Rechter wijst spoedverzoek af: e-mail al ingebracht bij kantonrechter Een man stuurde op 6 mei 2026 per abuis een e-mail met bijlagen naar de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Hij vroeg kort daarna om het bericht en de correspondentie die daarop volgde te verwijderen. De Omgevingsdienst weigerde dat bij besluit van 3 juni 2026.
De man maakte bezwaar tegen die weigering en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant ook om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de beslissing op bezwaar. Dat verzoek werd bij uitspraak van 23 juli 2026 afgewezen. Op 8 oktober 2026 verklaarde de Omgevingsdienst het bezwaar ongegrond. Twee dagen later, op 10 oktober 2026, vroeg de man opnieuw om een voorlopige voorziening. Hij wilde voorkomen dat de e-mail en de vervolgcorrespondentie door de Omgevingsdienst zouden worden ingebracht in een lopende procedure bij de kantonrechter.
Van een zitting is afgezien, omdat de wet dat in deze situatie toestaat. De griffier belde op 13 oktober 2026 met een medewerker van de Omgevingsdienst. Daaruit bleek dat de Omgevingsdienst de stukken al op 9 oktober 2026 had ingebracht bij de kantonrechter, een dag voordat het verzoek werd ingediend.
De griffier vroeg de man diezelfde dag wat zijn belang bij het verzoek nog was, nu de stukken al in de procedure bij de kantonrechter zaten. Hij gaf aan er nog over na te willen denken en dat hij uiterlijk op 19 oktober 2026 zou toelichten waarom hij nog een belang had. Die toelichting kwam niet binnen de afgesproken termijn.
De voorzieningenrechter wijst op de vaste rechtspraak over procesbelang. Dat is er alleen als het doel van de procedure ook echt kan worden bereikt en als het bereiken daarvan voor de indiener feitelijke betekenis heeft. Hier kon de man met een voorlopige voorziening niet meer bereiken wat hij wilde, omdat de Omgevingsdienst de e-mail en de correspondentie al had toegestuurd aan de kantonrechter. Zonder toelichting van de man over zijn belang bleef er niets over dat het verzoek kon dragen.
De voorzieningenrechter verklaart het verzoek om voorlopige voorziening daarom niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van procesbelang. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 20 oktober 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht Rechtbank: gemeente mag gegevens van inwonende ouder blijven controleren voor uitkering dochter Een man uit de gemeente Roerdalen wil niet dat zijn persoonsgegevens maandelijks worden gecontroleerd. Zijn meerderjarige dochter woont bij hem in en ontvangt een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet. Om te beoordelen of de kostendelersnorm moet worden toegepast, laat de gemeente via het Bureau Informatiediensten Nederland (het inlichtingenbureau) elke maand nagaan wie er op het adres van de dochter staat ingeschreven. De kostendelersnorm is een korting op de bijstand als meerdere volwassenen onder één dak de kosten delen. Daardoor worden ook de gegevens van de vader meegenomen, en dat wilde hij stoppen.
Op 7 november 2023 vroeg de man de gemeente om zijn persoonsgegevens los te koppelen van die van zijn dochter. Het college van burgemeester en wethouders zag dit als een bezwaar tegen gegevensverwerking op grond van artikel 21 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en wees het op 9 januari 2024 af. Het bezwaar daartegen verklaarde het college bij beslissing van 25 april 2024 ongegrond. Daarnaast verklaarde het college een tweede bezwaar van 27 november 2023 niet-ontvankelijk. De man stelde beroep in, maar beperkte dat tot de ongegrondverklaring van het bezwaar tegen het besluit van 9 januari 2024. De rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond, behandelde de zaak op 23 september 2026.
De man voerde aan dat een wettelijke grondslag ontbreekt en dat de gemeente geen redelijk belang bij de verwerking heeft. Volgens hem is de verwerking in strijd met de beginselen van subsidiariteit, proportionaliteit en transparantie en met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat artikel beschermt het privéleven. Als het doel fraudebestrijding is, zou er volgens hem bovendien sprake zijn van misbruik van bevoegdheid (detournement de pouvoir). Ook vond hij dat de gemeente hem op het verkeerde been had gezet door te zeggen dat hij bij het inlichtingenbureau moest zijn.
De rechtbank stelt vast dat de verwerking gebaseerd is op een taak van algemeen belang. De gemeente moet de bijstand afstemmen op de omstandigheden van de betrokkene en heeft een rol bij het tegengaan van uitkeringsfraude. Toch heeft het college volgens de rechtbank een fout gemaakt. In de beslissing op bezwaar stelde het college dat de man geen bijzondere omstandigheden had aangevoerd waarom de verwerking moest stoppen. Dat is een onjuist uitgangspunt: maakt iemand bezwaar, dan moet de verwerkingsverantwoordelijke de verwerking staken of aantonen dat er dwingende gerechtvaardigde gronden zijn die zwaarder wegen. Dat heeft het college nagelaten, en dat is een motiveringsgebrek.
Die motivering heeft het college in de beroepsfase alsnog gegeven. Het inlichtingenbureau controleert geautomatisch of er wijzigingen zijn die invloed hebben op de uitkering van de dochter. Als er niets verandert, worden de gegevens van de vader niet naar het college verstuurd en krijgt het college er geen inzage in. De gevolgen voor hem zijn daarom relatief gering. Het college toonde bovendien aan dat alternatieven grote bezwaren hebben, zoals het mislopen van een tijdige signalering van wijzigingen. De rechtbank vindt de verwerking niet in strijd met proportionaliteit, subsidiariteit of het EVRM, en ziet geen gebrek aan transparantie. Dat de dochter zelf ook een inlichtingenplicht heeft, neemt niet weg dat de gemeente actief mag controleren.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt de beslissing op bezwaar van 25 april 2024. De rechtsgevolgen blijven echter in stand, zodat het college het bezwaar ongegrond mocht verklaren en niet opnieuw hoeft te beslissen. Omdat het beroep gegrond is, krijgt de man het griffierecht van € 187 terug en een proceskostenvergoeding van € 1.868.
Rechtbank Limburg · 19 oktober 2026
Bestuursrecht Raad van State: hoger beroep over Woo-verzoek bij deken misbruik van recht Een man uit Nederland diende op 9 juni 2023 een verzoek in op grond van de Wet open overheid (Woo) bij de deken van de orde van advocaten in het arrondissement Gelderland. Hij wilde documenten openbaar krijgen waaruit zou blijken wat een advocaat die aan een verdachte is toegevoegd, mag doen. Aanleiding was een strafzaak waarin hij zelf als verdachte optrad en waarin hij de strategie van zijn toegevoegde raadsman niet wenste te volgen. Het verzoek was in lastig te volgen, bloemrijke bewoordingen gesteld en verwees onder meer naar Europese richtlijnen.
De deken kon uit het verzoek niet afleiden van welke documenten de man openbaarmaking wilde. Zij vroeg hem daarom op 17 juli 2023 per e-mail zijn verzoek te preciseren. De man weigerde dat: hij vond dat het verzoek van de deken buiten de wettelijke termijn kwam en dat zijn verzoek geen precisering nodig had. Bij besluit van 26 juli 2023 nam de deken het verzoek niet in behandeling. Het bezwaar daartegen verklaarde zij bij besluit van 14 september 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep ongegrond bij uitspraak van 16 oktober 2024. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk. De termijn van twee weken voor een verzoek om precisering is geen fatale termijn, dus de deken mocht ook daarna nog om verduidelijking vragen. Omdat de man daar uitdrukkelijk geen gevolg aan gaf, mocht de deken het verzoek buiten behandeling laten.
De man ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hij stelde dat het precisieverlangen niet past bij de bedoeling van de wetgever. Het verplichte documentregister is uit het wetsvoorstel gehaald, waardoor volgens hem de opgave van een 'aangelegenheid' zou volstaan. Ook vond hij dat de deken met haar eigen zoeksoftware zelf een zoekslag had kunnen doen.
De Afdeling kwam daar niet aan toe. Zij verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. De man doet herhaalde verzoeken, voert een grote hoeveelheid kansloze procedures, dient onduidelijke processtukken in en werkt onvoldoende mee. Zijn procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. Hij wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft, en heeft de bevoegdheid om hoger beroep in te stellen daarom zonder redelijk doel gebruikt.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht. De inhoud van het beroep is dus niet beoordeeld. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Hof: buren mogen beveiligingscamera's met privacymasker houden, anders dan rechtbank oordeelde In een kleinschalig appartementencomplex van vijf woningen in Midden-Nederland hingen twee buren in 2022 beveiligingscamera's op. Eén camera kijkt uit over de voorzijde met twee parkeerplaatsen, de andere over het terras aan de achterzijde. De buren in het appartement ernaast vonden dat hun privacy werd geschonden. Zij voelden zich begluurd en eisten dat de camera's zouden verdwijnen.
De rechtbank Midden-Nederland gaf hen in een vonnis van 31 december 2024 grotendeels gelijk. De bewoners met de camera's moesten die verwijderen en verwijderd houden, mochten geen foto's of filmopnames meer maken van hun buren en kregen een dwangsom boven het hoofd. Ook moesten zij de buitengerechtelijke kosten en de proceskosten betalen. De bewoners gingen in hoger beroep, en dat beroep slaagt nu.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden begint bij de vraag van welke situatie het moet uitgaan. De buren stelden dat de camera's ook zonder privacymasker kunnen worden gebruikt, omdat de bewoners dat masker kunnen aanpassen of uitzetten. Het hof volgt dat niet. De bewoners hebben onderbouwd dat zij beide camera's met een privacymasker hebben ingesteld, waarbij een deel van het beeld door zwarte pixels onzichtbaar is. Dat het masker technisch ongedaan te maken is, is volgens het hof onvoldoende. Het gevoel begluurd te worden bewijst evenmin dat het masker uit staat. Foto's die de buren overlegden, zouden volgens de bewoners met een fototoestel of iPad zijn gemaakt, om vast te leggen dat de buren hun niet-aangelijnde hond over de gemeenschappelijke tuin lieten lopen. Gelet op stand, hoogte en hoek vindt het hof dat aannemelijk, en de buren reageerden daar niet verder op.
Met het privacymasker is het bereik van de camera's volgens het hof zeer beperkt. De camera aan de voorzijde ziet de twee parkeerplaatsen en een strook grond van enkele vierkante meters. Alleen één van die parkeerplaatsen is van de bewoners zelf; de andere is gemeenschappelijk. De camera aan de achterzijde ziet de glazen pui, het eigen terras en een smalle strook gras erachter. De privétuinen van de bewoners, ook die van de buren, zijn niet zichtbaar. Het overgrote deel van het gemeenschappelijke grasveld valt buiten beeld. Wie dicht langs het terras loopt, is vooral met voeten en onderbenen te zien. Omdat partijen geen contact met elkaar onderhouden, komt het zelden voor dat de buren op het terras van de bewoners staan.
Het hof weegt vervolgens de belangen. Bewoners mogen camera's plaatsen om hun eigendommen, vrijheid en veiligheid te beschermen, ook als er in het verleden geen inbraken of vernielingen waren. Dat recht is niet onbegrensd, en ook de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) speelt mee, omdat het vastleggen en bewaren van beelden van mensen het verwerken van persoonsgegevens is. De beelden worden lokaal op een recorder opgeslagen, niet in de cloud, en na zeven dagen automatisch gewist. Die bewaartermijn is niet kort, en de Autoriteit Persoonsgegevens noemt in een stappenplan een kortere termijn, maar dat is geen dwingend voorschrift. Het hof weegt mee dat de camera's niet voor bedrijfsmatige activiteiten maar voor privédoeleinden dienen en dat beelden vooral worden teruggekeken bij een incident, bijvoorbeeld om te zien of er dagen eerder al voorbereidende verkenningen plaatsvonden. Dat de beelden voor een ander doel worden gebruikt dan de bescherming van de eigendommen, is niet aannemelijk geworden.
De buren stelden ook alternatieven voor, zoals het omwisselen van de parkeerplaatsen of het plaatsen van een camera aan de buitengevel. Die zijn volgens het hof geen reële mogelijkheid. Daarvoor is medewerking van de vereniging van eigenaren nodig, bijvoorbeeld om de splitsingsakte te wijzigen, en die heeft zich juist tegen camera's gekeerd.
Daarnaast beoordeelt het hof een klacht over de procedure bij de rechtbank. Die had een plaatsopneming (een bezoek ter plaatse) gepland en wilde daarbij ook het appartement met de camera's bekijken. De bewoners verzetten zich tegen de aanwezigheid van de buren in hun woning, waarna de rechtbank de plaatsopneming afblies. Het hof vindt dat terecht: het beginsel van hoor en wederhoor brengt mee dat alle partijen bij zo'n bezichtiging aanwezig kunnen zijn. In hoger beroep vond de plaatsopneming alsnog plaats in aanwezigheid van alle partijen.
Het hof concludeert dat het belang van de bewoners bij bescherming van hun eigendommen en veiligheid zwaarder weegt dan het privacybelang van de buren. Het vernietigt het vonnis van de rechtbank en wijst alle vorderingen van de buren af. De buren moeten terugbetalen wat zij op grond van het vonnis hebben ontvangen en de proceskosten van beide instanties vergoeden: € 1.325 griffierecht en € 1.228 aan advocaatsalaris bij de rechtbank, en in hoger beroep € 362 griffierecht, € 147,81 aan betekeningskosten en € 2.580 aan advocaatsalaris. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 20 oktober 2026
Civiel Recht CBb vernietigt weigering ACM om reisbranche-mails openbaar te maken Een reisondernemer vroeg in juli 2023 aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) om openbaarmaking van documenten over het toezicht op de reisbranche: e-mails en een brief die de toezichthouder had uitgewisseld met de reisbranchevereniging ANVR en de Consumentenbond. De ACM wees die verzoeken af. Na bezwaar bleef de weigering in januari 2024 in stand. Het ging om 100 e-mails en één brief.
De ACM baseerde haar weigering op twee bepalingen uit de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt. De stukken van de ANVR en de Consumentenbond mocht zij volgens artikel 7 niet openbaar maken, omdat het gegevens zijn die zij voor haar toezicht heeft verkregen. Haar eigen e-mails hield zij tegen op grond van artikel 12w, in samenhang met artikel 12u. Dat artikel zegt dat openbaarmaking achterwege blijft als die in strijd is of zou kunnen komen met het doel van het toezicht. Volgens de ACM zouden marktpartijen zich terughoudender opstellen bij het delen van informatie als die later openbaar kan worden, en dat schaadt de effectiviteit van haar toezicht.
De rechtbank Rotterdam verklaarde het beroep van de ondernemer op 23 januari 2025 ongegrond. Daartegen stelde de ondernemer hoger beroep in bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). Hij vond dat de ACM per passage van elk document had moeten motiveren waarom openbaarmaking het toezicht zou schaden. Ook vond hij dat de rechtbank ten onrechte was voorbijgegaan aan de bredere reikwijdte van zijn tweede verzoek: dat betrof volgens hem ook andere documenten dan e-mails met de ANVR en de Consumentenbond.
Het CBb stuurde de ACM op 17 augustus 2026 een brief met kritische vragen over haar ruime uitleg van artikel 12w. Naar aanleiding daarvan meldde de ACM op 10 september 2026 dat zij 25 van de e-mails toch openbaar kan maken. Daarnaast bleek haar zoekslag naar relevante documenten onvolledig te zijn geweest. Een nieuwe zoekslag had al nieuwe documenten opgeleverd en was nog niet klaar.
Op de zitting van 14 september 2026 erkende de ACM dat haar beslissing op bezwaar voor vernietiging in aanmerking komt. Zij had te lichtvaardig geconcludeerd dat openbaarmaking van die 25 e-mails het toezicht zou schaden, en haar eerste zoekslag was te beperkt. De ACM zei toe alle documenten opnieuw te beoordelen: de eerder gevonden e-mails en de brief, de nieuw gevonden stukken en wat er nog bijkomt. Zij vroeg daarvoor vier maanden.
Omdat de ACM de onrechtmatigheid erkende, slaagt het hoger beroep. Het CBb gaf geen oordeel over de uitleg van de artikelen 7 en 12w, omdat nog onduidelijk is welke documenten er uiteindelijk in beeld komen. Het vernietigde de uitspraak van de rechtbank, verklaarde het beroep tegen de beslissing op bezwaar alsnog gegrond en vernietigde die beslissing.
De ACM moet uiterlijk op 1 februari 2027 een nieuwe beslissing op het bezwaar nemen, met inachtneming van de afspraken die partijen op de zitting hebben gemaakt. Tegen die nieuwe beslissing staat alleen beroep open bij het CBb zelf. De ACM moet bovendien het betaalde griffierecht van € 950 vergoeden en de proceskosten van € 3.736 betalen.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 27 oktober 2026
Bestuursrecht