Hoge Raad: te late zorgmachtiging maakt vrijheidsontneming niet onrechtmatig Een vrouw kreeg van de rechtbank Gelderland een zorgmachtiging voor zes maanden, een rechterlijk bevel waarmee iemand verplichte zorg kan krijgen. Daaronder vielen het beperken van haar bewegingsvrijheid en opname in een accommodatie. De officier van justitie in het arrondissement Oost-Nederland had die machtiging gevraagd. Het verzoekschrift kwam op 5 december 2025 binnen bij de rechtbank. De rechtbank hield de mondelinge behandeling op 9 januari 2026 en verleende diezelfde dag de zorgmachtiging, die liep tot en met 9 juli 2026.
De vrouw ging in cassatie, een procedure bij de Hoge Raad waarin alleen wordt getoetst of de rechter het recht goed heeft toegepast. Zij voerde aan dat de rechtbank te laat had beslist. De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) schrijft voor dat de rechter uiterlijk drie weken na ontvangst van het verzoekschrift uitspraak doet. Volgens haar was de vrijheidsontneming daardoor niet tot stand gekomen 'in accordance with a procedure prescribed by law', zoals artikel 5 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vereist.
De Hoge Raad stelt vast dat de beslistermijn inderdaad is overschreden. Die verstreek op maandag 29 december 2025, omdat vrijdag 26 december een feestdag was en de twee dagen erna in het weekend vielen. De rechtbank besliste elf dagen later, op 9 januari 2026.
Daaraan verbindt de wet volgens de Hoge Raad geen gevolgen. Een overschreden termijn betekent niet dat de rechter zijn bevoegdheid verliest om een zorgmachtiging te verlenen. De rechtbank was op 9 januari 2026 dus nog bevoegd om de machtiging af te geven.
De Hoge Raad wijst ook het uitgangspunt van het middel af dat elke overschrijding van de termijn een schending van artikel 5 EVRM oplevert. Dat is in zijn algemeenheid onjuist. In deze zaak is volgens de Hoge Raad geen sprake van een 'gross or obvious irregularity' in de procedure, en evenmin van willekeur bij de vrijheidsontneming. De vrouw kreeg bovendien pas verplichte zorg nadat de rechter de machtiging had verleend, en dat past bij het stelsel van de Wvggz.
Advocaat-Generaal Drijber adviseerde in zijn conclusie om het cassatieberoep te verwerpen, en de Hoge Raad volgt dat advies. De Hoge Raad verwerpt het beroep, zodat de zorgmachtiging van de rechtbank Gelderland van 9 januari 2026 in stand blijft.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechtbank legt 12 maanden cel op voor gasdrukwapen-aanval op ex van vriendin in Drachten, de gevraagde straf Op 7 augustus 2025 kwam een man naar de woning van een stel in Drachten om spullen op te halen die nog bij zijn ex lagen. Er ontstond ruzie over de eigendom van een stofzuigerstang. De bewoner van het huis, een 39-jarige man, pakte de stang af en sloeg de bezoeker ermee tegen het hoofd. Even later pakte hij een bijl en bedreigde hem daarmee van korte afstand.
Diezelfde avond kwam de bezoeker terug. Volgens het dossier goot hij benzine over de voordeur van de woning. Daarna sprak hij af om het conflict uit te vechten en kwam hij naar de achterkant van het huis. De bewoner nam een gasdrukwapen mee naar buiten. Ondanks een hek tussen beide mannen schoot hij meerdere keren op zijn tegenstander. Die werd op zijn boven- en achterlichaam geraakt en tweemaal in het gezicht. Eén koperen kogel bleef in zijn lichaam achter. Ook de auto van een derde werd door kogels beschadigd. De rechtbank rekent het schieten aan als poging tot zware mishandeling en wijst erop dat het slachtoffer zwaarder letsel had kunnen oplopen, zoals het verlies van een oog.
Op 1 maart 2026 sloeg de man dezelfde persoon in een café in Drachten tweemaal tegen het hoofd. Hij was toen onder invloed van alcohol en drugs. Verdachte zei dat hij maar één klap had gegeven, maar de rechtbank oordeelde dat de foto's van het letsel en de camerabeelden de verklaring van het slachtoffer ondersteunen. Anders dan op 7 augustus had het slachtoffer deze keer niets gedaan om geweld uit te lokken.
Verdachte bekende de feiten van 7 augustus. De rechtbank bewees de mishandeling met de stofzuigerstang, de bedreiging met de bijl, de poging tot zware mishandeling met het gasdrukwapen, de vernieling van de auto, het dragen van het gasdrukwapen en de mishandeling in het café. Het reclasseringsrapport noemt bij verdachte een licht verstandelijke beperking en een stoornis in de impulsbeheersing. Daarnaast heeft hij een lange verslavingsgeschiedenis en forse schulden. Het recidiverisico is ingeschat als gemiddeld-hoog.
