Beroepen tegen opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in Beuningen ongegrond verklaard In een voormalig kantoorpand op het bedrijventerrein Schoenaker in Beuningen mag het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) voor tien jaar maximaal 55 alleenstaande minderjarige vreemdelingen opvangen. De gemeente Beuningen verleende daarvoor in maart 2026 een omgevingsvergunning. Omwonenden en een bedrijf (P3B Onroerend Goed B.V.) stapten naar de rechter omdat zij het daar niet mee eens waren.
Het kantoorgebouw staat op een perceel met de bestemming 'Kantoor', waarbinnen een asielopvang niet is toegestaan. De gemeente verleende daarom een vergunning om van het omgevingsplan af te wijken. Kern van de procedure was de vraag of het college daarvoor voldoende heeft gemotiveerd dat de opvang past bij een zogenoemde 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties', de wettelijke maatstaf waaraan zo'n afwijking moet voldoen.
Eigers voerden een reeks bezwaren aan. Zij vonden dat de sociale veiligheid onvoldoende was geborgd in de vergunningsvoorschriften, omdat veel maatregelen alleen in werkafspraken met het COA waren vastgelegd en niet publiekrechtelijk afdwingbaar zijn voor omwonenden. De rechtbank volgde dit betoog niet. De vergunning schrijft voor dat er 24 uur per dag beveiliging en hulpverleners aanwezig zijn, dat er een omwonendenoverleg wordt voortgezet, dat er een bedrijfsnoodplan is en dat omwonenden overlast kunnen melden. Verdergaande eisen, zoals een apart veiligheidsplan of gedetailleerde voorschriften over begeleiding van jongeren, zijn volgens de rechtbank te gedetailleerd voor een ruimtelijke vergunning en bovendien moeilijk handhaafbaar.
Over flora en fauna stelden eisers dat onzekerheid bestond over vleermuizen in het pand. De rechtbank stelde vast dat er wel degelijk nader onderzoek was gedaan: ecologen hadden op vijf momenten gekeken en twee verblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis aangetroffen. De ruimtelijke onderbouwing bevatte een verschrijving waardoor het leek alsof de uitkomsten nog niet bekend waren, maar die uitkomsten waren al verwerkt in hetzelfde document. Een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit is alleen nodig als de buitengevel wordt verbouwd, en dat staat niet in de plannen. De beroepsgrond slaagde niet.
Eisers bepleitten ook dat de gemeente alternatieven had moeten onderzoeken, zoals een locatie aan de Van Heemstraweg of een voormalig zorgcentrum in Winssen. De rechtbank wees dit af: zolang het project op de aangevraagde locatie zelf aanvaardbaar is, hoeft een gemeente alleen van een alternatief uit te gaan als dat een gelijkwaardig resultaat oplevert met duidelijk minder bezwaren. Aan die lat voldeden de aangedragen locaties niet: de Van Heemstraweg-locatie is niet in gemeentebezit en heeft geen leegstaand gebouw, en het zorgcentrum in Winssen is pas vanaf medio 2027 mogelijk beschikbaar.
Eén van de eisers, een bedrijf op afstand van de locatie, voerde aan dat de geluidbelasting en stikstofnormen werden overschreden en dat spuitzoneafstanden niet werden gehaald. De rechtbank liet deze bezwaren buiten beschouwing: de regels waarop een beroep werd gedaan, strekken ter bescherming van de minderjarige bewoners van de opvang zelf, niet van omringende bedrijven. Een partij kan in een bestuursrechtelijke procedure alleen met succes een beroep doen op regels die zijn eigen belangen beschermen.
De rechtbank verklaarde beide beroepen ongegrond. De omgevingsvergunning voor de opvanglocatie in Beuningen blijft daarmee in stand. Eisers krijgen het griffierecht niet terug en ontvangen geen vergoeding van hun proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 15 oktober 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechter vernietigt afwijzing verblijfsvergunning van Marokkaanse man Een man met de Marokkaanse nationaliteit vroeg een EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen aan, een status voor mensen die al vijf jaar onafgebroken rechtmatig in Nederland verblijven. De minister van Asiel en Migratie wees die aanvraag af omdat er volgens de minister een gat zat in zijn verblijfsrecht. De rechtbank Den Haag vernietigde die afwijzing.
De man had eerder een verblijfsvergunning om bij zijn destijds partner en haar dochter te wonen. Toen bleek dat hij niet de biologische vader van het kind was, trok de minister die vergunning met terugwerkende kracht in vanaf 20 oktober 2023. Kort daarna, op 21 november 2023, vroeg de man de EU-verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen aan. Volgens de minister zat er precies in die tussenliggende periode een gat van ruim een maand waarin de man geen rechtmatig verblijf had, waardoor hij niet voldeed aan de eis van vijf jaar onafgebroken verblijf.
De man voerde aan dat hij in die periode wel degelijk een zogenoemd formeel beperkt verblijfsrecht had, een tussenvorm van verblijfsrecht die volgens de regels niet als onderbreking telt. Hij verwees daarbij naar eerdere uitspraken waarin vergelijkbare situaties wel als formeel beperkt verblijfsrecht werden aangemerkt. De rechtbank volgde de man op dit specifieke punt niet: onder verwijzing naar een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde de rechtbank dat een verblijfsgat dat ontstaat door intrekking van een vergunning met terugwerkende kracht, niet geldt als formeel beperkt verblijfsrecht.
Toch kreeg de man op andere punten gelijk. Tijdens de zitting bleek dat de minister zijn eigen standpunt had bijgesteld: eerst ging de minister uit van een verblijfsgat van meer dan een jaar, later beperkte de minister dat tot ruim een maand, zonder dat in het besluit zelf goed te verklaren. Ook liet de minister een deel van de eerdere motivering vallen over de uitleg van het beleid, weer zonder uitleg waarom dat gewijzigd standpunt terecht was.
Daarnaast deed de man een beroep op het gelijkheidsbeginsel: in een aantal vergelijkbare zaken uit het verleden had de minister wel een formeel beperkt verblijfsrecht aangenomen bij een verblijfsgat door terugwerkende intrekking. De minister stelde dat dit ambtelijke vergissingen waren geweest, maar kon niet goed uitleggen waarom de eigen aanpak sindsdien blijvend was gewijzigd. De rechtbank oordeelde dat de minister zo onvoldoende had gemotiveerd waarom de zaak van de man anders behandeld mocht worden dan die eerdere gevallen.
Tot slot had de minister de man niet gehoord voordat het bezwaar kennelijk ongegrond werd verklaard, terwijl daarvoor volgens de rechtbank geen goede reden bestond. De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het besluit van 31 juli 2025 wegens de motiverings- en zorgvuldigheidsgebreken en droeg de minister op opnieuw op het bezwaar te beslissen. De minister moet de man € 3.736 aan proceskosten vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Rechter vernietigt besluit om asielzoeker over te dragen aan Italië Een Russische man die op 18 juni 2026 op Schiphol asiel aanvroeg, hoeft voorlopig niet naar Italië te worden overgedragen. De rechtbank Den Haag, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, oordeelt dat de minister van Asiel en Migratie onvoldoende heeft aangetoond dat Italië zijn asielzoekers weer op een behoorlijke manier opvangt.
De man kwam per vliegtuig vanuit Jerevan in Armenië aan en werd na zijn asielaanvraag in bewaring gesteld in het Justitieel Complex Schiphol, op grond van artikel 6 van de Vreemdelingenwet 2000. Op 6 augustus 2026 verving de minister die maatregel door een lichtere vorm van toezicht. Uit onderzoek in het Europese visasysteem EU-Vis bleek dat Italië de man eerder een inreisvisum had verleend, geldig van 15 juni tot 1 juli 2026. Daarom vroeg de minister Italië om de behandeling van de asielaanvraag over te nemen, een verzoek dat Italië op 2 juli 2026 accepteerde. Op 3 juli 2026 besloot de minister de aanvraag daarom niet in Nederland te behandelen en de man over te dragen aan Italië.
De man verzette zich tegen die overdracht. Hij stelde dat de opvang van asielzoekers in Italië nog altijd tekortschiet en dat overdracht hem blootstelt aan een onmenselijke of vernederende behandeling, in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Die vrees is niet nieuw: sinds Italië in december 2022 in een zogeheten 'circular letter' liet weten overdrachten tijdelijk op te schorten wegens plaatsgebrek in de opvang, oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in 2023 al dat Nederland niet zonder meer op de Italiaanse opvang mag vertrouwen.
De minister voerde aan dat de situatie inmiddels is veranderd. Sinds het Asiel- en Migratiepact op 12 juni 2026 van toepassing werd, zouden Nederland en Italië nieuwe afspraken hebben gemaakt: de Nederlandse en de Italiaanse minister spraken in juni 2026 een 'declaration of intent' af waarin beide landen beloven de samenwerking op migratiegebied te versterken, en Italië zou hebben toegezegd voldoende opvang te bieden aan mensen die worden teruggestuurd.
De rechtbank gaat daar niet in mee. De 'declaration of intent' bevat volgens de rechtbank geen concrete afspraken over overdrachten of opvangcapaciteit, en een document met dergelijke afspraken ontbreekt. Bovendien blijkt uit het meest recente rapport van de organisatie AIDA dat Italië nog altijd geen plekken reserveert voor mensen die op grond van de Europese asielregels worden teruggestuurd. Ook een rapport van de Europese Commissie van juli 2026 werkt in het nadeel van de minister: in de eerste drie weken na de invoering van het migratiepact accepteerde Italië weliswaar twaalf overdrachtsverzoeken van andere lidstaten, maar voerde het geen enkele daadwerkelijke overdracht uit. Dat er op 19 augustus 2026 wel één man succesvol aan Italië is overgedragen, verandert dat beeld niet: de minister kon niet toelichten waarom die overdracht wel lukte, terwijl er ook in eerdere jaren af en toe uitzonderingen op de opschorting voorkwamen.
De rechtbank stelt vast dat de opvangproblemen die Italië zelf eind 2022 aanvoerde, nog altijd actueel zijn en dat de minister onvoldoende bewijs heeft geleverd dat overdrachten weer veilig kunnen plaatsvinden. Zij benadrukt daarbij dat de situatie op een later moment wel kan zijn veranderd, maar dat daarvoor nu de aanknopingspunten ontbreken. De rechtbank verklaart het beroep van de man gegrond en vernietigt het besluit van de minister om hem naar Italië over te dragen. De minister moet een nieuw besluit nemen over de asielaanvraag en moet de man € 1.868 aan proceskosten vergoeden.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht AG adviseert vernietiging straf in drugszaak wegens onbeantwoord verblijfsverweer Een man werd door het gerechtshof Den Haag veroordeeld voor het medeplegen van voorbereidingshandelingen onder de Opiumwet: het voorhanden hebben van voorwerpen en stoffen waarvan hij wist of ernstig moest vermoeden dat ze bestemd waren om harddrugs te vervaardigen. Het hof legde hem een taakstraf op van 180 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden met een proeftijd van 2 jaar.
Bij de strafzitting in hoger beroep voerde de advocaat van de man aan dat hij nog geen verblijfsrecht in Nederland heeft. Zijn eerste aanvraag voor een verblijfsvergunning was al afgewezen vanwege deze strafzaak, en in de lopende bezwaarprocedure wordt de uitkomst van de strafzaak afgewacht: met name of de rechter een voorwaardelijke of een onvoorwaardelijke straf oplegt. Bij een onvoorwaardelijke straf, zo betoogde de advocaat onder verwijzing naar het Vreemdelingenbesluit en de Vreemdelingencirculaire, is de kans zeer groot dat de man zijn verblijfsvergunning misloopt. Hij verzocht het hof daarom om een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen. Ook voerde de advocaat aan dat de redelijke termijn zowel in eerste aanleg als in hoger beroep was overschreden, wat tot strafvermindering zou moeten leiden.
Het hof overwoog dat de ernst van het feit in beginsel een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf rechtvaardigde, maar zag daarvan af omdat de behandeling in hoger beroep de redelijke termijn met ongeveer een jaar had overschreden en de man na de feiten niet meer met justitie in aanraking was gekomen. Het hof legde daarom, in lijn met de vordering van de advocaat-generaal bij het hof, een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf op naast een onvoorwaardelijke taakstraf van 180 uur. Op het specifieke verweer over de gevolgen van een onvoorwaardelijke straf voor de verblijfsvergunning ging het hof in zijn strafmotivering niet afzonderlijk in.
De man ging in cassatie met twee middelen. Het eerste middel klaagt dat het hof niet heeft gereageerd op het verweer over de verblijfsrechtelijke gevolgen van een onvoorwaardelijke straf, en evenmin op het verweer dat de redelijke termijn ook al in eerste aanleg was overschreden. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad, die in een conclusie schriftelijk advies geeft voordat de Hoge Raad zelf beslist, bespreekt eerst uitgebreid eerdere rechtspraak over vergelijkbare verweren. Daaruit blijkt dat een enkele, algemene verwijzing naar mogelijke gevolgen voor een verblijfsvergunning niet voldoende is om de rechter te verplichten daarop te reageren, maar dat een verweer dat specifiek verwijst naar de relevante vreemdelingrechtelijke bepalingen dat wel is. Volgens de advocaat-generaal heeft de advocaat van de man in dit geval, door te verwijzen naar concrete artikelen uit het Vreemdelingenbesluit en de Vreemdelingencirculaire en toe te lichten dat een onvoorwaardelijke straf de verblijfsvergunning vrijwel zeker in de weg zou staan, wel zo'n specifiek onderbouwd standpunt naar voren gebracht. Het hof had daarop moeten reageren toen het toch een onvoorwaardelijke taakstraf oplegde, en heeft dat niet gedaan. Dit deel van het middel slaagt volgens de advocaat-generaal.
Het onderdeel van het middel over de termijnoverschrijding in eerste aanleg faalt volgens de advocaat-generaal wel: de advocaat van de man had daarover destijds slechts gezegd dat er inmiddels drie jaar was verstreken, zonder dat te onderbouwen, terwijl die drie jaar ook precies overeenkomt met de duur van de procedure in hoger beroep. Het hof mocht dat daarom opvatten als een verweer dat alleen op het hoger beroep zag.
Het tweede middel, dat klaagt over overschrijding van de inzendtermijn in cassatie met 21 dagen, behoeft volgens de advocaat-generaal geen bespreking omdat het eerste middel al slaagt en tot vernietiging van de strafoplegging leidt.
De advocaat-generaal adviseert de Hoge Raad daarom om de uitspraak van het hof te vernietigen, maar uitsluitend voor zover het de strafoplegging betreft, en de zaak in zoverre terug te wijzen naar het gerechtshof Den Haag voor een nieuwe behandeling en beslissing over de straf.
Parket bij de Hoge Raad · 22 september 2026
Strafrecht Rechter geeft minister acht weken voor besluit over gezinshereniging Een vrouw diende op 29 mei 2024 een aanvraag in voor een machtiging tot voorlopig verblijf, een mvv, waarmee een familielid van iemand met een verblijfsvergunning naar Nederland kan komen voor gezinshereniging. Toen de minister van Asiel en Migratie na lange tijd nog steeds geen besluit had genomen, stapte zij naar de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Groningen, en stelde beroep in tegen dit uitblijven van een beslissing.
De wet bepaalt dat de minister in beginsel binnen negentig dagen na ontvangst van zo'n aanvraag moet beslissen. In dit geval had de minister die termijn al met drie maanden verlengd, maar ook die verlengde termijn was inmiddels verstreken. Nadat de termijn om was, vroeg de vrouw de minister nog om binnen twee weken alsnog te beslissen. Toen dat niet gebeurde, stelde zij beroep in bij de rechtbank.
De rechtbank had geen zitting nodig geacht, en omdat geen van beide partijen daarom vroeg, deed de rechtbank uitspraak zonder mondelinge behandeling. Ook kende de rechtbank de vrouw vrijstelling toe van het griffierecht, de kosten die normaal gesproken voor het voeren van een procedure moeten worden betaald.
De rechtbank stelt vast dat de beslistermijn inderdaad is overschreden en dat de vrouw op de juiste manier heeft aangedrongen op een besluit voordat zij naar de rechter stapte. Het beroep is daarom ontvankelijk en gegrond.
Bij het bepalen van een nieuwe termijn wijst de rechtbank op eerdere rechtspraak over dit soort zaken. Bij aanvragen voor gezinshereniging van familieleden van mensen met een asielvergunning is volgens vaste rechtspraak sprake van een bijzondere situatie, waarmee bij het vaststellen van een nieuwe termijn rekening moet worden gehouden. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft eerder al geoordeeld dat de termijnen die daarbij worden gehanteerd redelijk zijn. In deze zaak was het dossier mogelijk nog niet compleet: de minister moest de overgelegde documenten nog beoordelen, of overwoog een zogeheten herstelverzuim te sturen, een verzoek om aanvullende informatie of documenten. De rechtbank bepaalt daarom dat de minister binnen acht weken een besluit moet nemen. Besluit de minister binnen die acht weken echter tot nader onderzoek, dan krijgt hij in plaats daarvan twintig weken de tijd.
Om ervoor te zorgen dat de minister zich aan deze termijn houdt, legt de rechtbank een dwangsom op. Daarbij volgt de rechtbank een recente aanbeveling van het Landelijk Overleg Vakinhoud Bestuursrecht, het overlegorgaan van de bestuursrechtelijke afdelingen van de rechtbanken, die bedoeld is om dwangsommen in dit soort zaken tussen rechtbanken meer gelijk te trekken. De rechtbank bepaalt dat de minister € 50 per dag moet betalen voor elke dag dat hij de gestelde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het met een besluit gelijk te stellen niet tijdig nemen van een besluit en draagt de minister op binnen acht weken, of twintig weken bij nader onderzoek, alsnog een besluit te nemen op de mvv-aanvraag, op straffe van een dwangsom van € 50 per dag met een maximum van € 15.000. Daarnaast veroordeelt de rechtbank de minister tot vergoeding van de proceskosten van de vrouw, vastgesteld op € 467, en verleent zij haar vrijstelling van het griffierecht.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht