Rechtbank verlengt crisismaatregel voor suïcidale vrouw met depressie Een vrouw die in 2026 werd opgenomen bij ggz-instelling Arkin in Amsterdam, kreeg te maken met een crisismaatregel nadat bij haar suïcidaliteit was vastgesteld in het kader van een depressieve stoornis en persoonlijkheidsproblematiek. Als factoren die de crisis hadden uitgelokt, werden onder meer de zomerperiode en naderende studieverplichtingen genoemd. De burgemeester van Amsterdam gaf op 12 augustus 2026 de crisismaatregel af, en de officier van justitie vroeg de rechtbank vervolgens om deze maatregel met drie weken te verlengen.
Op de zitting van 13 augustus 2026 werd de vrouw gehoord, bijgestaan door haar advocaat, samen met twee behandelend artsen. Uit de medische verklaring en de toelichting op zitting bleek dat er sprake was van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel: levensgevaar en het risico op ernstig lichamelijk letsel. Dit nadeel werd naar het oordeel van de rechtbank veroorzaakt door gedrag dat voortvloeit uit haar psychische stoornis. Omdat de situatie zo ernstig was dat de gewone procedure voor een reguliere zorgmachtiging niet kon worden afgewacht, was een spoedmachtiging tot voortzetting van de crisismaatregel volgens de rechtbank noodzakelijk.
De rechtbank stond een uitgebreid pakket aan verplichte zorg toe: het toedienen van vocht en voeding, het toedienen van medicatie, medische controles en andere therapeutische maatregelen, het beperken van de bewegingsvrijheid, insluiten, toezicht op de vrouw, onderzoek aan kleding of lichaam, onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen, controle op de aanwezigheid van dergelijke middelen, beperkingen in de vrijheid om het eigen leven in te richten (waaronder het gebruik van communicatiemiddelen), en opname in een accommodatie.
De vrouw verzette zich tegen deze zorg. De rechtbank oordeelde niettemin dat er geen minder ingrijpende alternatieven bestonden die hetzelfde beoogde effect zouden hebben, en dat de toegewezen vormen van verplichte zorg evenredig en naar verwachting effectief waren, met inachtneming van wat nodig is om haar deelname aan het maatschappelijk leven te bevorderen en haar veiligheid en die van haar omgeving te waarborgen. Haar advocaat refereerde zich weliswaar aan het oordeel van de rechtbank, maar benadrukte dat de opname zo kort mogelijk moest duren, omdat verblijf thuis met begeleiding van een ambulant team, een dagprogramma en het kunnen voortzetten van haar studie beter zouden zijn voor haar gemoedstoestand dan een gedwongen opname.
De rechtbank verleende de machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel voor de duur van drie weken, geldend tot en met 3 september 2026, en wees het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 13 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank legt tbs met voorwaarden op na poging doodslag op moeder en bedreiging buurman In de nacht van 21 november 2025 stak een man in een kelderbox van een woning in Den Haag zijn moeder meermaals met een mes, onder meer in haar rechterarm en in haar borstkas. Twee maanden eerder, op 17 september 2025, had hij ook al een buurman bedreigd met de woorden 'ik ga een mes pakken en ik ga jou steken'.
De officier van justitie vervolgde de man voor poging tot doodslag op zijn moeder en voor bedreiging van de buurman. Uit het onderzoek op de zitting van 10 september 2026 bij de rechtbank Den Haag komt naar voren dat de man zijn moeder zonder aanleiding, ogenschijnlijk uit het niets, meerdere keren met een mes stak, ook in de linkerborst, dicht bij vitale organen en grote slagaders. De rechtbank oordeelt dat hierdoor een aanmerkelijke kans bestond dat zijn moeder aan het letsel zou overlijden, en dat de man die kans, gelet op de manier waarop hij handelde, bewust heeft aanvaard. Daarom is de poging tot doodslag wettig en overtuigend bewezen. Ook de bedreiging van de buurman, ondersteund door een getuigenverklaring en de aangifte van de buurman zelf, acht de rechtbank bewezen.
De vraag die vervolgens voorlag, was of de man voor deze feiten kan worden gestraft. Uit een Pro Justitia-rapportage van het Pieter Baan Centrum blijkt dat bij de man schizofrenie en een stoornis in het gebruik van cannabis zijn vastgesteld, beide van chronische aard. Volgens de rapporteurs verkeerde de man ten tijde van de bedreiging in een ernstige psychotische ontregeling waardoor hij zijn gedrag niet meer kon aansturen, en was ook tijdens de poging tot doodslag sprake van een recidiverend psychotisch toestandsbeeld. De rechtbank neemt deze conclusies over en stelt vast dat de man zich in ieder geval vanaf september 2025 in een psychotische toestand bevond waaruit beide feiten voortkwamen. Zowel de officier van justitie als de verdediging waren het erover eens dat de man voor beide feiten volledig ontoerekeningsvatbaar moet worden geacht, en de rechtbank volgt dat standpunt. De man wordt daarom niet strafbaar verklaard en ontslagen van alle rechtsvervolging.
Omdat geen straf kan worden opgelegd aan iemand die niet strafbaar is, moest de rechtbank beoordelen of een maatregel nodig is. Zowel de deskundigen van het Pieter Baan Centrum als de reclassering van GGZ Fivoor adviseren een terbeschikkingstelling (tbs) met voorwaarden, en niet de zwaardere tbs met dwangverpleging. Doorslaggevend hiervoor is dat de man in eerdere klinische opnames vrijwillig meewerkte aan behandeling en medicatie, zich coöperatief opstelde en geen weerstand tegen gezag toonde. Zonder behandeling en structuur is het recidiverisico volgens de deskundigen wel hoog, omdat de man dan medicatie kan staken, in cannabisgebruik kan vervallen en opnieuw psychotisch kan ontregelen.
De rechtbank volgt de eis van de officier van justitie en legt de man een tbs met voorwaarden op, met de voorwaarden die de reclassering heeft geadviseerd: onder meer opname in een zorginstelling, aansluitend begeleid wonen, ambulante behandeling, een middelenverbod met controle, hulp bij schulden en een reisverbod naar het buitenland. Omdat de rechtbank geen dwangverpleging beveelt, mag de totale duur van deze tbs met voorwaarden niet meer dan negen jaar bedragen. De rechtbank verklaart de tbs met voorwaarden dadelijk uitvoerbaar, gelet op de ernst van de poging tot doodslag en het risico op herhaling zonder behandeling. Ook beveelt de rechtbank dat de voorlopige hechtenis van de man wordt geschorst zodra hij in een zorginstelling terecht kan, onder dezelfde voorwaarden als aan de tbs zijn verbonden.
Rechtbank Den Haag · 24 september 2026
Strafrecht Rechtbank verlengt crisismaatregel voor minderjarige met psychotische ontregeling Een zeventienjarige jongen die woont in een woongroep van jeugdzorginstelling Levvel, kreeg te maken met een tweede psychotische ontregeling, mogelijk uitgelokt door toegenomen cannabisgebruik en vermoedelijk optredend in het kader van een zich ontwikkelende schizofreniespectrumstoornis. De burgemeester van Amsterdam gaf op 10 augustus 2026 een crisismaatregel af, waarmee de jongen tijdelijk gedwongen kon worden opgenomen. De officier van justitie vroeg de rechtbank vervolgens om deze crisismaatregel met drie weken te verlengen.
De kinderrechter hoorde op de zitting van 13 augustus 2026 niet alleen de jongen zelf, bijgestaan door zijn advocaat, maar ook een kinder- en jeugdpsychiater en een gedragswetenschapper. Uit hun toelichting en de overgelegde stukken bleek dat er sprake was van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel: het risico op ernstig lichamelijk letsel, ernstige materiële en financiële schade, maatschappelijke teloorgang, en het oproepen van agressie bij anderen door hinderlijk gedrag. Dit nadeel werd naar het oordeel van de rechtbank veroorzaakt door gedrag dat voortvloeit uit een psychische stoornis.
De jongen verbleef normaal in een woongroep bij Levvel, maar door zijn toenemende psychotische ontregeling was hij daar tijdelijk niet meer welkom: een psychose vormt volgens de behandelaren een contra-indicatie voor verblijf op die plek, omdat de veiligheid van de jongen zelf en van zijn omgeving dan niet kan worden gewaarborgd. Hij zou pas terug kunnen keren als zijn gedrag rustiger is en hij goed op medicatie is ingesteld. De jongen ondervond overigens veel last van bijwerkingen van de voorgeschreven antipsychotica, waar hij zichtbaar van afviel, wat ook zijn zelfvertrouwen aantastte.
Omdat de situatie zo ernstig was dat de gewone procedure voor een zorgmachtiging niet kon worden afgewacht, oordeelde de rechtbank dat een spoedmachtiging tot voortzetting van de crisismaatregel nodig was. De rechtbank stond een groot aantal vormen van verplichte zorg toe: het toedienen van medicatie, medische controles en andere therapeutische maatregelen, het beperken van de bewegingsvrijheid, insluiten, toezicht, onderzoek van kleding, lichaam en verblijfsruimte op verdovende middelen en gevaarlijke voorwerpen, beperkingen in de vrijheid om het eigen leven in te richten (waaronder het gebruik van communicatiemiddelen), en opname in een accommodatie. Ook een beperking van het recht op bezoek werd toegewezen, ondanks het pleidooi van de advocaat daartegen, omdat de jongen bezoek kon krijgen van personen die drugs gebruiken of meebrengen. Alleen het gedwongen toedienen van vocht en voeding werd niet nodig geacht en dus niet toegewezen.
De jongen verzette zich tegen de opgelegde zorg, maar de rechtbank oordeelde dat er geen minder ingrijpende alternatieven waren die hetzelfde effect zouden hebben. De toegewezen vormen van verplichte zorg werden evenredig en naar verwachting effectief geacht, met inachtneming van wat nodig is om zijn deelname aan het maatschappelijk leven te bevorderen en de veiligheid van hemzelf en zijn omgeving te waarborgen. De rechtbank verleende de machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel voor de duur van drie weken, geldend tot en met 3 september 2026, en wees het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 13 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank kent zorgpatiënt € 760 schadevergoeding toe wegens trage officier van justitie De rechtbank Noord-Holland heeft een man die verplichte geestelijke gezondheidszorg ontving, € 760 schadevergoeding toegekend omdat het Openbaar Ministerie te lang wachtte met het indienen van zijn verzoek om die gedwongen zorg te laten stoppen.
De man kreeg in december 2024 een zorgmachtiging opgelegd, een rechterlijke toestemming voor verplichte zorg, voor de duur van zes maanden. In februari 2025 vroeg hij de geneesheer-directeur, de arts die binnen de instelling verantwoordelijk is voor de verplichte zorg, om die zorg te beëindigen. De geneesheer-directeur wees dit verzoek in maart af. Daarop vroeg de advocaat van de man op 14 maart 2025 aan de officier van justitie om alsnog een verzoek tot beëindiging van de zorg bij de rechtbank in te dienen. Dat gebeurde echter pas op 6 juni 2025, ruim twee en een halve maand later. De rechtbank wees dat verzoek uiteindelijk af en verlengde de zorgmachtiging juist met twaalf maanden.
Voor de vertraging in de aanloop naar dat verzoek vroeg de man nu schadevergoeding van de Staat. Volgens de wet moet de officier van justitie zo'n verzoekschrift 'onverwijld', dus zonder uitstel, bij de rechtbank indienen. De man rekende voor dat de officier van justitie vanaf 22 maart 2025 in verzuim was, wat neerkomt op een termijnoverschrijding van 76 dagen. Volgens de gebruikelijke richtlijn voor dit soort zaken vroeg hij € 10 per dag, in totaal € 760.
Het Openbaar Ministerie voerde aan dat het pas op 26 maart 2025 aan de ggz-instelling had gevraagd om een medische verklaring op te stellen, en dat het daarna herhaaldelijk had aangedrongen op spoed. Volgens het Openbaar Ministerie eindigde de periode waarover de Staat schadeplichtig was op 23 april 2025, omdat de man toen niet kwam opdagen voor het gesprek met de onafhankelijke psychiater dat nodig was voor die medische verklaring. Subsidiair vroeg het Openbaar Ministerie om het bedrag flink te matigen, omdat het verzoek van de man weinig kansrijk was en hij ondertussen op basis van een geldige zorgmachtiging behandeld werd.
De rechtbank sloot aan bij een eerdere uitspraak van het gerechtshof Amsterdam, waarin een termijn van zeven dagen als redelijk uitgangspunt werd genomen voor het indienen van zo'n verzoekschrift. Omdat het Openbaar Ministerie pas twaalf dagen na de aanvraag om de medische verklaring vroeg, was er al vanaf 22 maart 2025 sprake van vertraging. Dat de man later niet verscheen op de afspraak voor de medische beoordeling, veranderde dat volgens de rechtbank niet: zijn bewindvoerder had geen geld voor de reis beschikbaar gesteld, en de officier van justitie had daar tijdens de zitting ook begrip voor getoond. Bovendien woog de rechtbank mee dat het uiteindelijk nog tot 6 juni 2025 duurde voordat het verzoekschrift werd ingediend.
De rechtbank verwees verder naar vaste rechtspraak van de Hoge Raad, waarin is bepaald dat overschrijding van een wettelijke beslistermijn in beginsel recht geeft op schadevergoeding wegens de spanning en frustratie die iemand ondervindt door het uitblijven van een beslissing, ongeacht of het onderliggende verzoek kansrijk was. Op basis daarvan stelde de rechtbank de termijnoverschrijding vast op 76 dagen en veroordeelde zij de Staat der Nederlanden tot betaling van € 760 schadevergoeding aan de man. Het meer of anders verzochte wees de rechtbank af.
Rechtbank Noord-Holland · 26 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof ontslaat man van rechtsvervolging na gebiedsverbod wegens psychose Een man werd ervan verdacht dat hij op 5 september 2023 in Amsterdam een bevel van de burgemeester had genegeerd om zich een maand lang niet te bevinden in een aangewezen overlastgebied in het centrum. Zo'n gebiedsverbod kan de burgemeester opleggen op grond van de Gemeentewet en de Algemene Plaatselijke Verordening, en het opzettelijk niet naleven ervan is strafbaar. De politierechter in Amsterdam had zich hier eerder al over gebogen; de man ging tegen dat vonnis in hoger beroep bij het gerechtshof Amsterdam.
Het hof komt tot een andere uitkomst dan de politierechter en vernietigt daarom het eerdere vonnis. Op basis van het dossier acht het hof wel bewezen dat de man zich niet aan het gebiedsverbod heeft gehouden: hij bevond zich op de bewuste dag in het verboden gebied, terwijl hem was opgedragen daar een maand lang weg te blijven. Van de exacte formulering in de tenlastelegging wordt hij vrijgesproken voor zover die net iets anders was omschreven dan wat het hof bewezen acht, maar de kern van het verwijt staat vast.
De vraag die vervolgens overbleef, was of de man voor dit bewezen feit ook strafbaar is. Zijn raadsman voerde aan dat hem dit niet kan worden aangerekend omdat hij destijds leed aan een ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens. De advocaat-generaal, die het Openbaar Ministerie in hoger beroep vertegenwoordigt, vond juist dat de man wel strafbaar was.
Het hof onderzoekt daarom of er inderdaad een ziekelijke stoornis was en of die stoornis de overtreding van het gebiedsverbod heeft veroorzaakt. Uit het dossier blijkt dat de rechtbank Noord-Holland de man kort voor het incident, eind mei 2023, een zorgmachtiging had verleend die liep tot 1 december 2023. Zo'n machtiging maakt gedwongen psychiatrische zorg mogelijk als iemand door een psychische stoornis een gevaar vormt voor zichzelf of anderen. Uit de motivering van die machtiging en uit het beschreven gedrag van de man op 5 september 2023 zelf, leidt het hof af dat hij destijds leed aan manisch-psychotische ontregeling bij een bekende schizofrenie.
Volgens het hof is voldoende aannemelijk dat deze stoornis er ook was op het moment van het gebiedsverbod, en dat de man onder invloed van die stoornis handelde toen hij zich niet aan het verbod hield. Dat betekent dat zijn gedrag hem niet kan worden toegerekend: hij kon op dat moment niet worden geacht de gevolgen van zijn handelen te overzien of zijn gedrag daarop aan te passen. Om die reden verklaart het hof hem weliswaar schuldig aan het feit zelf, maar niet strafbaar voor dat feit.
Het gevolg van dat oordeel is dat de man geen straf krijgt opgelegd. Het hof ontslaat hem van alle rechtsvervolging, wat betekent dat de strafzaak op dit punt eindigt zonder boete, taakstraf of andere sanctie, ook al staat vast dat hij het gebiedsverbod feitelijk heeft overtreden.
Gerechtshof Amsterdam · 12 augustus 2026
Strafrecht