Rechter dwingt weduwe tot hypotheek voor stiefkinderen na erfenisruzie Na het overlijden van een man in 2025 kwamen zijn drie kinderen en zijn weduwe in een conflict over de afwikkeling van de erfenis. Partijen waren het eens dat de wettelijke verdeling van toepassing is. Dat betekent dat de weduwe de nalatenschap in handen kreeg, terwijl de kinderen een geldvordering op haar hebben die niet direct opeisbaar is. Samen met een geadopteerde dochter van de weduwe zijn er vijf erfgenamen.
In juni 2026 sloten de kinderen en de weduwe een vaststellingsovereenkomst. Daarin legden zij vast hoe hoog de vordering van de kinderen is, hoe die wordt betaald, dat er een hypotheekrecht ten gunste van de kinderen komt op de woning van de weduwe, en hoe het zit met de erfbelasting. De notaris maakte een concept hypotheekakte op. De weduwe weigerde die te ondertekenen, omdat zij het niet eens was met de inhoud.
De kinderen stapten naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond. Zij vroegen de weduwe te veroordelen om binnen zeven dagen mee te werken aan het vestigen van het hypotheekrecht. Zij wilden ook dat het vonnis haar handtekening zou vervangen als zij bleef weigeren. Een deel van die vordering, namelijk dat het vonnis haar medewerking in het geheel zou vervangen, trokken zij tijdens de zitting in. Een van de kinderen woont in België, maar de voorzieningenrechter bleef bevoegd omdat de weduwe in Nederland woont.
Op de zitting bleek dat de weduwe zich liet bijstaan door haar belastingadviseur, die ook als tolk optrad omdat zij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst. De pleitnota die de adviseur voor haar had gemaakt, wees de voorzieningenrechter als processtuk af. In deze procedure kan een partij alleen in persoon of via een advocaat optreden, niet via een gemachtigde die geen advocaat is.
De inhoud van de hypotheekakte bleek uiteindelijk het enige geschilpunt. Tijdens de zitting kwamen partijen overeen dat de weduwe geen bezwaar meer had als twee passages werden aangepast. Beide gaan over het verhuren van de woning. In de akte wordt vastgelegd dat het verhuren van het onderpand is toegestaan en niet wordt gezien als het in gebruik of genot afstaan dat de akte verbiedt. De voorzieningenrechter volgde deze afspraak.
Over de proceskosten oordeelde de rechter dat hij geen reden zag om af te wijken van het uitgangspunt dat in familiezaken de kosten worden gecompenseerd. De kinderen hadden gevraagd om vergoeding van de werkelijke kosten van € 5.318,55, maar dat wees hij af.
De voorzieningenrechter veroordeelde de weduwe om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis volledige medewerking te verlenen aan het vestigen van het hypotheekrecht, volgens de aangepaste concept hypotheekakte. Dat betekent dat zij bij de notaris moet verschijnen en de akte moet ondertekenen. Doet zij dat niet, dan treedt het vonnis in de plaats van haar wilsverklaring en handtekening in de akte. Iedere partij draagt de eigen proceskosten en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof wijst bevel af om woning te verlaten en huur te betalen: spoedeisend belang van vrouw weggevallen Een echtpaar uit Amsterdam woonde met drie kinderen in een huurwoning in [plaats A]. De vrouw diende in september 2025 een echtscheidingsverzoek in en vroeg daarnaast in kort geding om voorlopige voorzieningen. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam bepaalde op 14 januari 2026 dat de man de achterstallige en toekomstige huur moest betalen, dat hij opgave moest doen van zijn inkomsten en uitgaven over 2025 en dat hij de woning per direct moest verlaten. Het exclusieve gebruiksrecht van de woning kwam daarmee aan de vrouw toe.
De man ging in hoger beroep tegen het vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam van 14 januari 2026. Hij voerde onder meer aan dat het spoedeisend belang ontbrak. Dat is de eis dat een kort geding alleen zin heeft als een snelle voorlopige beslissing echt nodig is. Een deel van zijn hoger beroep, het bevel om opgave te doen van zijn inkomsten en uitgaven, trok hij feitelijk terug: zijn advocaat bevestigde ter zitting dat hij daartegen geen grief had. Daarvoor werd hij niet-ontvankelijk verklaard.
Voor de rest keek het hof ambtshalve naar de vraag of er op het moment van het arrest nog spoedeisend belang bestond. Dat is vaste rechtspraak van de Hoge Raad: de rechter in hoger beroep beoordeelt dat zelf, ook als partijen er niet over beginnen. De omstandigheden waren sinds het kort geding sterk veranderd. De vrouw was op 19 februari 2026 met de kinderen naar Servië vertrokken, waar zij onderdak heeft. De man was op 5 maart 2026 weer in de woning getrokken en woont daar nog steeds. De vrouw had haar Nederlandse echtscheidingsverzoek op 19 april 2026 ingetrokken en in Servië een nieuw verzoek ingediend.
Over het gebruiksrecht van de woning oordeelde het hof dat de vrouw daar geen spoedeisend belang meer bij heeft. Zij verblijft in Servië en haar advocaat verklaarde ter zitting, na overleg met haar, dat zij niet langer als huurder op het contract wil staan en zelf geen belang meer bij de woning heeft. De man heeft een teruggeleidingsprocedure gestart omdat hij vindt dat de vrouw de kinderen ongeoorloofd naar Servië heeft overgebracht. Als die procedure slaagt, moet de vrouw mogelijk terugkeren naar Nederland. Volgens het hof geeft dat de vrouw nog geen spoedeisend belang om nu al het exclusieve gebruiksrecht te vorderen.
Ook bij de huurbetaling viel het belang weg. De man verklaarde dat hij met hulp van familie de achterstallige huur heeft betaald en weer maandelijks het volledige bedrag voldoet. Er dreigt geen ontruiming meer en de vrouw betwistte dit niet. Zijn stelling dat de vrouw de helft van de huur zou moeten dragen, liggen in deze procedure niet voor.
Het hof vernietigt daarom het bestreden vonnis voor het overige en wijst de vorderingen van de vrouw alsnog af: het bevel om de huur te betalen en de bepaling dat de man de woning moet verlaten met voorlopig exclusief gebruiksrecht voor de vrouw. De grieven van de man blijven wegens gebrek aan belang onbesproken. Omdat partijen echtgenoten zijn, draagt ieder zijn eigen proceskosten, in beide instanties.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank stelt prejudiciële vragen over kinderalimentatie in samengesteld gezin en legt voorlopige bijdrage op Twee kinderen groeien op bij hun vader en diens nieuwe partner. Hun moeder moet bijdragen in de kosten van hun verzorging en opvoeding, maar zowel zij als de vader heeft ook nog andere kinderen te onderhouden. Dat maakt de berekening van de alimentatie ingewikkeld, en over de beste rekenmethode lopen de meningen in de rechtspraak uiteen. De rechtbank Overijssel legt daarom vragen voor aan de Hoge Raad.
De vader, die een WIA-uitkering heeft, wilde dat de moeder vanaf 1 oktober 2025 € 315 per kind per maand betaalt, plus de kinderbijslag. De moeder vond dat dit veel te hoog was en bood een lager bedrag aan: € 93 per maand voor het ene kind en € 49 voor het andere. Over de ingangsdatum waren partijen het eens. Ook over de behoefte van de kinderen waren ze het eens: € 430 per kind per maand in 2025.
De rechtbank keek eerst wie voor wie onderhoudsplichtig is. De vader en zijn echtgenote hebben samen twee kinderen. De moeder heeft met haar partner één kind, en die partner heeft een kind uit een eerdere relatie. Omdat de twee kinderen bij de vader en zijn echtgenote wonen, is ook de echtgenote onderhoudsplichtig voor hen. Als iemand voor meer kinderen moet zorgen dan hij kan betalen, wordt zijn draagkracht in beginsel gelijk over die kinderen verdeeld.
Daarna rekende de rechtbank uit wat ieder kan bijdragen. Na aftrek van woonlasten, vaste lasten en bij de vader een schuldaflossing, bleef per maand een deel van het inkomen over dat voor kinderalimentatie beschikbaar is. Omdat de moeder en haar partner hun woonlasten delen, en de vader en zijn echtgenote dat ook doen, halveerde de rechtbank bij hen de forfaitaire woonlast. De draagkracht kwam daarmee op € 687 voor de moeder, € 532 voor de vader en € 76 voor zijn echtgenote. De partner van de moeder kan € 804 bijdragen.
De moeder heeft in haar eigen gezin draagkracht over, terwijl in het gezin van de vader een tekort aan draagkracht bestaat. De rechtbank gebruikte de ruimte van de moeder om zoveel mogelijk in de behoefte van de twee kinderen te voorzien en kwam op € 278 per kind. Daar trok ze een zorgkorting vanaf: 25 procent voor het kind dat veel bij de moeder is, 5 procent voor het kind dat incidenteel bij haar verblijft. Zo kwam de bijdrage uit op € 256 en € 170 per maand. Met ingang van 1 januari 2026 verhoogde de rechtbank die bedragen met 4,6 procent, naar € 268 en € 178.
De rechtbank beslist hier niet definitief over, omdat ze twijfelt of haar rekenmethode juist is. Bij die methode wordt de draagkracht van een ouder vooraf over al zijn of haar kinderen verdeeld. Dat kan leiden tot een tekort in het ene gezin terwijl in het andere gezin draagkracht ongebruikt blijft, terwijl alle ouders samen voldoende kunnen betalen. Een alternatieve methode, de zogenoemde schotten-methode, rekent per gezin en zou de moeder € 50 per kind per maand meer laten betalen. De rechtbank ziet dat het ontbreken van overeenstemming over de rekenmethode een eenduidige aanpak in de weg staat.
Daarom stelt zij ambtshalve twee prejudiciële vragen aan de Hoge Raad. De eerste is of een overschot aan draagkracht in het ene gezin en een tekort in het andere gezin past bij de wettelijke regels over behoeftigheid, rangorde en bijdragen naar draagkracht. De tweede is of de wet zich ertegen verzet om onbenutte draagkracht over te hevelen, zolang een ouder niet meer betaalt dan de behoefte van de kinderen waarvoor hij of zij onderhoudsplichtig is.
Tot de Hoge Raad antwoord geeft, moet de moeder voorlopig de genoemde bedragen betalen, uiterlijk voor de eerste van elke maand. Die voorlopige beslissing blijft gelden, ook bij hoger beroep, tenzij het gerechtshof anders beslist. De definitieve beslissing houdt de rechtbank aan; de zaak komt terug op het familiejournaal van 3 mei 2027.
Rechtbank Overijssel · 3 november 2026
Civiel Recht Hof heft bewind over jongeman met autisme op: geen bewijs dat zijn geestelijke toestand geldzorgen veroorzaakte Een jongeman van 28 uit de regio Haarlem zag zijn financiën plotseling uit handen genomen worden. Hij woonde tot de zomer van 2025 bij zijn moeder en zus, die geld van hem eisten en hem emotioneel en fysiek mishandelden. Onder die druk maakte hij geld over en deed hij uitgaven alleen om onder de druk uit te komen. Toen hij op grond van een zorgmachtiging, een rechterlijke machtiging voor verplichte zorg, werd opgenomen bij een zorginstelling, vroeg die instelling de kantonrechter om bewind. Bij bewind beheert een bewindvoerder het vermogen van iemand die dat zelf niet kan. De kantonrechter stelde het bewind in en benoemde FHV Castricum B.V. tot bewindvoerder.
De man ging in hoger beroep bij het Gerechtshof Amsterdam. Hij voerde aan dat de situatie waarin hij onder druk werd gezet er niet meer is. Hij woont niet meer bij zijn moeder en zus, heeft geen contact met hen en gaat er niet naar terug. Binnen afzienbare tijd verhuist hij naar een beschermde woonvorm. Schulden of uitgeleend geld waren er volgens hem niet. Hij vond dat hij zijn geldzaken zelf kan regelen.
De bewindvoerder vertelde op zitting dat de man vóór het bewind een lege bankrekening had, een creditcardschuld tot het maximum van € 1.000 en hoge kosten voor openbaar vervoer. Nu krijgt hij € 143 leefgeld per week en gaat het volgens de bewindvoerder goed: er zijn geen schulden en hij heeft ongeveer € 4.000 gespaard voor de inrichting van zijn nieuwe woning. Toch twijfelde de bewindvoerder of de man zonder bewind overzicht houdt, mede omdat hij is gediagnosticeerd met autisme en een lager IQ dan gemiddeld heeft. De bewindvoerder wilde eerst een zelfredzaamheidstraject starten om te zien of en wanneer hij het zelf kan.
Het hof oordeelt dat er geen grond voor bewind was, niet toen de kantonrechter besliste en ook nu niet. Een bewind vanwege iemands geestelijke toestand kan alleen als die toestand ertoe leidt dat hij zijn vermogensrechtelijke belangen niet behoorlijk kan behartigen. Dat is hier niet vastgesteld. Wel is bij de man een autismespectrumstoornis vastgesteld en is mogelijk sprake van een verstandelijke beperking. Maar er is geen of onvoldoende medische informatie waaruit volgt dat zijn toestand de geldzorgen veroorzaakte. De problemen lijken vooral voort te komen uit de druk van zijn moeder en zus, en die oorzaak was al weggenomen door de opname vanaf 2 september 2025. Het verzoekschrift van de instelling noemde bovendien alleen dat hij onder druk geld had overgemaakt en dat de instelling hem wilde beschermen tegen verkeerde keuzes. Daaruit volgt volgens het hof geen verband met zijn geestelijke toestand. Op de zitting liet de man bovendien zien dat hij zijn inkomsten en uitgaven kent en zijn financiën zelf bijhoudt via het online portaal van de bewindvoerder.
Het hof wijst erop dat beschermingsmaatregelen niet dieper in het recht op zelfbeschikking mogen ingrijpen dan strikt nodig is, en dat een minder zware maatregel voorrang heeft. De man kan wel baat hebben bij hulp, bijvoorbeeld van een budgetcoach, en heeft laten zien dat hij zich zo nodig laat bijstaan. De begeleiding van zijn woonvoorziening kan hem daarbij helpen. Een zelfredzaamheidstraject binnen een bewind is omdat het bewind vervalt niet meer aan de orde.
Het hof vernietigt de beschikking van de kantonrechter. De taak van de bewindvoerder eindigt daarmee de dag na de uitspraak. De bewindvoerder moet binnen twee maanden de eindrekening en verantwoording afleggen aan de man en een exemplaar bij het bewindsbureau van de rechtbank Noord-Holland, locatie Alkmaar, indienen. De handelingen die de bewindvoerder tot nu toe heeft verricht blijven geldig. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof laat moeder alleen gezag houden over zoon: vader in Turkije en doodsbedreigingen Een jongen van 8 groeit op bij zijn moeder in Nederland, terwijl zijn vader in Turkije woont. De moeder zegt dat de vader haar meermalen met de dood heeft bedreigd, per telefoon en per e-mail. Veilig Thuis raakte erbij betrokken. Op aanraden van de politie staakte zij het contact met hem. Sinds eind november 2025 is zij in behandeling voor angst- en traumagerelateerde klachten.
Bij de echtscheiding ondertekenden de ouders in oktober 2025 een convenant. Daarin staat dat het gezamenlijk gezag eindigt en dat de moeder alleen het gezag krijgt. De vader tekende ook een referteverklaring, waarmee hij zich niet verzette tegen het verzoek van de moeder om het gezag te beëindigen. De rechtbank Amsterdam beëindigde het gezamenlijk gezag daarna in de echtscheidingsbeschikking.
De vader ging in hoger beroep en wilde het gezamenlijk gezag terug. Hij voerde aan dat hij het Nederlands onvoldoende beheerst en geen eigen advocaat had. Daardoor zou hij niet hebben begrepen dat hij afstand deed van het gezag. Verder vond hij dat de rechtbank niet had uitgelegd waarom gezamenlijk gezag onmogelijk is, en dat hij ten onrechte niet was gehoord. Hij belt zijn zoon dagelijks en wil betrokken blijven. De beëindiging van het gezag noemde hij een onevenredige inbreuk op de band met zijn zoon.
De moeder vroeg het hof de vader niet-ontvankelijk te verklaren, omdat hij met het convenant had ingestemd. Het hof wees dat af. Wie in eerste aanleg met een beslissing instemde, kan volgens de Hoge Raad toch belang hebben bij hoger beroep. Bovendien staat de beëindiging van het gezag niet ter vrije beschikking van partijen: de rechter moet die uitspreken. Wat de vader heeft ondertekend, speelt hooguit mee bij de inhoudelijke beoordeling.
Op dat punt gaf het hof de moeder gelijk. Gezamenlijk gezag is het uitgangspunt, en slechte communicatie tussen ouders is niet genoeg om het te beëindigen. Ouders moeten wel in staat zijn om belangrijke beslissingen samen te nemen, zonder dat het kind klem raakt tussen hen. Dat is hier niet het geval. De verhouding is ernstig verstoord en er is geen rechtstreeks contact. De ouders wonen in verschillende landen, waardoor hulpverlening om de communicatie te verbeteren nauwelijks haalbaar is. Van de moeder kan niet worden gevergd dat zij over belangrijke beslissingen met de vader overlegt. Dat geeft haar veel stress, en zij moet beschikbaar zijn voor haar zoon. Dat de ouders elkaar nog per e-mail kunnen bereiken, vond het hof onvoldoende. De moeder doet de dagelijkse verzorging en regelt school en medische zaken. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde ook om de beschikking te bekrachtigen.
Het beroep van de vader op artikel 6 EVRM, het recht op een eerlijk proces, slaagde niet. Het hof liet in het midden of hij bij het tekenen voldoende was geïnformeerd. Dat de rechtbank hem niet hoorde, is in hoger beroep hersteld, want daar kon hij zijn standpunt toelichten. Het hof benadrukt dat de vader betrokken moet blijven bij het leven van zijn zoon. De moeder moet hem blijven informeren, zoals in het convenant is afgesproken, en de vader moet zijn betrokkenheid respectvol en zonder bedreigingen vormgeven.
Het hof bekrachtigde de beschikking van de rechtbank over het gezag. De moeder houdt daarmee alleen het gezag over haar zoon.
Gerechtshof Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht