Rechter: gespreksverslag bijstandsaanvraag is geen besluit, bezwaar Rotterdammer niet-ontvankelijk Een Rotterdamse man vroeg op 25 augustus 2026 bij de gemeente een bijstandsuitkering aan. Op 14 oktober 2026 werd hij uitgenodigd voor een gesprek met medewerkers van de gemeente. Daarin kwamen vragen aan bod over zijn inkomsten, een uitkering uit het verleden, een vakantie en een auto. De gemeente beëindigde het gesprek voortijdig, omdat de man op veel vragen geen antwoord had.
Na dat gesprek maakte de man bezwaar tegen het gespreksverslag van het college van burgemeester en wethouders van 14 oktober 2026. Hij stelde dat hem aan het einde van het gesprek mondeling was meegedeeld dat zijn aanvraag zou worden afgewezen. Die mededeling stond niet in het verslag. Het college verklaarde zijn bezwaar met een besluit van 20 oktober 2026 niet-ontvankelijk, omdat het gespreksverslag geen besluit is en er nog niet op de aanvraag was beslist. Daartegen stelde de man beroep in bij de rechtbank Rotterdam.
De rechtbank besliste zonder zitting, omdat het beroep kennelijk ongegrond was. Artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.
De rechtbank gaf het college gelijk. Volgens artikel 1:3 van de Awb is een besluit een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhoudt, dus een beslissing die iets verandert in iemands rechten of plichten. Een gespreksverslag legt alleen vast welke vragen zijn gesteld en waarom het gesprek eindigde. Ongeacht wat erin staat, brengt het geen verandering aan in het recht, want er is niet mee beslist op de aanvraag voor een bijstandsuitkering. Het college had bovendien op 20 oktober 2026 schriftelijk laten weten dat nog geen besluit op de aanvraag was genomen.
Omdat het gespreksverslag niet gericht was op rechtsgevolg, heeft het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk verklaard. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De man krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State: klooster Mariabosch in Baexem hoeft geen gemeentelijk monument te worden, sloop mag In Baexem, gemeente Leudal, staat het kloostercomplex Mariabosch. Het bestaat uit een kapel uit 1933, een middendeel uit 1877 met een tussendeel uit 1934 en een poortgebouw uit 1954. Sinds 2010 is het complex geen klooster meer. Het middendeel, waarvan het Oude Klooster uit 1877 deel uitmaakt, is niet in gebruik. In 2012 zijn de kapel, het poortgebouw en andere onderdelen als gemeentelijk monument aangewezen. Het middendeel niet, want dat zou worden vervangen door nieuwbouw. Het complex moet huisvesting bieden aan onder meer het Samen Zorgen Huis Leudal, dat sinds 2019 in de kapel zit.
Erfgoedvereniging Bond Heemschut vroeg het college van burgemeester en wethouders van Leudal in 2019 om het Oude Klooster alsnog als monument aan te wijzen. Volgens de vereniging heeft dit oudste deel van het complex een grote cultuurhistorische waarde. Het college wees de aanvraag af bij besluit van 22 december 2020 en hield die afwijzing na bezwaar overeind in een besluit van 22 februari 2022. Het college erkende de cultuurhistorische waarde, maar vond dat de herontwikkeling van het hele complex tot zorglocatie zwaarder weegt. Daarvoor moet het hele middendeel worden gesloopt. Het college baseerde zich op artikel 5, derde lid, van de Erfgoedverordening Leudal 2018. Daarin staat dat een pand niet wordt aangewezen als de eigenaar aantoonbaar onevenredig wordt benadeeld of de ontwikkelmogelijkheden aantoonbaar onevenredig worden beperkt.
De rechtbank Limburg verklaarde het beroep van Bond Heemschut op 4 april 2025 gegrond wegens een motiveringsgebrek. Het college had dat gebrek volgens de rechtbank hersteld met een nadere motivering van 25 september 2024. Daarom liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand. Ook kende zij de vereniging een schadevergoeding van € 875 toe van het college en € 875 van de Staat wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bond Heemschut ging in hoger beroep tegen het in stand laten van de rechtsgevolgen.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwerpt alle bezwaren. Eerst het verwijt dat het college niet op de aanvraag zou hebben beslist. De vereniging had in bezwaar inderdaad al aangevoerd dat zij alleen het Oude Klooster bedoelde en niet het hele middendeel. Toch is er geen gebrek in de besluitvorming. Het Oude Klooster maakt deel uit van het middendeel, en doordat het college vasthield aan sloop van het hele middendeel, beslistte het ook over het Oude Klooster.
Ook het verwijt dat het college onzorgvuldig te werk ging, slaagt niet. Een waardebepaling met het puntensysteem uit de beleidsregels had niets veranderd, omdat de cultuurhistorische waarde niet ter discussie stond. Het alternatieve plan van de vereniging was bovendien beoordeeld en bleek niet uitvoerbaar, omdat delen ervan op gronden liggen met een beschermingszone in het omgevingsplan. De vereniging kon dat plan schriftelijk toelichten en had dat ook mondeling kunnen doen op de hoorzitting in bezwaar. Het college onderzocht wel degelijk of het Oude Klooster te behouden was: uit een studie van Satijnplus Architecten uit 2009 bleek dat behoud van het middendeel door de slechte bouwkundige staat niet mogelijk was.
Ook het herstel van het motiveringsgebrek houdt stand. Alleen bij sloop van het hele middendeel kunnen er 40 nieuwbouwappartementen komen. Bij behoud van het Oude Klooster zijn dat er hooguit 20: 10 in het gerenoveerde middendeel en 10 in een nieuwbouwblok. Het alternatieve plan van de vereniging met 36 appartementen strijdt met het omgevingsplan vanwege onder meer een veiligheidszone, een geurzone en een beschermingszone voor een watergang. Dat de vereniging dit niet gemotiveerd betwistte, telde mee. Met 20 appartementen stijgen de kosten per appartement zo sterk dat de herontwikkeling in gevaar komt. De Afdeling deelt ook het oordeel dat het Oude Klooster in slechte bouwkundige staat verkeert, zoals blijkt uit een rapport van DOOK erfgoedwerk van 30 augustus 2024. Een visuele inspectie door de vereniging waarbij de buitengevels nog goed leken, verandert dat niet.
Bij de belangenafweging telt volgens de Afdeling mee dat naast monumentenzorg ook volkshuisvesting, leefbaarheid en toegang tot medische zorg spelen, en dat het behoud van de waardevollere delen van het complex in het gedrang komt als de herontwikkeling niet doorgaat. Het college mocht daarom meer gewicht geven aan het voorkomen van onevenredige benadeling van de eigenaar dan aan behoud van het Oude Klooster.
Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het Oude Klooster wordt dus geen gemeentelijk monument en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: lager WIA-dagloon na WW-periode is geen discriminatie ten opzichte van ziekengeld Een man die tot september 2021 werkte en daarna een WW-uitkering kreeg, werd in 2022 ziek. Hij ontving eerst ziekengeld, dat werd berekend op zijn WW-dagloon. Toen hij per 4 juli 2024 een loongerelateerde WGA-uitkering kreeg, de uitkering voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten, bleek het dagloon dat daarbij hoort veel lager uit te vallen. Het UWV stelde het ongemaximeerde dagloon, het dagloon zonder wettelijk plafond, eerst vast op € 307,84. Dat is veel minder dan het ongemaximeerde dagloon van € 468,39 waarop zijn ziekengeld was gebaseerd.
De man voerde aan dat hij hierdoor ongelijk wordt behandeld ten opzichte van mensen die ziekengeld krijgen. Bij het ziekengeld wordt het dagloon van een zieke WW'er namelijk overgenomen van de WW. Een gelijke regeling ontbreekt in de Wet WIA. Door die achteruitgang in dagloon wordt volgens hem bovendien veel meer van zijn inkomsten gekort op de uitkering. Hij schatte zijn terugval eerst op € 1.300 netto per maand. De rechtbank vond een terugval van € 1.000 netto per maand niet onaannemelijk. Het UWV had na bezwaar het dagloon intussen al verhoogd naar € 336,18, omdat de maand september 2021 zonder loon was gebleven door de achteraf betaalde WW. Dat bleef volgens de man te weinig.
De zaak is behandeld in een beroep tegen die beslissing op bezwaar van 13 augustus 2025. De rechtbank stelt vast dat er een verschil in behandeling bestaat tussen ziekengeld en WIA-uitkering. Zij vindt ook dat het om rechtens vergelijkbare gevallen gaat, onder verwijzing naar een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 30 juli 2024. Beide regelingen compenseren loonderving door ziekte of arbeidsongeschiktheid en kennen bijna gelijkluidende rekenregels.
Tóch is het verschil volgens de rechtbank gerechtvaardigd. Bij sociale zekerheid heeft de wetgever veel ruimte, en alleen een onderscheid zonder redelijke grond is discriminatie. Het ziekengeld is een tijdelijke voorziening van maximaal 104 weken, terwijl de WIA-uitkering blijvend is. Gelijkschakeling heeft bovendien aanzienlijke financiële gevolgen voor de staatskas. Ook is het een bewuste keuze van de besluitgever, die al in 2005 onderscheid maakte tussen de dagloonberekening voor WW en ziekengeld enerzijds en de WIA anderzijds. De brief van de minister van 6 oktober 2023 die de man aanhaalde, ging over loonloze periodes in het refertejaar en niet over het overnemen van het WW-dagloon in de WIA.
Ook het beroep op het evenredigheidsbeginsel faalt. Dat de rekenregel voor mensen met een hoog inkomen tot een forse terugval kan leiden, is geen reden om de regel buiten toepassing te laten, mede omdat het plafond in de formele wet staat. Bijzondere omstandigheden in zijn geval zijn er niet. Hij raakte volgens zijn eigen verklaring op de zitting niet in financiële problemen. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Het dagloon blijft € 336,18. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State: echtpaar krijgt € 500 extra voor te trage toeslagenprocedure, hoger beroep ongegrond Een echtpaar uit [woonplaats] kreeg tussen 2019 en 2021 te maken met herberekeningen van hun zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De Dienst Toeslagen stelde de bedragen steeds opnieuw vast omdat hun toetsingsinkomen veranderde. De man en de vrouw vonden dat de Dienst daarbij van te hoge inkomensgegevens uitging, omdat er geen rekening zou zijn gehouden met aftrekposten. Ze maakten bezwaar, kregen nul op het rekest en gingen in beroep.
De Dienst Toeslagen gebruikt voor zijn berekeningen de inkomensgegevens zoals de inspecteur van de inkomstenbelasting die heeft vastgelegd in de Basisregistratie Inkomen. Die gegevens zijn leidend: verandert de Belastingdienst het inkomen, dan wordt de toeslag automatisch opnieuw berekend. De rechtbank Den Haag verklaarde de beroepen op 13 maart 2024 ongegrond. Wie het niet eens is met de vastgestelde inkomens, moet daarvoor bij de belastingrechter zijn, want de Dienst Toeslagen en de inspecteur zijn aparte bestuursorganen met eigen bevoegdheden. Wel kende de rechtbank een vergoeding van € 1.000 toe, omdat de redelijke termijn met negen maanden was overschreden.
Het echtpaar ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hun grond over rente die in strijd zou zijn met hun geloofsovertuiging trokken ze op de zitting in. De man stelde verder dat hij in het Fraude Signalering Voorziening-systeem (FSV) als fraudeur is geregistreerd, waardoor zijn inkomen te hoog zou worden vastgesteld. Volgens de Afdeling hoort die klacht bij de belastingrechter en niet in deze procedure tegen de Dienst Toeslagen. De Afdeling wees ook de stelling af dat er dwangsommen verschuldigd zouden zijn voor het niet tijdig beslissen op bezwaar: het echtpaar had geen ingebrekestelling gestuurd en de Dienst had op alle bezwaren beslist.
Ook over de schadevergoeding voor de te lange procedure kreeg het echtpaar geen gelijk. Het stelde dat het voor elk van de acht bezwaren en voor het jaar 2019 apart een vergoeding zou moeten krijgen. De Afdeling volgde de rechtbank dat alle zaken om dezelfde vraag draaien, namelijk of de Dienst van de juiste inkomensgegevens is uitgegaan. Het echtpaar heeft daardoor maar eenmaal spanning en frustratie ondervonden. Door gezamenlijk te procederen hebben beiden de voor- en nadelen van de procedure kunnen delen. De Afdeling hanteert dan eenmaal het tarief van € 500 per half jaar overschrijding. Ook de verletkosten (kosten van tijdverzuim voor het bijwonen van de zitting) bleven op twee uur tegen het minimale uurtarief staan, omdat het echtpaar geen specificatie had overgelegd.
Maar de procedure in hoger beroep duurde zelf ook lang. De Afdeling telde vanaf de ontvangst van het eerste bezwaarschrift op 25 juni 2021 en kwam voor de hele procedure, bestaande uit bezwaar en twee rechterlijke instanties, uit op een overschrijding van 17 maanden van de redelijke termijn van vier jaar. Dat levert € 1.500 op. Omdat het echtpaar al € 1.000 van de rechtbank kreeg, wijst de Afdeling een aanvullende vergoeding van € 500 toe.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het hoger beroep ongegrond. De Staat der Nederlanden (de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) moet het echtpaar een schadevergoeding van € 500 betalen; betaling aan een van beiden bevrijdt de Staat. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechter schorst last om afgebrand pand in Sleen te slopen: gevaar niet onmiskenbaar aangetoond In de nacht van 5 op 6 mei 2025 brandde de groepsaccommodatie van twee ondernemers in Sleen (gemeente Coevorden) af. Ruim een jaar later stonden de restanten er nog. Op 15 september 2026 legde het college van burgemeester en wethouders hun een last onder bestuursdwang op: binnen drie weken moesten ze de restanten slopen en verwijderen, inclusief asbest, puin en verbrandingsresten. Alleen de vloer en de fundering mochten blijven staan. Als de ondernemers dat niet doen, kan de gemeente het werk zelf uitvoeren op hun kosten.
De ondernemers maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Nederland om de last te schorsen tot de gemeente op hun bezwaar heeft beslist. De rechter oordeelde eerst dat er spoed was. De termijn van drie weken was verlopen, maar de gemeente wilde de uitspraak afwachten voordat ze zelf zou ingrijpen. Daarom hadden de ondernemers toch belang bij een snelle beslissing.
Volgens de rechter was de gemeente wel bevoegd om te handhaven. De ondernemers hadden drie overtredingen niet bestreden: een welstandsexces (het afgebrande pand ontsiert de omgeving ernstig), verboden opslag van afbraakmateriaal, puin en bouwafval, en een overtreding van de zorgplicht bij sloopwerkzaamheden. Voor andere overtredingen was dat minder duidelijk. De gemeente baseerde zich vooral op zorgplichten, regels die iedereen verplichten gevaar voor gezondheid en veiligheid te voorkomen. Handhaven op zo'n zorgplicht kan volgens de rechter alleen als duidelijk is dat iemand onmiskenbaar niet doet wat hij had moeten doen. De gemeente moet dan heel concreet uitleggen wat de zorgplicht inhoudt en waarom die is geschonden.
Dat is hier volgens de rechter vooralsnog niet gelukt. In het deel van het pand waar de last over gaat zit maar één asbestbron: een dakhoedje op een schoorsteen. Het asbestrapport zegt dat saneren op korte termijn niet nodig is. Het instortingsgevaar baseerde de gemeente op een rapport van een constructeur die het pand zelf niet had bezocht en alleen foto's en tekeningen had bekeken. De ondernemers hadden het puin inmiddels afgedekt met veiligheidsnetten en verklaarden dat tijdens de najaarsstorm van 24 en 25 oktober 2026 niets was ingestort. Dat ontkende de gemeente niet. Ook de klachten over overlast waren niet overtuigend: de ondernemers zeiden dat de meeste buren geen hinder ondervinden, en de gemeente had in de last niet duidelijk gemaakt welke zorgplicht precies was overtreden. Voor de bouwtechnische normen ontbrak een beoordeling van de constructie, zodat overtreding niet vaststond.
Tegelijk wees de rechter de bezwaren van de ondernemers tegen de last zelf grotendeels af. De situatie duurt bijna anderhalf jaar, de ondernemers wilden pas slopen als er een aanvaardbaar nieuwbouwplan lag, en dat kan door een lopende procedure nog jaren duren. De kosten van de sloop waren volgens de rechter geen reden om af te zien van handhaving, mede omdat het pand verzekerd was en de gemeente een lening had aangeboden. De last was ook duidelijk genoeg, omdat de ondernemers zelf een sloopplan met tekening hadden ingediend. Wel vond de rechter drie weken te kort: sloopbedrijven noemden uiteenlopende inschattingen, tot acht weken, en er was geen sprake van een acute noodsituatie.
De voorzieningenrechter wees het verzoek toe en schorst de last tot vier weken na de beslissing op bezwaar. De gemeente kan in bezwaar de gestelde overtredingen beter onderbouwen of heroverwegen. De ondernemers krijgen de tijd om een sloopbedrijf te vinden. De gemeente moet het griffierecht van € 200 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open.
Rechtbank Noord-Nederland · 11 november 2026
Bestuursrecht