Rechtbank kent Groningse verhuurder € 2.357,65 extra toe voor mijnbouwschade, rest van beroep ongegrond Een agrarisch perceel met woning in het Groningerveld heeft schade opgelopen door gaswinning. De eigenaar en verhuurder, Aagem Holding uit Dalfsen, vroeg in december 2020 om vergoeding van fysieke schade aan de gebouwen. Over de hoogte van die vergoeding liep het geschil dat de rechtbank Noord-Nederland nu heeft beslist.
Het Instituut Mijnbouwschade Groningen kende met een besluit van 15 maart 2024 een vergoeding van € 73.066,50 toe, inclusief wettelijke rente, een overlastvergoeding van € 1.200 en een thuisblijfvergoeding van € 1.100. Na bezwaar volgde op 19 februari 2025 een aanvullende vergoeding van € 31.813,42. Aagem vond ook dat nog te laag en ging in beroep tegen dat besluit op bezwaar. Een regiezitting vond plaats op 2 juli 2025 en de rechtbank behandelde het beroep op 28 september 2026, met een deskundige van het Instituut erbij. Twee deelgeschillen, over de drainage en over nieuwe schade aan de mestkelder, zijn buiten deze procedure gehouden en worden apart behandeld.
De resterende punten gingen over de badkamer, de cv-ketelruimte en de betonpaden, plus twee facturen van een adviesbureau. Het Instituut rekent met een vast calculatiemodel, dat de Raad van State eerder heeft goedgekeurd. De rechtbank toetst of dat model juist is toegepast en of er reden is om ervan af te wijken.
Voor de badkamer wilde Aagem dat de hele ruimte opnieuw werd gevoegd. De deskundige van het Instituut vond plaatselijk herstel genoeg. Wel bleek in de begroting een post te ontbreken, waarvoor het Instituut zelf € 14 extra voorstelde. De rechtbank kent dat bedrag toe, met wettelijke rente vanaf 29 december 2020. Dat is gewone wettelijke rente en niet de handelsrente die Aagem bepleitte, omdat er geen handelsovereenkomst in het spel is. Een enkele stelling dat de hele badkamer gevoegd moet worden, is volgens de rechtbank te weinig om aan de herstelmethode te twijfelen.
In de cv-ketelruimte had Aagem een offerte van € 4.032,50 overgelegd, terwijl het Instituut € 1.623,24 vergoedde. Het gaat om een scheur in de hoek van twee wanden, en daarvoor hoeven niet alle installaties gedemonteerd te worden. Alleen het boilervat met leidingwerk moet tijdelijk los, en die post zit al in het bedrag. Een offerte alleen is volgens de rechtbank onvoldoende, omdat daarin niet staat waarom de geadviseerde methode niet volstaat.
Bij de betonpaden had het Instituut na bezwaar een aanvullend bedrag van € 7.526,43 toegekend voor het opruwen van 615 m² erfverharding en 23 m³ beton. Aagem had tot 1 oktober 2025 de tijd gekregen om een contra-expertise in te dienen, maar meldde in november 2025 dat zo'n berekening heel moeilijk te maken was. De deskundige van het Instituut wees bovendien op een goedkoper alternatief met slem-asfalt. De rechtbank vindt niet aannemelijk gemaakt dat de herstelmethode tekortschiet. Het verzoek om de schade in natura te laten herstellen wijst zij ook af: schade wordt in de regel in geld vergoed, en Aagem had er tijdens de bezwaarfase niet om gevraagd.
Over de btw was het Instituut zelf eerlijk. Het bracht op zitting naar voren dat over de aanvullende vergoeding € 2.343,65 aan btw onvoldoende was doorgerekend, en vroeg de rechtbank dat bedrag toe te kennen. Dat doet de rechtbank. De twee facturen van het adviesbureau komen niet voor vergoeding in aanmerking: de ene hoort bij een ander, afgerond dossier, en bij de andere is niet duidelijk gemaakt waarom de kosten zijn gemaakt.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, maar alleen voor de badkamerpost en de btw. Zij vernietigt het besluit op bezwaar voor dat deel en bepaalt zelf dat Aagem een nadere vergoeding van € 2.357,65 krijgt (€ 14 plus € 2.343,65), te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 29 december 2020 tot de dag van betaling. Het besluit blijft voor het overige in stand. Griffierecht is niet geheven en een proceskostenvergoeding is niet gevraagd.
