Hoge Raad: geen concernvrijstelling overdrachtsbelasting bij vastgoedfonds-aandelen van B.V. Een besloten vennootschap uit een internationaal financieel concern nam op 15 april 2021 alle aandelen over in een Nederlandse B.V. die vastgoed bezat. Die overname gebeurde bij de liquidatie van een vastgoedfonds waarin beleggers units hadden gekocht. Over zulke verkrijgingen is overdrachtsbelasting verschuldigd. De vennootschap betaalde dat bedrag op aangifte, maar vond dat ze er niet voor hoefde te betalen en maakte bezwaar.
De vennootschap beriep zich op de zogeheten concernvrijstelling. Die geldt als de verkrijgende en de vervreemdende vennootschap tot hetzelfde concern behoren. In de structuur stond een Zwitserse beheerder, Funds AG, die juridisch eigenaar was van alle aandelen in twee houdstermaatschappijen. De ene houdstermaatschappij bezat de aandelen in de Nederlandse B.V. die werd overgenomen, de andere de aandelen in de overnemende vennootschap. De fondsen zelf hadden geen rechtspersoonlijkheid. Beleggers die units kochten, kregen een vordering op Funds AG ter waarde van hun evenredige deel in de activa en inkomsten van het fonds. Geen enkele belegger had 90 procent of meer van de units.
Het Gerechtshof Den Haag oordeelde in het voordeel van de vennootschap. Volgens het hof vertegenwoordigen aandelen van één soort het gehele belang in een vennootschap, zowel juridisch als economisch. Omdat alle betrokken vennootschappen maar één soort aandelen hadden, hoorden ze volgens het hof samen met Funds AG bij één concern. Dat de waardeontwikkeling van het vastgoed via het fondsrendement naar de beleggers ging, veranderde daar volgens het hof niets aan. De vrijstelling was daarom van toepassing. De staatssecretaris van Financiën ging in cassatie.
De Hoge Raad geeft de staatssecretaris gelijk. Voor een concern in de zin van de regeling is vereist dat de moedervennootschap het gehele of nagenoeg gehele economische belang heeft bij de aandelen in haar dochters. Wie juridisch eigenaar van de aandelen is, speelt daarbij geen rol. Een moedervennootschap heeft dat economische belang alleen als zij het gehele of nagenoeg gehele risico van waardeverandering en tenietgaan van de aandelen draagt en de opbrengsten ervan geheel of nagenoeg geheel geniet. Het hof ging dus uit van een onjuiste rechtsopvatting door te stellen dat bij één soort aandelen het economische belang vanzelf bij de aandeelhouder ligt.
De Hoge Raad deed de zaak zelf af. Op grond van de feiten die het hof had vastgesteld en waartegen niemand opkwam, dragen de fondsparticipanten in betekenende mate het risico van waardeverandering van de aandelen en genieten zij in betekenende mate de opbrengsten. Het belang bij de aandelen berust daarom niet geheel of nagenoeg geheel bij Funds AG. De betrokken vennootschappen vormen dus geen concern. Met een concern met een van de beleggers lukt het ook niet, omdat niemand van hen 90 procent of meer van de units houdt.
Ook het recente arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaak Nova Iberomoldes brengt geen verandering. Volgens de Hoge Raad blijkt uit de stukken niet dat hier verrichtingen hebben plaatsgevonden waarover een Europese richtlijn het heffen van indirecte belasting verbiedt.
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en vernietigt de uitspraken van zowel het hof als de rechtbank. Het beroep tegen de uitspraak van de inspecteur verklaart hij alsnog ongegrond, zodat de op aangifte voldane overdrachtsbelasting verschuldigd blijft. Er volgt geen proceskostenveroordeling.
Hoge Raad · 6 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Rechtbank veroordeelt BMW-dealerfamilie tot schadevergoeding na ontduiken meerwaarderegeling Na 33 jaar samenwerking in een commanditaire vennootschap voor een BMW-dealer in de buurt van de ASML-campus wilde een van de partners met pensioen. Bij zijn uittreding in 2022 sloot hij via zijn vennootschap afspraken over een geldlening van € 480.000 en een meerwaarderegeling: als het vastgoed van de dealervennootschap binnen 15 jaar aan een derde werd verkocht, zou hij recht hebben op 31 procent van de meerwaarde boven de vastgestelde waarde van € 1.782.500. In de tussentijd gold een rente van 10 procent per jaar.
Slechts enkele maanden na het sluiten van deze afspraken droeg de vennootschap het vastgoed echter over aan een vennootschap van de kinderen van de andere partner, loste de geldlening vervroegd af en stelde dat de meerwaarderegeling daarmee was uitgewerkt. De uittredende partner stelde dat mondeling was afgesproken dat zo'n overdracht binnen de familie niet als vervreemding in de zin van de meerwaarderegeling zou gelden, zodat de regeling nog steeds van kracht was.
In een voorlopig getuigenverhoor verklaarde de uittredende partner dat hij op 24 december 2021 uitdrukkelijk had gevraagd wat er zou gebeuren bij overdracht aan de kinderen. De andere partner zou hebben geantwoord dat die vraag na 33 jaar samenwerking niet gesteld hoefde te worden en dat zo niet met elkaar werd omgegaan. De adviseur die bij dat gesprek aanwezig was, kon bevestigen dat de vraag was gesteld, maar herinnerde zich het antwoord niet meer. De andere partner ontkende dat het onderwerp zo aan de orde was geweest, maar deed dat in de ogen van de rechtbank weinig stellig.
De rechtbank oordeelde dat de mondelinge afspraak was bewezen. Zij wees op de geloofwaardigheid van de verklaring van de uittredende partner, op de ondersteuning die de verklaring van de adviseur bood door diens opvallende geheugenverlies over een essentieel punt, en op de niet-overtuigende ontkenning van de andere partner. Doorslaggevend was ook de zakelijke ratio van de constructie: als een interne overdracht de meerwaarderegeling al zou beëindigen, hadden die afspraken geen enkele reële betekenis. De wederpartij kon die zakelijke logica niet weerleggen.
Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de bestuurders persoonlijk aansprakelijk zijn, omdat zij welbewust hebben meegewerkt aan een transactie die de uittredende partner zou benadelen en de dealervennootschap leeg achterliet. Ook de vennootschap van de kinderen is aansprakelijk: gelet op de nauwe familiebanden en hun actieve rol in de onderneming konden de kinderen niet onwetend zijn geweest van de wanprestatie.
De rechtbank verklaarde voor recht dat de meerwaarderegeling nog steeds geldt en veroordeelde alle gedaagden hoofdelijk tot vergoeding van de schade, waaronder de gederfde rente en de eventuele gederfde meerwaarde bij een toekomstige verkoop aan een derde. De vier gedaagden moeten ook de proceskosten betalen, begroot op € 23.971,92.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht Rechter dwingt kinderopvang Pinokkio tot akkoord met schuldregeling van moeder met € 45.386 schuld Een alleenstaande moeder van drie minderjarige kinderen kwam in de schulden doordat de Belastingdienst de kinderopvangtoeslag niet op tijd uitbetaalde en die uiteindelijk helemaal stopzette. Haar oudste zoon heeft een autismespectrumstoornis. Zelf kampt zij met medische klachten en een uitkering op grond van de Participatiewet is haar enige inkomen. In totaal heeft zij achtentwintig schuldeisers, die samen € 45.386,30 van haar te vorderen hebben.
Met hulp van schuldhulpverlener Stroomopwaarts en haar beschermingsbewindvoerder bood zij haar schuldeisers een schuldregeling aan, gebaseerd op de NVVK-norm. Haar afloscapaciteit is € 0,00, maar zij had met haar bewindvoerder een bedrag gespaard. Na een heroverweging bood zij 22,82 procent aan de preferente schuldeisers en 11,41 procent aan de concurrente schuldeisers, in één keer te betalen, tegen finale kwijting. Zevenentwintig van de achtentwintig schuldeisers stemden in. Het Franciscus Gasthuis & Vlietland trok bij na het verzoek en stemde alsnog in. Alleen kinderdagverblijf Pinokkio weigerde.
Pinokkio heeft volgens zichzelf een vordering van € 14.909,80, terwijl in het verzoekschrift € 8.826,95 stond, ongeveer 19,4 procent van de totale schuldenlast. Het kinderdagverblijf voerde aan dat de moeder geen enkele factuur heeft betaald en de kinderopvangtoeslag zelf heeft ontvangen zonder die door te betalen. Als kleine, onafhankelijke organisatie raakt Pinokkio daardoor in haar voortbestaan bedreigd, aldus het verweer. Het kinderdagverblijf was niet ter zitting aanwezig.
De rechtbank Rotterdam woog het belang van Pinokkio af tegen dat van de moeder en de overige schuldeisers. Zij stelde vast dat Pinokkio de enige weigerende schuldeiser is, dat een deskundige en onafhankelijke partij het voorstel heeft getoetst en dat het goed gedocumenteerd is. Het aanbod is volgens de rechtbank het uiterste waartoe de moeder in staat is. Zij had over 2020 geen kinderopvangtoeslag ontvangen en dus niet voor andere doeleinden gebruikt. Zij is tot en met 14 oktober 2027 vrijgesteld van de arbeidsverplichtingen om medische redenen, dus een hogere afloscapaciteit is niet te verwachten.
De rechtbank vond de schuldregeling bovendien gunstiger voor schuldeisers dan de wettelijke schuldsaneringsregeling. Daarin gaan kosten voor de bewindvoerder en griffierecht van het opgebouwde vermogen af, en wordt een bate pas aan het einde uitgekeerd. De schuldregeling betaalt in één keer en op korte termijn.
De rechtbank beveelt Pinokkio daarom in te stemmen met de schuldregeling. Haar vonnis treedt in de plaats van de instemming van Pinokkio. De proceskosten, die zij op nihil begroot, komen voor rekening van Pinokkio. Het subsidiaire verzoek tot toepassing van de schuldsaneringsregeling wijst zij af, omdat de moeder met de gedwongen regeling haar schulden kan blijven betalen en niet is opgehouden te betalen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Rotterdam · 5 november 2026
Civiel Recht; Insolventierecht Zestienjarige ondernemer uit Meppel krijgt handlichting voor eigen eenmanszaak en bv Een zestienjarige jongen uit Meppel verkoopt al enige tijd waterflessen met een ingebouwd filter en andere huishoudelijke artikelen via een eigen webshop. De voorraad heeft hij zelf ingekocht in China. Omdat hij minderjarig is, kan hij daar in beginsel geen zakelijke bankrekening voor openen en mag hij niet zelfstandig een bedrijf exploiteren. Daarom vroeg hij de kantonrechter in Assen om handlichting: toestemming om bepaalde handelingen te verrichten die normaal alleen meerderjarigen mogen doen.
De jongen wil zijn eenmanszaak samen met een meerderjarige compagnon onderbrengen in een besloten vennootschap. Daarvoor vroeg hij bevoegdheid om inkomsten uit zijn onderneming te ontvangen en daarover te beschikken, een zakelijke bankrekening te openen, te beheren en te sluiten, verhuringen en verpachtingen aan te gaan, een besloten vennootschap op te richten en daarin deel te nemen, en een beroep of bedrijf uit te oefenen. Beide ouders stemden in met het verzoek. Zij waren samen met hun zoon bij de mondelinge behandeling op 2 november 2026 aanwezig.
Volgens de wet kan een minderjarige van zestien jaar of ouder handlichting vragen, maar die wordt niet verleend tegen de wil van de ouders die het gezag uitoefenen. De rechter moet bovendien kijken naar het belang van de minderjarige en beoordelen of de handlichting verantwoord is. Ter zitting liet de jongen zien dat hij zich bewust is van de risico's. Hij erkende dat hij met onverkochte voorraad kan blijven zitten. Zijn ouders zeiden hem nauwlettend in de gaten te houden, maar dat hij wel alles zelf doet. De kantonrechter vond dat de jongen zijn verzoek helder had toegelicht en goed had doordacht, en achtte toewijzing daarom verantwoord.
Bijzonder aan de beschikking is de manier van bekendmaken. De handlichting gaat niet in op de dag van de uitspraak, maar pas na publicatie, zodat derden er kennis van kunnen nemen. De wet schrijft publicatie in de Staatscourant voor, die tegenwoordig alleen nog digitaal verschijnt. Omdat de wetgever wil dat zoveel mogelijk mensen de handlichting kunnen raadplegen, bepaalde de kantonrechter dat de beschikking ook in niet-geanonimiseerde vorm op rechtspraak.nl komt te staan. De griffier regelt beide publicaties. De jongen moet zelf wel zorgen dat de handlichting in het handelsregister wordt ingeschreven, met de datum, de toegekende bevoegdheden en het publicatienummer.
De kantonrechter verleende de jongen, geboren op 26 februari 2010, handlichting voor het ontvangen van inkomsten en de beschikking daarover (inclusief het openen, beheren en sluiten van een zakelijke bankrekening), het sluiten van verhuringen en verpachtingen, het oprichten van een besloten vennootschap, het deelnemen in een vennootschap en het uitoefenen van een beroep of bedrijf.
Rechtbank Noord-Nederland · 9 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechter verklaart verzet van Tradecast Video tegen faillissement ongegrond na onttrekking advocaat Het Zwolse bedrijf Tradecast Video B.V. is op 29 september 2026 failliet verklaard op verzoek van een schuldeiser. Het bedrijf wilde daar iets aan doen: het diende verzet in tegen de faillietverklaring, in de hoop het faillissement ongedaan te maken. In het verzetschrift stond dat een derde genoeg geld beschikbaar zou stellen om de vordering van de schuldeiser en de kosten van het faillissement te betalen. Dat geld zou worden gestort op de derdengeldrekening van de advocaat van Tradecast.
Het liep anders. Op 26 oktober 2026 maakte de advocaat van Tradecast bekend dat hij zich aan de zaak onttrok. Een dag later, op 27 oktober 2026, liet de bestuurder van het bedrijf per e-mail weten dat hij het verzet wilde intrekken. Daarmee stond de rechtbank voor een procedureel probleem. In een faillissementsprocedure moet een bedrijf zich laten vertegenwoordigen door een advocaat. Die was er niet meer, en Tradecast had geen nieuwe advocaat gesteld. Zonder advocaat kan het bedrijf zelf geen proceshandelingen verrichten. De rechtbank kon het verzet daarom niet simpelweg als ingetrokken beschouwen en moest een beslissing nemen.
De rechtbank had Tradecast de gelegenheid kunnen geven om alsnog een andere advocaat in te schakelen, maar zag daar geen reden toe. Er was namelijk niet gebleken dat de beloofde betaling daadwerkelijk was gedaan. De oud-advocaat had niet laten weten dat hij het geld had ontvangen, en Tradecast zelf had niet gesteld dat zij het geld had laten betalen of op andere wijze beschikbaar had. Het bedrijf probeerde bovendien juist het verzet in te trekken, wat niet past bij iemand die denkt dat de schuld alsnog kan worden voldaan.
Op grond daarvan oordeelde de rechtbank dat Tradecast nog steeds in de toestand verkeert dat zij heeft opgehouden te betalen. Dat is de voorwaarde voor een faillissement. Omdat niet was aangetoond dat er voldoende middelen waren om de schuldeiser en de faillissementskosten volledig te voldoen, was er geen grond om het faillissement terug te draaien.
De rechtbank Overijssel verklaarde het verzet daarom ongegrond en wees het verzoek om het faillissement te vernietigen af. Tradecast blijft failliet, met mr. W.M. Limberger als curator en mr. S.J.S. Groeneveld-Koekkoek als rechter-commissaris.
Rechtbank Overijssel · 27 oktober 2026
Civiel Recht