De rechtbank vond alleen een vrijheidsstraf passend. Ze woog mee dat verdachte zich op 7 augustus twee keer bewapende en dat hij op 1 maart het geweld eenzijdig begon. Daartegenover staat dat het slachtoffer zelf een rol speelde in de escalatie op 7 augustus. De rechtbank legde de gevraagde straf van 12 maanden gevangenisstraf op, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar. De bijzondere voorwaarden zijn een meldplicht, ambulante behandeling, een contactverbod met het slachtoffer en beheersing van middelengebruik. Voor het dragen van het gasdrukwapen kreeg verdachte geen aparte straf. Het locatie- en contactverbod dat het slachtoffer wilde, wees de rechtbank af, omdat het contactverbod als voorwaarde zijn belangen al voldoende beschermt.
Verdachte moet het slachtoffer € 5.000 immateriële schadevergoeding betalen voor de feiten van 7 augustus, een deel van de gevraagde € 10.000, omdat het slachtoffer het conflict mede zelf opzocht. Voor de mishandeling in het café krijgt het slachtoffer € 928,99 en de eigenaar van de beschadigde auto € 840,95, telkens met wettelijke rente. Daarnaast legt de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel op. De vordering om een eerdere voorwaardelijke straf van 5 maanden uit augustus 2025 alsnog uit te voeren, wees de rechtbank af, omdat die straf voor verkeersfeiten was opgelegd en de nieuwe feiten daar geheel anders van zijn.
Rechtbank Noord-Nederland · 13 november 2026
Strafrecht; Materieel Strafrecht Taakstraf voor Zeeuwse cocaïnedealer na traag proces, rechtbank had celstraf gegeven Een man uit de grensstreek bij Woensdrecht verkocht ruim vijftien maanden lang cocaïne aan vaste klanten. Afnemers namen contact op via WhatsApp met een telefoonnummer dat de rechtbank als dealernummer aanmerkt. Daarna kwam er iemand met de drugs naar een afgesproken plek in Hoogerheide of Putte. Volgens de rechtbank was verdachte een van de dealers die na zo'n bericht verschenen. De rechtbank veroordeelt hem voor het medeplegen van de handel in cocaïne, maar legt in plaats van een celstraf een taakstraf op, omdat het proces te lang heeft geduurd.
De politie hoorde meerdere afnemers. Zij verklaarden maanden tot enkele jaren cocaïne te bestellen via hetzelfde nummer, en dat het meestal verdachte was die de bestelling kwam afleveren. Op 8 en 9 februari 2024 verkocht hij cocaïne in of vanuit zijn Audi. Op 25 maart 2024 trof de politie in die auto, onder de middenconsole, een groot aantal ponypacks aan. Dat zijn zakjes die vooral worden gebruikt om cocaïne in te bewaren. In een ervan zat 15,62 gram cocaïne, en er lag veel muntgeld in de wagen.
De verdediging betwistte het bewijs op meerdere punten. De in beslag genomen middelen waren alleen indicatief getest en niet door het Nederlands Forensisch Instituut onderzocht. De herkenning van verdachte op 9 februari 2024 zou onbetrouwbaar zijn, en de dealertelefoon zou niet alleen aan hem toe te schrijven zijn. Subsidiair stelde de verdediging dat de periode korter was dan ten laste gelegd. De rechtbank volgt dat niet. De snelle tests waren positief op cocaïne en afnemers kochten jarenlang telkens dezelfde waar, zodat het om cocaïne ging. De verbalisant kende verdachte al en verdachte reed een dag eerder in dezelfde auto, waarvan hij de tenaamgestelde is. Aan die herkenning twijfelt de rechtbank dus niet.
Voor medeplegen is volgens de rechtbank voldoende dat meerdere dealers na contact met hetzelfde nummer ter plaatse konden verschijnen. Daarachter moet een organisatie hebben gezeten die de cocaïne leverde en de opbrengst inde. Verdachte was een essentiële schakel in die drugslijn. Op basis van de verklaringen van drie afnemers stelt de rechtbank vast dat hij in elk geval sinds begin 2023 dealde. De periode loopt tot 25 maart 2024.
Bij de straf weegt de rechtbank mee dat een onvoorwaardelijke gevangenisstraf in beginsel gerechtvaardigd was, gelet op de ernst van het feit, de pleegperiode en de landelijke oriëntatiepunten. Verdachte was niet eerder veroordeeld voor een soortgelijk feit. De redelijke termijn begon op 25 maart 2024, de dag van de doorzoekingen en inbeslagnemingen. Een eindvonnis had uiterlijk 25 maart 2026 moeten liggen, dus de termijn is met meer dan zeven maanden overschreden. Daarom kiest de rechtbank voor een lichtere straf: een taakstraf in plaats van een onvoorwaardelijke celstraf. Wel krijgt verdachte daarnaast een voorwaardelijke gevangenisstraf, zodat hij beseft dat hij zoiets niet meer mag doen.
De officier van justitie eiste een taakstraf van 200 uur, een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden en een geldboete van € 1.700. De rechtbank legt de voorwaardelijke straf hoger op omdat zij een langere periode bewezen acht dan de officier. Een boete volgt niet. Het in beslag genomen geldbedrag van € 1.700 gaat terug naar verdachte, omdat niet kan worden vastgesteld dat het uit het bewezen feit afkomstig is.
De rechtbank verklaart het medeplegen van de handel in cocaïne bewezen en veroordeelt verdachte tot een taakstraf van 200 uur, te vervangen door 100 dagen hechtenis als hij die niet naar behoren verricht. Daarnaast krijgt hij vier maanden voorwaardelijke gevangenisstraf met een proeftijd van een jaar. Van het meer of anders ten laste gelegde spreekt de rechtbank hem vrij.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 13 november 2026
Strafrecht Hof verkort straf voor drugshandel in Breda met 2 maanden na overschrijding redelijke termijn Een man uit Breda handelde in 2018 samen met een medeverdachte in harddrugs en softdrugs. De politie volgde drie telefoonnummers waarop afnemers bestellingen plaatsten. Die zogeheten deallijnen werden volgens justitie door de twee mannen gebruikt. Observaties, afgeluisterde gesprekken en verklaringen van klanten moesten dat bewijzen. De rechtbank Zeeland-West-Brabant veroordeelde de man in 2021 voor handel in harddrugs en softdrugs, en sprak hem vrij van een derde feit.
De zaak ligt nu in hoger beroep bij het gerechtshof 's-Hertogenbosch, tegen het vonnis van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 16 april 2021. De verdachte had onbeperkt beroep ingesteld. Tegen de vrijspraak van het derde feit kan een verdachte volgens de wet geen hoger beroep instellen, en daarom verklaarde het hof hem op dat punt niet-ontvankelijk.
De verdediging bepleitte vrijspraak en voerde drie verweren. Volgens de raadsman bleek niet dat de deallijnen van de verdachte waren. Hij vond verder dat de verklaringen van negen getuigen buiten het bewijs moesten blijven, omdat hij hen niet had kunnen ondervragen. Ook de observaties uit april 2018 mochten volgens hem niet meetellen voor een periode die op 1 mei 2018 begon. Het hof verwierp alle verweren.
Over de getuigen overwoog het hof dat zeven van hen wel waren gehoord door een rechter-commissaris of raadsheer-commissaris, in aanwezigheid van de verdediging. Twee getuigen konden niet meer worden gehoord omdat ze zijn overleden. De verdediging had in eerste aanleg niet gevraagd om hen te horen. Bovendien rust het bewijs niet in beslissende mate op hun verklaringen: de deallijnen, observaties, tapgesprekken en andere getuigen ondersteunen die verklaringen. Daarom is er volgens het hof geen schending van het recht op een eerlijk proces.
Een van de getuigen was door de politie gehoord zonder tolk. Het hof vond dat geen reden om die verklaring uit te sluiten. De verbalisanten hadden vastgelegd dat de getuige Nederlands voldoende beheerste. Zijn begeleidster van een jeugdzorginstelling zat erbij en greep niet in. Zijn antwoorden waren gedetailleerd, en hij herkende de verdachte op een foto bij zijn voornaam. Ook de observaties uit april 2018 mochten meewegen, omdat dealen in april redengevend kan zijn voor dealen in de maanden daarna.
Bij de straf wees het hof erop dat de redelijke termijn ook in hoger beroep is overschreden, naast de overschrijding in eerste aanleg. De advocaat-generaal eiste 10 maanden gevangenisstraf, waarvan 5 voorwaardelijk. De rechtbank had 12 maanden opgelegd, waarvan 2 voorwaardelijk. Het hof vernietigde het vonnis voor de straf en legde 10 maanden gevangenisstraf op, waarvan 2 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De tijd in voorarrest wordt daarvan afgetrokken. Voor het overige bevestigt het hof het vonnis.
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 12 november 2026
Strafrecht 24 maanden cel voor levering explosief bij woning in Vlissingen, 16 maanden minder dan de eis van 40 Op 21 september 2025 om 02:20 uur ontplofte een zelfgemaakt explosief voor de deur van een woning in Vlissingen. In het huis lag de vijftienjarige zoon des huizes. Hij raakte gewond door glasscherven in zijn gezicht en benen en moest naar het ziekenhuis. De explosie richtte ook forse schade aan bij de woning zelf en bij vier andere huizen in de smalle straat. Volgens de politie en betrokkenen was de aanslag bedoeld als wraak. Op 22 juni 2025 had een broer van de gewonde jongen iemand neergeschoten in een Jumbo-supermarkt in Vlissingen.
Op de plaats van de explosie lag een deels verbrand stuk ducttape dat bij het explosief hoorde. Op de plakrand zat DNA van de verdachte. De rechtbank zag daarin het bewijs dat hij zelf met het explosief bezig is geweest. In zijn telefoon stonden bovendien foto's van dozen met cobra's en ander zwaar vuurwerk van vier dagen voor de aanslag, en foto's van twee zelfgemaakte explosieven. De lont daarop leek op de meters lont die in zijn woning lagen. De verdachte ontkende elke betrokkenheid, maar zei wel een groot liefhebber van vuurwerk te zijn.
De officier van justitie en de verdediging waren het erover eens dat er geen sprake was van medeplegen. Het dossier toonde niet dat de verdachte bij de explosie aanwezig was, en niet dat hij nauw en bewust had samengewerkt met degenen die het explosief plaatsten. De rechtbank sprak hem daarom vrij van het medeplegen, en veroordeelde hem voor medeplichtigheid: hij leverde het explosief. Dat hij ook wist waar het voor bedoeld was, haalde de rechtbank uit een WhatsApp-gesprek van 19 september 2025 met zijn toenmalige beste vriend. Daarin staat dat hij 'iets' moest bouwen. De vriend schreef dat het 'echt fikse' moest zijn, 'we hebben ze het beloofd', en dat 'een andere mongool' het niet kon bouwen. De verdachte had bovendien nauwe banden met de familie van het slachtoffer van de schietpartij, en kon dus weten wat er speelde.
In een tweede zaak, die de rechtbank voegde, werd de verdachte verweten dat hij een gewoonte had gemaakt van het bezitten van kinderporno. Op zijn twee telefoons stonden 239 afbeeldingen, maar ongeveer 97 procent daarvan zat in de cache-map, waar bestanden automatisch terechtkomen en die voor een gewone gebruiker niet zichtbaar is. De rechtbank kon daarom niet vaststellen dat hij ervan wist. De overige 3 procent zou volgens het politierapport direct benaderbaar zijn geweest, maar bij controle bleek dat ook een van de uitgewerkte voorbeeldafbeeldingen uit een cachelocatie kwam. Door die aantoonbare onjuistheid kon de rechtbank niet op het rapport vertrouwen. De verdachte werd van dit feit volledig vrijgesproken, ook al had de officier hier wel een bewezenverklaring gevorderd.
Bij de straf woog zwaar dat het een wonder was dat er geen doden of meer gewonden vielen, dat het gezin is moeten verhuizen en dat dit soort explosies bij woningen vaker voorkomt. De verdachte is eerder veroordeeld voor brandstichting en meermalen voor overtreding van het Vuurwerkbesluit, en nam volgens de rechtbank geen verantwoordelijkheid. De reclassering beschrijft hem als impulsief en begeleidingsafhankelijk, met ADHD. De officier eiste 40 maanden, waarvan acht voorwaardelijk. De rechtbank bleef daaronder, mede omdat het zedenfeit niet bewezen werd.
De rechtbank legde 24 maanden gevangenisstraf op, waarvan zes maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar, met aftrek van het voorarrest. De bijzondere voorwaarden zijn: meldplicht bij de reclassering, ambulante behandeling, een contactverbod met vijf medeverdachten, een locatieverbod voor de gemeente Vlissingen en een vuurwerkverbod. Ook moet hij de slachtoffers betalen, hoofdelijk met eventuele mededaders: € 4.000 aan de gewonde zoon, € 3.763,31 aan zijn moeder (waarvan € 1.763,31 verhuiskosten) en € 2.000 aan zijn zusje, steeds met wettelijke rente vanaf 21 september 2025. Haar vordering voor toekomstige studievertraging (€ 18.625) kan alleen bij de burgerlijke rechter. Beide telefoons zijn aan het verkeer onttrokken. Voor de OnePlus moeten politie en Openbaar Ministerie eerst een kopie maken van de foto's van de overleden opa van de verdachte en de speech die hij op diens begrafenis hield.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 13 november 2026
Strafrecht