Rechter vernietigt Wmo-besluit over gesloten buitenwagen: medisch advies te summier Een 58-jarige vrouw uit de gemeente Hellendoorn kampt met een combinatie van lichamelijke en psychische aandoeningen, waaronder PTSS, agorafobie en prikkelgevoeligheid. Zij heeft al een scootmobiel, maar die voldoet volgens haar niet bij kou, wind en regen, bij afstanden boven de 15 kilometer of als zij veel bagage moet meenemen. Ze dreigt daardoor in een isolement te raken. Ook kan zij haar zeventienjarige dochter, die zelf psychische problemen heeft, zo niet de ondersteuning bieden die nodig is. Daarom vroeg zij het college van burgemeester en wethouders van Hellendoorn om een tweepersoons gesloten buitenwagen van het merk Canta, op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).
Dit is het beroep van de vrouw tegen de beslissing op bezwaar van het college van 13 mei 2026. Het college wees de aanvraag eerst af bij besluit van 23 oktober 2025. In de bezwaarprocedure adviseerde de Commissie bezwaarschriften sociaal domein op 20 februari 2026 om het eerdere besluit niet in stand te laten, omdat het college niet had mogen afgaan op het medische advies. Na een aanvullend advies kende het college haar op 13 mei 2026 individueel taxivervoer toe in de vorm van een persoonsgebonden budget (pgb). Dat mag zij gebruiken voor ritten voor sociale contacten binnen ongeveer 15 tot 20 kilometer en voor medische afspraken die de zorgverzekering niet vergoedt. Een gesloten buitenwagen bleef het college weigeren. Volgens het college kan de vrouw op korte afstanden de scootmobiel gebruiken en haar kleding aanpassen aan het weer. Het college vond de wens om samen met haar dochter te reizen geen vervoersbehoefte die het moet compenseren. Bovendien is een buitenwagen duurder dan taxivervoer, en het college moet de goedkoopste passende voorziening verstrekken.
De vrouw voerde aan dat individueel taxivervoer niet bij haar past. Door haar psychische klachten kan zij slecht omgaan met onvoorspelbare situaties, en in een taxi heeft zij geen invloed op de rit en is zij afhankelijk van een onbekende chauffeur. Ook stelde zij dat het college niet heeft onderzocht of een tweedehands buitenwagen werkelijk duurder is dan het toegekende taxivervoer.
De rechtbank Overijssel richt zich op de medische adviezen van Ausems en Kerkvliet van 20 augustus 2025 en 20 april 2026, waarop het college zijn besluit baseerde. Volgens vaste rechtspraak van de Centrale Raad van Beroep moet een bestuursorgaan eerst nagaan of een deskundigenadvies zorgvuldig tot stand is gekomen, begrijpelijk is en tot de getrokken conclusies leidt. Dat heet de vergewisplicht. Volgens de rechtbank voldoen de adviezen daar niet aan. Uit het eerste advies blijkt dat de arts kennisnam van door de vrouw meegebrachte informatie over haar gezondheid en medicijngebruik, maar niet welke informatie dat was en wat die opleverde. De aandoeningen worden slechts algemeen omschreven, als een bindweefselaandoening, een psychische aandoening en enkele aandoeningen zonder invloed op het vervoer, later als multipele psychische aandoeningen. De ernst en de beperkingen blijven onbeschreven. De arts vroeg ook zelf geen informatie op bij de behandelaars. Daardoor kon het college niet nagaan of de arts een volledig beeld had, en is niet controleerbaar hoe de arts concludeerde dat de vrouw medisch gezien met individueel taxivervoer uit de voeten kan. Evenmin wordt uitgelegd waarom het aanpassen van kleding op korte afstanden met de scootmobiel zou volstaan, gelet op haar lichamelijke aandoeningen.
Het college had daarom een nadere toelichting moeten vragen. Het argument dat het om vertrouwelijke medische gegevens gaat, ontslaat het college niet van zijn vergewisplicht. De rechtbank oordeelt dat het college het besluit onzorgvuldig heeft voorbereid, in strijd met artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), en ondeugdelijk heeft gemotiveerd, in strijd met artikel 7:12, eerste lid, van de Awb. De overige beroepsgronden komen niet meer aan bod. De rechtbank kan de rechtsgevolgen van het besluit niet in stand laten en zelf niet beslissen, omdat zij niet over alle benodigde informatie beschikt.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van 13 mei 2026. Het college moet binnen twaalf weken een nieuw besluit op het bezwaar nemen, na een advies dat voldoende gegevens bevat om aan de vergewisplicht te voldoen. Het college moet het griffierecht van € 54 aan de vrouw vergoeden en haar proceskosten betalen, vastgesteld op € 1.868.
Rechtbank Overijssel · 6 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Rechtbank: lager WIA-dagloon na WW-periode is geen discriminatie ten opzichte van ziekengeld Een man die tot september 2021 werkte en daarna een WW-uitkering kreeg, werd in 2022 ziek. Hij ontving eerst ziekengeld, dat werd berekend op zijn WW-dagloon. Toen hij per 4 juli 2024 een loongerelateerde WGA-uitkering kreeg, de uitkering voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten, bleek het dagloon dat daarbij hoort veel lager uit te vallen. Het UWV stelde het ongemaximeerde dagloon, het dagloon zonder wettelijk plafond, eerst vast op € 307,84. Dat is veel minder dan het ongemaximeerde dagloon van € 468,39 waarop zijn ziekengeld was gebaseerd.
De man voerde aan dat hij hierdoor ongelijk wordt behandeld ten opzichte van mensen die ziekengeld krijgen. Bij het ziekengeld wordt het dagloon van een zieke WW'er namelijk overgenomen van de WW. Een gelijke regeling ontbreekt in de Wet WIA. Door die achteruitgang in dagloon wordt volgens hem bovendien veel meer van zijn inkomsten gekort op de uitkering. Hij schatte zijn terugval eerst op € 1.300 netto per maand. De rechtbank vond een terugval van € 1.000 netto per maand niet onaannemelijk. Het UWV had na bezwaar het dagloon intussen al verhoogd naar € 336,18, omdat de maand september 2021 zonder loon was gebleven door de achteraf betaalde WW. Dat bleef volgens de man te weinig.
De zaak is behandeld in een beroep tegen die beslissing op bezwaar van 13 augustus 2025. De rechtbank stelt vast dat er een verschil in behandeling bestaat tussen ziekengeld en WIA-uitkering. Zij vindt ook dat het om rechtens vergelijkbare gevallen gaat, onder verwijzing naar een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 30 juli 2024. Beide regelingen compenseren loonderving door ziekte of arbeidsongeschiktheid en kennen bijna gelijkluidende rekenregels.
Tóch is het verschil volgens de rechtbank gerechtvaardigd. Bij sociale zekerheid heeft de wetgever veel ruimte, en alleen een onderscheid zonder redelijke grond is discriminatie. Het ziekengeld is een tijdelijke voorziening van maximaal 104 weken, terwijl de WIA-uitkering blijvend is. Gelijkschakeling heeft bovendien aanzienlijke financiële gevolgen voor de staatskas. Ook is het een bewuste keuze van de besluitgever, die al in 2005 onderscheid maakte tussen de dagloonberekening voor WW en ziekengeld enerzijds en de WIA anderzijds. De brief van de minister van 6 oktober 2023 die de man aanhaalde, ging over loonloze periodes in het refertejaar en niet over het overnemen van het WW-dagloon in de WIA.
Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. Dat de rekenregel voor mensen met een hoog inkomen tot een forse terugval kan leiden, is geen reden om de regel buiten toepassing te laten, mede omdat het plafond in de formele wet staat. Bijzondere omstandigheden in zijn geval zijn er niet. Hij raakte volgens zijn eigen verklaring op de zitting niet in financiële problemen. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het dagloon blijft € 336,18. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Hof legt 11 maanden cel en tbs met voorwaarden op voor mishandeling en bedreiging van partner en agent Een man werd op 1 oktober 2025 in de woning van zijn partner, met wie hij sinds mei 2024 een relatie had en een zoontje van enkele maanden oud kreeg, boos tijdens een ruzie. Hij sloeg haar meerdere keren in het gezicht, greep haar bij de keel en kneep die met kracht dicht. Ze kreeg moeite met ademhalen en werd tegen een kledingkast geduwd. Op de spoedeisende hulp werd letsel aan haar gezicht en handen vastgesteld, samen met licht traumatisch schedel-hersenletsel. De dag erna dreigde hij haar tanden uit haar mond te slaan en haar gezicht te verminken met sneeën van mond tot ogen. Ook appte hij haar dat hij het hele huis zou afbranden als ze niet antwoordde. Op 7 oktober 2025 bedreigde hij bovendien een agent die hem aanhield met de woorden 'Ik schiet je door je kop'.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Overijssel van 26 maart 2026 over deze feiten. De rechtbank had de man 6 maanden gevangenisstraf en tbs met voorwaarden gegeven. Het hoger beroep ging alleen over de veroordeling voor mishandeling en bedreiging, niet over een vrijspraak in een andere zaak. De advocaat-generaal vorderde een gevangenisstraf gelijk aan de duur van de voorlopige hechtenis, met tbs met bevel tot verpleging en de maatregel van artikel 38z van het Wetboek van Strafrecht.
De verdediging voerde aan dat de vrouw geen 'levensgezel' van de man was, omdat zij nooit een gemeenschappelijke huishouding hadden gevoerd. Het hof wees dat af. Een levensgezel is iemand met wie de verdachte een nauwe persoonlijke band van zekere hechtheid heeft, en dat vereist niet per se samenwonen. Het hof wees op de bestendige relatie van bijna anderhalf jaar, het gezamenlijke kind, het feit dat de man vaak in de woning van de vrouw sliep en betrokken was bij de zorg voor het kind. De mishandeling is daardoor strafverzwarend. Het bewijs steunde op de aangifte, foto's van het letsel, de medische gegevens en de eigen verklaringen van de man, die eerder had verklaard dat hij haar twee keer had geslagen. Zijn nieuwe verhaal ter zitting, dat zij hem eerst sloeg en dat het hem zwart voor de ogen werd, vond het hof te summier en in strijd met eerdere verklaringen. De bedreigingen bewees het hof mede op grond van zijn bekennende verklaring.
Psychiater en psycholoog stelden bij de man cognitieve beperkingen, impulsbeheersingsproblemen en trauma-gerelateerde problematiek vast. Zij adviseerden de feiten verminderd toe te rekenen, schatten het recidiverisico hoog in en achtten een langdurig behandelkader nodig. Het hof volgde dat en rekende de feiten in verminderde mate toe. Strafverzwarend woog mee dat de man eerder onherroepelijk is veroordeeld, onder meer voor partnermishandeling. Het reclasseringsrapport van 20 oktober 2026 liet zien dat de man in juni 2026 aan een klinische opname begon, maar dat die op 14 augustus 2026 voortijdig stopte door dreigend en agressief gedrag. Sinds 9 september 2026 zit hij weer in een penitentiaire inrichting en de reclassering zag geen mogelijkheden meer voor tbs met voorwaarden. Het hof vond een voorwaardelijke straf of alleen een gedragsbeïnvloedende maatregel desondanks niet toereikend. Het hof koos toch voor tbs met voorwaarden en niet voor tbs met bevel tot verpleging, omdat de man heeft verklaard dat hij behandeling nodig heeft en een behandelrelatie tijd kost. Het hof beveelde die maatregel dadelijk uitvoerbaar. De voorlopige hechtenis wordt geschorst zodra hij in een zorginstelling wordt opgenomen. Daarnaast legde het hof de maatregel van artikel 38z op, zodat hij ook na de tbs onder toezicht kan blijven.
Het hof veroordeelde de man tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 11 maanden, met aftrek van voorarrest. Dat is vijf maanden meer dan de rechtbank oplegde. Die tijd geeft de reclassering ruimte om een geschikte kliniek te vinden. Het hof beveelde bovendien de tenuitvoerlegging van een eerder voorwaardelijk opgelegde gevangenisstraf van 2 weken uit 2024.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht Rechtbank: Anw-uitkering terecht beëindigd, SVB betaalt toch € 3.255 voor te trage procedure Een vrouw uit [woonplaats] kreeg sinds juli 2016 een uitkering op grond van de Algemene nabestaandenwet (Anw), nadat haar man was overleden. Vanaf 1 mei 2019 liep die uitkering door omdat zij voor meer dan 45% arbeidsongeschikt werd geacht. In 2020 liet de Sociale verzekeringsbank (SVB) de arbeidsongeschiktheid opnieuw beoordelen. Bij besluit van 17 maart 2021 beëindigde de SVB de uitkering per 1 juni 2021, omdat de vrouw nog maar voor minder dan 45% arbeidsongeschikt zou zijn.
De rechtbank Den Haag behandelde het beroep van de vrouw tegen de beslissing op bezwaar van 10 augustus 2023. Zij had op 21 september 2023 beroep ingesteld bij de rechtbank Rotterdam, die het beroepschrift doorstuurde naar Den Haag. De zaak liep daarna jarenlang door. Na de eerste zitting op 5 december 2024 heropende de rechtbank het onderzoek, omdat de SVB in bezwaar ten onrechte geen hoorzitting had gehouden terwijl de vrouw daar uitdrukkelijk om had gevraagd. Die hoorzitting vond alsnog plaats op 6 oktober 2025. Een nadere zitting bij de rechtbank volgde op 1 oktober 2026.
De vrouw kampt met rugklachten, een ontsteking in het bovenbeen en psychische klachten, onder meer een depressie en een paniekstoornis. Een verzekeringsarts stelde haar beperkingen vast, onder meer voor zwaar tillen, conflicthantering, samenwerken, werkdruk en beroepsmatig autorijden. Daarbij hoorde een arbeidsdeskundige beoordeling van passende functies. Uiteindelijk bleven drie functies over: medewerker intern transport, productiemedewerker industrie en textielproductenmaker. De vrouw betwistte dat. Zij wees op haar beperkte Nederlands, op samenwerking en schoonmaaktaken in het werk, op het tillen van 8 kilo en op het lopen en duwen in de transportfunctie.
De rechtbank volgde de verzekeringsartsen en de arbeidsdeskundige. Zij zag geen reden te twijfelen aan de vastgestelde beperkingen. De vrouw had geen eigen medische rapporten overgelegd die op meer beperkingen wezen, en de hand- en jeukklachten leidden volgens de rechtbank niet tot extra beperkingen omdat bij onderzoek geen afwijkingen werden gevonden. Ook de functies zijn volgens de rechtbank geschikt. De samenwerking is beperkt tot afgebakende deeltaken, het tillen valt binnen wat incidenteel mag, en voor de taal geldt dat een functie op niveau 1 binnen een half jaar mondeling te beheersen is. Met die functies kan de vrouw meer dan 45% van haar maatmanloon verdienen, dus de uitkering is terecht beëindigd.
Het beroep is toch gegrond, omdat het besluit tot stand kwam zonder de vereiste hoorzitting, in strijd met artikel 7:2 van de Algemene wet bestuursrecht. De rechtbank vernietigt het besluit, maar laat de rechtsgevolgen in stand. De uitkering blijft dus beëindigd.
De procedure duurde veel langer dan redelijk is. Vanaf de ontvangst van het bezwaarschrift op 7 april 2021 tot de uitspraak van 6 november 2026 verliepen 5 jaar en 7 maanden, terwijl twee jaar de norm is. De rechtbank rekent 43 maanden overschrijding en hanteert € 500 per half jaar, samen € 4.000. Daarvan komt 35 maanden voor rekening van de SVB, mede omdat de SVB na de heropening een jaar nodig had om de nieuwe rapporten te leveren. Acht maanden komen voor rekening van de rechtbank, dus van de Staat.
De SVB moet de vrouw € 3.255,81 schadevergoeding betalen en de Staat € 744,19. De SVB vergoedt daarnaast het griffierecht van € 50 en betaalt € 2.715,12 aan proceskosten. De Staat betaalt € 86,88 aan proceskosten.
Rechtbank Den Haag · 6 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Rechter geeft Dienst Toeslagen twee weken voor besluit op bezwaar kinderopvangtoeslag, dwangsom € 100 per dag Een vrouw uit de regio Utrecht wacht al jaren op een beslissing van de Dienst Toeslagen. Op 12 oktober 2023 nam de Dienst een definitieve beschikking over de compensatie voor kinderopvangtoeslag. Zij maakte daartegen bezwaar, en dat bezwaarschrift kwam op 22 november 2023 binnen. Normaal gesproken moet de Dienst dan binnen enkele maanden beslissen. Die termijn verliep op 28 maart 2024. Sindsdien is er niets besloten.
De vrouw ging daarom in beroep bij de rechtbank, en dat was niet de eerste keer. Bij uitspraak van 6 maart 2026 had de rechtbank al een eerder beroep tegen het uitblijven van een besluit gegrond verklaard. Toen kreeg de Dienst Toeslagen de opdracht om binnen twee weken te beslissen, met een rechterlijke dwangsom als prikkel. Ook die termijn liet de Dienst verstrijken. Een besluit op het bezwaar bleef uit, zo stelde de rechtbank vast.
De rechtbank verklaart het beroep daarom opnieuw gegrond. Omdat er nog altijd geen besluit ligt, moet de Dienst Toeslagen alsnog beslissen. De rechtbank wijst daarbij op de rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Die heeft op 26 maart 2025 geoordeeld dat een nadere beslistermijn van zestig weken na het verstrijken van de wettelijke termijn realistisch is. Zijn er al meer dan zestig weken verstreken, dan geldt een termijn van twee weken na verzending van de uitspraak. Hier zijn sinds 28 maart 2024 ruim zestig weken verstreken, dus de Dienst heeft twee weken.
Ook over de hoogte van de dwangsom nam de rechtbank een eigen beslissing. De Afdeling stelde in haar uitspraak een dwangsom voor van € 250 per dag met een maximum van € 37.500. De rechtbank volgt dat bedrag niet en houdt vast aan het beleid van de rechtspraak: € 100 per dag, met een maximum van € 15.000. Volgens de rechtbank is er bij de Dienst geen sprake van weigerachtigheid, maar onder meer van een ernstig tekort aan menskracht. Ook het belang van de vrouw rechtvaardigt geen hogere dwangsom. Een sterkere prikkel is dus niet nodig.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het niet tijdig nemen van een besluit. De Dienst Toeslagen moet uiterlijk twee weken na verzending van de uitspraak een besluit op bezwaar bekendmaken. Doet hij dat niet, dan verbeurt hij een dwangsom van € 100 per dag tot maximaal € 15.000. Daarnaast moet de Dienst de proceskosten van € 467 vergoeden en het betaalde griffierecht van € 54 aan de vrouw terugbetalen.
Rechtbank Midden-Nederland · 9 november 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht