Hoge Raad vernietigt boete van € 250.000 voor verboden grondverkoop: hof matigde niet onder aflossing Een B.V. kocht in 2011 van de gemeente Peel en Maas een stuk grond om duurzame woningen te bouwen volgens het 'cradle-to-cradle'-principe. De koopprijs was € 455.000. In de koopovereenkomst stond dat de koper zijn rechten en plichten niet mocht overdragen zonder schriftelijke toestemming van de gemeente. Wie dat toch deed, verbeurde een boete van € 250.000.
Het oorspronkelijke bouwplan bleek niet levensvatbaar. Met toestemming van de gemeente verkocht de B.V. twee percelen aan derden. Over de resterende ruim 1.300 vierkante meter grond schreef zij in 2018 aan de gemeente dat een lokale ondernemer daar nieuwbouwwoningen wilde realiseren, en zij vroeg om toestemming voor de overdracht. In juli 2018 mailde zij dat zij ervan uitging dat er geen bezwaren waren als de gemeente niets meer van zich liet horen. Een schriftelijke toestemming kwam er niet. Toch droeg de B.V. de grond op 23 november 2018 over aan een projectontwikkelaar, voor € 195.000 exclusief btw. Direct daarna werd de B.V. ontbonden. De opbrengst kwam terecht bij de beheermaatschappij die bestuurder van de B.V. was.
De gemeente stapte naar de rechter tegen die beheermaatschappij en tegen de drie bestuurders daarvan. Zij vorderde € 250.000 schadevergoeding, gelijk aan de contractuele boete. Volgens de gemeente had de beheermaatschappij onrechtmatig gehandeld door actief te bewerkstelligen dat de B.V. haar verplichtingen niet nakwam. De aansprakelijkheid van de bestuurders baseerde zij op een wetsartikel over aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden van bestuurders van rechtspersonen. De rechtbank Limburg wees de vordering toe tot € 195.000. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende in 2025 het volledige bedrag van € 250.000 toe.
In cassatie bij de Hoge Raad voerden de beheermaatschappij en de bestuurders onder meer aan dat het hof de boete had moeten matigen. De wet geeft de rechter de mogelijkheid een afgesproken boete te verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Het hof had matiging afgewezen. Het woog daarbij mee dat de beheermaatschappij onrechtmatig jegens de gemeente had gehandeld door de schuld die de B.V. aan haar had, af te lossen.
Daarmee ging het hof volgens de Hoge Raad de fout in. De boete is afgesproken tussen de gemeente en de B.V., en alleen die verhouding is van belang bij de vraag of de boete moet worden gematigd. De rechtsverhouding tussen de beheermaatschappij en de gemeente, en een eventuele wettelijke schadeplicht van de beheermaatschappij, speelt bij die beoordeling geen rol. Het hof had dat onderscheid niet gemaakt. De overige klachten van het middel konden niet tot cassatie leiden; de Hoge Raad hoefde dat niet verder te motiveren.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof 's-Hertogenbosch van 18 maart 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De gemeente moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 voor salaris, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Eigenaar herdershond betaalt € 16.059 na beet in rug en arm van vrouw Op 1 juni 2018 liep een jonge vrouw met haar Jack Russel over het Suideraspad in Amsterdam, toen zij een losse herdershond zag. De eigenaresse van die hond was niet zichtbaar in de buurt. De vrouw tilde haar eigen hond op en liep weg, maar de herdershond kwam op haar af en probeerde de Jack Russel te pakken. Terwijl zij haar hond boven haar hoofd hield, besprong de herdershond haar van achteren, krabde haar rug open en beet haar in de rechterbovenarm. De eigenaresse kwam kort daarna aanrennen om haar hond aan te lijnen. De vrouw werd met een ambulance naar de spoedeisende hulp gebracht, waar de krab- en bijtwonden werden behandeld.
Op 2 juni 2026 daagde zij de eigenaresse voor de kantonrechter in Amsterdam. Ze vroeg om vast te stellen dat de eigenaresse aansprakelijk is en vorderde ruim € 24.500 schadevergoeding, bestaande uit medische kosten, reiskosten, inkomensschade en smartengeld. De eigenaresse, die zonder advocaat procedeerde, voerde drie verweren: de vordering zou verjaard zijn, de vrouw zou zelf schuld hebben omdat zij met het optillen van haar hond de herdershond had uitgelokt, en de hoogte van de schade werd betwist.
De kantonrechter verwierp het beroep op verjaring. Een schadevordering verjaart vijf jaar nadat de benadeelde de schade en de aansprakelijke persoon kent, maar die termijn kan worden gestuit, bijvoorbeeld met een schriftelijke aanmaning. De vrouw had op 25 mei 2023 per e-mail en aangetekende post een brief gestuurd waarin zij haar schade opnieuw vergoed wilde zien. Daarmee begon een nieuwe termijn van vijf jaar, die bij de dagvaarding van 2 juni 2026 nog niet was verstreken. Ook het verweer van eigen schuld werd verworpen. Een eigenaar van een dier is op grond van artikel 6:179 BW aansprakelijk voor de schade die het dier veroorzaakt, ook zonder persoonlijk verwijt. De kantonrechter vond het begrijpelijk dat de vrouw haar hond uit bescherming optilde. Een onbekende getuige, die zijn eigen hond uitliet, had verklaard dat de herdershond op haar afkwam en haar daarna beet. Dat zij de herdershond bewust zou hebben uitgelokt, kon niet worden gezegd. Ook als zij met haar riem had geslagen, wat zij ontkent en wat niet uit de getuigenverklaring blijkt, was daarvan geen eigen schuld te maken.
Bij de schade kwam de kantonrechter op een lager bedrag uit dan gevorderd. De materiële schade is begroot op € 5.059,06. Daarin zit € 1.513,44 aan medische en overige kosten, waarbij de vrouw gemiste rijlessen introk en erkende dat de ambulancekosten al door haar zorgverzekeraar waren vergoed. Verder gaat het om € 305,62 aan reiskosten (1.053,86 kilometer tegen € 0,29), omdat alleen de gereden kilometers onderbouwd waren, en om € 3.240 inkomensschade, die de eigenaresse op de zitting erkende. De vrouw werkte met een nul-urencontract en kon negen maanden niet werken.
Voor het smartengeld sloot de kantonrechter aan bij de Rotterdamse schaal. De posttraumatische stressstoornis (PTSS) van de vrouw woog het zwaarst en werd begroot op € 8.000. De vrouw durfde de eerste jaren niet naar buiten en heeft nog steeds last van herbelevingen. De twee littekens, op haar arm en rug, zijn relatief klein en door kleding te bedekken. Ze werden begroot op € 2.000, waarvan de helft meetelt. Daarnaast hield de kantonrechter rekening met de aanhoudende klachten aan onderrug en rechterheup. Het totale smartengeld kwam daarmee op € 11.000.
De kantonrechter verklaarde voor recht dat de eigenaresse aansprakelijk is voor de schade en veroordeelde haar tot betaling van € 16.059,06, met wettelijke rente vanaf 1 juni 2026, voor zover hoofdsom en rente samen niet boven het gevorderde maximum van € 25.000 uitkomen. Ook moet zij de proceskosten van € 1.391 betalen, uitvoerbaar bij voorraad. Wat meer of anders was gevorderd, is afgewezen.
Rechtbank Amsterdam · 6 november 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst factuur van € 32.431 voor schoonmaak scheepstank af: toezegging om te betalen niet bewezen Een binnenvaartschip, de Oostzee, liet in 2021 en in 2024 zijn tanks reinigen door Martens Havenontvangstinstallatie Vlissingen. Martens heeft de werkzaamheden nooit betaald gekregen. Het bedrijf stuurde een rekening naar de huidige eigenaar van het schip, een BV uit Vlaardingen, en spande een procedure bij de rechtbank Rotterdam aan. De eigenaar betwistte dat zij kon worden aangesproken en stelde daarnaast zelf schade te hebben geleden, omdat bij de reiniging in 2024 brandstof verloren zou zijn gegaan.
In een eerder tussenvonnis van 8 april 2026 had de rechtbank de zaak al voor een groot deel beslist. De rekening voor het werk uit 2024, ruim € 39.000, lag voor toewijzing gereed. De tegeneis van de eigenaar over de verloren brandstof lag voor afwijzing gereed. Over het werk uit 2021 was nog niets beslist. Daarvoor eiste Martens € 32.431,63, maar de eigenaar had die opdracht niet zelf gegeven. Martens stelde daarom dat een vertegenwoordiger van de eigenaar, de financieel directeur van het concern waartoe de BV behoort, had toegezegd de rekening te zullen betalen. De rechtbank droeg Martens op dat te bewijzen.
Martens liet drie getuigen horen. Zij vertelden over gesprekken in november 2024 en april 2025 op het kantoor in Vlaardingen. Volgens hen zei de financieel directeur dat de rekening zou worden betaald als de verzekeraar het geld had uitgekeerd, en wilde hij dat samen laten gaan met een aanbod om ook de andere tanks te reinigen. Berichten waarin hij dat zou hebben bevestigd, waren automatisch verwijderd. De directeur zelf verklaarde als getuige van de eigenaar dat hij niets had toegezegd. Het geld was volgens hem nooit binnengekomen, omdat de verzekeraar het had verrekend met andere facturen. De BV waar het om ging was een lege vennootschap die zonder geld niet kon betalen.
De rechtbank vond dat Martens niet in de bewijsopdracht is geslaagd. De verklaringen van de getuigen gingen niet verder dan wat zij eerder schriftelijk hadden verklaard. Geen van hen verklaarde met zekerheid dat de directeur namens de eigenaar had toegezegd te betalen, en een van hen wist niet eens welke BV hij bedoelde. Er was dus niets wezenlijks veranderd ten opzichte van de situatie voor de bewijslevering. Zonder vaststaande toezegging ontbreekt ook de grondslag voor betaling op basis van een betalingsafspraak.
De rechtbank wijst de vordering van € 32.431,63 voor het werk uit 2021 daarom af. De eigenaar moet wel de rekening van € 39.146,46 voor het werk uit 2024 betalen, met wettelijke rente vanaf 26 juni 2025. De tegeneis van de eigenaar wordt afgewezen. De eigenaar betaalt daarnaast € 7.859,88 aan proces- en beslagkosten, omdat zij al in het tussenvonnis grotendeels in het ongelijk was gesteld. De kosten van de getuigenverhoren over het werk uit 2021 zijn daarbij niet meegeteld. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Hoge Raad verwerpt cassatie van Halcyon in langlopend bouwgeschil met Atlas Construction Een Nevisse adviesfirma, Halcyon Advisors International, en een particulier verloren bij de Hoge Raad een geschil met Harrod Construction, dat op Sint Maarten onder de naam Atlas Construction opereert. De zaak sleept zich al jaren voort. Bij het Gerecht in eerste aanleg op Sint Maarten werd de procedure in 2014 gestart, en tussen januari 2016 en november 2022 volgden daar negen vonnissen. Dat zegt iets over de omvang en de ingewikkeldheid van het geschil.
Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba wees op 14 mei 2025 een vonnis. Daartegen stelden Halcyon en haar mede-eiser beroep in cassatie in. Atlas voerde verweer en vroeg het beroep te verwerpen. De zaak is mondeling toegelicht door de advocaten van Atlas, en de advocaat van Halcyon reageerde schriftelijk op de conclusie van de Advocaat-Generaal. In die conclusie, van 17 juli 2026, adviseerde Advocaat-Generaal Hartlief de Hoge Raad om het cassatieberoep te verwerpen.
De Hoge Raad volgde dat advies. Hij beoordeelde de klachten die Halcyon tegen het vonnis van het hof had aangevoerd en kwam tot de conclusie dat die niet tot vernietiging kunnen leiden. Een inhoudelijke motivering geeft de Hoge Raad niet. Dat is toegestaan als de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht, zoals artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie bepaalt. De inhoud van het geschil zelf, en waarom het hof de zaak zo beoordeelde, blijft daardoor uit het arrest onbekend. Wel staat vast dat het oordeel van het hof overeind blijft.
De Hoge Raad verwerpt het beroep en veroordeelt Halcyon en haar mede-eiser in de kosten van de cassatieprocedure aan de zijde van Atlas. Die kosten zijn begroot op € 3.004 aan verschotten en € 2.200 voor salaris, samen € 5.204. Betalen zij dat niet binnen veertien dagen, dan komt daar de wettelijke rente over de kosten bij.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter wijst eis van krakers af om aansluiting op drinkwater van Dunea Vier bewoners van een gekraakt huis in Den Haag zaten zonder water. De dienstkraan, de afsluiter in de stoep voor de woning, was in mei 2024 door drinkwaterbedrijf Dunea dichtgedraaid wegens leegstand. Een van de krakers eiste in kort geding, een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter, dat Dunea de woning weer aansluit op het drinkwaternet en daar water levert tegen gangbare consumententarieven.
De man beriep zich op het mensenrecht op drinkwater en op artikel 8 van de Drinkwaterwet, dat een drinkwaterbedrijf verplicht een aanbod te doen voor aansluiting en levering. Ook wees hij erop dat Dunea een dag na de dagvaarding van 19 oktober 2026 de aansluitleidingen van de hoofdleiding had losgekoppeld en de dienstkraan had afgedopt.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag volgde hem niet. Uit de verdragsartikelen over een behoorlijke levensstandaard en gezondheid volgt volgens de rechter niet dat een drinkwaterbedrijf iedereen in alle gevallen toegang tot drinkwater moet geven; voorwaarden en beperkingen zijn toegestaan. Het arrest van het hof Den Haag van 19 maart 2024, waar de man naar verwees, ging over afsluiting van huishoudens met minderjarige kinderen. Dat is een andere situatie, want kinderen worden extra beschermd door bepalingen met directe werking, en ook voor hen geldt geen algemeen afsluitverbod.
Ook artikel 8 van de Drinkwaterwet helpt de man niet. Uit de parlementaire geschiedenis blijkt dat drinkwaterbedrijven in hun algemene voorwaarden gevallen mogen benoemen waarin zij niet aansluiten of leveren. Volgens de voorwaarden van Dunea moet de aanvrager instaan voor het akkoord van de eigenaar, en mag Dunea daarvan een schriftelijke verklaring verlangen. Woningstichting Haag Wonen, de eigenaar, had die toestemming niet gegeven. Zij had Dunea in juli 2026 juist gevraagd de watermeter te verwijderen, omdat de woning gesloopt zou worden.
De rechter woog ook mee dat de bewoners op 28 augustus 2026 zelf de dienstkraan hadden opengedraaid en water afnamen zonder Dunea daarvan te laten weten. Nadat Dunea de kraan weer had afgesloten, draaiden zij hem nog een of twee keer open. Pas toen Dunea er op 25 september 2026 een slot op zette, vroegen zij een aansluiting aan. Dat verschilt van krakers die een paar weken wachten voordat zij een aansluiting aanvragen.
De timing van het afkoppelen op 20 oktober 2026 maakt dat niet anders. Dunea legde onweersproken uit dat de opdracht al eerder was uitgezet en dat haar monteurs sinds 18 september 2026 de aansluitingen van veel panden in de buurt ontmantelden. Dat was nodig om te voorkomen dat water uit dode leidingdelen terugloopt in het net en de waterkwaliteit schaadt. Herstel van de aansluiting kost nu geld, en de man heeft die situatie volgens de rechter zelf in de hand gewerkt. Zijn beroep op onredelijk bezwarende algemene voorwaarden strandde, omdat die zijn gebaseerd op het model van de brancheorganisatie Vewin.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de man in de proceskosten van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen, vermeerderd met € 98 bij niet tijdige betaling en met wettelijke rente.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht