Raad van State: geen VOG voor man met kinderpornoverleden die zomerkampen wil begeleiden Een man uit Noord-Holland wilde begeleider worden bij zomerkampen voor kinderen. In zijn eigen jeugd hadden zulke kampen hem door een moeilijke periode geholpen, en dat wilde hij doorgeven aan andere kinderen. Voor die functie had hij een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig, een document waarmee de overheid verklaart dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde baan. De minister weigerde die verklaring.
De reden was zijn strafblad. In 2018 had de rechtbank Noord-Holland hem veroordeeld voor het bezit en de verspreiding van kinderpornografie. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met een proeftijd van twee jaar en 240 uur werkstraf. Het gerechtshof Amsterdam bevestigde dat vonnis in 2019. De minister wees de aanvraag in september 2023 af en verklaarde het bezwaar in januari 2024 ongegrond. De rechtbank vond die weigering op 23 augustus 2024 rechtmatig. Daartegen ging de man in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De man voerde aan dat de kans op herhaling nihil is. Volgens hem is niet gebleken van een pedofiele stoornis, is het reclasseringstoezicht goed afgesloten en zijn er sinds zijn veroordeling geen nieuwe incidenten geweest. Hij wees op zijn ontwikkeling: hij had een EHBO-cursus gevolgd, werkte als au-pair in het buitenland en woonde niet meer in een beschermde woonvorm. Ook hanteert Club Adventure, de organisatie waarvoor hij de VOG nodig had, een vier-ogenbeleid, zodat een begeleider zo min mogelijk alleen met een kind is. Weigeren was daarom volgens hem evident onevenredig.
De Afdeling oordeelde anders. Omdat het om een zedendelict gaat van minder dan twintig jaar geleden en om een functie met een afhankelijkheidsrelatie, geldt een verscherpt toetsingskader. Dan mag de VOG alleen worden afgegeven als weigeren evident onevenredig is. Volgens de Afdeling is dat niet zo. Uit het reclasseringsadvies van 5 februari 2018 blijkt dat het herhalingsrisico als laag tot gemiddeld werd ingeschat. Dat is niet nihil. Een eindgesprek in maart 2023 waarin het risico nihil zou zijn genoemd, is niet schriftelijk aan de Afdeling voorgelegd. Het vier-ogenbeleid sluit het risico op één-op-één contact met minderjarigen niet uit. Het belang van de bescherming van kwetsbare kinderen weegt daarom zwaarder dan zijn wens om begeleider te worden.
Zijn verzoek om een deskundige aan te wijzen die de recidivekans onderzoekt, wees de Afdeling af. Er was volgens haar geen reden om aan de conclusies uit het dossier te twijfelen. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De man krijgt dus geen VOG voor het werk bij de zomerkampen. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Beveiliger houdt toestemming kwijt na mishandeling van buurvrouw; rechter vernietigt besluit, maar laat het gelden Een vrouw die als beveiliger werkte, mag dat werk niet meer doen nadat de politie haar toestemming introk. De aanleiding was een ruzie met een buurvrouw. Volgens de buurvrouw ontstond die ruzie omdat de kleinkinderen van de vrouw bloemen plukten uit een bloembak van de buurvrouw. De vrouw sprak de buurvrouw daarop aan. Daarna zou een scheldpartij zijn ontstaan, waarbij de vrouw de woorden 'Tering Turk' zou hebben gebruikt. De vrouw zou vervolgens een flesje hebben gegooid dat het kleinkind van de buurvrouw op het hoofd raakte, en daarna aan de haren van de buurvrouw hebben getrokken. De buurvrouw deed aangifte van mishandeling en discriminatie.
De officier van justitie legde de vrouw op 10 februari 2026 met een strafbeschikking een geldboete van € 250 op wegens mishandeling, met daarnaast een schadevergoeding van € 250. De verdenking van belediging met discriminatoir oogmerk werd geseponeerd wegens onvoldoende bewijs. De korpschef van de politie vond de vrouw daarna niet betrouwbaar genoeg voor het beveiligingswerk en trok op 21 april 2026 de toestemming in die zij via haar werkgever, een beveiligingsbedrijf, had gekregen. In het bestreden besluit van 13 juli 2026 hield hij daaraan vast. De vrouw ging in beroep en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening, zodat zij haar werk kon hervatten. Zij voerde aan dat zij door het besluit geen inkomsten meer had en schulden had opgebouwd. De rechter nam daarom een spoedeisend belang aan.
De vrouw voerde eerst aan dat zij niet goed was gehoord, omdat een advocaat van de korpschef de hoorzitting had gehouden en niet een hoorambtenaar van de politie zelf. De rechter verwierp dat. Ook een externe gemachtigde mag horen als aan de overige eisen uit de Algemene wet bestuursrecht is voldaan. De vrouw had er bovendien op de hoorzitting geen bezwaar tegen gemaakt, en de rechter zag niet hoe zij hierdoor in haar belangen was geschaad.
Het geschil ging verder over de vraag of de korpschef de toestemming mocht intrekken. Dat hij daartoe bevoegd was, stond niet ter discussie. De vrouw vond de maatregel niet evenredig en vond dat hij te weinig rekening hield met haar persoonlijke omstandigheden. Volgens vaste rechtspraak is intrekking op zichzelf een toegestaan middel om de betrouwbaarheid van beveiligers te bewaken, maar de korpschef moet uitleggen waarom de maatregel in het concrete geval passend en noodzakelijk is. Dat had hij in het bestreden besluit onvoldoende gedaan: zijn overwegingen gingen vooral over de vraag of van de terugkijktermijn van vier jaar mocht worden afgeweken, en niet over de evenredigheid. De rechter zag daarin een motiveringsgebrek.
De rechter oordeelde dat de intrekking inhoudelijk wel standhoudt. Een waarschuwing past volgens haar niet bij mishandeling, omdat van een beveiliger veel zelfbeheersing wordt verwacht in conflictsituaties. De vrouw wees op stressvolle omstandigheden, namelijk het overlijden van haar stiefvader in mei 2025 en haar examen in juni 2025. De rechter wees erop dat er tijd zat tussen die gebeurtenissen en de mishandeling op 25 september 2025, zodat een verband niet zonder meer valt in te zien. Ook was er minder dan een jaar verstreken sinds de strafbeschikking, dus de kans op herhaling kon niet als nihil worden gezien. Haar spijt en haar wens om snel weer aan het werk te gaan wogen niet zwaarder dan het belang van betrouwbare beveiliging. Zij had niet aannemelijk gemaakt dat zij geen ander werk kon doen en had volgens de zitting recht op een Wajonguitkering.
De voorzieningenrechter verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het besluit van 13 juli 2026 wegens strijd met artikel 7:12 van de Awb. Omdat het gebrek met de toelichting in de procedure is hersteld, blijven de rechtsgevolgen van het besluit in stand: de toestemming blijft ingetrokken en de vrouw mag geen beveiligingswerk verrichten. Het verzoek om een voorlopige voorziening wees zij af. De korpschef moet de proceskosten van € 2.802 aan de vrouw vergoeden en het betaalde griffierecht van twee keer € 200 terugbetalen.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Raad van State wijst noodvoorziening toeslagenaffaire af: man zat nooit in CAF-onderzoek Een man uit Noord-Nederland vroeg in januari 2023 bij de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening van € 500 aan. Hij zei in een acute financiële noodsituatie te zitten: hij kon zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten niet meer betalen. Hij had schulden bij de Belastingdienst van € 14.597, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. De noodvoorziening bestaat voor mensen die gedupeerd zijn door het toeslagenschandaal en een uitkering uit de Wet hersteloperatie toeslagen kunnen krijgen.
De Dienst Toeslagen wees de aanvraag in maart 2023 af en hield die afwijzing na bezwaar in december 2023 in stand. De Dienst vond dat er geen acute noodsituatie was die onder het doel van de regeling valt, omdat de noodvoorziening niet bedoeld is voor huurachterstand en deurwaarderskosten. Ook was niet aannemelijk dat zijn financiële problemen mogelijk een gevolg waren van een van de situaties die de wet noemt. De man was nooit betrokken bij een CAF-onderzoek, het onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators waarbij de Belastingdienst/Toeslagen vooringenomen te werk ging. Ook was hem geen betalingsregeling of schuldregeling geweigerd omdat hij ten onrechte van opzet of grove schuld werd beticht.
De rechtbank Noord-Nederland verklaarde zijn beroep op 30 mei 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank zat hij niet in een acute financiële noodsituatie. Daarvan is sprake als iemand te weinig geld heeft voor noodzakelijke uitgaven, zoals levensonderhoud, medicijnen of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het betalen van een flexibel krediet of advocaatkosten valt daar volgens de rechtbank niet onder.
In hoger beroep hield de man vol dat hij wel in een noodsituatie zat. Ook voerde hij aan dat diverse bestuursorganen hem vooringenomen hadden behandeld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam tot hetzelfde resultaat als de rechtbank, maar om een andere reden.
De Afdeling liet in het midden of de man in een acute financiële noodsituatie zat. De wet stelt namelijk een extra voorwaarde: het moet aannemelijk zijn dat de noodsituatie mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen bij een CAF-onderzoek, of van de weigering van een betalingsregeling vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. De man betwistte niet dat hij nooit bij een CAF-onderzoek betrokken was. Alleen daarom al voldoet hij niet aan de eerste voorwaarde. De stukken die hij overlegde gingen bovendien niet over handelen van de Dienst Toeslagen. Uit die stukken bleek ook niet dat hem een betalingsregeling of schuldregeling was geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: woonboot-bewoners kunnen woontoren Leeuwarden niet tegenhouden, tien beroepen niet-ontvankelijk Op een kantoorperceel aan de Harlingertrekweg in Leeuwarden, waar tot voor kort het kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar stond, mag een woontoren van 43 meter hoog komen. De gemeenteraad stelde in januari 2025 een bestemmingsplan vast dat op dit perceel maximaal 150 woningen toestaat. In de eerste fase komt in de zuidwestelijke hoek een nieuwe toren met maximaal 35 appartementen en kleinschalige commerciële voorzieningen op de begane grond. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand omgebouwd tot woongebouw, met een extra bouwlaag op enkele plekken en nieuwe balkons. Ontwikkelaar is OWC De Friesland B.V.
Bewoners van woonboten die aan de kade van de Harlingertrekweg liggen, kwamen in beroep tegen het deel van het plan dat de woontoren mogelijk maakt. Zeventien mensen tekenden het beroepschrift. De gemeenteraad vond dat niet iedereen belanghebbende was. Tien van hen wonen op 192 tot 362 meter van de toren. De Raad van State oordeelde dat zij geen gevolgen van enige betekenis zullen ondervinden, omdat de afstand daarvoor te groot is. Hun beroep is daarom niet-ontvankelijk en de Afdeling bestuursrechtspraak behandelde het niet inhoudelijk.
De andere zeven bewoners liggen op 18 tot 100 meter van de toren en hebben er zicht op. De raad stelde dat ook zij geen belanghebbenden zijn, omdat zij geen exclusief gebruiksrecht hebben op de grond waarop hun boot ligt. Zij hebben alleen een ligplaatsvergunning voor gemeentelijk vaarwater. De Afdeling wees dat af: met die vergunning mogen zij daar met hun woonboot liggen en wonen, waardoor hun belang zich voldoende onderscheidt van dat van willekeurige anderen. Hun beroep is ontvankelijk.
Inhoudelijk slaagde geen van hun bezwaren. Hinder tijdens de bouw, zoals geluid, trillingen en bouwverkeer, betreft volgens de Afdeling de uitvoering van het plan en niet het plan zelf, en valt daarom buiten de toetsing. Over privacy overwoog de Afdeling dat de dichtstbijzijnde woonboten op 20 meter van de toren en 15 meter van de horeca liggen, ruim boven de norm van 2 meter uit het Burgerlijk Wetboek. De woonruimten liggen grotendeels onder de kade en de ramen zijn klein. Het uitzicht verandert wel, maar niet onevenredig, in een stedelijk gebied waar de bewoners nu ook al tegen bebouwing aankijken. De zonnestudie liet zien dat de toren niet tot nauwelijks tot minder zonuren leidt, en de bewoners bestreden die studie niet.
Ook het verwachte windprobleem hield geen stand. Volgens het windonderzoek is er geen risico op windgevaar voor voetgangers en fietsers, en de bewoners onderbouwden niet waarom dat onderzoek onjuist zou zijn. Het verkeersonderzoek rekent met 293 tot 299 extra motorvoertuigen per etmaal, die de Tesselschadestraat zonder knelpunten kan verwerken. De parkeerbehoefte van 395 plaatsen in fase 1 en 301 in fase 2 wordt gedekt door ongeveer 200 plaatsen op eigen terrein en 200 op het aangrenzende terrein. Dat de voorzieningen in de buurt, zoals scholen, huisartsen en supermarkten, onder druk komen, onderbouwden de bewoners helemaal niet. Dat hun belangen niet zijn meegewogen, vond de Afdeling evenmin aannemelijk.
Op het plan was het recht van vóór 1 januari 2024 nog van toepassing, omdat het ontwerp op 21 december 2023 ter inzage lag en dus vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Afdeling verklaarde het beroep van de tien bewoners op grote afstand niet-ontvankelijk en het beroep van de overige zeven ongegrond. Het plan blijft daarmee in stand. De gemeente hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechter: McDonald's met drive-through in Rheden past niet in het bestemmingsplan Een restaurant voor McDonald's met drive-through en parkeerterrein aan de rand van Rheden komt er voorlopig niet. De rechtbank Gelderland oordeelde dat zo'n restaurant niet past binnen het bestemmingsplan en dat de gemeente de omgevingsvergunning daarom mocht weigeren.
Een bedrijf had op 22 december 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd voor de nieuwbouw van een restaurant met drive-through en parkeerterrein. Op het perceel zit nu nog een Chinees restaurant. Het college van burgemeester en wethouders van Rheden weigerde de vergunning op 16 mei 2024 voor alle activiteiten, omdat het plan in strijd zou zijn met het bestemmingsplan en met de redelijke eisen van welstand. Na bezwaar bleef het college op 5 november 2024 bij die weigering. Het bedrijf stapte naar de rechter. Omwonenden namen als derde-partijen deel aan de zaak, omdat zij een McDonald's in hun omgeving niet zien zitten. Een actiecomité van omwonenden telde de rechtbank niet mee als partij, omdat het geen eigen organisatie of ledenbestand heeft.
Het draaide om de vraag wat het bestemmingsplan hier toestaat. Voor het perceel zijn 'restaurants, cafetaria's, snackbars, ijssalons met eigen ijsbereiding, e.d.' toegestaan. Partijen waren het erover eens dat een McDonald's zonder drive-through daarbinnen past, en ook dat bij een snackbar of cafetaria eten mag worden afgehaald. Het bedrijf vond dat een drive-through daar gewoon bij hoort, mede omdat de verwijzing naar de bedrijfscode voor deze categorie ook fastfoodrestaurants omvat en een drive-through niet zonder restaurant kan functioneren.
De rechtbank zag dat anders. Omdat het plan de begrippen niet uitlegt en ook de toelichting geen houvast biedt, keek zij naar het normale spraakgebruik en naar het woordenboek Van Dale. Een restaurant is daar een plek waar personeel aan tafel bedient. Een cafetaria of snackbar is een plek met een snelbuffet waar je staand iets gebruikt. Een drive-through is niets van dat al. De toevoeging 'e.d.' (en dergelijke) helpt niet, want daarmee zijn alleen functies bedoeld die naar hun aard gelijk zijn aan een restaurant, cafetaria of snackbar. Een drive-through richt zich op langsrijdende automobilisten en heeft volgens de rechtbank aannemelijk een andere ruimtelijke uitstraling, vooral door de grotere verkeersaantrekkende werking.
De andere argumenten van het bedrijf haalden niets uit. Dat er nu feitelijk een afhaalrestaurant op het perceel zit, is niet van belang voor de uitleg van het plan. De bedrijfscode waarnaar het bedrijf verwees, staat niet in de planregel zelf. En een McDonald's met drive-through die volgens het bedrijf in Arnhem onder een gelijkluidende bestemming is gebouwd, zegt niets over dit bestemmingsplan. Dat de drive-through niet los te zien is van het restaurant, maakt juist dat het hele plan niet past.
Het college had daarnaast onderbouwd waarom het niet wilde meewerken aan een afwijking van het bestemmingsplan, omdat een goede ruimtelijke ordening dan ontbreekt. Daar had het bedrijf geen gronden tegen aangevoerd. De aangevraagde activiteiten (bouwen, aanleggen en het strijdige gebruik) zijn bovendien onlosmakelijk met elkaar verbonden, dus de vergunning kon niet voor een deel worden verleend. Daardoor kwam de rechtbank niet meer toe aan de klachten over de welstand.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond. De weigering van de omgevingsvergunning blijft in stand en het bedrijf krijgt geen proceskostenvergoeding.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht