Ballast Nedam mag toch meedingen na onterechte uitsluiting bij aanbesteding Alkmaar Ballast Nedam werd door Stadswerk072 uitgesloten van een aanbestedingsprocedure voor de herinrichting van een rotonde in Alkmaar, maar de rechtbank Noord-Holland oordeelt dat die uitsluiting onterecht was. De bouwer had twee kleine fouten gemaakt bij haar inschrijving, maar die hadden hersteld moeten worden in plaats van te leiden tot diskwalificatie.
Stadswerk072 organiseerde namens de gemeente Alkmaar een aanbesteding voor de 'Herinrichting rotonde Bergerhout'. Het gunningscriterium was de laagste prijs. Naast Ballast Nedam hadden ook BAM Infra en Strukton Wegen & Beton zich ingeschreven. Na een inhoudelijke toetsing verklaarde Stadswerk072 de inschrijving van Ballast Nedam ongeldig wegens twee afwijkingen van het bijgestelde bestek.
De eerste fout betrof een bestekspost over het afvoeren van grond. Tijdens de aanbestedingsprocedure was de rekeneenheid gewijzigd van kubieke meters (m3) naar tonnen. Ballast Nedam had per abuis de oude inschrijfstaat gebruikt en daardoor de prijs in m3 opgegeven in plaats van in tonnen. Stadswerk072 betoogde dat de eenheidsprijs daarmee inhoudelijk was gewijzigd. De rechtbank zag dat anders: de totaalprijs was bekend, de omrekenfactor stond vast, en het minimale prijsverschil van €1,12 was puur het gevolg van afronding bij de omrekening. De economische inhoud van de aanbieding veranderde dus niet.
De tweede fout betrof een bestekspost voor het aanvragen van vergunningen. Die post was door Stadswerk072 zelf al vóór de inschrijvingsdeadline komen te vervallen, maar Ballast Nedam had hem per abuis laten staan met een bedrag van €500. Stadswerk072 verweet Ballast Nedam dat zij bij haar toelichting had voorgesteld dit bedrag te verwerken in de kortingspost, wat volgens Stadswerk072 een inhoudelijke wijziging van de inschrijving opleverde. De rechtbank volgde dat standpunt niet. Het schrappen van een al vervallen post wijzigt de inschrijving niet inhoudelijk, en het voorstel van Ballast Nedam over de boekhoudkundige verwerking was slechts een suggestie die zij inmiddels had ingetrokken.
De rechter benadrukt dat het aanbestedingsrecht herstel van administratieve vergissingen toelaat, zolang de economische inhoud van de aanbieding niet verandert en de concurrentiepositie van andere inschrijvers niet wordt beïnvloed. In beide gevallen was objectief vast te stellen wat Ballast Nedam had aangeboden. Uitsluiting was volgens de voorzieningenrechter disproportioneel en diende geen enkel aanbestedingsrechtelijk belang.
De rechtbank gebiedt Stadswerk072 om de gunningsbeslissing — waarbij de opdracht aan BAM Infra zou gaan — binnen 72 uur in te trekken en de inschrijving van Ballast Nedam alsnog mee te nemen in de beoordeling. Binnen 30 kalenderdagen moet een nieuwe voorlopige gunningsbeslissing worden genomen. De gevorderde dwangsom werd afgewezen omdat Stadswerk072 had toegezegd zich als publiekrechtelijke instelling aan het vonnis te zullen houden. Stadswerk072 wordt veroordeeld in de proceskosten van Ballast Nedam ter hoogte van €2.226,57.
Rechtbank Noord-Holland · 14 juli 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter wijst vorderingen Orthopedagogische Praktijk De Regenboog af in aanbestedingsgeschil met gemeente Zaanstad Orthopedagogische Praktijk De Regenboog B.V. uit Zaanstad vocht in kort geding een beslissing aan van de gemeente Zaanstad, die haar inschrijving op een Europese aanbesteding voor specialistische jeugdhulp had uitgesloten. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland wees alle vorderingen van De Regenboog af.
De gemeente Zaanstad schreef eind 2025 een Europese aanbesteding uit voor specialistische jeugdhulp in de regio Zaanstreek-Waterland, voor de periode 2027 tot 2034. De Regenboog schreef zich in op twee onderdelen: perceel 1B voor hoogspecialistische ambulante hulp en perceel 2 voor verblijfszorg. In april 2026 sloot de gemeente beide inschrijvingen uit wegens het niet voldoen aan de gestelde eisen.
Voor het ambulante perceel (1B) constateerde de gemeente twee problemen. Ten eerste ontbrak een deugdelijke onderbouwing van het percentage medewerkers in loondienst: De Regenboog vermeldde slechts een percentage van 3% ZZP-inzet, zonder de vereiste berekening van personeelskosten. Ten tweede had De Regenboog geen psychiater of arts voor verstandelijk gehandicapten in dienst. Zij had wel een vacature openstaan, maar dat volstaat niet als bewijs dat de discipline daadwerkelijk beschikbaar is binnen de organisatie.
Voor de verblijfszorg (perceel 2) gold als eis dat een inschrijver kon aantonen minimaal tien cliënten in één kalenderjaar te hebben gehuisvest voor één opdrachtgever. De Regenboog erkende dit cliëntenaantal abusievelijk niet te hebben vermeld in haar inschrijving. Na twee verduidelijkingsronden kon zij dit alsnog niet aantonen: zij verwees naar het contractbeheer van de gemeente, maar dat leverde niets op. Bovendien bleek het te gaan om werkzaamheden uitgevoerd in een ander segment dan waarvoor werd ingeschreven.
De Regenboog voerde aan dat de eis om een psychiater in loondienst te hebben disproportioneel is, gelet op de krappe arbeidsmarkt. De rechter volgde haar daarin niet. Bij hoogspecialistische jeugdzorg voor jongeren met complexe problemen mag de gemeente strenge eisen stellen aan de samenstelling van het team. De Regenboog had er ook voor kunnen kiezen een psychiater als onderaannemer op te voeren, of samen met een andere partij in te schrijven. Dat zij de term 'draagkracht' in het aanbestedingsformulier uitsluitend opvatte als financiële draagkracht, komt voor haar eigen rekening: dit begrip wordt in de Aanbestedingswet ook gebruikt in verband met beroepsbekwaamheid, en dat staat ook zo in de aanbestedingsleidraad.
Vóór de inhoudelijke behandeling moest de rechter ook oordelen over de ontvankelijkheid. De gemeente stelde dat De Regenboog te laat had gehandeld: de vervaltermijn om bezwaar te maken liep tot en met 14 mei 2026, maar de gemeente ontving de concept-dagvaarding pas op 15 mei. De rechter verwierp dit verweer. De termijn eindigde op Hemelvaartsdag, een erkende feestdag, en schuift dan door naar de eerstvolgende werkdag. Bovendien had de gemeente in haar brief ongelukkig geformuleerd dat 'bezwaar' mogelijk was, waardoor De Regenboog aanvankelijk een bezwaarschrift indiende bij de gemeente in plaats van direct een kortgedingprocedure te starten. Die onduidelijkheid had de gemeente zelf gecreëerd.
Al met al oordeelde de rechter dat de gemeente de inschrijving van De Regenboog op goede gronden had uitgesloten. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde De Regenboog in de proceskosten van de gemeente, begroot op € 2.101.
Rechtbank Noord-Holland · 25 juni 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter verbiedt ProRail-achtige opdrachtuitbreiding van € 38 miljoen zonder aanbesteding bij spooraanleg Vught Bij de verdiepte spoorligging in Vught wilde een speciale-sectorbedrijf dat het Nederlandse spoor beheert een extra opdracht van ongeveer € 38 miljoen aan een bestaande aannemer geven, zonder die opdracht opnieuw aan te besteden. De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland heeft dat in een kort geding verboden. Het gaat om de aanleg van het nieuwe spoor in de verdiepte ligging, 'contract C8' genoemd.
Het project Programma Hoofdfrequent Spoor Den Bosch – Vught bestaat uit vier contracten. Contract C2, de civiele werkzaamheden om de onderbouw voor de eindsituatie te maken, werd Europees aanbesteed en op 11 juni 2024 gegund aan een bouwbedrijf. Daarbij sloot het spoorbedrijf met dat bouwbedrijf een aannemingsovereenkomst en een alliantieovereenkomst, een samenwerkingsverband. Later kwam het spoorbedrijf met het bouwbedrijf in gesprek over toevoeging van contract C8 aan die overeenkomsten. Een andere aannemer, die in de eerste ronde als onderaannemer was opgevoerd, hoorde hiervan en vroeg in juni 2026 om opheldering. Het spoorbedrijf zei toen eerst dat de opdracht nog niet was verstrekt, en beloofde pas te gunnen na een vonnis in kort geding. Die aannemer stapte daarop naar de rechter en vroeg om een verbod en een gebod tot aanbesteden.
De rechter stelt vast dat de uitbreiding een wijziging van de aanbestede overeenkomst is. Volgens de Aanbestedingswet 2012 moet zo'n wijziging in beginsel worden aanbesteed, tenzij een uitzondering geldt. De verweerders beriepen zich op twee uitzonderingen: een herzieningsclausule in de aanbestedingsstukken en de vangnetbepaling voor niet wezenlijke wijzigingen. Het verweer van rechtsverwerking, omdat de eiseres al eerder van de aanbestedingsstukken op de hoogte zou zijn geweest, wijst de rechter af. Bij een fundamenteel gebrek, zoals het niet naleven van de aanbestedingsplicht, is rechtsverwerking niet mogelijk.
De herzieningsclausule houdt geen stand. Die luidt enkel dat de opdrachtgever het werk mag uitbreiden met onder meer de 'spoorse eindsituatie (C8)', geraamd op ongeveer € 38 miljoen. Dat is volgens de rechter te algemeen omschreven, noemt de voorwaarden voor gebruik niet en verandert bovendien de algemene aard van de opdracht. De opdracht ging over civiele werkzaamheden, terwijl contract C8 spoorwerk is dat alleen erkende spooraannemers mogen uitvoeren. Daarvan zijn er zeven, terwijl civiel werk ook door andere aannemers kan worden gedaan. Het spoorbedrijf had C8 juist niet meteen meeaanbesteed omdat het de toegang tot de opdracht anders disproportioneel zou beperken.
Ook de vangnetbepaling helpt niet. Een wijziging is in elk geval wezenlijk als zij, had zij deel uitgemaakt van de oorspronkelijke procedure, andere gegadigden had toegelaten of aangetrokken. Had C8 vanaf het begin tot de opdracht behoord, dan hadden alleen erkende spooraannemers mogen meedingen. Contract C8 moet daarom Europees worden aanbesteed; over de waarde ver boven de drempel zijn partijen het eens.
Het bouwbedrijf, dat zich aan de kant van het spoorbedrijf in het geding had gevoegd, voerde nog aan dat C8 niet meer kon worden aanbesteed omdat de gewijzigde overeenkomst al zou zijn gesloten en de vervaltermijn van zes maanden voor vernietiging zou zijn verstreken. De rechter vindt het onvoldoende aannemelijk dat zo'n overeenkomst is gesloten, want het spoorbedrijf zelf ontkent dat. Ook is onduidelijk wanneer een eventuele overeenkomst zou zijn gesloten en dus wanneer de termijn is begonnen. Het argument dat treinreizigers en bewoners langer hinder ondervinden is geen dwingende reden van algemeen belang om een overeenkomst in stand te laten, aldus de rechter.
De voorzieningenrechter verbiedt het spoorbedrijf contract C8 aan het bouwbedrijf op te dragen en gebiedt het die opdracht binnen de kaders van de Aanbestedingswet 2012 aan te besteden, voor zover het die nog wil gunnen. Het spoorbedrijf moet € 2.815,57 aan proceskosten betalen en het bouwbedrijf € 2.690,00, terwijl de kosten in het voegingsincident worden gecompenseerd. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Midden-Nederland · 12 oktober 2026
Civiel Recht; Aanbestedingsrecht Rechter wijst verzet omwonenden Nieuwe Boteringestraat tegen daklozenopvang af Al maanden verzetten tientallen buurtbewoners en de vereniging Samen voor de Buurt zich tegen de plannen van de gemeente Groningen om een daklozenopvang te verplaatsen naar het pand aan de Nieuwe Boteringestraat 28-30. De huidige opvang van het Leger des Heils aan de Spilsluizen 5 is te klein geworden en de huurovereenkomst loopt eind 2026 af. De gemeente koos het pand aan de Nieuwe Boteringestraat als nieuwe locatie en investeert 4,2 miljoen euro in verbouwing en verduurzaming.
Eerder, in januari 2026, hadden de omwonenden al een eerste kort geding gewonnen. De rechter had toen de gemeente verboden een definitief besluit te nemen voordat de bewoners hun zienswijze hadden kunnen indienen. Dat participatietraject vond vervolgens plaats: de omwonenden stuurden een uitgebreide brief met tientallen vragen, de gemeente publiceerde een eindverslag en nam op 25 maart 2026 definitief het besluit om door te gaan met de verhuizing. De gemeenteraad stemde op 6 mei 2026 in met het benodigde krediet (34 voor, 10 tegen).
Daarop spanden de bewoners een tweede kort geding aan. Zij voerden vier argumenten aan. Ten eerste zou de gemeente de eigen Participatieverordening hebben geschonden, omdat zij niet alle vragen had beantwoord en geen gesprek had willen voeren. Ten tweede zouden er onaanvaardbare veiligheids- en gezondheidsrisico's bestaan voor de buurt. Ten derde zou de subsidie aan het Leger des Heils in strijd zijn met het Europese verbod op staatssteun. En ten vierde zou de gemeente een aanbestedingsplicht hebben geschonden door de opdracht niet openbaar aan te besteden.
De rechter verwerpt alle vier de bezwaren. Over de participatie oordeelt de voorzieningenrechter dat de gemeente bij de lichtste participatievorm — informeren en luisteren — niet verplicht is om op iedere vraag afzonderlijk te antwoorden of in gesprek te gaan. De gemeente heeft de ingediende zienswijzen gebundeld en per thema beantwoord; veel gestelde vragen gingen bovendien over onderwerpen die buiten de participatie vielen, zoals aanbesteding en financiering.
De gestelde veiligheidsrisico's acht de rechter onvoldoende onderbouwd. De door de omwonenden ingebrachte rapporten en brieven tonen niet aan dat de risico's op deze locatie groter zijn dan bij andere mogelijke opvanglocaties. Dat een daklozenopvang in de stad overlast met zich meebrengt, moeten omwonenden tot op zekere hoogte accepteren, aldus de rechter.
Het staatssteunargument strandt omdat er nog geen subsidiebesluit is genomen en — belangrijker — omdat de Europese staatssteunregels niet strekken tot bescherming van de belangen van omwonenden, maar van concurrerende ondernemers op de markt. Hetzelfde geldt voor het aanbestedingsargument: de aanbestedingsrichtlijn beschermt ondernemers die willen meedingen naar een overheidsopdracht, niet buurtbewoners.
De voorzieningenrechter concludeert dat niet aannemelijk is dat een bodemrechter de verhuur door de gemeente aan het Leger des Heils onrechtmatig zal oordelen. Alle vorderingen worden afgewezen en de omwonenden worden veroordeeld in de proceskosten van de gemeente ter hoogte van € 2.031.
Rechtbank Noord-Nederland · 10 juni 2026
Civiel Recht Tweede inschrijver verliest ook strijd om NS-busaanbesteding Ook de nummer twee van een grote NS-aanbesteding voor treinvervangend vervoer heeft in kort geding geen gelijk gekregen in haar verzet tegen de uitslag. De voorzieningenrechter in Utrecht vond de gehanteerde prijsformule en de beoordeling van de inschrijving niet in strijd met de regels.
NS had een Europese aanbesteding uitgeschreven voor een raamovereenkomst van vijf jaar, met een mogelijke verlenging van drie jaar, voor het regisseren van treinvervangend vervoer. Van de zes inschrijvingen kwam een ander bedrijf als winnaar uit de bus; de partij in deze zaak eindigde als tweede, wat betekende dat NS met haar een wachtkamerovereenkomst van achttien maanden wilde sluiten in plaats van de hoofdopdracht.
De afgewezen inschrijver voerde aan dat de gehanteerde gunningssystematiek fundamenteel gebrekkig was. Hoewel kwaliteit vooraf zwaarder zou wegen dan prijs (650 tegen 350 punten), zou een klein prijsverschil in de praktijk tot een veel groter verschil in punten leiden, waardoor niet echt op de beste prijs-kwaliteitverhouding zou worden gegund. De rechter verwierp dat argument: de gehanteerde formule was vooraf volledig bekendgemaakt, en het stond NS vrij om inschrijvers te stimuleren zo scherp mogelijk in te schrijven zolang kwaliteit per saldo zwaarder bleef wegen, wat hier het geval was. Ook het argument dat de aanbesteding met een fictief prijzenblad werkte in plaats van de werkelijke verwachte omzet, hield geen stand: dat fictieve volume gold voor alle inschrijvers gelijk en waarborgde juist een gelijk speelveld, ook voor een partij die als nieuwe leverancier de werkelijke omvang van de opdracht niet kende.
Ook de klacht dat de onderhandelingsfase (het BAFO-gesprek) niet transparant zou zijn verlopen, omdat niet inzichtelijk was welke verbeterpunten andere inschrijvers hadden gekregen, werd verworpen. Iedere inschrijving is anders, dus is het logisch dat feedback wordt toegespitst op de individuele inschrijving, terwijl NS aan alle inschrijvers wel een gelijk aantal verbeterpunten had meegegeven.
Over de beoordeling van het samenwerkingscriterium K2 klaagde de inschrijver dat een gedragspsycholoog het volledige interview over het onderdeel 'management' zelf had afgenomen, in plaats van de daarvoor bedoelde NS-medewerkers. NS weersprak dit gemotiveerd: de psycholoog stelde alleen vragen over de STARR-methodiek, terwijl de inhoudelijke verdiepingsvragen door de NS-medewerkers zelf werden gesteld. Ook de klacht dat de motivering van de score te algemeen was, hield geen stand: de rechter oordeelde dat de kritiekpunten in het beoordelingsrapport, zoals te algemene antwoorden zonder zichtbare gedragingen, precies aansloten bij de eerder vastgestelde STARR-elementen en dus een inhoudelijk, geen persoonlijk oordeel over de medewerkers van de inschrijver waren.
Ten slotte voerde de inschrijver tien inhoudelijke bezwaren aan tegen haar score op het busvervoer-criterium K3, over onder meer planning, pauzemomenten en omlopen. De rechter wees erop dat dit in feite een verzoek om herbeoordeling was, terwijl een rechter bij dit soort kwalitatieve criteria maar een beperkte, marginale toetsing mag toepassen en niet op de stoel van de aanbestedende dienst mag gaan zitten.
De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de afgewezen inschrijver af en veroordeelt haar in de proceskosten van zowel NS als de winnende inschrijver, elk begroot op € 2.574.
Rechtbank Midden-Nederland · 19 augustus 2026
Civiel Recht