Hoge Raad vernietigt boete van € 250.000 voor verboden grondverkoop: hof matigde niet onder aflossing Een B.V. kocht in 2011 van de gemeente Peel en Maas een stuk grond om duurzame woningen te bouwen volgens het 'cradle-to-cradle'-principe. De koopprijs was € 455.000. In de koopovereenkomst stond dat de koper zijn rechten en plichten niet mocht overdragen zonder schriftelijke toestemming van de gemeente. Wie dat toch deed, verbeurde een boete van € 250.000.
Het oorspronkelijke bouwplan bleek niet levensvatbaar. Met toestemming van de gemeente verkocht de B.V. twee percelen aan derden. Over de resterende ruim 1.300 vierkante meter grond schreef zij in 2018 aan de gemeente dat een lokale ondernemer daar nieuwbouwwoningen wilde realiseren, en zij vroeg om toestemming voor de overdracht. In juli 2018 mailde zij dat zij ervan uitging dat er geen bezwaren waren als de gemeente niets meer van zich liet horen. Een schriftelijke toestemming kwam er niet. Toch droeg de B.V. de grond op 23 november 2018 over aan een projectontwikkelaar, voor € 195.000 exclusief btw. Direct daarna werd de B.V. ontbonden. De opbrengst kwam terecht bij de beheermaatschappij die bestuurder van de B.V. was.
De gemeente stapte naar de rechter tegen die beheermaatschappij en tegen de drie bestuurders daarvan. Zij vorderde € 250.000 schadevergoeding, gelijk aan de contractuele boete. Volgens de gemeente had de beheermaatschappij onrechtmatig gehandeld door actief te bewerkstelligen dat de B.V. haar verplichtingen niet nakwam. De aansprakelijkheid van de bestuurders baseerde zij op een wetsartikel over aansprakelijkheid voor onrechtmatige daden van bestuurders van rechtspersonen. De rechtbank Limburg wees de vordering toe tot € 195.000. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch kende in 2025 het volledige bedrag van € 250.000 toe.
In cassatie bij de Hoge Raad voerden de beheermaatschappij en de bestuurders onder meer aan dat het hof de boete had moeten matigen. De wet geeft de rechter de mogelijkheid een afgesproken boete te verlagen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Het hof had matiging afgewezen. Het woog daarbij mee dat de beheermaatschappij onrechtmatig jegens de gemeente had gehandeld door de schuld die de B.V. aan haar had, af te lossen.
Daarmee ging het hof volgens de Hoge Raad de fout in. De boete is afgesproken tussen de gemeente en de B.V., en alleen die verhouding is van belang bij de vraag of de boete moet worden gematigd. De rechtsverhouding tussen de beheermaatschappij en de gemeente, en een eventuele wettelijke schadeplicht van de beheermaatschappij, speelt bij die beoordeling geen rol. Het hof had dat onderscheid niet gemaakt. De overige klachten van het middel konden niet tot cassatie leiden; de Hoge Raad hoefde dat niet verder te motiveren.
De Hoge Raad vernietigt het arrest van het hof 's-Hertogenbosch van 18 maart 2025 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, dat de zaak opnieuw moet behandelen. De gemeente moet de kosten van de cassatieprocedure betalen: € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 voor salaris, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht A-G bepleit vernietiging: hof miste motivering bij beroep op exoneratie na brand en ventilatieschade aan scheepskraan Een containerschip van Thome c.s. lag voor reparatie van een kraan bij een scheepswerf op Curaçao. In februari 2022 gingen daar twee dingen mis. Eerst vatte het verpakkingsmateriaal van de nieuwe draailager vlam, waarbij de stofafdichting verbrandde. Tien dagen later werd de giek van de kraan door ventilatie met te hoge luchtdruk, volgens rapporten 5 tot 7 bar, over een lengte van ongeveer twaalf meter vervormd. De werf herstelde de schade en stuurde een rekening van USD 506.991,31 voor het herstel van het ventilatie-incident. Samen met de oorspronkelijke opdracht en het meerwerk kwam dat op USD 896.584,39. De werf beriep zich op een retentierecht, en omdat het schip al verkocht was, betaalden Thome c.s. onder protest. Daarna vorderden zij het bedrag terug als onverschuldigd betaald, met daarnaast vertragingsschade.
Het contract bevatte een exoneratiebeding: de werf is alleen aansprakelijk bij opzet of 'gross negligence', en dan nog tot 25 procent van de prijs. Het gerecht in eerste aanleg wees de vorderingen van Thome c.s. toe. Het Gemeenschappelijk Hof wees ze in hoger beroep af. Het ging uit van de voor de werf meest ongunstige toedracht, maar vond dat daaruit geen grove nalatigheid van personeel of management volgde. Ook zag het geen erkenning van aansprakelijkheid en geen rechtsverwerking. Daartegen kwamen Thome c.s. in cassatie.
De advocaat-generaal bespreekt het middel in drie onderdelen. Klachten dat het hof het beding niet volgens de Haviltex-maatstaf heeft uitgelegd, dat het beding niet ziet op een vordering uit onverschuldigde betaling, en dat het hof is uitgegaan van een onjuiste ervaringsregel over personeel dat met machines werkt, falen volgens hem. Het hof redeneerde vanuit de ondergrens die Thome c.s. zelf hanteerden: het bewust nemen van grote risico's. Ook de ervaringsregel kon het hof meenemen.
Wel slaagt volgens de A-G de motiveringsklacht over rov. 3.8-3.10. Thome c.s. voerden concrete feiten aan: het ventileren met 5 tot 7 bar zonder manometer of procedure, het snijden met een brander in strijd met de instructie om een slijpmachine te gebruiken, het ontbreken van een brandwacht en het ontbreken van veiligheidsprotocollen, terwijl een eerder incident met een opgeblazen kraan op dezelfde werf bekend was. Het hof legt niet uit waarom die feiten, als ze juist zijn, niet kunnen volstaan voor grove nalatigheid. Het blijft aan de oppervlakte met algemene observaties over ervaring en 'hindsight bias'.
Ook het oordeel over erkenning en rechtsverwerking houdt volgens de A-G geen stand. Het hof leest de e-mail van 1 maart 2022 ('Accordingly...') zonder te kijken naar het verzoek van Thome c.s. waarop die antwoordde, namelijk bevestigen dat alle herstelkosten voor de werf zijn. Het betrekt de e-mails van 2 en 4 maart 2022 niet, en beziet het uitblijven van meerwerkopdrachten niet in samenhang met de gang van zaken sinds 25 februari 2022. Een zekere erkenning door de commercial manager van de werf is bovendien niet duidelijk gewogen.
Omdat rov. 3.14 over de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid op die eerdere oordelen voortbouwt, kan het ook niet standhouden. Ten overvloede merkt de A-G op dat het hof niet uitlegt waarom er geen wanverhouding is tussen de kosten van het oorspronkelijke werk en van het herstel, en dat omstandigheden als de aansprakelijkheidsverzekering van de werf en het ontbreken van onderhandelingen over het beding niet kenbaar zijn meegewogen.
De conclusie strekt tot vernietiging van het vonnis van 12 augustus 2025 en tot terugwijzing van de zaak.
Parket bij de Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank wijst schadeclaim van artiest tegen manager af: geen onrechtmatig handelen bij Sony-deal Een bekende Nederlandse artiest (artiestennaam geanonimiseerd) spande een rechtszaak aan tegen zijn voormalige manager en diens bedrijf Performer Matters B.V., zijn voormalige advocaat en diens kantoorgenoten en vennootschappen. De artiest eiste € 340.500 aan schadevergoeding omdat zijn manager bij een distributiedeal met Sony Music Entertainment Netherlands B.V. volgens hem ten onrechte 15 procent van de bruto-contractwaarde als managementvergoeding zou hebben opgestreken, in plaats van 15 procent van de netto-opbrengsten. Dat verschil liep op tot € 450.000 die aan het bedrijf van de manager werd uitgekeerd van de eerste Sony-betaling van € 1.000.000.
De artiest stelde dat zijn manager en zijn advocaat hun zorgplicht hadden geschonden door zonder zijn toestemming en medeweten dit bedrag te laten uitbetalen via Stichting Performer Matters. Ook zou er sprake zijn geweest van belangenverstrengeling omdat zowel de manager als de advocaat bestuurder respectievelijk aandeelhouder van die stichting waren.
De rechtbank oordeelt dat van onrechtmatig handelen geen sprake is. Een verschil van mening over de uitleg van een overeenkomst maakt het handelen van de wederpartij niet al onrechtmatig. De rechtbank stelt vast dat de werkwijze bij de Sony-deal niet afweek van die bij eerdere deals, zoals met Talpa en RTL. Bij die deals ontving Performer Matters B.V. ook steeds meteen 15 procent van de bruto-contractwaarde, ook als de betaling in meerdere termijnen plaatsvond. Bovendien heeft de artiest niet weersproken dat de deal en de managementvergoeding uitgebreid met hem zijn besproken. En een toestemmingsvereiste voor de uitbetaling aan de manager bleek nergens uit.
Van belangenverstrengeling is de rechtbank evenmin gebleken. Het feit dat iemand bestuurder of aandeelhouder is van een stichting brengt op zichzelf geen belangenverstrengeling mee, en de artiest heeft niet onderbouwd hoe dit tot onrechtmatig handelen zou hebben geleid.
De artiest had daarnaast drie alternatieve grondslagen aangevoerd. Hij stelde dat hij had gedwaald bij het aangaan van de managementovereenkomst, maar kon geen feiten of omstandigheden aandragen waaruit bleek dat hij destijds was uitgegaan van een onjuiste voorstelling van zaken. Zijn beroep op onvoorziene omstandigheden, omdat een distributieovereenkomst in 2013 nog ongebruikelijk zou zijn geweest in de Nederlandse muziekbranche, slaagde evenmin: hij had dit niet onderbouwd en had niet duidelijk gemaakt waarom iets anders had moeten worden afgesproken. Tot slot bood ook een beroep op de beperkende werking van redelijkheid en billijkheid geen uitkomst, omdat de artiest hiervoor onvoldoende feiten had aangedragen.
De rechtbank wees alle vorderingen van de artiest af en veroordeelde hem in de proceskosten: € 14.054 aan de manager, Performer Matters B.V. en Stichting Performer Matters, en nogmaals € 14.054 aan de voormalige advocaat, diens kantoorgenoot en PK Holding B.V.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank verplicht Fresh Food Ventures Group (Crisp) tot terugbetaling van € 5.000.000 na schending van investeerdersafspraken Vier investeerders, verenigd onder de naam 'Investeerders', sloten in september 2024 een converteerbare leningsovereenkomst met Fresh Food Ventures Group B.V., beter bekend als Crisp, de online supermarkt-app. Zij leenden het bedrijf € 5.000.000, met de bedoeling dat dit bedrag later zou worden omgezet in aandelen. Aan die conversie kwamen de partijen echter nooit toe: de relatie liep stuk op een verslechtering van de financiële situatie van Crisp en een geschil over de voorwaarden van een nieuwe financieringsronde.
De investeerders stelden dat Crisp hen bij het aangaan van de lening een te rooskleurig beeld had gegeven van haar financiële situatie. In het bijzonder zou Crisp hebben nagelaten te melden dat er een gat in het werkkapitaal van € 1,8 miljoen bestond. Op grond hiervan vroegen zij primair vernietiging van de overeenkomst wegens bedrog of dwaling, subsidiair aanpassing van de rechtsgevolgen, en meer subsidiair directe terugbetaling van de lening.
De rechtbank stelde vast dat Crisp inderdaad een te positief beeld had geschetst en haar mededelingsplicht had geschonden door niet concreet te informeren over het werkkapitaaltekort. Toch kon de overeenkomst niet worden vernietigd wegens dwaling. De leningsovereenkomst bevatte namelijk een bepaling waarmee partijen uitdrukkelijk afstand hadden gedaan van het recht om de overeenkomst te vernietigen op grond van dwaling of te laten wijzigen door de rechter. De investeerders probeerden dit beding te omzeilen door te stellen dat het zelf ook onder invloed van dwaling tot stand was gekomen, of dat een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. De rechtbank verwierp beide argumenten. Het enkele feit dat Crisp te weinig financiële informatie had gedeeld, was onvoldoende om te concluderen dat zij bewust in dwaling had gebracht of dat er sprake was van voorwaardelijk opzet om te misleiden.
Wel slaagden de investeerders met hun meer subsidiaire vordering. In de financieringsronde die Crisp aan het einde van 2024 organiseerde om haar acute liquiditeitstekort op te lossen, kende Crisp bestaande aandeelhouders zogenoemde L-shares toe. Via die aandelen werden de historische investeringen van die aandeelhouders gelijkgesteld aan de rang van de nieuwe preferente aandelen, waardoor de verhaalspositie van de investeerders aanzienlijk verslechterde. De investeerders zouden hun inleg pas terugkrijgen als er veel meer opbrengst was gerealiseerd dan oorspronkelijk de bedoeling was.
De rechtbank oordeelde dat Crisp hiermee een kernafspraak in de overeenkomst had geschonden: het beding dat verbood om andere partijen betere voorwaarden te geven tenzij diezelfde voorwaarden ook aan de investeerders werden aangeboden. Omdat de investeerders zelf geen historische investeringen in eerdere rondes hadden, kon Crisp hen hetzelfde voordeel simpelweg niet bieden. Dat Crisp de investeerders wel had aangeboden in te stappen in de nieuwe aandelenklasse, veranderde daar niets aan.
Als gevolg van deze schending was de lening direct opeisbaar. Wel gold een contractuele achterstelling: Crisp hoeft de investeerders pas terug te betalen nadat haar bankschulden zijn voldaan. De gevorderde wettelijke handelsrente werd afgewezen omdat de overeenkomst alleen recht gaf op de contractuele rente van zes procent per jaar.
De reconventionele vorderingen van Crisp, waaronder de eis dat de investeerders zouden meewerken aan de conversie van de lening in aandelen, werden volledig afgewezen nu vaststond dat de investeerders aanspraak konden maken op terugbetaling.
Crisp werd veroordeeld tot betaling van € 5.000.000 aan de investeerders, met inachtneming van de contractuele achterstelling, aangevuld met beslagkosten van € 28.355,41, buitengerechtelijke kosten van € 6.775 en proceskosten van ruim € 22.000.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Kantonrechter dwingt school tot betaling van € 18.889 na te late opzegging van drie jaar lopend softwarecontract Een school die in 2018 een online leeromgeving afnam bij Profijt Software, moet het volledige bedrag van € 18.889,54 betalen voor het schooljaar 2025-2026. De school meende dat zij het contract op 1 april 2025 netjes had opgezegd, maar volgens de kantonrechter liep de overeenkomst gewoon door.
Profijt Software levert online software voor het onderwijs. Op 9 oktober 2018 sloot het bedrijf met de school een overeenkomst voor een online leeromgeving. Die had een looptijd van drie jaar, ingaand op 1 september 2018. In de overeenkomst stond ook dat de 'Nederland ICT Voorwaarden' van toepassing waren, met een verwijzing naar de website van het bedrijf. Volgens artikel 4.2 van die voorwaarden uit 2014 wordt een contract telkens stilzwijgend verlengd voor dezelfde periode als de oorspronkelijke looptijd, tenzij een van beide partijen schriftelijk opzegt met een termijn van drie maanden voor het einde van de periode. Dat betekende hier verlenging met telkens drie jaar.
Op 1 april 2025 liet de school weten dat zij het contract per 1 september 2025 wilde beëindigen. Profijt Software was het daar niet mee eens: door de stilzwijgende verlengingen liep het contract volgens het bedrijf tot 1 september 2027. Toen de school de factuur van 7 juli 2025 voor het schooljaar 2025-2026 (€ 17.101,76) niet betaalde, stapte Profijt Software naar de kantonrechter. Het bedrijf vorderde daarnaast € 841,76 aan rente en € 946,02 aan buitengerechtelijke incassokosten.
De school voerde een reeks verweren. Ten eerste vond zij dat de nieuwere voorwaarden uit 2020 golden, waarin de stilzwijgende verlenging maximaal een jaar bedraagt. Dan zou haar opzegging van 1 april 2025 op tijd zijn geweest. De kantonrechter volgde dat niet. Profijt Software had onweersproken gesteld dat de versie uit 2014 op het moment van het sluiten van de overeenkomst op de website stond. De overeenkomst verwees daarnaar, en de school had daar eenvoudig kennis van kunnen nemen. Daarmee waren de voorwaarden uit 2014 van toepassing.
Ten tweede riep de school de bescherming in die consumenten krijgen tegen onredelijk bezwarende bedingen, via de zogenoemde reflexwerking. Die route sloot de kantonrechter af: de positie van de school lijkt onvoldoende op die van een consument. Alleen de stelling dat zij als relatief kleine school de deskundigheid van Profijt Software had ingehuurd, was daarvoor niet genoeg.
Ten derde wees de school op de bepaling dat de overeenkomst 'tussentijds per 1 september 2019 kan worden beëindigd'. Dat zou volgens haar een jaarlijkse opzegmogelijkheid betekenen. De kantonrechter oordeelde van niet. De looptijd van drie jaar staat duidelijk in het contract. Profijt Software had bovendien tijdens de zitting uitgelegd dat het eerste jaar op verzoek van de school als proefjaar diende, en de school betwistte dat niet. Ook past die uitleg bij de tekst, want daarin staat specifiek het jaartal 2019 en niet bijvoorbeeld 'jaarlijks'.
Tot slot voerde de school aan dat de kantonrechter niet bevoegd was. Profijt Software zou ook al een factuur voor 2026-2027 hebben gestuurd, waardoor de totale vordering boven de grens van € 25.000 voor kantonzaken uit zou komen. De kantonrechter overwoog dat het contract jaarlijks een nieuwe vordering oplevert, omdat de licenties elk jaar op 1 september worden gefactureerd. In deze zaak ging het alleen om de factuur voor 2025-2026, dus de kantonrechter was bevoegd.
De conclusie van de kantonrechter was dat de school het contract niet rechtsgeldig had opgezegd en dat het doorloopt tot september 2027. Daarom moet de school € 18.889,54 betalen, vermeerderd met de wettelijke handelsrente van 10,15 procent over € 17.101,76 vanaf 10 februari 2026. Ook de € 946,02 aan buitengerechtelijke incassokosten wordt toegewezen. De school moet daarnaast de proceskosten van € 2.640,52 betalen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad verklaard, wat betekent dat Profijt Software het ook mag laten uitvoeren als de school in hoger beroep gaat.
Rechtbank Amsterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht