Verwarde vrouw na steekpartij met mes op agent en meisje niet strafbaar, dwangzorg Op 22 januari 2026 kreeg de politie in Wageningen een melding over een vrouw die schreeuwend een stanleymes uit haar zak had getrokken. Een brigadier herkende de vrouw, een 38-jarige Iraanse, die met een uitgeschoven mes door de straat liep. Toen agenten haar wilden aanhouden, rende zij weg en weigerde zij het mes te laten vallen, ook nadat een agent dreigde met een stroomstootwapen.
Als de vrouw door de brigadier naar de grond werd gewerkt, zwaaide zij met het mes in zijn richting. Het mes sneed horizontaal langs zijn linkeronderbeen, waardoor hij een snee van ongeveer vijf centimeter opliep. Even later kon de vrouw opstaan en wegrennen. Even verderop stond zij dicht op een jonge vrouw. Een getuige zag dat zij met een voorwerp in haar hand op het hoofd van het meisje sloeg. Het meisje hield een kleine schram bij haar kaak en hoofdpijn over aan het incident. Na een klap met een taser viel de verdachte op de grond en werd zij overmeesterd.
De officier van justitie vervolgde de vrouw voor onder meer poging tot doodslag op het meisje en poging tot zware mishandeling van de brigadier. De rechtbank Gelderland sprak haar van die zwaarste beschuldigingen vrij. Voor poging tot doodslag moet de verdachte minstens bewust de aanmerkelijke kans op de dood hebben aanvaard. Dat kon de rechtbank niet vaststellen. Het meisje zag aanvankelijk niet eens dat de vrouw een mes had, en haar lichte letsel past volgens de rechtbank beter bij slaan dan bij steken of snijden. Ook voor de poging tot zware mishandeling van de brigadier ontbrak voldoende bewijs: niet vast te stellen is dat de snee in het onderbeen zwaar letsel had kunnen veroorzaken, en de vrouw lag op dat moment op de grond.
Wel bewees de rechtbank een mishandeling van het meisje, wederspannigheid (verzet met geweld tegen een ambtenaar in functie) met lichamelijk letsel bij de brigadier, en het dragen van het mes als verboden wapen. De vrouw bekende het dragen van het mes. De verdediging had betoogd dat het opzet ontbrak vanwege haar psychische toestand, maar dat volgde de rechtbank niet: alleen iemand die van elk inzicht in de draagwijdte van zijn handelen is verstoken, handelt niet opzettelijk. Dat was hier niet vastgesteld.
Tegelijk volgde de rechtbank het rapport van de psychiater. Die stelde bij de vrouw schizofrenie of een schizo-affectieve stoornis vast, met denkstoornissen, gebrek aan reflectief vermogen en waandenkbeelden. Zij was haar antipsychotische medicatie gestopt en raakte ontregeld, met ernstige zelfverwaarlozing tot gevolg. De feiten kunnen haar daarom in het geheel niet worden toegerekend. Officier van justitie en raadsman vroegen allebei om ontslag van alle rechtsvervolging.
De rechtbank verleende tegelijk een zorgmachtiging op grond van de Wet forensische zorg en bepaalde dat de vrouw direct moet worden opgenomen op een klinische afdeling voor zes weken. Haar voorlopige hechtenis eindigt zodra zij aan de zorg van de kliniek is overgedragen. Het mes wordt onttrokken aan het verkeer.
De brigadier kreeg als benadeelde partij een deel van zijn schade vergoed. De rechtbank wees € 300,36 aan materiële schade toe (eigen risico en littekencrème) en stelde het smartengeld vast op € 500 in plaats van de gevorderde € 1.500, omdat het litteken op een niet-ontsierende plek zit. Het overige smartengeld kan hij nog aan de civiele rechter voorleggen. Ook legde de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel op, zodat de vrouw die bedragen aan de Staat moet betalen. Matiging wegens haar verwardheid wees de rechtbank af. Concluderend: de vrouw is niet strafbaar, ontslagen van alle rechtsvervolging, krijgt dwangzorg in een kliniek en moet de brigadier € 800,36 plus wettelijke rente betalen.
Rechtbank Gelderland · 21 oktober 2026
Strafrecht Rechtbank verlengt crisismaatregel voor 13-jarig meisje met eetstoornis, maar sluit insluiten uit Een meisje van 13 jaar met een ernstige eetstoornis is zo ziek dat haar lichamelijke gezondheid in gevaar komt. Zij verblijft op dit moment in een universitair medisch centrum. Afgelopen dinsdag moest zij nog kort worden opgenomen op de intensive care, ter observatie. De rechtbank Amsterdam heeft op 9 oktober 2026 beslist dat de crisismaatregel die voor haar gold, wordt voortgezet.
Een crisismaatregel is een spoedmaatregel op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz). Hij wordt gebruikt als er onmiddellijk ernstig nadeel dreigt en de gewone procedure voor een zorgmachtiging, die langer duurt, niet kan worden afgewacht. De officier van justitie vroeg de rechtbank om de maatregel die op 7 oktober 2026 was opgelegd te verlengen. De officier verscheen niet bij de zitting, omdat hij geen toelichting nodig vond. De zitting vond plaats in het gebouw van de zorgaanbieder. De rechtbank sprak daar met het meisje, haar advocaat, twee artsen en haar moeder.
Uit de stukken en de zitting bleek volgens de rechtbank dat er sprake is van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel. Het gaat om levensgevaar, ernstig lichamelijk letsel, ernstige psychische schade en een ernstig verstoorde ontwikkeling. Dit nadeel hangt vermoedelijk samen met een voedings- en eetstoornis, die meest waarschijnlijk het gevolg is van complexe problemen in het gezin en haar omgeving.
De advocaat vroeg de rechtbank het verzoek af te wijzen. Het meisje is vrijwillig opgenomen, verzet zich niet en houdt zich aan de regels en behandelafspraken, ook al is ze het niet met alles eens. Ze wil best blijven, maar zonder een machtiging als juridische titel. Ook haar moeder wees op andere mogelijkheden. Eerder had het meisje al een crisismaatregel en zorgmachtiging gehad, die nooit nodig bleken. In een andere instelling werkte een bepaalde aanpak goed voor haar. Daarnaast klaagde het meisje dat zij niet alle informatie uit haar medische dossier krijgt. Ze hoort steeds dat een bepaald gewicht nodig is, maar niet welk gewicht. Volgens haar was het spugen bovendien geen probleem meer.
De artsen zagen dat anders. Bij een eetstoornis kijken zij niet alleen naar het gewicht, maar ook naar andere waarden in het lichaam, zoals bloedwaarden. Het gaat om het totaalplaatje, en dat moet volgens hen nog een stuk beter worden. Eén-op-één begeleiding houdt in de gaten hoe het met haar gaat. De rechtbank volgde de artsen. Zij zei geschrokken te zijn van de informatie in het dossier en vond het zorgelijk dat het meisje op de intensive care heeft gelegen. De voortzetting is volgens de rechtbank nodig om de zorg de komende tijd door te zetten en te voorkomen dat het weer helemaal misgaat. De rechtbank vond het wel belangrijk dat het meisje meer duidelijkheid krijgt over wat er van haar wordt verwacht, zodat ze weet waar ze naartoe kan werken.
De rechtbank vond de verplichte zorg evenredig en naar verwachting effectief. Het meisje verzet zich tegen deze zorg, en er zijn geen minder zware alternatieven die hetzelfde effect hebben. De machtiging omvat onder meer het toedienen van vocht en voeding, medische controles, toezicht en het opnemen in een accommodatie. Eén vorm van zorg viel af. De advocaat had gevraagd om 'insluiten' en 'uitoefenen van toezicht' te schrappen. Volgens de arts is insluiten niet nodig, de andere vormen wel. De rechtbank volgde de arts en wees alleen 'insluiten' niet toe, omdat daarvoor geen noodzaak bleek.
De rechtbank verleende daarom een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel voor de genoemde vormen van verplichte zorg, met uitzondering van insluiten. De machtiging geldt tot en met uiterlijk 30 oktober 2026, ruim drie weken na de uitspraak. Het meer of anders verzochte werd afgewezen.
Rechtbank Amsterdam · 9 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Hof ontslaat man opnieuw van rechtsvervolging na gebiedsverbod wegens psychose Voor de tweede keer moest het gerechtshof Amsterdam oordelen over een man die een gebiedsverbod van de burgemeester van Amsterdam zou hebben overtreden. Dit keer ging het om 8 september 2023, drie dagen na een vergelijkbaar incident waarover het hof apart uitspraak deed. De burgemeester had de man verboden zich een maand lang te bevinden in een aangewezen overlastgebied in het centrum van Amsterdam, een bevel dat is gebaseerd op de Gemeentewet en de Algemene Plaatselijke Verordening. Het opzettelijk niet naleven van zo'n bevel is strafbaar. De politierechter in Amsterdam had de man hiervoor al veroordeeld; hij ging tegen dat vonnis in hoger beroep.
Het hof komt tot een andere uitkomst dan de politierechter en vernietigt het vonnis. Op basis van het dossier acht het hof bewezen dat de man zich op 8 september 2023 om 14:15 uur wel degelijk in het verboden gebied bevond, terwijl hij daar op grond van het bevel van de burgemeester een maand lang had moeten wegblijven. Voor zover de tenlastelegging iets ruimer was geformuleerd dan wat het hof concreet bewezen acht, wordt hij van dat overige deel vrijgesproken, maar de kern van het verwijt staat vast.
De vervolgvraag is of de man voor dit bewezen feit ook strafbaar is. Zijn raadsman voerde aan dat hem dit niet kan worden aangerekend vanwege een ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens. De advocaat-generaal, die het Openbaar Ministerie vertegenwoordigde, vond daarentegen dat de man wel strafbaar was.
Het hof onderzoekt daarom opnieuw of er een ziekelijke stoornis was op het moment van het feit en of die stoornis de overtreding heeft veroorzaakt. Ook in deze zaak wijst het hof op de beschikking van de rechtbank Noord-Holland van 31 mei 2023, waarin de man een zorgmachtiging kreeg die liep tot 1 december 2023. Zo'n machtiging maakt gedwongen psychiatrische zorg mogelijk wanneer iemand door een psychische stoornis een gevaar vormt voor zichzelf of anderen. Uit de motivering van die machtiging leidt het hof af dat de man destijds leed aan manisch-psychotische ontregeling bij een bekende schizofrenie.
Volgens het hof is aannemelijk dat deze stoornis er ook nog was op 8 september 2023 en dat de man onder invloed daarvan handelde toen hij het gebiedsverbod overtrad. Dat betekent dat zijn gedrag hem niet kan worden toegerekend: door zijn ziektebeeld kon hij op dat moment niet worden geacht zijn handelen te overzien of aan te passen aan het bevel van de burgemeester. Het hof verklaart de man daarom wel schuldig aan het feit zelf, maar niet strafbaar voor dat feit.
Het gevolg is dat de man ook in deze zaak geen straf krijgt. Het hof ontslaat hem van alle rechtsvervolging, waarmee de zaak eindigt zonder boete, taakstraf of andere sanctie, ondanks dat vaststaat dat hij het gebiedsverbod feitelijk heeft overtreden.
Gerechtshof Amsterdam · 12 augustus 2026
Strafrecht Rechter kent € 15 schadevergoeding toe aan man die klaagt over onvrijwillige opname bij Stichting Amsta Een man die onvrijwillig is opgenomen in een zorginstelling van Stichting Amsta in Amsterdam diende een klacht in over de afwijzing van zijn ontslagverzoek. Hij betwistte zijn diagnose, het vastgestelde ernstige nadeel en de onafhankelijkheid van de arts die zijn situatie had beoordeeld. De klachtencommissie voor onvrijwillige zorg verklaarde zijn klacht grotendeels ongegrond, maar erkende een procedureel punt: de mentor of curator had bij de procedure betrokken moeten worden.
De man kon zich niet vinden in die beslissing en stapte naar de rechtbank. Hij vroeg de uitspraak van de klachtencommissie te vernietigen, al zijn klachten alsnog gegrond te laten verklaren en de zorgaanbieder te veroordelen tot schadevergoeding.
De rechtbank oordeelt dat een klachtprocedure geen geschikt middel is om de rechterlijke machtiging tot opname en verblijf opnieuw ter discussie te stellen. Dat was eerder al door de rechtbank zelf beoordeeld en beslist. De klachten over de diagnose, het ernstige nadeel en de medische verklaring richten zich in feite tegen die eerdere rechterlijke beslissing. De rechtbank spreekt dan ook van een 'verkapt hoger beroep', waarvoor in deze procedure geen ruimte is. Die klachtonderdelen worden niet-ontvankelijk verklaard.
Hetzelfde geldt voor de bezwaren tegen de werkwijze van de klachtencommissie zelf. De wet bepaalt dat de rechtbank in beroep de klacht beoordeelt, en niet het gedrag van de commissie die de klacht eerder behandelde.
Wel erkent de rechtbank, net als de klachtencommissie eerder, dat de zorgaanbieder procedureel tekort is geschoten door de mentor of curator niet bij de procedure te betrekken. Voor dit onderdeel wordt de klacht gegrond verklaard. De rechtbank kent de man een schadevergoeding toe van € 15.
Rechtbank Amsterdam · 19 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter verleent zorgmachtiging van zes maanden aan man met psychische stoornis De rechtbank Amsterdam heeft een zorgmachtiging verleend voor een 38-jarige man met een psychische stoornis, nadat de officier van justitie daarom had gevraagd. De machtiging maakt het mogelijk om de man verplichte zorg te geven, waaronder medicatie en zo nodig opname.
De man is bekend met een autismespectrumstoornis en is gediagnosticeerd met een maniforme debiliteitspsychose, een psychotische stoornis die voorkomt bij mensen met een verstandelijke beperking. Hij woonde in een vorm van beschermd wonen, maar nam zijn medicatie niet meer goed in. Daardoor raakte hij ontregeld en werd hij agressief tegen medebewoners en begeleiders, die daardoor bang voor hem werden. Zijn huidige medicatie, Risperidon, had onvoldoende effect, waarna is besloten hem in te stellen op een ander middel, Olanzapine.
Volgens de rechtbank levert de stoornis van de man ernstig nadeel op. Dat blijkt uit materiële schade, het oproepen van agressie bij anderen door zijn hinderlijke gedrag en gevaar voor de veiligheid van personen en goederen. Om dit nadeel af te wenden en zijn gezondheid te stabiliseren of te herstellen heeft de man zorg nodig, en die zorg kan niet op vrijwillige basis worden geregeld.
De rechtbank baseert de beslissing op het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting op de zitting, waar de man werd bijgestaan door zijn advocaat en waar ook een verpleegkundig specialist en een arts zijn gehoord. De machtiging maakt onder meer het toedienen van medicatie, medische controles en andere medische of therapeutische handelingen mogelijk, net als het beperken van zijn bewegingsvrijheid, het opleggen van beperkingen aan zijn communicatiemiddelen en opname in een accommodatie. Op verzoek van de behandelaar en met instemming van de advocaat van de man zijn daar nog insluiting, toezicht, onderzoek aan kleding of lichaam en controle op gedragsbeïnvloedende middelen aan toegevoegd, telkens voor maximaal drie dagen per toepassing.
Het doel is de man weer zo goed mogelijk op medicatie in te stellen, zodat hij op termijn veilig kan terugkeren naar zijn oude woonomgeving. Die woonvorm noemt de uitspraak een laatste kans: gaat het opnieuw mis door zijn gedrag, dan is terugkeer naar zijn vorige woonvoorziening onvermijdelijk. De rechtbank wijst het verplicht toedienen van vocht en voeding niet toe, omdat de noodzaak daarvoor tijdens de zitting niet is gebleken.
De rechtbank verleent de zorgmachtiging voor de duur van zes maanden, tot en met 27 februari 2027, en wijst het meer of anders verzochte af.
Rechtbank Amsterdam · 27 augustus 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht