Rechtbank laat man met verslaving toe tot schuldsanering en vervroegt ingangsdatum met anderhalf jaar Een man uit de regio Rotterdam kampt al ruim vijfentwintig jaar met een ernstige verslaving en zit diep in de schulden. Sinds 1 september 2023 staat hij onder beschermingsbewind en al jarenlang volgt hij behandeltrajecten voor zijn verslaving. Om van zijn schulden af te komen vroeg hij toelating tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp), een wettelijk traject waarin schuldenaren drie jaar of korter hun inkomen boven een vast bedrag afstaan en daarna een schone lei krijgen.
De rechtbank Rotterdam wees dat verzoek toe. Om toegelaten te worden moet iemand te goeder trouw zijn geweest bij het ontstaan en onbetaald laten van zijn schulden, en moet de verwachting bestaan dat hij de verplichtingen van de regeling nakomt. De rechtbank keek vooral naar de afgelopen drie jaar en vond niet dat de man in die periode te kwader trouw schulden had laten ontstaan. Hij had volgens de rechtbank laten zien dat hij aan zichzelf werkte, zowel financieel als met betrekking tot zijn verslaving. Een verklaring van Antes liet zien dat de verslaving in remissie is en dat hij sinds 2022 een aaneensluitend en intensief behandeltraject volgt.
De rechtbank was bevoegd omdat het centrum van de voornaamste belangen van de man in Nederland ligt. De regeling duurt in beginsel achttien maanden. Die termijn gaat normaal in op de dag van het vonnis, maar de rechtbank kan een eerdere ingangsdatum bepalen als de schuldenaar zich in het voorafgaande schuldhulpverleningstraject aan zijn verplichtingen heeft gehouden. Het traject startte op 15 januari 2025 en op 26 maart 2025 kregen de schuldeisers een nulaanbod, omdat de man met zijn partner van een bijstandsuitkering leefde en dus niets kon aflossen. De rechtbank stelde dat nulaanbod gelijk aan een eerste aflossing.
Ook aan de inspanningsplicht was voldaan. De man heeft sinds 15 oktober 2025 ontheffing van de arbeidsverplichtingen. De rechtbank vond aannemelijk dat hij door zijn verslavingsproblematiek ook daarvoor al niet kon werken, zodat er feitelijk ook toen geen arbeidsverplichting gold. Er was wel vertraging: schuldhulpverlening liet na de mislukte onderhandelingen in september 2025 enige tijd verstrijken voordat het verzoek werd ingediend. Dat was niet aan de man toe te rekenen, en de schuldeisers werden er niet door benadeeld, omdat er toch geen afloscapaciteit was.
Daarom ging de rechtbank terug in de tijd. De eerdere ingangsdatum zou in beginsel meer dan achttien maanden terug komen te liggen. Omdat de boedel gefixeerd moet worden en de looptijd niet eerder kan eindigen dan de dag na het vonnis, ligt de ingangsdatum op 7 mei 2025, precies achttien maanden voor de fixatiedatum. De looptijd verstrijkt dus vrijwel meteen. De man blijft daarna wel verplicht mee te werken aan de afwikkeling en informatie aan de bewindvoerder te geven. De bewindvoerder moet ook nagaan of de verplichtingen uit het minnelijke traject zijn nagekomen en daarover uiterlijk bij het eindverslag rapporteren.
De rechtbank sprak de schuldsaneringsregeling uit voor de man, benoemde mr. C.G.E. Prenger tot rechter-commissaris en S.H.J. Nanuruw tot bewindvoerder, en stelde de ingangsdatum vast op 7 mei 2025 met een duur van achttien maanden. De bewindvoerder moet uiterlijk binnen vijf maanden na het vonnis eindverslag uitbrengen en de post van de man inzien. De verificatievergadering is vastgesteld op 22 december 2026.
Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
Civiel Recht; Insolventierecht Rechtbank laat man met schulden toe tot schuldsanering en maakt regeling negen maanden eerder ingaan Een man uit de regio Rotterdam zit zo diep in de schulden dat hij er zelf niet meer uitkomt. Hij leeft van een bijstandsuitkering, aangevuld met huur- en zorgtoeslag, en heeft een beschermingsbewindvoerder die zijn financiën beheert. Om van zijn schulden af te komen vroeg hij de rechtbank om toelating tot de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp). Ook wilde hij dat de regeling niet pas op de dag van het vonnis ingaat, maar al op 1 augustus 2025.
Gewoonlijk moet iemand eerst proberen met zijn schuldeisers tot een regeling buiten de rechter om te komen. Dat is hier niet gebeurd: de schuldhulpverlening deed de schuldeisers geen aanbod. Volgens de rechtbank had dat een goede reden. Tijdens het traject kwamen er steeds nieuwe schuldeisers bij en de bewindvoerder wist niet of de schuldenlast wel compleet was. Bovendien weigerde de Belastingdienst mee te werken, omdat de man de aangifte inkomstenbelasting over 2023 niet had ingediend. Volgens zijn bewindvoerder kwam dat door overmacht. Omdat een minnelijke regeling niet binnen afzienbare tijd haalbaar was, kon de man toch rechtstreeks bij de rechtbank terecht.
De rechtbank oordeelde dat de man aan alle voorwaarden voldoet. Hij zit in een problematische schuldensituatie, er is geen aanwijzing dat hij te kwader trouw schulden liet ontstaan of onbetaald liet, en er is de verwachting dat hij zich aan de verplichtingen van de regeling zal houden. De regeling duurt achttien maanden.
De eerdere ingangsdatum is bijzonder. Normaal gaat de looptijd in op de dag van het vonnis, maar dat kan eerder als iemand in het voorafgaande schuldhulptraject zijn verplichtingen is nagekomen. Dat is volgens de rechtbank hier het geval. Uit de berekening van het bedrag dat de man mocht houden voor zijn levensonderhoud blijkt dat hij van juli tot en met december 2025 niets kon aflossen. Dat telt als een eerste aflossing. Ook aan de inspanningsplicht om werk te zoeken was voldaan: hij heeft sinds 19 maart 2026 ontheffing van de arbeidsverplichting, en volgens de rechtbank was hij al veel langer niet in staat te werken. Daarbij woog mee dat de kantonrechter op 31 juli 2024 al beschermingsbewind had ingesteld vanwege zijn lichamelijke of geestelijke toestand.
De regeling loopt daardoor al bijna door tot het einde: de looptijd verstrijkt op 1 februari 2027. Ook daarna moet de man blijven meewerken aan de afwikkeling en informatie aan de bewindvoerder geven. De rechtbank vraagt de bewindvoerder om binnen vijf maanden eindverslag uit te brengen en om te onderzoeken of de verplichtingen uit het minnelijke traject zijn nagekomen. Dat kan nog leiden tot verlenging van de looptijd.
De rechtbank laat de man toe tot de schuldsaneringsregeling, benoemt een bewindvoerder en een rechter-commissaris en stelt de ingangsdatum vast op 1 augustus 2025, met 1 februari 2027 als einddatum. De verificatievergadering is bepaald op 15 december 2026. Houdt de man zich aan alle verplichtingen, dan eindigt het traject met een schone lei: de schuldeisers kunnen hun vorderingen dan niet meer op hem verhalen.
Rechtbank Rotterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Insolventierecht Procureur-generaal adviseert Hoge Raad: opvolgende energieleverancier na faillissement mag eigen tarieven hanteren Wanneer een energieleverancier failliet gaat en een andere leverancier de klanten overneemt, hoeft die nieuwe leverancier zich niet te houden aan de oude tarieven en voorwaarden. Dat is de kern van het advies dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad heeft uitgebracht in een zaak die voortvloeit uit het faillissement van SEPA Green Energy in december 2021.
De zaak draait om een klant die bij SEPA een tweejarig contract had met vaste, lage tarieven. Na het faillissement nam Innova Energie het klantenbestand over en rekende hogere tarieven. De klant eiste terugbetaling van ruim € 4.400 omdat hij meende dat zijn oude contract bij Innova had moeten doorlopen. De kantonrechter in Den Haag twijfelde over het antwoord en stelde prejudiciële vragen aan de Hoge Raad, vragen die op rechtstreekse beantwoording door de Hoge Raad zijn aangewezen vanwege hun maatschappelijke reikwijdte: bij tientallen rechtbanken lopen vergelijkbare zaken.
De procureur-generaal concludeert dat de relevante besluiten over leveringszekerheid, de zogeheten Besluiten leveringszekerheid uit respectievelijk 2004 en 2006, de kleinverbruiker alleen beogen te beschermen tegen het risico van een stroomonderbreking, niet tegen hogere prijzen. De Besluiten regelen hoe snel en ordelijk klanten aan een nieuwe leverancier worden gekoppeld, maar bepalen niet dat de nieuwe leverancier de oude tarieven moet voortzetten. Dat geldt zowel voor de eerste vensterperiode, waarbij het klantenbestand vrijwillig door de curator wordt verkocht, als voor de tweede vensterperiode, waarbij de netbeheerder klanten verdeelt over andere leveranciers.
Door een grondige analyse van wetgeschiedenis, de vroegere Systeemcode en rechtseconomische argumenten komt de procureur-generaal tot de slotsom dat het overgenomen klanten niet vrij staat om zich te beroepen op de tarieven van hun vorige, failliete leverancier. Een andere uitleg zou de nieuwe leverancier verplichten energie onder de kostprijs te leveren, wat het risico op een domino-effect van faillissementen in de hand zou werken en de rekening zou neerleggen bij andere klanten met een variabel of aflopend vast tarief.
Voor de juridische grondslag van de rechtsverhouding tussen klant en opvolgende leverancier kiest de procureur-generaal voor zaakwaarneming. De opvolgende leverancier handelt daarbij als vertegenwoordiger van de kleinverbruiker bij het aangaan van een nieuwe energieleveringsovereenkomst. Als de tarieven en voorwaarden van de nieuwe leverancier marktconform zijn, is daarmee een nieuwe overeenkomst tot stand gekomen. Als de kleinverbruiker terechte bezwaren heeft tegen die tarieven of voorwaarden, is er geen overeenkomst, maar heeft de leverancier wel recht op betaling voor de feitelijk geleverde energie tegen de op dat moment gebruikelijke marktprijzen.
De procureur-generaal wijst er verder op dat er geen sprake is van contractsoverneming in de zin van het Burgerlijk Wetboek: daarvoor is medewerking van de klant vereist, die ontbreekt. Toestemming achteraf, bijvoorbeeld doordat een klant gewoon energie bleef afnemen en betaalde, is volgens de procureur-generaal een te smalle grondslag. Klanten hebben immers geen echte keuze: tijdens de vensterperiodes mogen zij niet overstappen naar een andere leverancier, en energie is een eerste levensbehoefte.
Het consumentenrecht over oneerlijke handelspraktijken, precontractuele informatieplichten en ongevraagde leveringen is volgens de procureur-generaal niet van toepassing. De regels uit de Besluiten zijn ingegeven door het publieke belang van leveringszekerheid en schakelen de normale marktwerking tijdelijk bewust uit. Europese rechtspraak van het Hof van Justitie bevestigt dat zulke openbaredienstverplichtingen buiten het toepassingsbereik van het consumentenbeschermingsrecht vallen.
Het advies van de procureur-generaal is een conclusie en bindt de Hoge Raad niet. De Hoge Raad beslist nu over de prejudiciële vragen en zal daarmee richting geven aan de vele lopende procedures over dit onderwerp.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof legt € 7.500 boete op aan advocatenkantoor voor bankbreuk, na vrijspraak door rechtbank Een advocatenkantoor liet zich in 2017 een vordering van ruim € 170.000 overdragen door een cliënt die op dat moment al jaren niet betaalde. Voor die overdracht betaalde het kantoor ongeveer € 10.000, dat werd verrekend met openstaande declaraties. Een jaar later ging de cliënt failliet. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelt nu dat het kantoor zich daarmee schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van bankbreuk: het kantoor bevoordeelde zichzelf boven de andere schuldeisers van de gefailleerde.
Het hof beslist in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Overijssel van 16 december 2024. De rechtbank had het kantoor, dat als vennootschap werd vervolgd, vrijgesproken. De officier van justitie ging in hoger beroep. Het hof komt tot een ander oordeel over het bewijs, vernietigt het vonnis en doet de zaak opnieuw. De advocaat-generaal vorderde een geldboete van € 50.000, de verdediging pleitte voor vrijspraak.
Het hof beschrijft hoe de cliënt jarenlang vermogen bij derden onderbracht om beslag door schuldeisers te voorkomen. Zo droeg hij een woonboerderij 'met gesloten beurzen' over aan zijn toenmalige advocaat, waarbij de koopsom werd omgezet in een lening en hij het recht behield om terug te kopen. Nadat de rechter die woning in maart 2017 aan hem teruggaf, deed hij twee maanden later hetzelfde met een bekende van hem. De cliënt weigerde bovendien structureel zijn advocaatkosten te betalen. Zijn schuld aan het kantoor liep op tot ruim € 154.000.
De bestuurder van het kantoor, die ook de enige aandeelhouder is, wist volgens het hof van dit patroon. Hij had de cliënt al in 2014 gewaarschuwd dat een faillissement dreigde als die de schulden aan het pensioenfonds niet betaalde. Op 4 april 2017 veroordeelde het gerechtshof de cliënt in een andere zaak tot betaling van ruim € 251.000. Een week later, op 11 april 2017, tekende het kantoor de overeenkomst waarmee de vordering werd overgedragen. Daarin stond dat de Belastingdienst beslag had gelegd voor € 550.000. Dezelfde dag sloot de cliënt een regeling met de Belastingdienst, waardoor de beslagen zouden vervallen en het kantoor een betere positie kreeg om betaald te worden.
Het hof vindt dat een faillissement op dat moment voorzienbaar was en dat het kantoor dat ook had moeten zien. De afspraak uit 2015 om de vordering over te dragen als beloning voor bijstand in een procedure, had het kantoor volgens het hof niet meer moeten uitvoeren. Bovendien lijkt de overeenkomst op een overdracht tot zekerheid van betaling, omdat het meerdere boven de schuld terugging naar de cliënt. Zo kon die doen voorkomen dat de vordering niet meer tot zijn vermogen behoorde.
De handelingen van de bestuurder worden aan de vennootschap toegerekend, omdat ze pasten in de normale bedrijfsvoering en het kantoor ervan profiteerde. Van het primair ten laste gelegde, waaronder de verkoop van onroerend goed, spreekt het hof vrij. Het subsidiair ten laste gelegde, de overdracht van de vordering, acht het bewezen.
Bij de straf weegt mee dat het kantoor geen strafblad heeft. Ook weegt mee dat in de zaak tegen de bestuurder de woning verbeurd is verklaard, zodat het kantoor zijn vordering op de gefailleerde niet meer kan innen. Het hof legt een geldboete van € 7.500 op, aanzienlijk minder dan de gevorderde € 50.000.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 4 november 2026
Strafrecht Rechtbank weigert schuldsanering te beëindigen en gelast nieuwe medische keuring na gemiste sollicitaties Een man uit Rotterdam die sinds april 2023 in de schuldsaneringsregeling zit, moest eigenlijk solliciteren naar een fulltime baan. Over vijf maanden in 2026 kon hij dat niet aantonen. Toch blijft hij in de regeling: de rechtbank wil eerst weten of hij door zijn psychische klachten wel kon werken.
De schuldsaneringsregeling is bedoeld om mensen met problematische schulden na een periode van strikte naleving schuldenvrij te laten worden. Daar horen verplichtingen bij, zoals het zoeken naar werk en het delen van informatie met de bewindvoerder. Al eerder, op 16 april 2026, had de rechtbank een voordracht tot tussentijdse beëindiging afgewezen. De regeling werd toen met dertien maanden verlengd omdat de man in de periode maart 2025 tot en met maart 2026 niet aantoonbaar had gesolliciteerd. Hij kreeg een laatste kans en moest tijdens de verlenging solliciteren naar een fulltime dienstverband, tenzij de rechter-commissaris hem daarvan zou ontheffen.
Die laatste kans pakte niet goed uit. De bewindvoerder meldde dat er over mei, juni, augustus en september 2026 geen sollicitatiebewijzen waren ontvangen en over juli twee. Dat is een tekortkoming van vijf maanden. Daarom droeg de bewindvoerder, met instemming van de rechter-commissaris, de regeling voor tussentijdse beëindiging voor. Een tekortkoming in de informatieverplichting bleek inmiddels hersteld.
In augustus 2026 had de bewindvoerder een medische keuring laten aanvragen, omdat de man mogelijk ernstige psychische klachten had. De keuring ging niet door. Volgens de keuringsinstantie was de man herhaaldelijk niet thuis en ook telefonisch niet bereikbaar. De man zei ter zitting dat hij niets van de instantie had gehoord en gewoon thuis was. Over zijn sollicitaties zei hij dat het solliciteren door zijn psychische problemen niet was gelukt en dat hij moeite had gehad om bewijs door te sturen. Inmiddels werkt hij, al verschilt het aantal uren per maand, en hij verwacht over enkele maanden fulltime te werken.
De rechtbank vond de tekortkoming van vijf maanden wel vaststaan, zodat beëindiging in beginsel in beeld kwam. Maar of de man die tekortkoming ook te verwijten valt, kon de rechtbank niet beoordelen. Zonder medische keuring staat niet vast dat van hem te verwachten was dat hij fulltime zou werken en dus aanvullend zou solliciteren. Wie daarvoor de schuld draagt dat de keuring in september mislukte, liet de rechtbank in het midden. Wel vindt zij het noodzakelijk dat de keuring alsnog plaatsvindt, om te beoordelen of de man tussen april en september 2026 geheel of gedeeltelijk had kunnen werken. Daarbij gaat de rechtbank ervan uit dat het Centrum Voor Dienstverlening Rotterdam en Stichting Nieuw Vaarwater, die hem als beschermingsbewindvoerder bijstaat, ervoor zorgen dat hij beschikbaar is.
Ook de ontwikkeling bij de man zelf woog mee. De rechtbank zag een positieve wending: hij heeft een baan gevonden, het beschermingsbewind loopt goed, er wordt afgedragen aan de boedel en er zijn geen nieuwe schulden ontstaan. Blijkt na de keuring dat de tekortkoming hem wel te verwijten is, dan zal de rechter-commissaris de regeling mogelijk verlengen.
De rechtbank weigerde daarom de schuldsaneringsregeling tussentijds te beëindigen en bepaalde dat een nieuwe medische keuring wordt gelast.
Rechtbank Rotterdam · 12 november 2026
Civiel Recht; Insolventierecht