Rechtbank Noord-Nederland · 22 oktober 2026
Bestuursrecht Raad van State herstelt weigering van drive-thru's bij wegrestaurants in Lelystad, anders dan de rechtbank Een exploitant van twee wegrestaurants op de verzorgingsplaatsen De Aalscholver en De Lepelaar in Lelystad wilde bij beide restaurants een drive-thru openen, met een eigen in- en uitrit en parkeerplaatsen. Daarvoor is een vergunning van de minister van Infrastructuur en Waterstaat nodig op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken (Wbr). De minister weigerde die in december 2021 en bleef daarbij na bezwaar in juli 2022. Hij vond dat de drive-thru's geen uitbreiding van het wegrestaurant zijn maar aanvullende voorzieningen. Die zijn volgens zijn beleid, de Kennisgeving Voorzieningenbeleid op verzorgingsplaatsen langs rijkswegen, alleen toegestaan onder strikte voorwaarden. Zo mag er geen nieuwe infrastructuur voor nodig zijn en gaat de voorziening niet ten koste van bestaand groen.
De rechtbank Midden-Nederland oordeelde in januari 2024 in een tussenuitspraak dat de minister de aanvragen ten onrechte als aanvullende voorziening had beoordeeld, omdat een drive-thru gewoon restauratieve diensten biedt en het restaurant daardoor zijn functie niet verliest. Na een nieuwe motivering van de minister vernietigde de rechtbank in april 2024 de besluiten. Zowel de minister als de exploitant ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De minister legde ook een nieuw besluit van 6 september 2024 voor. Fastned, die op de plaatsen een laadpunt heeft, werd gehoord.
De Afdeling geeft de minister gelijk. Volgens de Kennisgeving zijn alleen een benzinestation, een laadstation, een servicestation en een wegrestaurant basisvoorzieningen. De vraag is niet of het bestaande restaurant zijn functie verliest, maar hoe de drive-thru zelf moet worden gekwalificeerd. Een wegrestaurant biedt uitgebreide restauratieve diensten, met eigen tafels en stoelen en gerechten waar mensen de tijd voor nemen. Een drive-thru biedt beperkte diensten, gericht op snelle doorloop en consumptie elders. In de aanvragen is geen ruimte met tafels en stoelen gevraagd, en de drive-thru's liggen op afstand van de restaurants met een eigen in- en uitrit, afgifteloket en parkeerplaatsen. De minister mocht ze dus als aanvullende voorziening beoordelen.
Daarna toetst de Afdeling zelf de overige bezwaren van de exploitant. Omdat een in- en uitrit moet worden aangelegd, is nieuwe infrastructuur aangevraagd. De minister mocht oordelen dat het doelmatig en veilig gebruik van de verzorgingsplaatsen dan niet is verzekerd: er komen meerdere wegen bij elkaar, dat doet afbreuk aan de rust en overzichtelijkheid, en er zijn al veel voorzieningen. Dat de verkeersveiligheid zelf niet in geding is, doet daar niet aan af, want het criterium omvat meer. Bij De Aalscholver moet bovendien een substantieel stuk groen wijken zonder concreet voorstel tot compensatie. De beroepen op het gelijkheidsbeginsel en op het vertrouwensbeginsel, op grond van een telefonische mededeling dat de vergunningen eraan kwamen, slagen niet, mede omdat de e-mail daarover door de exploitant zelf is opgesteld. Omdat de aanvragen voor de Omgevingswet zijn ingediend, geldt de oude Wbr.
De Afdeling verklaart het hoger beroep van de minister gegrond en dat van de exploitant ongegrond. Zij vernietigt de tussenuitspraak en de einduitspraak van de rechtbank en verklaart het beroep van de exploitant tegen de besluiten van 28 juli 2022 ongegrond, zodat de weigeringen van de vergunningen voor de drive-thru's in stand blijven. Het besluit van 6 september 2024 vernietigt de Afdeling omdat de grondslag eraan is ontvallen. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 21 oktober 2026
Bestuursrecht Verkoper moet € 55.658 betalen voor vochtige buitenmuren van verkochte woning in Limburg Een woning in Limburg die als permanente woonruimte werd verkocht, bleek na de levering last te hebben van optrekkend en doorslaand vocht in de buitenmuren. De kopers troffen na de overdracht op 1 augustus 2023 vochtproblemen aan en lieten de woning onderzoeken. Ze eisten van de verkoper vergoeding van de herstelkosten van de muren, en daarnaast ook van gebreken aan het riool, het dak en de schoorstenen. Daarnaast vroegen ze om vergoeding van de kosten van onderzoek en van het beslag dat ze op het vermogen van de verkoper hadden gelegd.
Om te beoordelen welke gebreken er al waren bij de levering, liet de rechtbank een deskundige onderzoek doen. Die concludeerde dat de vochtproblemen in de buitenmuren er al waren op 1 augustus 2023. Ze wees onder meer op het rapport van een vochttechnisch bedrijf van 31 augustus 2023, dat zouten in de muren vond. Zulke zouten ontstaan alleen na jarenlange vochtbelasting. Daarmee viel ook het verweer van de verkoper weg dat de schade zou komen door een forse regenbui in augustus 2023.
Volgens de deskundige kan het leven in een vochtige woning met gebrekkige ventilatie gezondheidsschade opleveren. De woning werd er minder goed verwarmbaar van en het woongenot nam af. De rechtbank oordeelde dat de woning daarom niet geschikt was voor het toegezegde gebruik als woonruimte. Dat er geen constructief gevaar was, veranderde daar niets aan. De verkoper had als eigenschap toegezegd dat de woning bewoond kon worden, en die eigenschap ontbrak.
De verkoper voerde aan dat het herstel een verbetering was, omdat de herstelwerkzaamheden een spouwindekking omvatten die er eerder niet was. Ze beriep zich ook op de afgesproken aftrek 'nieuw-voor-oud'. De rechtbank volgde dat niet. Beslissend is wat de kopers op grond van de overeenkomst mochten verwachten: buitengevels die geen vocht doorlaten in een mate die wonen onmogelijk maakt. De herstelkosten dienen alleen om die eigenschap alsnog te krijgen en zijn geen bijkomende verbetering. De deskundige begrootte de kosten op € 46.720,41 voor de constructie van de buitenmuren en € 8.938,00 voor het gevelschilderwerk, samen € 55.658,41. Een nadere specificatie van de deskundige vond de rechtbank niet nodig, omdat de verkoper daar niet eerder om had gevraagd.
Verder vroeg de verkoper de rechtbank terug te komen op een eerder oordeel dat de kopers niet verplicht waren om vóór de koop een bouwkundige keuring te laten doen. De deskundige had gezegd dat zo'n keuring verstandig was geweest, ook omdat een deel van de woning eerst een vakantiehuisje was. De rechtbank bleef bij haar oordeel. De woning was te koop gezet en verkocht als woning voor permanente bewoning, dus de kopers hadden geen reden om aan de geschiktheid te twijfelen.
De andere gebreken wees de rechtbank af. Het riool was weliswaar al bij de levering in slechte staat, maar niet vast te stellen was dat dit het wonen in de weg stond. Bij het dak kon de deskundige de omvang van de gebreken op het moment van levering niet vaststellen, en van een onveilige dakconstructie was geen sprake. Bij de schoorstenen kon niet worden vastgesteld dat het gebrek er al bij levering was. Volgens de rechtbank rust het risico dat dit achteraf niet meer vast te stellen is bij de kopers. Dat de verkoper een uitnodiging om na de levering te komen kijken afsloeg, verandert dat niet. De kopers grepen bovendien niet de kans om aanvullend bewijs te leveren.
Ook de nevenvorderingen werden maar gedeeltelijk toegewezen. De kosten van het onderzoek door de expertiseorganisatie, € 3.569,50, kwamen voor een derde voor rekening van de verkoper, omdat het rapport ongeveer voor een derde over de buitenmuren gaat. Dat is € 1.189,83. De kosten van het onderzoek naar het riool wees de rechtbank af, net als de buitengerechtelijke incassokosten, omdat de kopers de wettelijk verplichte aanmaning niet hadden overgelegd. De beslagkosten van € 2.505,89 kwamen wel voor rekening van de verkoper.
De rechtbank veroordeelt de verkoper tot betaling van € 55.658,41 aan herstelkosten, met wettelijke rente vanaf 19 september 2024, € 1.189,83 aan onderzoekskosten en € 2.505,89 aan beslagkosten. De proceskosten worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten. De verkoper moet wel de helft van de kosten van de deskundige vergoeden, € 2.064,57.
Rechtbank Limburg · 21 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank: verkopers moeten kopers schadevergoeden voor gebreken aan huis; deskundige bepaalt rest Een gezin kocht in augustus 2024 een in eigen beheer gebouwd huis voor € 710.000. Kort na de verhuizing in december 2024 bleek het huis volgens de kopers niet warm te worden en bevatte het meerdere technische gebreken. De verkopers wezen aansprakelijkheid van de hand. De kopers vorderden ruim € 90.000 aan herstelkosten en daarnaast de kosten van door hen ingeschakelde deskundigen. De verkopers voerden verweer en vroegen verrekening met een eigen vordering van € 10.000 voor werk dat zij na de koop in het huis van de kopers hadden verricht.
De rechtbank begint met de uitleg van de koopovereenkomst. Daarin staat dat kopers het huis nemen zoals het is, behalve bij gebreken die een normaal gebruik als woonhuis belemmeren en die de kopers niet konden kennen. De rechtbank leest die afspraak ruimer dan de verkopers: een bijna nieuw huis moet meer bieden dan enkel veilig bewoonbaar zijn. Tegelijk is niet iedere kleine afwijking van het Bouwbesluit meteen een gebrek. Gebreken die op de brochurefoto's of bij de bezichtiging zichtbaar waren, komen voor rekening van de kopers. Dat geldt voor het ontbreken van een hek bij de lift in de garage, de afstand tussen de spijlen van de balustrade en de open kanten van de trappen. Kopers hoefden geen bouwkundige keuring te laten doen. De verkopers hadden bovendien zelf moeten vertellen wat zij wisten, omdat zij nauw bij de bouw waren betrokken.
Voor de volgende punten wijst de rechtbank schadevergoeding toe, op basis van de rapporten van de deskundigen:
- Meterkast: onveilig aangelegd, schade geschat op € 3.588,40.
- Kruipruimte: losse draden en een wandcontactdoos op de grond, € 400.
- Riool op zolder: ontluchting naar buiten ontbrak, € 500.
- Wasbak in het toilet: niet aangesloten op het riool, € 300.
- Boiler: sifon ontbrak, € 242,30.
- Waterleiding: te lange 'dode einden', € 300.
De kosten van de twee deskundigen van de kopers, € 5.511,55, komen ook voor rekening van de verkopers.
Bij de warmtepomp en de warmteterugwinning (WTW) komt de rechtbank niet tot een bedrag. De warmtepomp heeft op zichzelf voldoende capaciteit, maar is slecht geïnstalleerd: de leidingen zijn te dun en niet geïsoleerd, er is geen buffervat en de circulatiepomp hangt niet goed. De WTW-unit voldoet niet, omdat er geen condensafvoer is en de capaciteit te klein is. De offerte voor de WTW bestond in twee versies met sterk uiteenlopende prijzen (€ 8.015,48 tegenover € 22.305,26), wat de kopers niet hebben verklaard. De rechtbank wil daarom een onafhankelijke deskundige, ing. S.H. IJpma van HIJ5 Installatie Adviseurs uit Heerenveen, laten berekenen wat herstel van de warmtepomp en vervanging van de WTW kosten. De kopers moeten het voorschot van € 6.532,19 betalen.
Afgewezen zijn de vorderingen voor de lift (de offerte ging over het plaatsen van een keldertrap, niet over reparatie), de balustrade, de trappen, het noodherstel van het riool, de boiler zelf, de overige gestelde gebreken, het overleggen van documenten en de indexering van bedragen. Ook de subsidiaire grondslagen, gedeeltelijke ontbinding en dwaling, werken niet.
De verkopers hebben wel een vordering van € 10.000 voor het verrichte werk. De kopers stelden dat zij daarvan al € 5.000 hadden betaald, maar de bankomschrijving ('overname lampen jacuzzi') sprak dat tegen. De rechtbank overweegt dat het opzettelijk opnemen van een onjuiste omschrijving kan leiden tot een slechtere bewijspositie. Dit bedrag wordt verrekend met de schadevergoeding. Omdat die verrekening slaagt, komt de rechtbank niet toe aan de voorwaardelijke tegenvordering.
Het is een tussenvonnis. De rechtbank houdt de eindbeslissing aan, inclusief de proceskosten. De zaak staat op 18 november 2026 weer op de rol, zodat partijen kunnen reageren op de voorgestelde deskundige en de vragen. Het totaal van de al toegewezen schadeposten is € 5.330,70, vermeerderd met de deskundigenkosten, de nog vast te stellen bedragen voor warmtepomp en WTW en wettelijke rente, en verminderd met de verrekende € 10.000.
Rechtbank Overijssel · 14 oktober 2026
Civiel Recht Rechter staat verkoop van 34 percelen aan Provincie-bedrijf toe De Provincie Limburg wil 34 percelen grond van bijna 63 hectare verkopen aan de Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. (GEC). Het gaat om grond in het glastuinbouwgebied Californië II in Horst aan de Maas, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Klavertje 4 bij Venlo. Een aardbeientelende onderneming uit de regio wilde die grond zelf kopen en trok naar de kortgedingrechter om de verkoop te stoppen. Zij wilde dat de Provincie alsnog een openbare selectieprocedure zou houden waarin ook andere gegadigden kunnen meedingen.
De zaak draait om de zogenoemde Didam-arresten van de Hoge Raad. Daarin staat dat een overheid die grond wil verkopen in beginsel ruimte moet bieden aan meerdere gegadigden, tenzij op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria maar één serieuze gegadigde in aanmerking komt. De Provincie had daarom op 24 juni 2026 in het Provinciaal Blad aangekondigd dat zij van plan was aan GEC te verkopen, met een uitleg waarom GEC de enige serieuze gegadigde zou zijn. Andere partijen kregen twintig dagen om daartegen naar de rechter te stappen.
De Provincie wees op een overeenkomst uit 2011 met GEC. Daarin is afgesproken dat de Provincie gronden voor Californië II op verzoek van GEC koopt en later aan GEC doorlevert, waarna GEC de grond bouwrijp maakt en doorverkoopt aan bedrijven. GEC is zelf een publiek-private samenwerking waarin onder meer de Provincie, het ministerie van Economische Zaken en meerdere gemeenten aandeelhouder zijn. Het bedrijf is speciaal opgericht om dit gebied te ontwikkelen. De eisende onderneming vond dat dit geen objectieve criteria zijn en dat ook in 2011 al de gelijkheid van gegadigden gold. GEC en de Provincie stelden dat de eiser in 2011 nog niet bestond en dat GEC met de overeenkomst en eerdere investeringen de enige serieuze gegadigde is.
De voorzieningenrechter volgt de Provincie en GEC. Volgens de rechter is GEC een projectvehikel dat bestaat om Californië II uit te voeren en te financieren. De afspraken uit 2011 zijn feitelijk een financieringsconstructie om dat publieke doel mogelijk te maken. GEC heeft bovendien de grondpositie, de benodigde vergunningen en de financiële verplichtingen en risico's die andere gegadigden niet hebben. Daarmee is de positie van de eiser niet gelijkwaardig aan die van GEC. Uitgifte aan een andere partij zou de financieringsconstructie doorkruisen en het publieke doel in gevaar brengen. De rechter vindt de kennisgeving weliswaar summier, maar voldoende duidelijk en toetsbaar: de eiser kon zijn bezwaren in dit kort geding naar voren brengen, en daar draait het bij de Didam-regels om.
Ook GEC had als tussenkomende partij vorderingen ingesteld: zij wilde de Provincie laten gebieden de verkoop door te zetten. Die vorderingen wijst de rechter af wegens gebrek aan belang, omdat tussen GEC en de Provincie niet in geschil is dat de verkoop er komt. Het vragen om afwijzing van de vorderingen van de eiser ziet de rechter als verweer en niet als zelfstandige vordering.
De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de eisende onderneming af en veroordeelt haar in de proceskosten van de Provincie van € 2.101, plus wettelijke rente als ze niet binnen veertien dagen betaalt. GEC wordt eveneens in de proceskosten veroordeeld, maar die zijn begroot op nihil. De Provincie mag de verkoop aan GEC doorzetten.
Rechtbank Limburg · 19 oktober 2026
Civiel Recht; Goederenrecht