Raad van State herstelt boete van € 24.000 voor restaurant dat Chinese koks liet schoonmaken In een restaurant werkten vier koks uit China met een vergunning voor verblijf en arbeid als 'specialiteitenkok Chinese keuken'. Tijdens een controle op 22 februari 2022 bleek dat zij in 2021 op vrijdagen ook een uur het restaurant schoonmaakten. Dat werk valt niet onder hun vergunning. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legde het restaurant daarom een bestuurlijke boete van € 24.000 op voor vier overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).
De Raad van State oordeelt in hoger beroep over deze zaak, tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 6 augustus 2025. Die rechtbank had het beroep van het restaurant gegrond verklaard en de boete herroepen. Volgens de rechtbank was voor een van de koks niet vastgesteld dat hij vooral afwaswerk deed, en had de minister te zwaar getild aan de verwijtbaarheid. Ook vond de rechtbank dat de boete onevenredig was, omdat het schoonmaakwerk gering was, tijdens de coronapandemie plaatsvond en het de eerste overtreding van het restaurant was. De minister stelde hoger beroep in, het restaurant incidenteel hoger beroep.
Eerst behandelt de Raad van State het incidenteel hoger beroep. Het restaurant vond de verklaringen van de koks onbetrouwbaar en tegenstrijdig, klaagde over tolkproblemen en over te weinig wederhoor, en vond dat de rechtbank de koks als getuigen had moeten horen. De Raad van State ziet geen tegenstrijdigheden in de verklaringen over het schoonmaakwerk. Beide tolken die bij het verhoor van 13 oktober 2022 waren ingeschakeld staan als beëdigd tolk geregistreerd, en de bestuurder van het restaurant kon de tolk volgens het verslag goed verstaan. De minister heeft hem bovendien met zijn eerdere belastende verklaringen geconfronteerd. Dat het restaurant in bewijsnood verkeert, volgt de Raad van State niet: het kon kort na de controle nog koks spreken en gaf op de zitting geen duidelijk antwoord op de vraag of het later contact zocht met de vertrokken koks, bijvoorbeeld via WeChat.
In het hoger beroep van de minister gaat het om twee punten. Ten eerste de overtreding voor de kok V3. De rechtbank dacht aan een persoonsverwisseling met een andere medewerker, maar de Raad van State wijst dat af. De inspecteurs vroegen telkens specifiek naar deze kok, de voornamen verschillen, en de verklaringen over zijn herkomst en verblijfplaats komen overeen. Bovendien herkenden meerdere getuigen hem op een foto. Daarmee is ook deze overtreding bewezen.
Ten tweede de hoogte van de boete. De Raad van State herhaalt dat de minister bij overtreding van de Wav in beginsel uitgaat van normale verwijtbaarheid, maar dat bij grove schuld een hogere boete past. Hier is sprake van grove schuld. Het restaurant moet zelf nagaan of de Wav wordt nageleefd, maar de bestuurder verklaarde niet te weten wat de voorwaarden van de vergunningen zijn en liet de controle over aan een externe bemiddelaar. De schoonmaakwerkzaamheden verspreid over verschillende vrijdagen waren niet incidenteel en niet het soort werk dat normaal onbetaald wordt gedaan. Dat het restaurant de vergunningen wel had aangevraagd, is geen matigingsgrond.
Ook onevenredig is de boete niet. Handhaving van de Wav is van groot belang, mede om de kwetsbare positie van arbeidsmigranten te beschermen. Die positie blijkt hier uit het feit dat het restaurant de paspoorten van de koks had afgenomen en een aantal van hen voor onderdak van het restaurant afhankelijk was. De coronapandemie verandert dat niet. Omdat de bestuurder ook verklaarde dat kelners schoonmaakwerk deden, bleef bovendien onduidelijk waarom de koks daarvoor nodig waren; arbeidsverdringing is daarom niet uitgesloten.
De Raad van State verklaart het incidenteel hoger beroep ongegrond en het hoger beroep van de minister gegrond. De uitspraak van de rechtbank Rotterdam wordt vernietigd en het beroep van het restaurant alsnog ongegrond verklaard. De boete van € 24.000 blijft daarmee in stand. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: verkiezing Universiteitsraad Erasmus Universiteit blijft geldig ondanks fouten Een student die meedeed aan de verkiezing voor de Universiteitsraad van de Erasmus Universiteit Rotterdam kreeg 20 van de 5445 uitgebrachte stemmen. Hij had 444 stemmen nodig voor een van de twaalf zetels van de studentengeleding. Volgens hem was de verkiezing oneerlijk verlopen en moest de uitslag van onwaarde worden verklaard. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde dat de uitslag blijft staan.
De student had zich als eenpersoonslijst aangemeld onder de partijnaam 'Students First EUR'. Het Centraal Stembureau (CSB) van de universiteit stuurde alle studenten vooraf een e-mail waarin stond dat voor de partij en voor elke kandidaat een aparte motivatie moest worden ingeleverd. De student leverde maar één motivatietekst in. Het CSB beschouwde die als zijn persoonlijke motivatie, zodat op de stempagina bij zijn lijst geen partijnaam en geen lijstmotivatie verschenen. Zijn lijst heette daar alleen met zijn eigen naam. Op de laatste stemdag, 20 april 2026, klaagde hij bij het CSB over ongelijke behandeling. Ook was een algemene oproep-video om te gaan stemmen op het sociale-mediakanaal van de Universiteitsraad geplaatst, waarin enkele partijen in beeld kwamen maar zijn lijst niet. Het CSB haalde die video na zijn klacht weg.
Tussen partijen was niet in geschil dat er twee onregelmatigheden waren geweest: de ontbrekende partijnaam op de stempagina en de video. De student noemde daarnaast dat studieverenigingen concurrerende lijsten op sociale media hadden gepromoot en dat zijn eigen promotievideo niet was gedeeld. De Afdeling zag hierin geen extra onregelmatigheden. Promotie door aan de instelling gelieerde organisaties is volgens de gedragscode voor de verkiezingen niet verboden, en het CSB hoeft alleen te onderzoeken of de in die code genoemde regels zijn overtreden. De ontbrekende lijstinformatie kwam volgens de Afdeling voor rekening en risico van de student zelf. Hij had op de openbare zitting van 2 april 2026 of vanaf 13 april, toen de stempagina zichtbaar was, kunnen melden dat de aanduiding niet klopte. Het CSB zou zo'n verzoek hebben verwerkt.
Daarna keek de Afdeling of de twee vaststaande onregelmatigheden de uitslag wezenlijk hadden beïnvloed, zoals artikel 17 van het kiesreglement vereist voor een onwaardigverklaring. De exacte invloed is niet vast te stellen, maar de concrete omstandigheden wijzen niet op een wezenlijke beïnvloeding. De video was geen promotie voor bepaalde partijen maar een algemene stemoproep. Dat daarin alleen herkenningspunten van een aantal partijen voorkwamen was onzorgvuldig, maar onvoldoende om het stemgedrag in relevante mate te beïnvloeden. Dat de partijnaam ontbrak, kan volgens de Afdeling wel enige invloed hebben gehad. Maar het college toonde met cijfers van eerdere verkiezingen aan dat eenpersoonslijsten doorgaans weinig stemmen halen, ongeacht hun aanduiding. Er was ook geen sprake van verwarring bij kiezers, en de student had onder zijn partijnaam geen campagne gevoerd.
De student voerde verder aan dat hij zich tijdens de hoorzitting bij de adviescommissie niet adequaat had kunnen verdedigen, omdat die in het Nederlands werd gehouden en hij die taal niet spreekt. De Afdeling verwierp dat. Hij was vooraf gewezen op de taal en op de mogelijkheid om een tolk of ondersteuner mee te nemen, en heeft daar geen gebruik van gemaakt. Dat komt voor zijn rekening en risico.
De Afdeling verklaarde het beroep ongegrond. Het college van bestuur van de universiteit hoeft geen proceskosten te vergoeden. De verkiezingsuitslag blijft daarmee geldig.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank wijst WIA-uitkering af, UWV betaalt € 1.000 voor te late beslissing op bezwaar Een pedagogisch medewerkster uit de regio Rotterdam meldde zich op 15 februari 2022 ziek en vroeg in november 2023 een uitkering aan op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Die uitkering is bedoeld voor mensen die door ziekte of een gebrek langdurig niet kunnen werken. Het UWV wees de aanvraag af, omdat zij volgens het instituut met passend werk nog genoeg kon verdienen. De vrouw vond dat het UWV haar klachten niet goed had onderzocht en stapte naar de rechter.
Het UWV beoordeelde de aanvraag in 2024 met een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige. Daaruit volgde dat de vrouw haar eigen werk niet meer kon doen, maar wel andere functies, zoals administratief medewerker en archiefmedewerker. Het inkomen in die functies lag volgens het UWV 18,89 procent lager dan wat zij zonder ziekte zou verdienen. Dat is minder dan de grens van 35 procent verlies aan verdienvermogen die nodig is voor een WIA-uitkering. In bezwaar paste het UWV de beperkingen van de vrouw enigszins aan en schrapte het één geschikte functie, omdat die te veel uren vroeg. Het verlies aan verdienvermogen werd daarmee vastgesteld op 23,58 procent. Het bezwaar bleef daarom ongegrond. Het bestreden besluit op bezwaar dateert van 2 september 2025.
In beroep voerde de vrouw aan dat het onderzoek niet zorgvuldig en niet volledig was. Haar ziektebeelden zijn volgens haar niet in samenhang beoordeeld, de bijwerkingen van haar medicijnen en haar vermoeidheid zijn niet onderzocht, en haar oogklachten zouden nauwkeurig werk in de functies bemoeilijken. Ze kon volgens haar geen vier uur per dag en twintig uur per week werken. Ze vroeg de rechtbank daarom een onafhankelijk deskundige te benoemen en deed een beroep op uitspraken van de Centrale Raad van Beroep waarin een deskundige over vermoeidheid is aangesteld.
De rechtbank volgde haar daar niet in. Volgens de rechtbank draait de WIA om objectief vast te stellen beperkingen bij het uitvoeren van passende arbeid, niet om ervaren klachten. Uit de rapporten van de artsen blijkt dat alle klachten, diagnoses en ook de medicatie en vermoeidheid zijn betrokken in de beoordeling. De verzekeringsarts zag bij het onderzoek geen afwijkingen in de aandacht en de vrouw kan autorijden. Voor haar oogklachten had zij geen medische stukken overgelegd. Het infuus dat zij noemde, kreeg zij pas na de datum waarop haar arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld. Ook de vermoeidheidsvragenlijst die zij overlegde, ging over de periode na die datum. Er was volgens de rechtbank geen medische reden om haar uren verder te beperken, en dus ook geen aanleiding om een deskundige te benoemen.
Wel kreeg de vrouw gelijk over de duur van de procedure. De totale procedure, gerekend vanaf het bezwaarschrift van 11 maart 2024 tot de uitspraak, duurde twee jaar en acht maanden. Dat is acht maanden meer dan de redelijke termijn van twee jaar. Omdat het UWV te laat op het bezwaar beslist heeft, ligt die overschrijding bij het UWV.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de afwijzing van de WIA-uitkering in stand blijft. Het UWV moet de vrouw wel € 1.000 schadevergoeding betalen voor de overschrijding van de redelijke termijn, en haar proceskosten van € 934 vergoeden.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State wijst misbruik van hoger beroep af in AVG-zaak tegen deken advocaten Een man diende op 18 januari 2021 een klacht in tegen de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Het Hof van Discipline wees de deken van Overijssel aan om die klacht te onderzoeken. Na dat onderzoek stuurde de deken van Overijssel hem op 27 januari 2022 een standpunt over de klacht, het zogeheten dekenstandpunt. Twee dagen later deed de man een beroep op de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Hij eiste dat het dekenstandpunt werd gewist, of dat de persoonsgegevens daarin werden gecorrigeerd. Volgens hem had de deken dat standpunt niet mogen opstellen, omdat de wettelijke poging om de klacht minnelijk te regelen niet had plaatsgevonden.
De deken liet in februari 2022 weten dat de AVG alleen het wissen van persoonsgegevens kent, niet van een standpunt als geheel. Ook vroeg de deken de man aan te geven welke gegevens onjuist waren en hoe ze gerectificeerd moesten worden. De man reageerde daarop, maar gaf geen onderbouwing van specifieke persoonsgegevens. Op 14 maart 2022 wees de deken het verzoek af. Volgens de deken was er een voldoende gerechtvaardigd belang om een dekenstandpunt te geven, en kan het Hof van Discipline zo'n standpunt naast zich neerleggen.
Tegen die afwijzing maakte de man bezwaar. De deken verklaarde dat bezwaar op 6 mei 2022 niet-ontvankelijk, omdat de man, ook al kreeg hij daartoe de kans, geen gronden had aangevoerd tegen het besluit. De rechtbank Oost-Brabant bevestigde dat oordeel op 5 augustus 2022: de man had in bezwaar alleen over inzage geschreven en niets gezegd over de afwijzing van zijn verzoek om rectificatie.
In hoger beroep voerde de man aan dat de Europese privacyverordening de verwerker verplicht om binnen één maand opgave te doen. Een uitzondering daarop moet binnen die maand worden gemeld, en de bewijslast ligt volledig bij de verwerker. Volgens de man had de deken beide verplichtingen genegeerd, en kon de nationale regelgeving daar niets aan veranderen. Ook vroeg hij om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de EU.
De Afdeling bestuursrechtspraak kwam niet toe aan de inhoud. Zij verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin oordeelde zij dat hij misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. Hij doet herhaaldelijk verzoeken, dient veel kansloze klachten in, voert veel procedures, levert onduidelijke processtukken aan en werkt onvoldoende mee. Zijn procesgedrag in deze zaak past in dat patroon, en hij moet worden geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft. Prejudiciële vragen stelde de Afdeling niet, omdat de man niet had aangegeven waarop die vragen gericht zouden moeten zijn.
De man had ook gevraagd om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. Volgens de Afdeling bestaat bij een niet-ontvankelijk hoger beroep wegens misbruik van recht in beginsel geen spanning en frustratie die recht geeft op vergoeding van immateriële schade. Er was geen reden om hiervan af te wijken.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk wegens misbruik van recht en wees het verzoek om schadevergoeding af. De deken hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State vernietigt overgangsregeling voor stacaravan Bronckhorst: gebruik is al sinds 1967 legaal Sinds de zomer van 1967 staat een stacaravan op een bospercel aan de Rijnweg in het buitengebied van Hengelo (Gelderland). De familie van de eigenaar gebruikt hem sindsdien ononderbroken voor recreatie. Dat gebruik was in strijd met de bestemming 'Bos', die het perceel kreeg in het bestemmingsplan uit 2017. De gemeenteraad van Bronckhorst wilde de situatie regelen in een zogeheten veegplan, een plan waarin allerlei kleine ruimtelijke kwesties in één keer worden afgehandeld. Hij koos voor persoonsgebonden overgangsrecht: de caravan mocht blijven staan zolang de huidige eigenaren en hun kinderen leven. Daarna moest hij worden verwijderd. De eigenaar vond dat niet genoeg. Hij wilde een bestemming waarmee het recreatieve gebruik voor onbepaalde tijd mogelijk blijft, en ging in beroep.
De zaak ligt bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, die in eerste en tevens enige instantie oordeelt over beroepen tegen bestemmingsplannen. Het veegplan is op 20 april 2023 vastgesteld. Omdat het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage lag, is nog het oude recht van toepassing en niet de Omgevingswet.
De eigenaar voerde eerst aan dat een gemeenteambtenaar in een e-mail van 10 mei 2022 had toegezegd dat de caravan positief zou worden bestemd. Dat ging niet op. De ambtenaar handelde namens het college van burgemeester en wethouders, maar de raad stelt een bestemmingsplan vast. Gedragingen van het college of ambtenaren kunnen de raad alleen binden als de raad ermee instemt, en dat was niet gebleken. Het vertrouwensbeginsel hielp de eigenaar dus niet.
Ook zijn stelling dat in 1967 een bouwvergunning was verleend, haalde het niet. Hij kon geen vergunning overleggen en ook de gemeente vond er geen in het archief. De stukken die hij liet zien, namelijk besluitenlijsten van collegevergaderingen uit juni 1967 en een overzicht van poststukken uit juli 1967, lieten niet zien of de gemeente toen een vergunning, een weigering of een verzoek om meer informatie verstuurde. De raad mocht ervan uitgaan dat er geen bouwvergunning was.
Op een ander punt kreeg de eigenaar wel gelijk. Het gebruik van de caravan voor recreatie valt onder het overgangsrecht van het bestemmingsplan 'Buitengebied 1984'. Dat plan liet gebruik dat al plaatsvond toen het van kracht werd toe, zolang de aard van het gebruik niet veranderde. Dat de caravan sinds 1967 ononderbroken wordt gebruikt, is niet in geschil. Het gebruik is dus legaal bestaand gebruik, en dat had de raad niet onderkend. Het bouwovergangsrecht helpt de eigenaar niet verder: dat legaliseert niet en vervangt geen vergunning. Wel had de raad moeten onderzoeken of de caravan vergunningvrij mocht worden geplaatst, en dat had hij niet gedaan.
Daarmee ging ook de keuze voor persoonsgebonden overgangsrecht onderuit. Zo'n regeling is niet altijd ongeoorloofd, maar vraagt redenen die zijn toegespitst op de omstandigheden van het geval. Die ontbraken hier. De raad had bovendien niet afgewogen wat de beperking voor de eigenaar betekent. Op de zitting bleek dat hij niet had bekeken of een uitsterfregeling, die minder nadelig is voor de eigenaar, mogelijk was.
De Afdeling verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit voor het plandeel met de enkelbestemming 'Bos' en de aanduiding 'specifieke vorm van wonen - persoonsgebonden overgangsrecht' op het perceel. Voor dat perceel herleeft het bestemmingsplan 'Landelijk gebied Bronckhorst' uit 2017. Het recreatieve gebruik van de caravan blijft legaal, omdat het sinds 1984 wordt beschermd door het algemene gebruiksovergangsrecht. De raad moet dat bij een toekomstige wijziging van het omgevingsplan in acht nemen. De raad moet binnen vier weken zorgen dat de vernietiging in het elektronische plan wordt verwerkt, de proceskosten van € 1.941,45 vergoeden en het griffierecht van € 184,00 terugbetalen.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht