Avient wint modelrechtgeschil over kunststof scheepskettingen van Chinese concurrent Avient Protective Materials B.V., de Nederlandse producent van de bekende Dyneema-vezels, stapte naar de rechter omdat een Chinese concurrent zijn geregistreerde modelrechten zou schenden. Die concurrent, Shanghai Port Star Rigging Co. Ltd, verkocht onder de naam 'SuperLink' kunststof kettingen voor gebruik in de scheepvaart die volgens Avient vrijwel identiek zijn aan zijn eigen Dyneema-kettingen.
De kettingen zijn gemaakt van UHMWPE, een ultrasterke synthetische vezel die eind jaren zeventig werd uitgevonden door DSM. Avient heeft twee geregistreerde Uniemodellen voor de ketting en de bijbehorende schalmen. Port Star was eerder distributeur van de Dyneema-ketting maar brengt nu een eigen versie op de markt. Op de Breakbulk Europe-beurs in Rotterdam in juni 2026 presenteerde Port Star haar SuperLink-ketting, waarop Avient meteen beslag liet leggen op de tentoongestelde producten en het promotiemateriaal.
Port Star betwistte de geldigheid van de modelrechten niet op grond van nieuwheid of eigen karakter, maar voerde aan dat de bescherming niet geldt omdat de vorm van de ketting en schalmen volledig door de technische functie wordt bepaald. Daarvoor wees Port Star op octrooiaanvragen van Avient zelf en van zijn rechtsvoorganger DSM, waaruit zou blijken dat de gelaagde wikkelingen en de zogeheten Möbius-draaiing puur functionele keuzes zijn die de sterkte en flexibiliteit van het product vergroten.
De voorzieningenrechter verwierp dat verweer. Avient legde een verklaring over van een van de oorspronkelijke ontwerpers, die uitlegde dat het concept begon met de wens een product te maken dat associaties oproept met zware stalen scheepskettingen, terwijl het in werkelijkheid uiterst licht is. Dat 'wow-effect' was een bewuste esthetische keuze. De ontwerper beschreef ook concrete visuele beslissingen: de breedte-verhoudingen van de banden, het openlaten van de zijkanten, en de plaatsing van de draaiing in één van de wangen om een visueel eigen accent te geven. Alleen als de techniek de enige bepalende factor is, geldt de uitzondering op modelrechtbescherming. Dat was hier niet het geval.
De rechter stelde verder vast dat alle kenmerkende elementen van de modellen, de gelaagde weefselstructuur, de strakke schalmvorm, de onderlinge bevestiging van de schalmen en de wijze van draaien, op vrijwel identieke wijze zijn terug te vinden in de SuperLink-ketting. De kleine verschillen die Port Star aanwees, zoals een afwijkend stikselpatroon en een iets minder scherpe hoek van de draaiing, zijn zo ondergeschikt dat ze voor de zogenoemde 'geïnformeerde gebruiker', iemand met kennis van de sector maar geen technisch expert, geen andere algemene indruk opleveren.
Niet alle vorderingen van Avient werden gehonoreerd. De eis dat Port Star zou worden verboden te beweren dat de SuperLink haar eigen innovatie is, wees de rechter af omdat Avient die vordering niet goed had onderbouwd. Ook de recall-brief aan afnemers en de eis tot vernietiging van voorraden sneuvelden, omdat Port Star onweersproken had gesteld dat zij nog geen enkele ketting aan een Europese klant had verkocht.
De voorzieningenrechter beval Port Star de inbreuk op de modelrechten in de gehele Europese Unie met onmiddellijke ingang te staken. Port Star moet daarnaast binnen dertig dagen informatie verstrekken over de herkomst van de kettingen, de productieaantallen en de verkochte aantallen in de EU. Bij overtreding riskeert Port Star een dwangsom van € 10.000 per dag of € 1.000 per verkocht product, met een maximum van € 250.000. Port Star werd ook veroordeeld tot betaling van de proceskosten van Avient, begroot op € 19.049,57.
Rechtbank Den Haag · 28 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Hof beperkt inzage Disney in muziektarieven van collectieve beheerder tot elf streamingdiensten Disney wil weten hoe twee organisaties die muziekauteursrechten beheren, tot hun tarieven voor streamingdiensten komen. Voor Disney+ gaat het om een groot bedrag aan muzieklicenties, en het bedrijf vermoedt dat bij andere aanbieders meer spelen dan alleen de twee criteria die de beheerders zelf noemen. Disney vroeg daarom inzage in de licentieovereenkomsten en andere stukken waarin kortingen, afslagen en criteria voor die tarieven staan.
Het gaat om diensten voor 'subscription video on demand' (SVOD): streamingdiensten waarbij abonnees tegen betaling films en series op afroep kunnen kijken. De beheerders weigerden inzage, onder meer omdat de overeenkomsten met andere aanbieders geheim zijn en concurrentiegevoelige informatie bevatten. Netflix en Apple, die in de procedure als belanghebbenden zijn betrokken, voerden daarbij ook verweer.
Het gerechtshof Amsterdam deed dit hoger beroep tegen een beschikking van de rechtbank Amsterdam. Eerder had het hof al in twee tussenbeschikkingen beslist dat Disney maar voor een klein deel recht op inzage heeft. Disney mag alleen kennisnemen van de criteria, factoren en omstandigheden die de beheerders hanteerden bij het bepalen van hun tarieven, en van de redenen voor kortingen, afslagen en aftrekposten. Welke tarieven of kortingen met een concrete aanbieder zijn afgesproken, hoeft Disney niet te weten. Lopende onderhandelingen vallen er ook buiten. Het gaat om afspraken vanaf 1 december 2018.
In deze eindbeschikking beslist het hof eerst om welke aanbieders het gaat. Disney noemde zeventien aanbieders van streamingdiensten. Vijf daarvan bieden hun streamingdienst aan als onderdeel van een bundel met bijvoorbeeld lineaire televisie, shopping of een platform met door gebruikers gemaakte content. Disney+ is niet zo'n bundel, dus die aanbieders zijn volgens het hof onvoldoende vergelijkbaar. Er blijven elf aanbieders over, exclusief Disney zelf. Het hof weigert verder om alle andere aanbieders alsnog als belanghebbenden in de procedure te betrekken, omdat de beheerders hun belang bij vertrouwelijkheid zelf kunnen inroepen en Disney geen gegevens per aanbieder krijgt.
Daarna regelt het hof hoe de inzage in de praktijk gaat. De beheerders verzamelen de relevante pagina's en e-mails, maken alles behalve de gevraagde gegevens zwart en stellen een lijst op van alleen die gegevens, in het Engels. Is iets in een andere taal gesteld, dan vertaalt een beëdigd vertaler het. De gegevens mogen niet per aanbieder worden uitgesplitst. Het hof benadrukt dat de gegevens waarschijnlijk uit een woord, enkele woorden of een zinsnede bestaan, en dat de beheerders geen onderscheid mogen maken tussen gewone onderhandelingspunten en wat zij volgens de wet moeten verstrekken.
Een onafhankelijke controleur kijkt of de lijst compleet is. Disney moet binnen een maand na het onherroepelijk worden van de beschikking een registeraccountant aanwijzen, die onafhankelijk is van alle betrokken partijen, geen recente adviesrelatie met hen heeft, een belangenconflictcontrole uitvoert en tot geheimhouding is verplicht. Die accountant doet alleen een feitelijke controle en geeft geen zekerheidsverklaring af. Het hof wijst de wens van Disney af om een jurist te laten controleren, en ziet geen reden voor extra waarborgen zoals Apple voorstelde.
De beheerders moeten binnen drie maanden na het onherroepelijk worden van de beschikking de stukken en de lijst aan de accountant geven, en binnen vier maanden de lijst aan Disney verstrekken. De kosten van de inzage, inclusief die van de vertaler en de accountant, zijn voor Disney. De beslissing wordt niet uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Het hof vernietigt de beschikking van de rechtbank en beveelt de beheerders opnieuw rechtdoende om de gegevens te verstrekken zoals beschreven. Omdat beide partijen op onderdelen in het ongelijk zijn gesteld, draagt elke partij in beide instanties de eigen proceskosten. De beheerders moeten wel de kosten terugbetalen die Disney in eerste aanleg al aan hen had betaald, binnen zeven werkdagen na betekening van de beschikking. Het meer of anders gevorderde wijst het hof af.
Gerechtshof Amsterdam · 13 oktober 2026
Civiel Recht Rechter wijst auteursrechtclaim tegen Loewe af: Whisker-tas niet gekopieerd van Ida Een Nederlands tassenmerk dat leren handtassen ontwerpt en verkoopt, stapte naar de rechter omdat het Spaanse luxemerk Loewe zou hebben gekopieerd. De ontwerpster stelde dat de 'Whisker', die Loewe in maart 2026 presenteerde, een inbreuk was op haar tas 'Ida'. Die tas hoort sinds de herfstcollectie van 2025 tot de succesvolste ontwerpen van haar merk. De Ida werd in januari 2025 in Parijs getoond aan zo'n 400 inkopers van grote warenhuizen en in februari 2025 tijdens de New York Fashion Week. Het eerste exemplaar ging op 4 juli 2025 over de toonbank.
De ontwerpster schreef Loewe op 9 maart 2026 aan en vroeg om overleg. Loewe wees het verwijt af. De gesprekken die volgden leidden niet tot een oplossing. Rond 27 augustus 2026 bracht Loewe de Whisker wereldwijd op de markt, ook in Nederland: online en in de eigen winkels. De ontwerpster vroeg de voorzieningenrechter in kort geding om Loewe te verbieden de tas in Nederland te verkopen, om informatie over productie en verkoop te geven en om dat alles met dwangsommen te versterken.
Loewe voerde verweer en begon zelf een tegenzaak. Volgens Loewe heeft zij het ontwerp zelfstandig ontwikkeld en was zij niet eens bekend met de Ida. Ze stelde dat de ontwerpster juist haar rits-strook had overgenomen, de overhangende strook langs de bovenzijde van de tas, uit eerdere Loewe-modellen. De rechter liet dat laatste standpunt toe, ook al kwam het pas laat in de procedure. Het was een kleine wijziging waardoor de ontwerpster niet in haar verdediging werd geschaad.
Eerst bekeek de rechter of Nederland bevoegd is. Dat is zo, ook ten aanzien van het Spaanse moederbedrijf, omdat de Nederlandse dochter Loewe Holanda B.V. in Amsterdam is gevestigd en de vorderingen nauw samenhangen. Ook de spoed was er volgens de rechter: de vermeende inbreuk duurde dagelijks voort.
Over de Ida was de rechter positief. De combinatie van tien ontwerpkeuzes, zoals de lage taille, de buisvormige randen, de overhangende 'hondenoren' en de vijgvormige zijkant, weerspiegelt de persoonlijkheid van de maker en is daarom auteursrechtelijk beschermd. Loewe had alleen tassen genoemd waarin losse elementen voorkwamen, nooit de combinatie. De rechter vond het bovendien niet erg aannemelijk dat Loewe de Ida niet kende, gezien de publiciteit en de vertoning in de modewereld terwijl de Whisker nog in ontwerp was.
Toch was er volgens de rechter geen inbreuk. Een aantal kenmerken van de Ida keert terug in de Whisker, maar niet op dezelfde manier. De Whisker heeft geen verstevigde rand langs de voetjes, een duidelijker achthoekige onderkant en een geprononceerdere taille. De neerwaartse welving zit alleen aan de voorkant, de achterzijde is recht. Vanaf de zijkant heeft de tas geen vijgvorm, omdat hij naar voren kantelt voor een 'collapsed look'. Waar Loewe dezelfde elementen gebruikte, gaf zij die een eigen creatieve uitwerking, waardoor de Whisker een eigen oorspronkelijk karakter heeft. Of Loewe de Ida als voorbeeld nam, liet de rechter daarom in het midden.
Ook de tegenvordering van Loewe sneuvelde. De rits-strook van de Ida verschilt van die van de Madrid en de Strip Shoulder Bag: bij die tassen hangt de strook maar aan één kant of asymmetrisch over, bij de Ida hangt hij in een andere boog en met afgeronde uiteinden. Het verbod om te zeggen dat Loewe heeft gekopieerd was ook niet nodig, omdat de ontwerpster dat buiten de rechtszaak niet had gedaan.
De voorzieningenrechter weigerde alle gevraagde voorzieningen in conventie en reconventie. De ontwerpster en haar bedrijf moeten hoofdelijk € 2.101 aan proceskosten aan Loewe betalen, plus € 98 aan nakosten en wettelijke rente. De proceskosten in de tegenzaak werden op nihil begroot.
Rechtbank Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Audi en Volkswagen winnen kort geding over namaak automatten verkocht via sociale media Audi en Volkswagen hebben in een kort geding bij de rechtbank Den Haag een verkoopverbod afgedwongen tegen een Nederlandse eenmanszaak die via Instagram, TikTok, Marktplaats, Etsy en Facebook automatten verkocht met daarop de merken van beide autofabrikanten.
De zaak begon in januari 2026, toen de Nederlandse douane meerdere zendingen tegenhield die waren geadresseerd aan de eigenaar van de eenmanszaak. De zendingen bevatten automatten voorzien van onder meer de logo's en namen van Audi en Volkswagen. Audi en Volkswagen constateerden vervolgens dat dezelfde producten ook online werden aangeboden via meerdere sociale media-accounts.
Na een eerste sommatie in maart 2026 liet de verkoper weten de verkoop te hebben gestaakt, maar kort daarna doken er nieuwe advertenties op. Opvallend: bij nieuwe accounts waren de merklogo's op de afgebeelde matten vervaagd, kennelijk om detectie te vermijden. Nadat Audi en Volkswagen verwijderingsverzoeken indienden bij de platformen, werden accounts geblokkeerd of advertenties verwijderd. Telkens werden echter nieuwe accounts aangemaakt. In mei 2026 deed Audi via Marktplaats een proefaankoop, maar de bestelde automatten werden nooit geleverd.
Voor de rechter erkende de verkoper dat hij via het eerste account automatten had aangeboden, maar hij betwistte verantwoordelijk te zijn voor de latere accounts onder andere namen. De voorzieningenrechter vond die betwisting weinig overtuigend: het telefoonnummer waarmee de verkoper contact opnam met de advocaat van Audi en Volkswagen, kwam overeen met het nummer in de Marktplaats-advertenties van de latere accounts. Verder oordeelde de rechter dat het beroep op goede trouw niet afdoet aan de merkinbreuk zelf.
De rechter stelde vast dat de automatten werden aangeboden met tekens die identiek zijn aan de geregistreerde Audi- en Volkswagen-merken, voor dezelfde productcategorie waarvoor die merken zijn ingeschreven. Dat levert merkgebruik op waartegen de merkhouders kunnen optreden, zonder dat hoeft te worden aangetoond dat er verwarring bij het publiek optreedt.
De verkoper wordt opgedragen zijn volledige voorraad namaak-automatten binnen één week in te leveren ter vernietiging, op kosten van hemzelf, bij een demontagebedrijf in 's-Gravenpolder. Daarnaast moet hij binnen veertien dagen een opgave verstrekken van zijn leveranciers, producenten en afnemers, en van de aantallen geleverde en verkochte matten. De gevorderde informatie over inkoopprijzen, verkoopprijzen en behaalde winst werd afgewezen: die gegevens zijn alleen relevant voor het berekenen van schadevergoeding, en daarvoor leent een kort geding zich niet.
Bij overtreding van de opgelegde verboden verbeurt de verkoper een dwangsom van € 250 per afzonderlijke overtreding, of € 1.000 per dag dat een overtreding voortduurt, met een maximum van € 50.000 per merkhouder. De verkoper wordt verder veroordeeld tot betaling van € 8.496,89 aan proceskosten, het bedrag dat hoort bij de categorie 'eenvoudig kort geding' volgens de geldende indicatietarieven voor intellectuele eigendomszaken.
Rechtbank Den Haag · 27 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Hof bekrachtigt vonnis en verklaart ook nieuwe merken van DNACC nietig DNACC ging in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Den Haag van 27 maart 2024, waarin haar merken bouwbakkie, bakkie en rolbakkie nietig waren verklaard omdat ze beschrijvend zijn voor een containerbak en dus geen onderscheidend vermogen hebben. Die rechtbank wees om die reden alle vorderingen van DNACC tegen de exploitant van Opslagbakkie.nl af, wees de tegenvordering tot nietigverklaring van de oude merken toe en veroordeelde DNACC in de proceskosten. In hoger beroep wilde DNACC dat het hof alsnog haar vorderingen zou toewijzen, terwijl de wederpartij op zijn beurt ook nietigverklaring vroeg van de nieuwe merken die DNACC in 2023 had laten inschrijven.
Het gerechtshof Den Haag onderschrijft het oordeel van de rechtbank volledig. De woorden bak, bouwbak en rolbak zijn onbetwist beschrijvend voor een container, en volgens het hof verandert de verkleinvorm bakkie daar niets aan. Het hof wijst erop dat de uitgang kie een vorm van populair taalgebruik is die ongeacht de grootte van een voorwerp wordt gebruikt, zoals ook een aanhangwagen wel een bakkie wordt genoemd. Er is dan ook een direct verband tussen de merken en de containerverhuur waarvoor ze zijn ingeschreven, waardoor het publiek ze meteen als beschrijving opvat in plaats van als herkomstaanduiding van één bepaald bedrijf.
DNACC probeerde het hof ervan te overtuigen dat de merken door jarenlang en intensief gebruik alsnog zijn ingeburgerd bij het publiek. Ze wees op reclame op vrachtwagens en honderden billboards, een reclamebudget van meer dan twee miljoen euro tussen 2018 en 2022 en een omzet van bijna € 46 miljoen in diezelfde periode. Het hof vindt dit onvoldoende bewijs. Omzet- en reclamecijfers zeggen volgens het hof niets over het marktaandeel van DNACC of over het percentage klanten dat de merken daadwerkelijk aan haar bedrijf koppelt, en marktonderzoek daarnaar ontbreekt. Bovendien is DNACC alleen in Nederland actief, terwijl voor een Beneluxmerk inburgering in de hele Benelux nodig is, inclusief het Nederlandstalige deel van België. Om die reden verklaart het hof niet alleen de oude merken, maar op vordering van de wederpartij ook de in 2023 aangevraagde nieuwe merken bouwbakkie, bakkie en rolbakkie alsnog nietig, voor zover ze zien op de verhuur van containers.
Ook het beroep van DNACC op handelsnaamrecht wijst het hof van de hand. Zelfs als DNACC de namen bakkie, bouwbakkie en rolbakkie als handelsnaam zou hebben gevoerd, zijn ook die beschrijvend, en is niet aangetoond dat het publiek ze specifiek met DNACC associeert. Het woord opslagbakkie wijkt bovendien voldoende af in klank en beeld, zodat geen verwarring bij het publiek te duchten is. Omdat de merken en handelsnamen van DNACC dus geen bescherming bieden, blijft er voor haar geen grondslag over om tegen het gebruik van opslagbakkie.nl op te treden.
Het hof bekrachtigt daarom het vonnis van de rechtbank Den Haag volledig en verklaart daarnaast ook de nieuwe merken van DNACC uit 2023 nietig, voor zover ze betrekking hebben op de verhuur van containers. DNACC wordt, als de in het ongelijk gestelde partij, veroordeeld in de proceskosten van het hoger beroep, begroot op € 21.723,90.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht