Raad van State bevestigt afwijzing compensatie toeslagenaffaire voor toeslagjaar 2011 Een vrouw die kinderopvangtoeslag ontving in 2011 vroeg compensatie aan in het kader van de hersteloperatie toeslagen. De Dienst Toeslagen weigerde die compensatie, en zowel de rechtbank Amsterdam als de Raad van State gaven de dienst gelijk.
De vrouw had in 2011 voorschotten kinderopvangtoeslag ontvangen van ruim € 8.800. Bij de definitieve vaststelling in december 2013 bepaalde de Dienst Toeslagen dat zij maar recht had op € 4.421 en moest zij bijna € 4.400 terugbetalen. De vrouw maakte bezwaar. Binnen zeven maanden, in juli 2014, draaide de dienst de terugvordering terug en stelde het recht op toeslag alsnog vast op € 8.843, meer dan de oorspronkelijke voorschotten.
De vrouw betoogde dat de gang van zaken bewijs was van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen. Ze wees op een combinatie van onzorgvuldigheden: de dienst had nader onderzoek moeten doen toen het antwoordformulier afweek van de eerdere voorschotbedragen, had rekening moeten houden met haar studentenstatus, had een LRK-nummerkwestie verkeerd behandeld en had ten onrechte beweerd dat een bezwaarschrift niet was ontvangen.
De Raad van State volgde dit betoog niet. Het antwoordformulier dat de vrouw in augustus 2012 instuurde, bevatte alleen gegevens over de eerste helft van 2011, en de bijgevoegde jaaropgave bevestigde die gegevens. Het feit dat die opgave lager uitviel dan de oorspronkelijke voorschotten, was geen reden voor de dienst om te twijfelen: pas na afloop van een toeslagjaar kan de definitieve omvang van de opvang worden vastgesteld. Een tweede jaaropgave, over de tweede helft van 2011, legde de vrouw pas over nadat het vaststellingsbesluit al was genomen.
Daarnaast stelde de Raad van State vast dat de vrouw de terugvordering van december 2013 nooit heeft betaald, dat het bedrag ook nooit is verrekend, en dat de terugvordering al na zeven maanden werd teruggedraaid. Er was dus geen schade geleden. De vrouw voerde aan dat het ontbreken van schade niet betekent dat er geen sprake was van vooringenomenheid, maar de Raad van State wees erop dat de wet vereist dat er schade is geleden als gevolg van de gedragingen: zonder schade is er geen recht op compensatie.
Argumenten die de vrouw voor het eerst op de zitting van de Raad van State naar voren bracht, waaronder een verwijzing naar een intern handboek van de Dienst Toeslagen en een beroep op de hardheidsgrond uit de Wet hersteloperatie toeslagen, liet de Raad van State buiten beschouwing. De dienst had onvoldoende gelegenheid gehad om daarop te reageren, en de vrouw had niet uitgelegd waarom ze die gronden niet eerder had kunnen aanvoeren.
De Raad van State bevestigde de uitspraak van de rechtbank Amsterdam: het hoger beroep is ongegrond en de vrouw heeft geen recht op compensatie voor het toeslagjaar 2011. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 28 oktober 2026
Bestuursrecht Verzoek om voorlopige voorziening voor AIO-aanvulling afgewezen wegens ontbreken van spoedeisend belang Een man vroeg de rechtbank Amsterdam om een spoedmaatregel te treffen nadat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) zijn aanvraag voor een AIO-aanvulling had afgewezen. De AIO-aanvulling is een uitkering die een onvolledig AOW-pensioen aanvult voor mensen met weinig vermogen. De SVB wees de aanvraag af omdat de man een woning in Turkije zou bezitten waarvan de waarde boven het toegestane vermogensplafond ligt. De woning staat op naam van zijn in Turkije wonende echtgenote.
De man stelde dat hij geen zeggenschap heeft over de woning, omdat zijn vrouw die al vóór het huwelijk had gekocht en zij de enige rechthebbende is. Verder voerde hij aan dat hij duurzaam gescheiden leeft van zijn vrouw, waardoor haar vermogen hem niet zou mogen worden aangerekend. Tot slot betoogde hij een acute financiële noodsituatie te hebben: zijn bankafschriften toonden meer uitgaven dan inkomsten, en een automatische incasso van € 23 was mislukt.
De voorzieningenrechter beoordeelde in de eerste plaats of er sprake was van voldoende spoed. Bij financiële geschillen is dat zelden het geval, omdat een eventuele uitkering na afloop van de bodemprocedure alsnog met rente kan worden uitbetaald. De man leverde echter geen bewijsstukken aan die een acute noodsituatie onderbouwden. Zijn AOW-pensioen bedraagt ruim € 600 per maand, en over de financiële bijdrage van zijn echtgenote aan het huishouden bestond onduidelijkheid. De voorzieningenrechter concludeerde dat een acute noodsituatie niet was aangetoond.
Vervolgens ging de rechter na of het besluit van de SVB zo duidelijk onrechtmatig was dat ingrijpen toch gerechtvaardigd zou zijn. Dat bleek niet het geval. De bewijslast ligt bij de aanvrager: de man moet zelf aantonen dat hij niet over de woning kan beschikken. Daarvoor zijn objectieve documenten nodig, zoals stukken over het Turkse huwelijksvermogensrecht. De SVB is niet verplicht om dit zelfstandig te onderzoeken.
Het beroep op duurzaam gescheiden leven wees de rechter ook af. Uit een telefoonnotitie in het dossier bleek dat de vrouw jaarlijks in de zomervakantie naar Nederland komt en dat de man jaarlijks zes tot acht weken naar Turkije gaat. Bovendien had de man in zijn eigen AOW-aanvraag van januari 2026 aangegeven dat zijn partner slechts 'tijdelijk' op een ander adres verblijft, wat geen duurzame breuk impliceert.
De voorzieningenrechter wees het verzoek om een voorlopige voorziening af. De afwijzing van de AIO-aanvulling blijft daarmee voorlopig in stand. Er is geen proceskostenveroordeling uitgesproken.
Rechtbank Amsterdam · 29 oktober 2026
Bestuursrecht Rechtbank wijst WIA-uitkering af, UWV betaalt € 1.000 voor te late beslissing op bezwaar Een pedagogisch medewerkster uit de regio Rotterdam meldde zich op 15 februari 2022 ziek en vroeg in november 2023 een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Die uitkering is bedoeld voor mensen die door ziekte of een gebrek langdurig niet kunnen werken. Het UWV wees de aanvraag af, omdat zij volgens het instituut met passend werk nog genoeg kon verdienen. De vrouw vond dat het UWV haar klachten niet goed had onderzocht en stapte naar de rechter.
Het UWV beoordeelde de aanvraag in 2024 met een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. Daaruit volgde dat de vrouw haar eigen werk niet meer kon doen, maar wel andere functies, zoals administratief medewerker en archiefmedewerker. Het inkomen in die functies lag volgens het UWV 18,89 procent lager dan wat zij zonder ziekte zou verdienen. Dat is minder dan de grens van 35 procent verlies aan verdienvermogen die nodig is voor een WIA-uitkering. In bezwaar paste het UWV de beperkingen van de vrouw enigszins aan en schrapte het één geschikte functie, omdat die te veel uren vroeg. Het verlies aan verdienvermogen werd daarmee vastgesteld op 23,58 procent. Het bezwaar bleef daarom ongegrond. Het bestreden besluit op bezwaar dateert van 2 september 2025.
In beroep voerde de vrouw aan dat het onderzoek niet zorgvuldig en niet volledig was. Haar ziektebeelden zijn volgens haar niet in samenhang beoordeeld, de bijwerkingen van haar medicijnen en haar vermoeidheid zijn niet onderzocht, en haar oogklachten zouden nauwkeurig werk in de functies bemoeilijken. Ze kon volgens haar geen vier uur per dag en twintig uur per week werken. Ze vroeg de rechtbank daarom een onafhankelijk deskundige te benoemen en deed een beroep op uitspraken van de Centrale Raad van Beroep waarin een deskundige over vermoeidheid is aangesteld.
De rechtbank volgde haar daar niet in. Volgens de rechtbank draait de WIA om objectief vast te stellen beperkingen bij het uitvoeren van passende arbeid, niet om ervaren klachten. Uit de rapporten van de artsen blijkt dat alle klachten, diagnoses en ook de medicatie en vermoeidheid zijn betrokken in de beoordeling. De verzekeringsarts zag bij het onderzoek geen afwijkingen in de aandacht en de vrouw kan autorijden. Voor haar oogklachten had zij geen medische stukken overgelegd. Het infuus dat zij noemde, kreeg zij pas na de datum waarop haar arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld. Ook de vermoeidheidsvragenlijst die zij overlegde, ging over de periode na die datum. Er was volgens de rechtbank geen medische reden om haar uren verder te beperken, en dus ook geen aanleiding om een deskundige te benoemen.
Wel kreeg de vrouw gelijk over de duur van de procedure. De totale procedure, gerekend vanaf het bezwaarschrift van 11 maart 2024 tot de uitspraak, duurde twee jaar en acht maanden. Dat is acht maanden meer dan de redelijke termijn van twee jaar. Omdat het UWV te laat op het bezwaar beslist heeft, ligt die overschrijding bij het UWV.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de afwijzing van de WIA-uitkering in stand blijft. Het UWV moet de vrouw wel € 1.000 schadevergoeding betalen voor de overschrijding van de redelijke termijn, en haar proceskosten van € 934 vergoeden.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Kantonrechter: ontslag op staande voet van zieke werknemer ongeldig, werkgever betaalt € 5.805 en meer Een allround medewerker uit de omgeving van Bergen op Zoom meldde zich op 5 mei 2026 ziek. Drie dagen later, op 8 mei 2026, kreeg hij een brief waarin zijn werkgever, een vennootschap onder firma, hem op staande voet ontsloeg. Als redenen noemde de werkgever onvoldoende functioneren, depressieve klachten die de werksfeer ernstig zouden verstoren en de vele gesprekken die geen verbetering hadden gebracht. De man werkte sinds 9 april 2024 bij het bedrijf, met een contract voor bepaalde tijd dat tot 9 april 2027 liep.
De werknemer vroeg de kantonrechter vast te stellen dat het ontslag niet geldig was. Daarnaast wilde hij een vergoeding voor onregelmatige opzegging, een billijke vergoeding en een transitievergoeding. Ook vroeg hij uitbetaling van de inhoudingen op zijn eindafrekening, een wettelijke verhoging, rente en een gecorrigeerde eindafrekening met bruto/netto specificatie. De werkgever voerde verweer.
Het ontslag op staande voet is volgens de kantonrechter niet rechtsgeldig. Voor zo'n ontslag is een dringende reden nodig, en die moet onverwijld en duidelijk worden medegedeeld. De werknemer stelde dat daar geen sprake van was, en de werkgever sprak dat niet tegen. De man berust zelf in het einde van het dienstverband, dat daarmee per 8 mei 2026 is geëindigd.
Omdat het ontslag niet geldig is, is het een onregelmatige opzegging, waarvoor in principe het loon tot het einde van het contract moet worden betaald. De werkgever vroeg om matiging, onder meer omdat de man een ziektewetuitkering krijgt, het dienstverband kort was en het bedrijf klein is. De kantonrechter matigt de vergoeding tot het wettelijke minimum van drie maanden loon. Omdat de man bij ziekte recht had op 70 procent van zijn loon van € 2.764,30 bruto per maand, komt dat uit op € 5.805,03 bruto. Zijn ziektewetuitkering ligt € 234,49 per maand lager dan zijn loon zou zijn geweest, en dat verschil bedraagt tot april 2027 in totaal € 2.581,41. De overige argumenten van de werkgever leiden niet tot een lager bedrag.
De transitievergoeding wijst de kantonrechter toe voor het gevraagde bedrag van € 1.919,65 bruto. De gevraagde billijke vergoeding van € 10.000 wijst hij af. Het inkomensverlies tot april 2027 is al gedekt door de vergoeding voor onregelmatige opzegging, en over andere schade, zoals de kwetsbare medische situatie, de onzekerheid over de uitkeringspositie, de druk door verrekening en het uitblijven van re-integratie, gaf de man geen toelichting.
Ook de eindafrekening ging niet goed. De werkgever had 16 wachturen ingehouden (€ 470,72 bruto) en € 1.338,16 netto voor een lening. Dat de man met die inhoudingen had ingestemd door de ontslagbrief te ondertekenen, volgt volgens de kantonrechter niet uit die brief. Voor de wachturen vond hij in het contract geen grondslag, en het personeelshandboek was niet overgelegd. Voor de lening ontbrak een toelichting op hoe het bedrag van € 6.000 was opgebouwd, en de terugbetalingsregels uit de opleidingsovereenkomst gelden niet bij een ongeldig ontslag op staande voet. Over het ten onrechte ingehouden loon is een wettelijke verhoging verschuldigd, die de kantonrechter beperkt tot 25 procent, in totaal € 452,22. De gevraagde dwangsommen wijst hij af, omdat de werkgever vrijwillige medewerking toezegde.
De werkgever moet de man de vergoeding voor onregelmatige opzegging van € 5.805,03 bruto en de transitievergoeding van € 1.919,65 bruto betalen. Daarnaast betaalt zij de inhoudingen van € 470,72 bruto en € 1.338,16 netto terug, plus € 452,22 wettelijke verhoging, alles met wettelijke rente vanaf veertien dagen na aanschrijving. Binnen veertien dagen na aanschrijving moet zij ook een correcte eindafrekening met bruto/netto specificatie verstrekken. Verder veroordeelt de kantonrechter haar in de proceskosten van € 1.102,00. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad. De billijke vergoeding en het overige verzochte zijn afgewezen.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 6 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Raad van State bevestigt weigering compensatie hersteloperatie toeslagen voor jaren 2011 en 2012 Een vrouw die kinderopvangtoeslag ontving in 2011 en 2012 probeerde via de rechter alsnog compensatie te krijgen in het kader van de hersteloperatie toeslagen. De Dienst Toeslagen had haar aanvraag afgewezen, en zowel de bezwaarprocedure als de rechtbank gaven de dienst gelijk. De vrouw stapte daarop naar de Raad van State.
De kern van het geschil draaide om de vraag of de vrouw schade had geleden doordat de Dienst Toeslagen zich schuldig had gemaakt aan institutionele vooringenomenheid, of doordat de toeslag op een onredelijk harde manier was toegepast. Compensatie is mogelijk op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen als een van deze twee situaties zich heeft voorgedaan vóór 23 oktober 2019.
Voor het toeslagjaar 2011 stelde de vrouw dat er meer dan € 1.500 was teruggevorderd en dat zij in die periode verwarrende en tegenstrijdige brieven van de dienst had ontvangen. Zij wist naar eigen zeggen niet meer of zij zelf een foutieve opgave had gedaan die leidde tot een tijdelijke verhoging van haar voorschot naar ruim € 23.000. Die fout was destijds gecorrigeerd en het uiteindelijke bedrag dat zij te veel had ontvangen was nihil: uit de besluiten bleek juist dat zij over 2011 nog € 153 tegoed had en er dus niets was teruggevorderd. Omdat de vrouw geen enkel aanknopingspunt gaf waaruit het tegendeel bleek, verwierp de Raad van State haar stelling.
Voor het toeslagjaar 2012 had de vrouw de toeslag zelf stopgezet. Er was één maandbedrag van € 618 uitbetaald dat nadien was teruggevorderd. Pas tijdens de zitting bij de Raad van State betwistte de vrouw dit bedrag voor het eerst en stelde zij dat het dossier onvolledig was. De Raad ging daar niet in mee: de vrouw had niet toegelicht waarom de terugvordering van € 618 onjuist zou zijn en had ook niet concreet gemaakt welke stukken zij miste.
De Raad van State verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 28 oktober 2026
Bestuursrecht