Hof heft bewind over jongeman met autisme op: geen bewijs dat zijn geestelijke toestand geldzorgen veroorzaakte Een jongeman van 28 uit de regio Haarlem zag zijn financiën plotseling uit handen genomen worden. Hij woonde tot de zomer van 2025 bij zijn moeder en zus, die geld van hem eisten en hem emotioneel en fysiek mishandelden. Onder die druk maakte hij geld over en deed hij uitgaven alleen om onder de druk uit te komen. Toen hij op grond van een zorgmachtiging, een rechterlijke machtiging voor verplichte zorg, werd opgenomen bij een zorginstelling, vroeg die instelling de kantonrechter om bewind. Bij bewind beheert een bewindvoerder het vermogen van iemand die dat zelf niet kan. De kantonrechter stelde het bewind in en benoemde FHV Castricum B.V. tot bewindvoerder.
De man ging in hoger beroep bij het Gerechtshof Amsterdam. Hij voerde aan dat de situatie waarin hij onder druk werd gezet er niet meer is. Hij woont niet meer bij zijn moeder en zus, heeft geen contact met hen en gaat er niet naar terug. Binnen afzienbare tijd verhuist hij naar een beschermde woonvorm. Schulden of uitgeleend geld waren er volgens hem niet. Hij vond dat hij zijn geldzaken zelf kan regelen.
De bewindvoerder vertelde op zitting dat de man vóór het bewind een lege bankrekening had, een creditcardschuld tot het maximum van € 1.000 en hoge kosten voor openbaar vervoer. Nu krijgt hij € 143 leefgeld per week en gaat het volgens de bewindvoerder goed: er zijn geen schulden en hij heeft ongeveer € 4.000 gespaard voor de inrichting van zijn nieuwe woning. Toch twijfelde de bewindvoerder of de man zonder bewind overzicht houdt, mede omdat hij is gediagnosticeerd met autisme en een lager IQ dan gemiddeld heeft. De bewindvoerder wilde eerst een zelfredzaamheidstraject starten om te zien of en wanneer hij het zelf kan.
Het hof oordeelt dat er geen grond voor bewind was, niet toen de kantonrechter besliste en ook nu niet. Een bewind vanwege iemands geestelijke toestand kan alleen als die toestand ertoe leidt dat hij zijn vermogensrechtelijke belangen niet behoorlijk kan behartigen. Dat is hier niet vastgesteld. Wel is bij de man een autismespectrumstoornis vastgesteld en is mogelijk sprake van een verstandelijke beperking. Maar er is geen of onvoldoende medische informatie waaruit volgt dat zijn toestand de geldzorgen veroorzaakte. De problemen lijken vooral voort te komen uit de druk van zijn moeder en zus, en die oorzaak was al weggenomen door de opname vanaf 2 september 2025. Het verzoekschrift van de instelling noemde bovendien alleen dat hij onder druk geld had overgemaakt en dat de instelling hem wilde beschermen tegen verkeerde keuzes. Daaruit volgt volgens het hof geen verband met zijn geestelijke toestand. Op de zitting liet de man bovendien zien dat hij zijn inkomsten en uitgaven kent en zijn financiën zelf bijhoudt via het online portaal van de bewindvoerder.
Het hof wijst erop dat beschermingsmaatregelen niet dieper in het recht op zelfbeschikking mogen ingrijpen dan strikt nodig is, en dat een minder zware maatregel voorrang heeft. De man kan wel baat hebben bij hulp, bijvoorbeeld van een budgetcoach, en heeft laten zien dat hij zich zo nodig laat bijstaan. De begeleiding van zijn woonvoorziening kan hem daarbij helpen. Een zelfredzaamheidstraject binnen een bewind is omdat het bewind vervalt niet meer aan de orde.
Het hof vernietigt de beschikking van de kantonrechter. De taak van de bewindvoerder eindigt daarmee de dag na de uitspraak. De bewindvoerder moet binnen twee maanden de eindrekening en verantwoording afleggen aan de man en een exemplaar bij het bewindsbureau van de rechtbank Noord-Holland, locatie Alkmaar, indienen. De handelingen die de bewindvoerder tot nu toe heeft verricht blijven geldig. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter laat verklaringen van getraumatiseerde zoon (7) onderzoeken voor beslissing over omgang en gezag vader Een zevenjarige jongen uit Groningen is ernstig getraumatiseerd. Hij is volgens eerdere beschikkingen langdurig blootgesteld aan extreem geweld, mishandeling en verwaarlozing in de woning van zijn moeder, onder meer in een kelder waar hij en een meisje, de dochter van een vriendin van de moeder, werden opgesloten. Zijn vader vraagt de rechtbank om hem met het ouderlijk gezag te belasten en om een omgangsregeling: elk weekend van vrijdag na school tot zondag 18.00 uur en de helft van de vakanties en feestdagen. Hij wil daarnaast een voorlopige voorziening. De rechtbank kan daar nu niet over beslissen en wil eerst deskundigen en de Raad voor de Kinderbescherming laten onderzoeken.
Het kind is sinds 4 mei 2026 uit huis geplaatst in een gezinshuis. Het gezag van de moeder is eerst geschorst en daarna beëindigd, waarna de jongen onder voogdij van Stichting Jeugdbescherming Noord kwam. De moeder zit in detentie en het strafrechtelijk onderzoek richt zich op haar rol. Naar de rol van de vader is geen onderzoek gedaan. Het Openbaar Ministerie heeft besloten dat vooralsnog niet te doen.
In verslagen van gezinshuisouders, begeleiders en de voogd staat wat de jongen over zijn vader heeft verteld. Volgens die verslagen wist de vader dat de kinderen in de kelder werden opgesloten, kwam hij daar kijken, bracht hij het slot op de kelderdeur aan en sloeg hij het kind. Die uitspraken zijn niet altijd eenduidig. Op 1 september 2026 zei de jongen dat zijn vader niet slaat, een paar dagen later zei hij van wel. Ook vertelde hij dat de kelder overdag niet op slot was. De vader wijst op die inconsistenties. De jeugdbeschermingsinstelling gebruikt de verklaringen juist voor haar verweer, maar acht aangifte niet opportuun. De rechter volgt geen van beide partijen in de manier waarop zij de verklaringen beoordelen.
De rechter overweegt dat het ontbreken van een eenduidig verhaal op zichzelf niet betekent dat de verteld feiten onjuist zijn. Hij verwijst naar wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat jonge, getraumatiseerde kinderen vaak in fragmenten en geleidelijk vertellen. Of de verklaringen betrouwbaar zijn, kan een jurist niet beoordelen. Daarvoor is specifieke deskundigheid nodig. De rechter is daarom voornemens een hoogleraar orthopedagogiek te benoemen. Die moet onder meer onderzoeken wat bij een kind van zeven mag worden verwacht, hoe de verklaringen tot stand zijn gekomen en bevraagd, en welke alternatieve verklaringen denkbaar zijn.
Ook het beschermend vermogen van de vader is onvoldoende in beeld. Hij vertelde de Raad dat hij geen beperkingen zag in de opvoeding door de moeder en hield er rekening mee dat de jongen na haar detentie naar haar zou terugkeren. Later zei hij zich bijna niet te kunnen voorstellen dat hij signalen heeft gemist. Daarom wil de rechter een psychiater en een klinisch psycholoog laten onderzoeken of er bij de vader sprake is van psychopathologie of persoonlijkheidskenmerken die zijn opvoedvaardigheden beïnvloeden. Het gaat daarbij ook om zijn vermogen om de ernst van wat zijn zoon heeft meegemaakt te erkennen en diens belangen voorop te stellen. De rechter benadrukt dat dit onderzoek niet bedoeld is om de vader iets te verwijten. Het is toekomstgericht en kan ook in zijn voordeel uitvallen. De vader heeft toegezegd mee te werken.
Daarnaast vraagt de rechter de Raad voor de Kinderbescherming om onderzoek en advies, omdat de jeugdbeschermingsinstelling zelf partij is. De opvoedsituatie bij de vader is nooit onderzocht, en de weekenden roepen vragen op: de jongen vertelde dat hij daar pas midden in de nacht naar bed ging en laat in de avond verbleef op een plek waar volwassenen alcohol dronken. Verder is onduidelijk wat de jongen aankan. Rond de omgangsmomenten raakte hij steeds meer ontregeld, met lichamelijke klachten, agressie en het openkrabben van zijn huid. Na de opschorting van het contact op 18 september 2026 namen die klachten duidelijk af. Zijn traumabehandeling is pas eind september begonnen, en er is geen actueel beeld van het contact tussen vader en zoon. Ook de Raad vond het te vroeg voor concrete beslissingen. De rechter wil verder dat de onderzoeken het kind zo min mogelijk belasten en hem alleen spreken als zijn behandelaar dat verantwoord vindt.
De rechtbank verwijst de zaak naar de rol van 14 december 2026, zodat de vader en de jeugdbeschermingsinstelling zich bij akte kunnen uitlaten over de te benoemen deskundigen en de vragen aan hen en de Raad. Iedere verdere beslissing, ook over de voorlopige regeling, houdt de rechter aan.
Rechtbank Noord-Nederland · 13 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Kinderrechter stelt meisje onder toezicht na ontvoering en mishandeling door vader en neven Op 10 oktober 2026 werd een zestienjarig meisje in Amsterdam door een aantal neven op straat in een auto getrokken. Volgens haar eigen verklaring werd ze geschopt en geslagen, en toen ze wilde gillen, kneep iemand haar keel dicht. Ze werd naar een huis gebracht waar ook haar vader was. De politie bevrijdde haar snel en bracht haar naar het ziekenhuis, waar forse verwondingen rond haar nek werden vastgesteld. De vader en de neven zijn aangehouden en zitten in voorarrest.
De Raad voor de Kinderbescherming vroeg de kinderrechter van de rechtbank Amsterdam om het meisje voorlopig onder toezicht te stellen. Het eerste spoedverzoek, waarin de Raad vroeg om te beslissen zonder de betrokkenen te horen, wees de kinderrechter op 15 oktober 2026 af, omdat niet was voldaan aan de wettelijke voorwaarden. Op 21 oktober 2026 stelde de rechter het meisje alsnog voorlopig onder toezicht en verleende hij een spoedmachtiging voor uithuisplaatsing. Die machtiging is nooit uitgevoerd: het meisje is steeds thuis blijven wonen. Tijdens de zitting op 29 oktober 2026 trok de Raad het resterende deel van het verzoek om uithuisplaatsing in.
De vader verklaarde dat hij handelde uit zorg over zijn dochter. Hij maakte zich zorgen over haar sociale contacten, over meldingen dat ze schaars gekleed op TikTok te zien was en over geruchten dat ze lachgasballonnen gebruikte. De Raad sluit eergerelateerd geweld niet uit en wil dat verder laten onderzoeken. De vader betwist dat: er is volgens hem geen risico op eergerelateerd geweld en het dossier biedt daarvoor onvoldoende aanwijzingen. Het meisje zelf schreef de kinderrechter per e-mail dat ze graag thuis wil blijven wonen. Haar vader heeft haar op de dag van het incident volgens haar niet mishandeld en was niet aanwezig toen het letsel aan haar nek ontstond. Dat deed een van haar neven. Van eerwraak is volgens haar geen sprake en ze is er niet bang voor. Ze wil dat haar vader vrijkomt, maar nog niet met hem in gesprek: ze heeft tijd nodig om alles te verwerken.
De moeder en de vader verzetten zich niet tegen een voorlopige ondertoezichtstelling. De moeder staat open voor hulp, ook voor zichzelf, en vraagt voorzichtigheid bij het betrekken van de twee jongere broertjes, die niet precies weten wat er is gebeurd.
De kinderrechter oordeelt dat er een ernstig vermoeden is dat de ontwikkeling van het meisje acuut en ernstig wordt bedreigd. Dat ze door haar neven, in samenwerking met haar vader, van haar vrijheid is beroofd en is mishandeld, noemt de rechter onacceptabel handelen van een vader die juist garant hoort te staan voor de veiligheid van zijn kind. Het gevoel van veiligheid en het vertrouwen in haar vader zijn daardoor aangetast. Het toezicht is nodig om te onderzoeken wat dit met haar heeft gedaan en wat zij nodig heeft om het te verwerken. Ook de impact op het gezin moet in kaart worden gebracht. Dat de Raad het risico op eergerelateerd geweld onderzoekt, vindt de rechter terecht, gelet op de aanleiding voor het geweld (verondersteld onzedelijk gedrag van een meisje) en de wijze waarop het is uitgevoerd: meerdere mannelijke, relatief onbekende familieleden namen samen deel aan geweld tegen een minderjarig meisje. De ouders voelen zich bovendien onmachtig in de opvoeding en moeten ondersteuning krijgen. Als het meisje eraan toe is, kan contactherstel met haar vader worden onderzocht.
De kinderrechter stelt het meisje voorlopig onder toezicht van Stichting Jeugdbescherming Regio Amsterdam, van 29 oktober 2026 tot 21 januari 2027. Het verzoek in de eerste procedure wijst hij af bij gebrek aan belang, omdat in de tweede procedure al is beslist.
Rechtbank Amsterdam · 12 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof legt 11 maanden cel en tbs met voorwaarden op voor mishandeling en bedreiging van partner en agent Een man werd op 1 oktober 2025 in de woning van zijn partner, met wie hij sinds mei 2024 een relatie had en een zoontje van enkele maanden oud kreeg, boos tijdens een ruzie. Hij sloeg haar meerdere keren in het gezicht, greep haar bij de keel en kneep die met kracht dicht. Ze kreeg moeite met ademhalen en werd tegen een kledingkast geduwd. Op de spoedeisende hulp werd letsel aan haar gezicht en handen vastgesteld, samen met licht traumatisch schedel-hersenletsel. De dag erna dreigde hij haar tanden uit haar mond te slaan en haar gezicht te verminken met sneeën van mond tot ogen. Ook appte hij haar dat hij het hele huis zou afbranden als ze niet antwoordde. Op 7 oktober 2025 bedreigde hij bovendien een agent die hem aanhield met de woorden 'Ik schiet je door je kop'.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Overijssel van 26 maart 2026 over deze feiten. De rechtbank had de man 6 maanden gevangenisstraf en tbs met voorwaarden gegeven. Het hoger beroep ging alleen over de veroordeling voor mishandeling en bedreiging, niet over een vrijspraak in een andere zaak. De advocaat-generaal vorderde een gevangenisstraf gelijk aan de duur van de voorlopige hechtenis, met tbs met bevel tot verpleging en de maatregel van artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht.
De verdediging voerde aan dat de vrouw geen 'levensgezel' van de man was, omdat zij nooit een gemeenschappelijke huishouding hadden gevoerd. Het hof wees dat af. Een levensgezel is iemand met wie de verdachte een nauwe persoonlijke band van zekere hechtheid heeft, en dat vereist niet per se samenwonen. Het hof wees op de bestendige relatie van bijna anderhalf jaar, het gezamenlijke kind, het feit dat de man vaak in de woning van de vrouw sliep en betrokken was bij de zorg voor het kind. De mishandeling is daardoor strafverzwarend. Het bewijs steunde op de aangifte, foto's van het letsel, de medische gegevens en de eigen verklaringen van de man, die eerder had verklaard dat hij haar twee keer had geslagen. Zijn nieuwe verhaal ter zitting, dat zij hem eerst sloeg en dat het hem zwart voor de ogen werd, vond het hof te summier en in strijd met eerdere verklaringen. De bedreigingen bewees het hof mede op grond van zijn bekennende verklaring.
Psychiater en psycholoog stelden bij de man cognitieve beperkingen, impulsbeheersingsproblemen en trauma-gerelateerde problematiek vast. Zij adviseerden de feiten verminderd toe te rekenen, schatten het recidiverisico hoog in en achtten een langdurig behandelkader nodig. Het hof volgde dat en rekende de feiten in verminderde mate toe. Strafverzwarend woog mee dat de man eerder onherroepelijk is veroordeeld, onder meer voor partnermishandeling. Het reclasseringsrapport van 20 oktober 2026 liet zien dat de man in juni 2026 aan een klinische opname begon, maar dat die op 14 augustus 2026 voortijdig stopte door dreigend en agressief gedrag. Sinds 9 september 2026 zit hij weer in een penitentiaire inrichting en de reclassering zag geen mogelijkheden meer voor tbs met voorwaarden. Het hof vond een voorwaardelijke straf of alleen een gedragsbeïnvloedende maatregel desondanks niet toereikend. Het hof koos toch voor tbs met voorwaarden en niet voor tbs met bevel tot verpleging, omdat de man heeft verklaard dat hij behandeling nodig heeft en een behandelrelatie tijd kost. Het hof beveelde die maatregel dadelijk uitvoerbaar. De voorlopige hechtenis wordt geschorst zodra hij in een zorginstelling wordt opgenomen. Daarnaast legde het hof de maatregel van artikel 38z op, zodat hij ook na de tbs onder toezicht kan blijven.
Het hof veroordeelde de man tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 11 maanden, met aftrek van voorarrest. Dat is vijf maanden meer dan de rechtbank oplegde. Die tijd geeft de reclassering ruimte om een geschikte kliniek te vinden. Het hof beveelde bovendien de tenuitvoerlegging van een eerder voorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf van 2 weken uit 2024.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht Zestienjarige ondernemer uit Meppel krijgt handlichting voor eigen eenmanszaak en bv Een zestienjarige jongen uit Meppel verkoopt al enige tijd waterflessen met een ingebouwd filter en andere huishoudelijke artikelen via een eigen webshop. De voorraad heeft hij zelf ingekocht in China. Omdat hij minderjarig is, kan hij daar in beginsel geen zakelijke bankrekening voor openen en mag hij niet zelfstandig een bedrijf exploiteren. Daarom vroeg hij de kantonrechter in Assen om handlichting: toestemming om bepaalde handelingen te verrichten die normaal alleen meerderjarigen mogen doen.
De jongen wil zijn eenmanszaak samen met een meerderjarige compagnon onderbrengen in een besloten vennootschap. Daarvoor vroeg hij bevoegdheid om inkomsten uit zijn onderneming te ontvangen en daarover te beschikken, een zakelijke bankrekening te openen, te beheren en te sluiten, verhuringen en verpachtingen aan te gaan, een besloten vennootschap op te richten en daarin deel te nemen, en een beroep of bedrijf uit te oefenen. Beide ouders stemden in met het verzoek. Zij waren samen met hun zoon bij de mondelinge behandeling op 2 november 2026 aanwezig.
Volgens de wet kan een minderjarige van zestien jaar of ouder handlichting vragen, maar die wordt niet verleend tegen de wil van de ouders die het gezag uitoefenen. De rechter moet bovendien kijken naar het belang van de minderjarige en beoordelen of de handlichting verantwoord is. Ter zitting liet de jongen zien dat hij zich bewust is van de risico's. Hij erkende dat hij met onverkochte voorraad kan blijven zitten. Zijn ouders zeiden hem nauwlettend in de gaten te houden, maar dat hij wel alles zelf doet. De kantonrechter vond dat de jongen zijn verzoek helder had toegelicht en goed had doordacht, en achtte toewijzing daarom verantwoord.
Bijzonder aan de beschikking is de manier van bekendmaken. De handlichting gaat niet in op de dag van de uitspraak, maar pas na publicatie, zodat derden er kennis van kunnen nemen. De wet schrijft publicatie in de Staatscourant voor, die tegenwoordig alleen nog digitaal verschijnt. Omdat de wetgever wil dat zoveel mogelijk mensen de handlichting kunnen raadplegen, bepaalde de kantonrechter dat de beschikking ook in niet-geanonimiseerde vorm op rechtspraak.nl komt te staan. De griffier regelt beide publicaties. De jongen moet zelf wel zorgen dat de handlichting in het handelsregister wordt ingeschreven, met de datum, de toegekende bevoegdheden en het publicatienummer.
De kantonrechter verleende de jongen, geboren op 26 februari 2010, handlichting voor het ontvangen van inkomsten en de beschikking daarover (inclusief het openen, beheren en sluiten van een zakelijke bankrekening), het sluiten van verhuringen en verpachtingen, het oprichten van een besloten vennootschap, het deelnemen in een vennootschap en het uitoefenen van een beroep of bedrijf.
Rechtbank Noord-Nederland · 9 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht