorganisatie Al Shabaab, helemaal niet meer inhoudelijk beoordeeld.
De jongen bestreed deze conclusie. Hij legde kaartjes over van de organisatie Translators without borders, waarop te zien is dat in het district Marka meerdere taalvarianten worden gesproken. Naast het overwegend gesproken Benadiri Somalisch (43 procent) spreekt ook 22 procent van de bevolking aldaar Noord-Somalisch, onder meer als gevolg van stamverhuizingen die plaatsvonden na het uitbreken van de Somalische burgeroorlog in de jaren negentig. Bovendien wees hij erop dat de taalanalyse steunde op onderzoek van de wetenschapper Lamberti uit 1986, dat geen rekening houdt met latere taalveranderingen door oorlog en bevolkingsbewegingen. Hij verwees hierbij naar rapporten van onder andere LandInfo, die aangeven dat de burgeroorlog en aanhoudende conflicten naar alle waarschijnlijkheid tot taalontwikkelingen hebben geleid.
De rechtbank oordeelde dat de minister de door eiser aangedragen informatie niet naast zich neer had mogen leggen. De overgelegde kaartjes en de verwijzingen naar rapporten over taalontwikkelingen in Somalië leveren concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de conclusies van het TOELT. De minister had die informatie alsnog aan het TOELT moeten voorleggen voor een inhoudelijke reactie. Dat dit niet was gedaan, omdat de website van Translators without borders in een andere zaak als onbetrouwbaar zou zijn beoordeeld, werd de minister niet gevolgd: de stukken die dat zouden aantonen waren namelijk niet overgelegd. Bovendien ging het in die andere zaak om een andere situatie.
De rechtbank woog ook mee dat de jongen pas twee jaar na aankomst in Nederland is gehoord, geen formeel onderwijs heeft genoten (alleen korte tijd Koranschool) en jong is. Dat hij wisselend had verklaard over zijn woonplaats en bepaalde details niet kende, zoals de naam van een park in de buurt of de lokale munteenheid, kon hem daarom niet worden tegengeworpen.
De stelling dat zijn banden met Nederland onvoldoende waren meegewogen, wees de rechtbank af. De minister had dit aspect wel degelijk beoordeeld, onder het kopje 'Belangen van het kind', en geconcludeerd dat de banden van de jongen met Somalië sterker waren dan met Nederland. Ook het bezwaar dat de uitkomst van de beroepsprocedure van de grootouders niet was betrokken bij het onderzoek naar adequate opvang in het land van herkomst, slaagde niet.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het besluit van 9 maart 2026 en droeg de minister op een nieuw besluit te nemen. De minister moet daarnaast € 934 aan proceskosten vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 4 augustus 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter legt minister dwangsom op wegens trage asielbeslissing Een asielzoeker stapte naar de rechtbank in Den Haag, zittingsplaats Middelburg, omdat de minister van Asiel en Migratie maar geen besluit nam op zijn asielaanvraag. Hij stelde beroep in tegen dit uitblijven van een beslissing. De rechtbank deed op basis van de wet uitspraak zonder zitting.
De rechtbank stelt vast dat de wettelijke beslistermijn is overschreden en dat de man de minister terecht en op tijd formeel in gebreke heeft gesteld: hij liet weten het uitblijven van een besluit niet langer te accepteren. Ook het beroep zelf is op tijd ingediend, zodat aan alle voorwaarden is voldaan. Het beroep is dan ook gegrond.
Bij het bepalen van een nieuwe termijn houdt de rechtbank rekening met de grote achterstanden die er zijn bij de behandeling van asielaanvragen. Dat is volgens de rechtbank een bijzondere omstandigheid die een langere termijn dan gebruikelijk rechtvaardigt. De minister krijgt daarom twaalf weken de tijd, gerekend vanaf de verzending van deze uitspraak, om alsnog een besluit te nemen. Is de man in die periode al gehoord over zijn aanvraag, dan moet de minister binnen vier weken beslissen. Volgens de rechtbank doet deze termijn recht aan zowel het belang van de minister om een zorgvuldig besluit te nemen, als aan het belang van de man om niet eindeloos te hoeven wachten.
Om de druk op de minister te houden, verbindt de rechtbank aan deze termijn een dwangsom: een geldbedrag dat de overheid moet betalen als zij een gerechtelijke uitspraak niet op tijd naleeft. Beslist de minister niet binnen de gestelde termijn, dan moet hij voor elke dag dat hij te laat is € 50 betalen, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig beslissen en draagt de minister op binnen twaalf weken alsnog te beslissen, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. Daarnaast veroordeelt de rechtbank de minister tot vergoeding van de proceskosten van de man, tot een bedrag van € 467.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechtbank verklaart beroep tegen bewaring vóór overdracht naar Frankrijk ongegrond De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Middelburg, heeft het beroep van een asielzoekster tegen haar vreemdelingenbewaring ongegrond verklaard. De minister van Asiel en Migratie had haar op 27 augustus 2026 in bewaring gesteld met het oog op haar overdracht aan Frankrijk, het land dat volgens de Europese regels verantwoordelijk is voor de behandeling van haar asielaanvraag.
Voor dit soort bewaring, bedoeld om een overdracht tussen EU-lidstaten veilig te stellen, geldt dat er een risico op onderduiken moet bestaan of dat de bewaring noodzakelijk is voor de nationale veiligheid of de openbare orde. De minister voerde aanvankelijk vijf gronden aan om het onderduikrisico te onderbouwen, maar liet er twee daarvan tijdens de zitting weer vallen. De overige drie gronden hield hij overeind: de vrouw zou een overdrachtsbesluit hebben ontvangen en geen medewerking verlenen aan haar overdracht naar Frankrijk, zij zou geen vaste woon- of verblijfplaats hebben en zij zou niet over voldoende middelen van bestaan beschikken.
De vrouw betwistte deze drie gronden. Over de medewerking aan de overdracht voerde zij aan dat de minister niet op basis van één vertrekgesprek en één gehoor kon concluderen dat zij niet zou meewerken. Over haar woon- en verblijfplaats en haar bestaansmiddelen stelde zij dat zij altijd in het asielzoekerscentrum had verbleven en dat zij van het leefgeld van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers kon rondkomen.
De rechtbank volgde de minister. Uit het vertrekgesprek van 30 april 2026 en het gehoor voorafgaand aan de inbewaringstelling bleek volgens de rechtbank voldoende dat de vrouw had verklaard niet naar Frankrijk terug te willen keren en niet mee te zullen werken aan de overdracht. Verblijf in een asielzoekerscentrum geldt bovendien volgens vaste rechtspraak niet als een vaste woon- of verblijfplaats, zodat ook die grond terecht was tegengeworpen. Samen leverden de gronden volgens de rechtbank voldoende grond op voor de conclusie dat een risico op onderduiken bestond.
De vrouw voerde verder aan dat de minister niet voortvarend genoeg werkte aan haar overdracht, omdat pas een vlucht voor 10 september 2026 was aangevraagd. De rechtbank ging hier niet in mee: de overdracht moest onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee plaatsvinden omdat de vrouw had aangegeven niet te zullen meewerken, en dat kost nu eenmaal meer tijd om te organiseren dan een overdracht zonder begeleiding. Met de uiterste overdrachtsdatum van 18 september 2026 in het vooruitzicht, vond de rechtbank dat de minister voldoende voortvarend handelde.
Ten slotte betoogde de vrouw dat de minister met een lichter middel dan bewaring had moeten volstaan, nu twee van de vijf aanvankelijke gronden alsnog waren losgelaten. Ook dat argument slaagde niet: de rechtbank oordeelde dat er, gelet op de resterende gronden en het daaruit blijkende onderduikrisico, geen minder ingrijpende maatregel voorhanden was die de overdracht net zo goed had kunnen waarborgen. Er waren volgens de rechtbank ook geen andere feiten of omstandigheden die de bewaring voor de vrouw onevenredig zwaar maakten. Ook ambtshalve zag de rechtbank geen aanleiding om de bewaring op enig moment onrechtmatig te achten. De rechtbank verklaarde het beroep tegen de vreemdelingenbewaring ongegrond en wees het verzoek om schadevergoeding af.
Rechtbank Den Haag · 3 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht