Hof bekrachtigt: Dexia moet beleggingsschade vergoeden na advies van tussenpersoon zonder vergunning Een man uit Zuid-Holland sloot eind jaren negentig zes effectenleaseovereenkomsten af, een soort geldlening om mee te beleggen. Hij deed dat via Duinstede Adviesgroep, een tussenpersoon bij wie hij al verzekeringen en een hypotheek had. Hij wilde een financiële reserve opbouwen voor later. Op advies van Duinstede nam hij een extra hypotheek van € 21.632,46 op de overwaarde van zijn woning en stak dat geld in een Capital Effect-product van Dexia. Later volgden nog twee andere Dexia-producten. Over de risico's zou niet zijn gesproken, en de man had geen ervaring met beleggen.
De vraag in deze zaak was of Duinstede de man heeft geadviseerd zonder daarvoor de vereiste vergunning te hebben, en of Dexia dat wist of had moeten weten. Als dat zo is, handelt Dexia onrechtmatig en moet zij de volledige schade vergoeden. De kantonrechter van de rechtbank Den Haag oordeelde in zijn vonnis van 3 april 2025 dat dit het geval was en veroordeelde Dexia ook in de proceskosten. Dexia ging daartegen in hoger beroep bij het Gerechtshof Den Haag.
Het hof begint bij de vraag of Duinstede heeft geadviseerd. Daarvoor is een gepersonaliseerde aanbeveling nodig: een product dat als geschikt voor deze afnemer wordt voorgesteld of dat is gebaseerd op zijn persoonlijke omstandigheden. Volgens het hof is dat hier het geval. De wensen en financiële situatie van de man zijn besproken, hij heeft zijn financiële doel genoemd, en Duinstede heeft daarna specifieke producten van één aanbieder aangeraden. Dat tussenpersonen veelvuldig op huisbezoek gingen en volgens een vast patroon een op de persoon toegesneden advies gaven, maakt zijn verhaal extra aannemelijk.
Dexia betwistte dit bij gebrek aan wetenschap en wees erop dat de gebeurtenissen meer dan twintig jaar geleden speelden. Het hof accepteert dat niet. Dexia heeft haar producten juist via tussenpersonen verkocht omdat die kopers persoonlijk konden adviseren, en had daarom moeten nagaan of zij vergunningplichtig adviseerden. Dat zij nu niet meer weet wat er is gezegd, is volgens het hof haar eigen nalatigheid en komt voor haar rekening. Ook is niet gebleken dat Dexia de betrokken medewerker van Duinstede ooit heeft bevraagd over deze zaak. Het hof laat Dexia daarom niet toe tot tegenbewijs.
Dexia voerde verder aan dat adviseren en klanten aanbrengen onder de toenmalige regels geen vergunning vereiste. Het hof verwerpt dat met verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 2 september 2016. Daaruit volgt dat een tussenpersoon die niet alleen klanten aanbrengt maar ook adviseert, een vergunning nodig heeft. Dat de toezichthouder nooit liet weten dat tussenpersonen zonder vergunning niet mochten adviseren, helpt Dexia niet: als professionele effecteninstelling draagt zij het risico van een mogelijk onjuiste inschatting. Dexia heeft haar tussenpersonen zelf omschreven als onafhankelijke, gespecialiseerde adviseurs en wist of moest weten dat zij geen vergunning hadden.
Een laatste grief ging over de eerste overeenkomst. Die was gesloten door de man en zijn inmiddels overleden ex-partner. Volgens Dexia kon hij daarom niet de volledige schade vorderen. Het hof wijst dat af. Een deelgenoot in een gemeenschap mag op eigen naam een vordering voor de hele gemeenschap instellen, en uit niets blijkt dat de gemeenschap al was ontbonden. De regel over de onderlinge aandelen van deelgenoten raakt alleen hun onderlinge verhouding, en Dexia staat daarbuiten.
De grieven van Dexia slagen dus niet. Het hof bekrachtigt het vonnis van de kantonrechter, zodat Dexia de volledige schade van de man moet vergoeden. Partijen kunnen het bedrag zelf berekenen aan de hand van het vonnis. Dexia moet ook de proceskosten in hoger beroep betalen: € 362,00 griffierecht, € 1.935,00 voor het salaris van de advocaat en € 189,00 aan nakosten, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt. Het arrest is uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Den Haag · 20 oktober 2026
Civiel Recht Rechter schrapt € 1.000 van DNB-boete voor opknippen trustdienst, alleen wegens traag proces Een ondernemer was via zijn holding bestuurder van een bedrijf dat klanten hielp aan een Nederlands post- of bezoekadres en aan hulp bij belastingaangiften, jaarrekening of administratie. Het bedrijf deed dat niet zelf, maar verwees de klanten door naar de ene partij voor het adres en naar een andere voor de aanvullende diensten. Wie beide diensten samen aanbiedt, verleent een trustdienst en heeft daarvoor een vergunning van De Nederlandsche Bank (DNB) nodig. Sinds 2018 geldt een zogenoemd opknipverbod: het is ook verboden die twee onderdelen zonder vergunning over verschillende partijen te verdelen.
DNB onderzocht het bedrijf in 2022, vroeg informatie op, stelde vragen en deed onderzoek ter plaatse. Volgens DNB overtrad het bedrijf het opknipverbod voor vijf rechtspersonen. Een geplande last onder dwangsom liet DNB in juni 2023 vallen, omdat het bedrijf inmiddels was ontbonden. Op 16 juli 2024 legde DNB de ondernemer persoonlijk een boete op van € 20.000, omdat hij van 28 maart 2021 tot en met 2 augustus 2022 feitelijk leiding gaf aan de overtreding. Op 14 januari 2025 bleef DNB daarbij. De ondernemer ging in beroep bij de rechtbank Rotterdam, die de zaak op 18 augustus 2026 behandelde.
Volgens de ondernemer blijkt uit de wetsgeschiedenis dat het verbod niet geldt als een bedrijf klanten alleen doorverwijst, en moet er een inhoudelijke band zijn tussen de partijen die de onderdelen uitvoeren. Hij wees ook op een krantenartikel uit 2018 waarin stond dat opgeknipte diensten vanuit één hand worden verricht. Verder vond hij dat hem niets te verwijten viel: DNB reageerde niet direct op zijn brief van 17 maart 2022 waarin hij alles openlijk had uitgelegd, en had hem eerder moeten waarschuwen. Daarnaast vond hij de boete te hoog, omdat de overtreding weinig impact had en niet in verhouding stond tot de omzet van het bedrijf.
De rechtbank ging daar niet in mee. Volgens de wetsgeschiedenis is het opknippen in de regel georganiseerd door een tussenpersoon die de klant met verschillende partijen in contact brengt, ook als die tussenpersoon zelf geen van beide onderdelen uitvoert. Doorverwijzen is daarbij een vorm van organiseren, en een inhoudelijke band tussen de partijen is niet nodig. Het krantenartikel was geen standpunt van DNB, maar tekst van de journalist. Dat DNB niet meteen afwijzend reageerde op de brief, betekende geen instemming: DNB rondt een lopend onderzoek eerst af. Bovendien liep de overtreding al lang voor die brief. Het is volgens de rechtbank de eigen verantwoordelijkheid van de ondernemer om de wet te kennen, en DNB gaf geen eigen uitleg aan het verbod.
De rechtbank vond de overtreding ernstig. Het vergunningstelsel moet voorkomen dat trustdiensten worden misbruikt voor witwassen of terrorismefinanciering, en het opknippen omzeilt dat stelsel. Dat misbruik ook echt plaatsvond, hoeft DNB niet aan te tonen. DNB was uitgegaan van een basisbedrag van € 500.000, verlaagde dat naar € 50.000 omdat het om een natuurlijke persoon ging, en daarna naar € 20.000 vanwege de beperkte omvang van de diensten, gelijke behandeling en de ontbinding van het bedrijf. Daarmee was volgens de rechtbank voldoende rekening gehouden met zijn opstelling. De omvang van het bedrijf speelt bij een boete voor de leidinggevende geen rol, en een beperkte draagkracht speelde volgens de ondernemer zelf niet.
Uit zichzelf keek de rechtbank wel naar de duur van de procedure. Een boetezaak mag in beginsel twee jaar duren, gerekend vanaf het boetevoornemen van 16 april 2024. Tot de uitspraak waren twee jaar en meer dan vijf maanden verstreken, dus meer dan vijf maanden te lang. Bij minder dan zes maanden te lang gaat de boete met 5 procent omlaag.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, maar alleen op dit punt. Zij vernietigde het besluit voor de hoogte van de boete en stelde die vast op € 19.000. DNB moet het griffierecht van € 194 vergoeden. Proceskosten krijgt de ondernemer niet, omdat hij zelf niet om verlaging wegens de lange duur had gevraagd.
Rechtbank Rotterdam · 29 september 2026
Bestuursrecht Kantonrechter vernietigt lening van Bondora wegens te late informatie, consument moet € 7.358 terugbetalen Een man uit de regio Alkmaar kreeg op 22 oktober 2023 online een lening van € 7.488 van het Estse kredietbedrijf Bondora. De aanvraag was in zijn naam gedaan en het geld werd overgemaakt naar het opgegeven bankrekeningnummer. Nadat hij de maandtermijnen niet meer betaalde, zegde Bondora de overeenkomst op en eiste het de hele lening met rente en kosten terug: € 8.746,39 aan hoofdsom en vertragingsrente, plus rente tot de dag van betaling.
De man zei geen overeenkomst met Bondora te hebben gesloten. Hij vermoedde dat zijn voormalige partner de lening op zijn naam had afgesloten en daarbij misbruik had gemaakt van zijn paspoort. Op de zitting van 25 september 2026 verscheen hij niet, zonder bericht vooraf. Daardoor kon hij geen vragen beantwoorden en bleef de toelichting van Bondora onbetwist. De kantonrechter hield die stellingen daarom voor juist. Het verweer over de ex-partner was volgens de rechter onvoldoende onderbouwd: de man had ook niet uitgelegd hoe hij de lening kon aanvragen terwijl zijn paspoort volgens hem in mei 2023 al kwijt was. De rechter ging er dus van uit dat hij de lening zelf had afgesloten en het geld had ontvangen.
Daarmee was de zaak voor Bondora echter nog niet gewonnen. Omdat de lening online en buiten een verkoopruimte met een consument was gesloten, gelden de dwingende regels voor consumentenkrediet. De rechter toetste de vordering daarom uit zichzelf aan artikel 7:60 van het Burgerlijk Wetboek. Dat artikel verplicht een kredietverstrekker de consument geruime tijd vóór het sluiten van de overeenkomst volledig te informeren, zodat hij de gevolgen rustig kan overwegen. Het Estse recht dat in de algemene voorwaarden was gekozen, deed daar niets aan af: een consument mag de bescherming van het Nederlandse dwingende recht niet verliezen.
De kantonrechter oordeelde dat Bondora aan die informatieplicht niet had voldaan. Uit de uitleg van Bondora zelf bleek dat de informatie zichtbaar werd op het moment van het aanbod, waarna de klant met één digitale handtekening accepteerde. Het hele proces was bovendien bedoeld om snel te gaan: het online formulier meldde dat het 'maar een paar minuten' duurt, en Bondora bevestigde op de zitting dat een krediet binnen enkele minuten kan worden aangevraagd, toegekend en overgemaakt. Van geruime tijd om een weloverwogen besluit te nemen was dus geen sprake. Volgens de wet is dit een oneerlijke handelspraktijk.
De rechter vernietigde de kredietovereenkomst daarom uit eigen beweging, omdat een Europese consumentenbeschermingsregel van openbare orde was geschonden. Ook de drie overeenkomsten voor aanvullende diensten (B on track, B Secure en B Secure +) vielen daarmee weg, omdat die in hetzelfde onlineproces waren afgesloten. Of Bondora de kredietwaardigheid van de man had getoetst, hoefde de rechter niet meer te beoordelen.
Bondora had voor dat geval een tweede grondslag aangevoerd: onverschuldigde betaling. Wie op grond van een vernietigde overeenkomst geld heeft ontvangen, moet dat in beginsel terugbetalen, maar zonder rente en kosten. Op dat punt kreeg Bondora deels gelijk. De man moest het geleende geld terugbetalen, verminderd met de ene aflossingstermijn van € 129,80 die hij al had voldaan. Voor de aanvullende diensten (in totaal € 111,92) had Bondora te weinig onderbouwd waarom zij dat bedrag zou mogen terugvorderen. Dat deel, de rente, de administratiekosten en de contractuele vertragingsrente werden afgewezen.
De kantonrechter veroordeelde de man tot betaling van € 7.358,20 aan Bondora en wees het meer of anders gevorderde af. De proceskosten worden gecompenseerd: elke partij draagt de eigen kosten. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Noord-Holland · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof bekrachtigt vonnis: Dexia moet schade tweede effectenlease vergoeden Ook in een tweede, vergelijkbare zaak moet Dexia Nederland de volledige schade van een klant uit een effectenleaseovereenkomst vergoeden. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt daarmee een vonnis van de kantonrechter in Den Haag van 21 november 2024, en verwerpt het hoger beroep van Dexia.
De klant had ruim twintig jaar geleden via een tussenpersoon, een adviesgroep waarmee hij al langer een adviesrelatie had voor zijn verzekeringen en belastingaangiften, een effectenleaseovereenkomst gesloten met Dexia. Effectenlease is een beleggingsvorm waarbij met geleend geld in aandelen wordt belegd. De klant beschreef dat een medewerker van de adviesgroep, die zijn hele financiële situatie al kende, hem had benaderd met een spaarproduct. Tijdens een gesprek vertelde de klant dat hij wilde sparen voor zijn pensioen, omdat hij door langdurige arbeidsongeschiktheid weinig pensioen had opgebouwd. De medewerker wees hem vervolgens op het product Profit Effect als geschikte oplossing, onderbouwd met een brochure met rendementsvoorbeelden, en de klant volgde dat advies op zonder zelf ervaring met beleggen te hebben.
Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad moet Dexia de volledige schade van een klant vergoeden als de tussenpersoon niet slechts heeft bemiddeld maar ook daadwerkelijk beleggingsadvies heeft gegeven zonder over de daarvoor vereiste vergunning te beschikken, en Dexia dat wist of behoorde te weten. Van zo'n advies is sprake als een product aan een klant is voorgesteld als geschikt voor zijn specifieke situatie.
Dexia betwistte de lezing van de klant en voerde aan dat de gebeurtenissen te lang geleden waren om nog te kunnen worden gecontroleerd, en dat van haar niet kon worden gevergd dat zij destijds onderzoek deed naar de werkwijze van de tussenpersoon bij deze specifieke klant. Het hof volgde dat verweer niet: uit stukken uit eerdere procedures over dezelfde problematiek bleek dat Dexia bewust gebruikmaakte van tussenpersonen juist omdat die klanten persoonlijk advies konden geven, en dat Dexia deze tussenpersonen zelf omschreef als deskundige adviseurs die een zorgvuldig persoonlijk advies garandeerden. Dat Dexia nu moeite heeft om de gang van zaken te weerleggen, is volgens het hof het gevolg van haar eigen nalatigheid destijds en komt daarom voor haar rekening.
Het hof stelde vast dat de klant voldoende concreet had onderbouwd dat de tussenpersoon zijn financiële wensen had uitgevraagd, zijn doel kende en vervolgens een specifiek product van een specifieke aanbieder aanraadde: precies de omstandigheden die volgens de Hoge Raad op vergunningplichtig advies wijzen. Dat de klant niet meer wist op welke exacte data de gesprekken plaatsvonden, maakte zijn relaas niet ongeloofwaardig. Ook het argument van Dexia dat de toezichthouder nooit had ingegrepen tegen deze tussenpersonen hielp haar niet: het risico van een onjuiste inschatting over vergunningplicht ligt volgens het hof bij Dexia als professionele effecteninstelling, niet bij de toezichthouder of de klant.
Het hof concludeert dat Dexia onrechtmatig heeft gehandeld door de overeenkomst met de klant aan te gaan en dat zij, zoals de kantonrechter al had geoordeeld, de volledige schade van de klant moet vergoeden. Voor de precieze berekening van dat bedrag verwijst het hof naar het vonnis van de kantonrechter.
Alle grieven van Dexia falen en het bestreden vonnis wordt volledig bekrachtigd. Dexia moet ook de proceskosten van het hoger beroep betalen: € 362 aan griffierecht, € 1.935 aan salaris advocaat en € 189 aan nakosten, te vermeerderen met wettelijke rente bij niet tijdige betaling.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht Pearl Capital mag landgoed van ondernemer in Gorssel laten veilen, rechter ziet geen misbruik van recht Een ondernemer die oude bedrijfspanden opkoopt en ombouwt tot horeca- en amusementsgelegenheden, wilde van een oude afvalverbrandingsinstallatie een attractiepark maken. Voor dat project leende hij samen met zijn vennootschappen geld bij financier Pearl Capital: in oktober 2024 € 7.500.000 en in augustus 2025 via een nieuwe lening € 8.297.919. Pearl Capital kreeg een eerste hypotheek op het attractiepark, en de ondernemer stond daarnaast persoonlijk garant voor de terugbetaling.
De ondernemer betaalde niet. Pearl Capital liet het attractiepark in 2026 executoriaal verkopen voor € 6.500.000 en legde daarna beslag op andere onroerende zaken, waaronder het landgoed van de ondernemer in Gorssel. Op dat landgoed rust een eerste hypotheek van een andere financier, die nog € 4.690.000 van hem te vorderen heeft. Die financier stelde in mei 2026 voor om samen met de ondernemer een onderhandse verkoop te onderzoeken en eerst een taxatie af te wachten. Pearl Capital wilde daar alleen op wachten als het landgoed voor € 5.750.000 zou worden verkocht, zodat er minstens € 750.000 voor haar overbleef. De taxatie van juli 2026 kwam uit op € 4.500.000. Pearl Capital kondigde de veiling aan voor 2 oktober 2026.
De ondernemer stapte naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland in een kort geding, een spoedprocedure. Hij wilde dat de veiling werd gestaakt, of in elk geval een jaar werd uitgesteld, of dat Pearl Capital het landgoed niet zou mogen gunnen als het bod lager lag dan de schuld aan de eerste hypotheekhouder. Volgens hem misbruikte Pearl Capital haar bevoegdheid: omdat er geen overwaarde is, zou de veiling haar niets opleveren en zou ze alleen bedoeld zijn om hem onder druk te zetten. Pearl Capital wees erop dat haar vordering inmiddels boven de € 5.000.000 ligt, met een dagrente van € 4.598,60, dat ze geen rente meer ontvangt terwijl ze haar investeerders wel doorbetaalt, en dat de ondernemer na het overleg in mei niets had gedaan.
De voorzieningenrechter gaf Pearl Capital gelijk. Een schuldeiser mag zijn vordering verhalen op alle goederen van de schuldenaar, en van misbruik is pas sprake bij bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld als hij het recht voor een ander doel gebruikt of geen redelijk belang heeft. Dat een onderhandse verkoop waarschijnlijk meer oplevert, is daarvoor onvoldoende; anders zou een veiling nooit meer een bruikbaar middel zijn. Pearl Capital had de ondernemer bovendien eerder de ruimte gegeven, maar behalve een taxatie had hij niets ondernomen en ook op de zitting kon hij niet zeggen welke stappen hij op welke termijn wilde zetten.
Dat de veiling minder zou opbrengen dan de schuld aan de eerste hypotheekhouder, stond volgens de rechter ook niet vast. De taxatie van € 4.500.000 was precies het bedrag waarvoor de ondernemer het landgoed in 2009 kocht, en dat het in zeventien jaar niet in waarde zou zijn gestegen vond de rechter niet aannemelijk. Eind 2025 kocht de ondernemer het landgoed bovendien nog terug voor € 5.200.000. Zelfs als een veiling te weinig zou opbrengen, mag een schuldeiser met een dreigende executie een schuldenaar aansporen om een regeling te treffen. Pearl Capital loopt het risico dat zich meer schuldeisers melden, en het is niet aannemelijk dat de veiling vooral als drukmiddel is bedoeld.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen van de ondernemer af, zodat de veiling van het landgoed op 2 oktober 2026 kan doorgaan. De ondernemer moet € 2.101 aan proceskosten van Pearl Capital betalen.
Rechtbank Gelderland · 23 september 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht