Hof Den Haag: Deutsche Bank schond zorgplicht bij renteswaps voor lelietelers, kredietklacht verjaard Een groep lelietelers uit Wieringerwerf kocht in 2006 en 2007 bij Deutsche Bank twee renteswaps, afgesloten naast bedrijfsleningen: contracten waarmee een variabele rente wordt omgezet in een vaste. Toen de rente daalde, bleken de swaps een negatieve waarde te hebben. Bij het vervroegd aflossen van de leningen in 2014 moest het bedrijf een bedrag van circa € 161.000 aan de bank betalen. Het bedrijf, Mak c.s., stapte in 2018 naar de rechter: de bank zou haar zorgplicht hebben geschonden, zowel bij het adviseren van de swaps als bij een herstructurering van het krediet in 2009.
Het gerechtshof Den Haag boog zich over de zaak nadat de Hoge Raad het eerdere arrest van het hof Amsterdam had vernietigd. De Hoge Raad had de zaak teruggestuurd om opnieuw te beoordelen of de vorderingen verjaard waren en of het bedrijf gebonden was aan een afspraak uit 2014, waarin beide partijen verklaarden na afwikkeling van de swap niets meer van elkaar te vorderen te hebben.
Over de herstructurering van het krediet in 2009 was het hof kort. Die vordering is verjaard. Een lening is een relatief eenvoudig product, en het bedrijf had veel ervaring met het financieren van de onderneming. Het kon dus zelf beoordelen of de bank deugdelijk had gehandeld, en dat ook ruim voor 25 juli 2013 doen, de datum vijf jaar vóór de dagvaarding. De bewering dat het bedrijf pas na een bezoek aan een advocaat in 2016 inzicht kreeg, onderbouwde het niet.
Bij de renteswaps lag dat anders. Het hof vond dat een renteswap een moeilijk te doorgronden product is, vooral waar het om de risico's gaat. Het bedrijf had nooit eerder een swap of ander derivaat afgenomen. Het had daarom pas in november 2016, toen het een advocaat inschakelde, de kennis om te beoordelen of de bank goed had gehandeld. De vorderingen over de swaps zijn niet verjaard, en ook het beroep van de bank op de klachtplicht slaagt niet.
Inhoudelijk oordeelde het hof dat de bank haar waarschuwingsplicht heeft geschonden. De bank wist dat het bedrijf geen ervaring had met derivaten. In de presentatie van 21 juli 2006 stond als advies alleen dat de rente historisch laag was en dat het bedrijf die nu lang moest vastzetten. Over risico's, zoals een mismatch met de onderliggende lening of het ontstaan van een negatieve waarde, ging het niet. Een rentecap als alternatief bleef onbesproken. De brochures en algemene bepalingen die bij de kredietovereenkomsten zaten, behandelden juist veel verschillende derivaten in algemene termen en volstonden niet. Dat het bedrijf in de bevestigingen verklaarde naar tevredenheid te zijn ingelicht, woog het hof niet zwaar. Ook sloten de swaps niet aan bij de leningen: de looptijden waren ongeveer acht en tien jaar, terwijl de leningen dertien en vijftien jaar liepen. Voor de rest van die tijd was er geen bescherming tegen rentestijgingen, en daar kon de bank niets tegenover stellen.
Bij de afspraak uit 2014 kwam de bank wel een eind. Het hof las de clausule zo dat zij alleen gaat over de betalingen die partijen elkaar op grond van de swapbepalingen verschuldigd waren bij beëindiging. Een kwijting voor andere vorderingen, zoals die wegens onrechtmatig handelen, had de bank expliciet moeten maken. De vernietiging van de clausule wegens misbruik van omstandigheden was al verjaard. Een beroep van de bank op de clausule was ook niet in strijd met de redelijkheid en billijkheid. De hoogte van de negatieve waarde ligt dus vast, al kan die wel een rol spelen bij het berekenen van de schade.
Het hof vernietigt het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 10 juli 2019 voor zover het de vorderingen en de proceskosten betreft. Het verklaart voor recht dat Deutsche Bank onrechtmatig heeft gehandeld bij de advisering en verkoop van de renteswaps, en veroordeelt de bank tot vergoeding van de geleden schade, op te maken bij staat. Omdat beide partijen deels verliezen, compenseert het hof de proceskosten in beide instanties.
Gerechtshof Den Haag · 27 oktober 2026
Civiel Recht Hof laat Dexia bewijzen dat echtgenoot vóór 2000 wist van effectenlease Een vrouw sloot in juni 1999 een effectenleaseovereenkomst met een rechtsvoorganger van Dexia, het product 'WinstVerDriedubbelaar' met een looptijd van 36 maanden. Haar echtgenoot gaf daarvoor geen schriftelijke toestemming. De overeenkomst eindigde in 2002 met een verlies van € 4.349,37. In november 2005 schreef de echtgenoot aan Dexia dat hij de overeenkomst vernietigde, omdat hij als gehuwde partner toestemming had moeten geven. Of die vernietiging nog kon, hangt af van de vraag wanneer hij van de overeenkomst wist.
De zaak ligt bij het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep tegen het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Noord-Holland van 10 oktober 2024. De kantonrechter oordeelde dat de overeenkomst rechtsgeldig was vernietigd. Hij verklaarde voor recht dat Dexia niets meer van de vrouw te vorderen heeft zodra zij het bedrag heeft betaald dat volgens de berekening in het vonnis nog aan haar verschuldigd is. Ook veroordeelde hij Dexia tot betaling van wettelijke rente en proceskosten. Dexia komt daartegen op en beroept zich op verjaring.
Het hof stelt eerst vast dat de effectenleaseovereenkomst geldt als koop op afbetaling (huurkoop). Voor zo'n overeenkomst heeft een echtgenoot toestemming te geven. Omdat die ontbrak, mocht de echtgenoot de overeenkomst in beginsel vernietigen. Het recht om te vernietigen verjaart echter na drie jaar. Die termijn begint te lopen zodra de echtgenoot daadwerkelijk weet dat de overeenkomst bestaat. Of hij wist dat hij kon vernietigen, doet niet ter zake. Wie zich op verjaring beroept, moet de feiten stellen en bewijzen waaruit die wetenschap blijkt. Hier is dat Dexia.
De Hoge Raad heeft bepaald dat de verjaring in zaken als deze op 13 maart 2003 is gestuit, door de collectieve actie van onder meer Stichting Eegalease. Omdat de termijn drie jaar is, is de verjaring daardoor tijdig gestuit bij alle overeenkomsten die zijn gesloten vanaf 13 maart 2000. Hetzelfde geldt als de overeenkomst eerder is gesloten, maar de echtgenoot er pas na 13 maart 2000 van hoorde. Deze overeenkomst dateert van 1999. Voor Dexia komt het er dus op aan dat de echtgenoot vóór 13 maart 2000 al van de overeenkomst wist.
Dexia voerde aan dat echtgenoten zo'n omvangrijke overeenkomst volgens de algemene ervaring met elkaar bespreken. De totale leasesom bedroeg € 47.246,56, en via incasso was al € 7.511,13 betaald. Verder nam Dexia aan dat de betalingen van een gezamenlijke rekening kwamen, dat beide salarissen daarop werden gestort en dat het echtpaar samen belastingaangifte deed, waarin de betaalde rente werd afgetrokken. De vrouw betwistte dit. Het hof vindt de stellingen van Dexia voldoende onderbouwd om haar tot bewijs toe te laten. Dat de betalingen van een gezamenlijke rekening kwamen, staat echter niet vast, zodat daaruit geen bewijsvermoeden volgt.
Het hof beslist nog niet over de verjaring zelf. Het laat Dexia toe te bewijzen dat de echtgenoot vóór 13 maart 2000 bekend was met de effectenleaseovereenkomst. Wil Dexia getuigen laten horen, dan vindt dat verhoor plaats op 6 november 2026 om 9.30 uur in het Paleis van Justitie in Amsterdam, voor raadsheer-commissaris mr. J.W.M. Tromp. Iedere verdere beslissing houdt het hof aan.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht Rechter vernietigt koop-constructie met 71% rente: woning blijft van vrouw die € 70.000 leende Een vrouw die snel geld nodig had, tekende op 4 oktober 2025 aan haar keukentafel een koopovereenkomst voor haar eigen woning. De koper, het vastgoedbedrijf Hooghuys uit Eindhoven, zou de woning kopen voor € 510.000 en betaalde al snel een voorschot van € 70.000. Wilde de vrouw van de verkoop af, dan moest zij dat voorschot terugbetalen plus een vergoeding van € 50.000. De rechtbank Den Haag oordeelt dat dit in werkelijkheid een lening was, en dat de constructie de wettelijke regels voor consumentenkrediet omzeilt.
De vrouw had eerder geld overgemaakt aan derden voor een vermeende crypto-belegging. Zij kreeg te horen dat zij nog één aanvullende storting moest doen voordat het vermogen zou vrijkomen. Toen zij zei dat zij geen geld meer had, dachten die derden mee over een oplossing en noemden zij de naam Hooghuys. Zij nam contact op met het bedrijf, dat in een advertentie op Marktplaats reclame maakt met het benutten van overwaarde. Tegenover Hooghuys vertelde zij niets over de crypto-belegging.
Hooghuys liet de overeenkomst op 13 oktober 2025 inschrijven in het Kadaster. Op 21 oktober 2025 vestigde de vrouw bij de notaris een hypotheekrecht van € 270.000 op de woning en een pandrecht op de inboedel, en ontving zij de € 70.000. In januari 2026 liet zij schrijven dat zij de overeenkomst vernietigde en het geleende bedrag wilde terugbetalen, maar de € 50.000 niet zou betalen. Hooghuys gaf geen rekeningnummer door en legde in maart 2026 beslag op de woning. In de rechtszaak eiste Hooghuys onder meer dat de vrouw de woning zou leveren, sleutels zou afgeven en bezichtigingen zou dulden, onder dreiging van dwangsommen. De vrouw vroeg in reconventie, voor het geval haar verweer slaagde, om het hypotheekrecht ongedaan te maken.
De rechtbank ziet dat de vrouw haar huis niet wilde verkopen. Zij wilde op korte termijn en voor korte tijd geld lenen. Het leningselement stond voorop, met de nadruk op het snelle voorschot en de mogelijkheid de transactie tegen betaling van € 50.000 ongedaan te maken. Over de verkoopprijs of de datum van overdracht is niet onderhandeld. Een lening van € 70.000 met een vergoeding van € 50.000 komt neer op een rente van ruim 71 procent. Het wettelijke maximum voor consumentenkrediet was 14 procent per jaar en is sinds 1 januari 2026 12 procent. Hooghuys wist dat zo'n kortlopende lening met deze rente en dit onderpand niet is toegestaan. Dat de vrouw niet eerlijk was over de reden van haar geldbehoefte, verandert daar niets aan.
De constructie is daarom in strijd met dwingende regels en de overeenkomst is vernietigbaar. De vrouw heeft die vernietiging terecht ingeroepen met haar brief van 21 januari 2026. Daarmee vervalt de grondslag van alle vorderingen van Hooghuys, die allemaal op de leveringsverplichting steunen. In reconventie oordeelt de rechtbank dat het hypotheekrecht en de pandrechten met de vernietiging waardeloos zijn geworden. De overige reconventionele vorderingen wijst zij af: de vrouw heeft geen belang bij een verklaring dat het om een geldlening gaat, en zij heeft niet onderbouwd waarom het beslag al voor het onherroepelijk worden van het vonnis moet vervallen.
De rechtbank wijst alle vorderingen van Hooghuys af en veroordeelt het bedrijf in de proceskosten van de vrouw, begroot op € 1.836. Zij verklaart de hypothecaire inschrijving op de woning waardeloos. In reconventie draagt iedere partij de eigen proceskosten.
Rechtbank Den Haag · 14 oktober 2026
Civiel Recht Hof: Dexia moet schade vergoeden na advies van Spaar Select zonder vergunning Ook in een tweede effectenlease-zaak van deze dag moet Dexia de volledige schade van een klant vergoeden, ditmaal voor een overeenkomst die tot stand kwam via tussenpersoon Spaar Select. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter en wijst het hoger beroep van Dexia af.
De klant sloot destijds via Spaar Select, die optrad als zogeheten cliëntenremisier (een tussenpersoon die klanten aanbrengt bij een aanbieder), een effectenleaseovereenkomst met Dexia af. Zo'n overeenkomst houdt in dat iemand geld leent om daarmee te beleggen in aandelen, in de hoop op koerswinst. Spaar Select beschikte niet over de vergunning die nodig is om daarnaast ook daadwerkelijk beleggingsadvies te geven. De kantonrechter verklaarde eerder al voor recht dat Dexia niets meer aan de klant verschuldigd was, nadat Dexia de vastgestelde schadevergoeding had uitbetaald, en veroordeelde Dexia in de proceskosten. Dexia ging tegen die uitspraak in hoger beroep, in de hoop alsnog haar oorspronkelijke vordering volledig toegewezen te krijgen.
Voordat het hof aan de inhoud toekomt, moet het eerst twee andere kwesties beoordelen. Zo diende Dexia in hoger beroep een uitgebreid memorandum in met haar standpunten en talloze bijlagen. Het hof laat dit stuk buiten beschouwing: het gaat niet om een bewijsstuk, maar om een verkapt tweede processtuk naast de memorie van grieven, waarvoor de procesregels geen ruimte bieden. Ook de reactie van de klant op dit memorandum blijft daarom onbesproken.
Daarnaast beriep Dexia zich op verjaring van de vordering: zij zou sinds 2004 nooit een brief hebben ontvangen waarmee de verjaringstermijn werd gestuit (dat wil zeggen: opnieuw liet beginnen lopen). De klant weerlegde dit met documenten, mede omdat organisatie Leaseproces destijds voor een grote groep gedupeerden dergelijke stuitingsbrieven verstuurde. Omdat Dexia haar eigen stelling niet voldoende heeft onderbouwd, verwerpt het hof het beroep op verjaring.
Inhoudelijk gaat het geschil over de vraag of Spaar Select de klant onbevoegd heeft geadviseerd. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad overschrijdt een tussenpersoon de grenzen van zijn vrijstelling van de vergunningplicht zodra hij een klant een specifiek product aanbeveelt dat is voorgesteld als geschikt voor die klant, of dat berust op een afweging van diens persoonlijke omstandigheden. De klant beschreef dat een medewerker van Spaar Select had gevraagd naar zijn wens om vermogen op te bouwen en zijn financiële mogelijkheden, en op basis daarvan specifiek het effectenleaseproduct van Dexia aanraadde als passend voor zijn situatie. Volgens het hof gaat het hier niet om neutrale informatieverstrekking, maar om precies het soort advies waarvoor een vergunning nodig was. Omdat Dexia deze beschrijving onvoldoende gemotiveerd heeft weersproken, komt zij niet meer toe aan het leveren van tegenbewijs.
Ook op het punt van de kennis van Dexia oordeelt het hof in het nadeel van het bedrijf. Uit stukken die ook in eerdere, vergelijkbare procedures zijn beoordeeld, blijkt dat Dexia destijds nauw samenwerkte met Spaar Select en wist, of moest weten, dat deze tussenpersoon op grote schaal beleggingsadvies gaf aan klanten die zij vervolgens bij Dexia aanbracht. Omdat Dexia er zelf voor koos om haar producten via zulke tussenpersonen te verkopen, had zij zelf moeten controleren of dit advies wel volgens de regels verliep. Dat zij dit heeft nagelaten, komt voor haar eigen risico, en levert geen aanleiding op voor nader bewijsonderzoek.
Het hof concludeert dat Dexia in strijd heeft gehandeld met de destijds geldende toezichtregels en daarom onrechtmatig heeft gehandeld tegenover de klant. Het bekrachtigt daarom het vonnis van de kantonrechter, dat Dexia de volledige schade van de klant moet vergoeden, en veroordeelt Dexia tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 2.470 aan griffierecht, salaris van de advocaat en nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht Rechtbank verplicht Fresh Food Ventures Group (Crisp) tot terugbetaling van € 5.000.000 na schending van investeerdersafspraken Vier investeerders, verenigd onder de naam 'Investeerders', sloten in september 2024 een converteerbare leningsovereenkomst met Fresh Food Ventures Group B.V., beter bekend als Crisp, de online supermarkt-app. Zij leenden het bedrijf € 5.000.000, met de bedoeling dat dit bedrag later zou worden omgezet in aandelen. Aan die conversie kwamen de partijen echter nooit toe: de relatie liep stuk op een verslechtering van de financiële situatie van Crisp en een geschil over de voorwaarden van een nieuwe financieringsronde.
De investeerders stelden dat Crisp hen bij het aangaan van de lening een te rooskleurig beeld had gegeven van haar financiële situatie. In het bijzonder zou Crisp hebben nagelaten te melden dat er een gat in het werkkapitaal van € 1,8 miljoen bestond. Op grond hiervan vroegen zij primair vernietiging van de overeenkomst wegens bedrog of dwaling, subsidiair aanpassing van de rechtsgevolgen, en meer subsidiair directe terugbetaling van de lening.
De rechtbank stelde vast dat Crisp inderdaad een te positief beeld had geschetst en haar mededelingsplicht had geschonden door niet concreet te informeren over het werkkapitaaltekort. Toch kon de overeenkomst niet worden vernietigd wegens dwaling. De leningsovereenkomst bevatte namelijk een bepaling waarmee partijen uitdrukkelijk afstand hadden gedaan van het recht om de overeenkomst te vernietigen op grond van dwaling of te laten wijzigen door de rechter. De investeerders probeerden dit beding te omzeilen door te stellen dat het zelf ook onder invloed van dwaling tot stand was gekomen, of dat een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. De rechtbank verwierp beide argumenten. Het enkele feit dat Crisp te weinig financiële informatie had gedeeld, was onvoldoende om te concluderen dat zij bewust in dwaling had gebracht of dat er sprake was van voorwaardelijk opzet om te misleiden.
Wel slaagden de investeerders met hun meer subsidiaire vordering. In de financieringsronde die Crisp aan het einde van 2024 organiseerde om haar acute liquiditeitstekort op te lossen, kende Crisp bestaande aandeelhouders zogenoemde L-shares toe. Via die aandelen werden de historische investeringen van die aandeelhouders gelijkgesteld aan de rang van de nieuwe preferente aandelen, waardoor de verhaalspositie van de investeerders aanzienlijk verslechterde. De investeerders zouden hun inleg pas terugkrijgen als er veel meer opbrengst was gerealiseerd dan oorspronkelijk de bedoeling was.
De rechtbank oordeelde dat Crisp hiermee een kernafspraak in de overeenkomst had geschonden: het beding dat verbood om andere partijen betere voorwaarden te geven tenzij diezelfde voorwaarden ook aan de investeerders werden aangeboden. Omdat de investeerders zelf geen historische investeringen in eerdere rondes hadden, kon Crisp hen hetzelfde voordeel simpelweg niet bieden. Dat Crisp de investeerders wel had aangeboden in te stappen in de nieuwe aandelenklasse, veranderde daar niets aan.
Als gevolg van deze schending was de lening direct opeisbaar. Wel gold een contractuele achterstelling: Crisp hoeft de investeerders pas terug te betalen nadat haar bankschulden zijn voldaan. De gevorderde wettelijke handelsrente werd afgewezen omdat de overeenkomst alleen recht gaf op de contractuele rente van zes procent per jaar.
De reconventionele vorderingen van Crisp, waaronder de eis dat de investeerders zouden meewerken aan de conversie van de lening in aandelen, werden volledig afgewezen nu vaststond dat de investeerders aanspraak konden maken op terugbetaling.
Crisp werd veroordeeld tot betaling van € 5.000.000 aan de investeerders, met inachtneming van de contractuele achterstelling, aangevuld met beslagkosten van € 28.355,41, buitengerechtelijke kosten van € 6.775 en proceskosten van ruim € 22.000.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht