Rechtbank wijst beroep op parodie-exceptie af: carnavalsnummer De Kapotte Kachels mag niet op Spotify De carnavalsband De Kapotte Kachels, officieel de Osse vennootschap Major Fifth B.V., maakte het nummer 'Dikke Pens (Clap Your Pens)' op de melodie van de ABBA-hit 'Take A Chance On Me'. Ze zetten het nummer op Spotify en andere streamingdiensten, maar Universal Music Publishing liet het offline halen namens ABBA. De Kapotte Kachels stapten naar de rechtbank en eisten verklaringen dat hun nummer een toegestane parodie is in de zin van de Auteurswet.
In het Nederlandse auteursrecht bestaat een zogeheten parodie-exceptie: wie een bestaand werk parodieert, maakt onder bepaalde voorwaarden geen inbreuk op het auteursrecht. Die exceptie is gebaseerd op Europese regelgeving en uitgelegd door het Europese Hof van Justitie in het Deckmyn-arrest uit 2014. Een parodie moet aan twee basisvereisten voldoen: ze roept het originele werk op maar vertoont er duidelijke verschillen van, en ze vormt een uiting van humor of spot. Beide partijen waren het erover eens dat 'Dikke Pens' aan die basisvereisten voldoet.
De cruciale vraag was dan ook of de belangen van ABBA zwaarder wegen dan die van De Kapotte Kachels, want de parodie-exceptie vereist een afweging tussen de rechten van de auteursrechthebbende en de vrijheid van meningsuiting van de parodiëmaker. De rechtbank beoordeelde daarvoor de concrete omstandigheden van het geval.
De rechtbank stelde vast dat de herkenbare melodie van 'Take A Chance On Me' gedurende het héle carnavalsnummer te horen is en direct herkenbaar blijft voor een groot publiek. Dat het nummer al ruim een miljoen streams behaalde voordat het offline ging, illustreert dat het bereik groot is. De Kapotte Kachels wilden het nummer ook commercieel exploiteren: via streamingplatforms inkomsten genereren en bekendheid opbouwen voor betaalde optredens. Dat commerciële oogmerk woog de rechtbank zwaar mee.
Een ander belangrijk punt was de tijdloosheid van de beschikbaarstelling. Een kalender met een parodie verdwijnt na een seizoen uit het zicht; een streamingtrack blijft wereldwijd en in principe voor altijd online. Die voortdurende beschikbaarheid leidt ertoe dat het publiek 'Take A Chance On Me' blijvend associeert met een liedje over diklijvigheid, terwijl ABBA's origineel over een liefdesthema gaat. Het nummer verwijst bovendien expliciet naar ABBA in de tekst. De rechtbank oordeelde dat ABBA er een gerechtvaardigd belang bij heeft om die langdurige koppeling te vermijden.
De Kapotte Kachels voerden aan dat het carnavalsnummer geen discriminerende of anderszins ontoelaatbare uitingen bevat, en dat carnaval als cultureel verschijnsel ruimte biedt voor dergelijke bewerkingen. Ook wezen ze op de vrijheid van meningsuiting en op een mogelijk 'chilling effect': als parodieën in carnavalsmuziek systematisch worden verboden, zouden makers terughoudender worden. De rechtbank vond die argumenten niet overtuigend. De vrijheid van meningsuiting wordt niet volledig ingeperkt: Universal heeft uitdrukkelijk toegezegd dat De Kapotte Kachels het nummer gewoon live mogen uitvoeren, ook op televisie, en dat opnames van live-optredens op YouTube mogen. Alleen de commerciële exploitatie via streamingdiensten, radio en fysieke verkoop is niet toegestaan. Van een algemeen verbod op carnavalsparodieën is geen sprake, aldus de rechtbank.
De rechtbank wees alle vorderingen van De Kapotte Kachels af. Omdat het een zaak is over de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, paste de rechtbank de volledige proceskostenveroordeling toe op grond van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Universal vorderde € 22.124 aan advocaatkosten, maar de rechtbank begrenste dat bedrag op het indicatietarief voor een normale bodemzaak van € 21.000. Met griffierecht en nakosten erbij moet De Kapotte Kachels in totaal € 21.903 aan proceskosten aan Universal betalen.
Rechtbank Midden-Nederland · 29 juli 2026
Civiel Recht Gedaagde veroordeeld tot betaling van € 3.405,52 aan proceskosten na onrechtmatig overnemen website Een ondernemer die handeldrijft onder een eigen bedrijfsnaam sleepte haar voormalige partner voor de rechter nadat hij de controle had overgenomen over haar domeinnaam, website, hostingomgeving en zakelijke e-mailomgeving. De man had haar de toegang ontzegd en de website offline gehaald, waardoor haar bedrijfsvoering ernstig werd gehinderd.
Nog voordat de zaak inhoudelijk werd behandeld, gaf de gedaagde toe. In de avond van 28 juni 2026 herstelde hij de toegang tot de mailbox en zette hij de website weer online. Een dag later droeg hij ook de domeinnaam over aan de ondernemer. Daarmee verviel de noodzaak voor de inhoudelijke vorderingen, en trok de eiseres die in.
Wat overbleef was een dispuut over de proceskosten. De ondernemer wilde dat haar voormalige partner opdraait voor de volledige kosten van de procedure, omdat die kosten een direct gevolg waren van zijn onrechtmatige handelen. De gedaagde verscheen niet op de zitting, zodat verstek werd verleend.
De voorzieningenrechter oordeelde dat de zaak onder het intellectueel eigendomsrecht valt. De domeinnaam is onlosmakelijk verbonden met de bedrijfsvoering en de handelsnaam van de ondernemer. Omdat het om een intellectuele-eigendomszaak gaat, is een bijzondere wettelijke regeling van toepassing: artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Op grond daarvan heeft de winnende partij recht op vergoeding van redelijke en evenredige proceskosten door de verliezende partij.
Voor eenvoudige zaken in het intellectuele eigendomsrecht geldt een indicatietarief van maximaal € 7.200. De rechter kwalificeerde deze zaak als eenvoudig, vanwege het beperkte en onbetwiste feitencomplex. De advocaat van de ondernemer rekende € 2.722,50, wat ruim onder het maximumtarief bleef en voldoende was onderbouwd met een factuur en urenspecificatie. Dat bedrag werd toegewezen.
Een vordering voor aanvullende kosten, zoals reistijd en het opstellen van een pleitnota, wees de rechter af. Die kosten waren niet nader gespecificeerd, en bovendien was de zitting kort geweest omdat de gedaagde niet was komen opdagen en er geen pleitnota was opgesteld.
De voorzieningenrechter veroordeelde de gedaagde tot betaling van in totaal € 3.405,52 aan proceskosten, inclusief dagvaardingskosten, griffierecht en advocaatkosten, te voldoen binnen veertien dagen na aanschrijving, vermeerderd met wettelijke rente als betaling uitblijft.
Rechtbank Limburg · 14 juli 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter dwingt Brits sporttechbedrijf patenten voor voetbalschoentechnologie over te dragen Een Nederlands bedrijf dat zich richt op sporttechnologie en een Brits bedrijf dat zogeheten grounding-technologie ontwikkelt, sloten in juni 2025 een samenwerkingsovereenkomst om deze technologie samen te verwerken in voetbalschoenen. Grounding-technologie zou onder meer ontstekingen en spierpijn na inspanning verminderen en het herstel versnellen. Voor de samenwerking richtten de partijen een joint venture op, waarin het Nederlandse bedrijf 80% van de aandelen kreeg en het Britse bedrijf 20%, met een winstverdeling van 60% respectievelijk 40%. Het Britse bedrijf verplichtte zich in de overeenkomst om al haar relevante patenten en andere intellectuele eigendomsrechten zonder tegenprestatie over te dragen aan de nieuwe joint venture.
Toen de octrooigemachtigde van het Britse bedrijf eind 2025 de overdrachtsdocumenten voor het Europees Octrooibureau, het Britse en het Amerikaanse octrooibureau had opgesteld, ondertekende de joint venture deze wel, maar het Britse bedrijf niet. In februari 2026 liet het Britse bedrijf juist weten de samenwerkingsovereenkomst buitengerechtelijk te willen vernietigen wegens dwaling en bedrog. Volgens haar was zij de overeenkomst aangegaan in de veronderstelling dat haar winstaandeel van 40% zou blijven bestaan, terwijl de overeenkomst bepaalde dat de winstverdeling zou worden herberekend naar het aantal aandelen zodra er nieuwe aandeelhouders zouden toetreden, wat haar aandeel dan zou terugbrengen tot 20%. Het Nederlandse bedrijf betwistte dat de overeenkomst kon worden vernietigd, en toen overleg niet tot een oplossing leidde, sommeerde het Nederlandse bedrijf het Britse bedrijf om de overdracht van de patenten alsnog te regelen. Het Britse bedrijf deed dat niet, waarna de Nederlandse bedrijven een kort geding aanspanden bij de rechtbank Amsterdam.
Zij vorderden dat het Britse bedrijf werd veroordeeld om alle benodigde documenten voor de patentoverdracht te ondertekenen, op straffe van een dwangsom, en dat het bedrijf tot die tijd zou worden verboden om de patenten te verkopen, te bezwaren of in licentie te geven.
De voorzieningenrechter overwoog dat partijen in de overeenkomst uitdrukkelijk hadden afgesproken om geen beroep te doen op vernietiging, en dat uit de overgelegde correspondentie bleek dat de winstverdelingsbepaling onderwerp was geweest van onderhandelingen tussen twee professionele partijen die daarbij allebei een eigen advocaat hadden. Dat over de precieze gevolgen van toetreding van nieuwe aandeelhouders voor het winstaandeel van het Britse bedrijf geen duidelijk antwoord was gegeven tijdens die onderhandelingen, was onvoldoende voor het voorshandse oordeel dat sprake was van dwaling of bedrog; voor een grondig onderzoek naar die vraag is in een kort geding geen ruimte. Bovendien ging het geschil over de verdeling van toekomstige winst, terwijl van winst op dit moment nog geen sprake is. Het Britse bedrijf kon daarom worden gehouden aan haar verplichting om de patenten aan de joint venture over te dragen, zodat deze de benodigde financiering en samenwerkingspartners kan aantrekken. Zolang de patenten bij het Britse bedrijf blijven, kan de joint venture immers niet verder met de ontwikkeling en exploitatie van de technologie, en dat is in niemands belang.
De voorzieningenrechter veroordeelde het Britse bedrijf om binnen veertien dagen na het vonnis alle akten en formulieren te ondertekenen die nodig zijn om vijf specifiek genoemde patenten en patentaanvragen over te dragen aan de joint venture, op straffe van een dwangsom van € 2.000 per dag met een maximum van € 50.000. Daarnaast verbood de rechter het Britse bedrijf om de patenten tot de overdracht te verkopen, te bezwaren of in licentie te geven, op straffe van een dwangsom van € 20.000 per overtreding met een maximum van € 200.000. Het Britse bedrijf moet ook de proceskosten van € 1.491,57 aan de Nederlandse bedrijven vergoeden.
Rechtbank Amsterdam · 23 september 2026
Civiel Recht Rechtbank weigert zwijgplicht in kostenclaim tegen Harbour Antibodies over Amerikaanse octrooizaak Een in het Verenigd Koninkrijk wonende man eist van het Rotterdamse biotechbedrijf Harbour Antibodies een vergoeding voor juridische kosten. Het gaat vooral om kosten die hij maakte in eerdere procedures bij de rechtbank Rotterdam, waarin de uitleg van een licentieovereenkomst over octrooien centraal stond, en in een procedure over octrooi-inbreuk tegen een derde partij bij een rechtbank in de Amerikaanse staat Delaware.
Voordat de rechtbank Rotterdam aan de inhoud toekomt, wilde de man twee dingen geregeld zien. In de procedure spelen stukken een rol die naar Amerikaans recht vallen onder het 'client attorney privilege', de bescherming van vertrouwelijke communicatie tussen advocaat en cliënt. De man vreesde dat het overleggen van die stukken aan de Nederlandse rechter naar Amerikaans recht zou worden gezien als het prijsgeven van die bescherming. Hij vroeg daarom in een tussentijdse procedure, een incident, om een verbod voor Harbour Antibodies en haar advocaten om met derden over gegevens uit de procedure te praten, tenzij hij toestemming gaf. Daarnaast wilde hij dat de zitting achter gesloten deuren zou plaatsvinden zodra er zaken aan bod kwamen die onder dat privilege vallen.
Harbour Antibodies verzette zich tegen het zwijgverbod. Volgens het bedrijf bieden het Nederlandse procesrecht en de afspraken tussen partijen al genoeg bescherming, is het verbod onbegrensd en niet proportioneel, botst het met de gelijkheid van partijen en is het onaanvaardbaar dat de man zelf zou bepalen wanneer er wel iets gezegd mag worden. Tegen een gedeeltelijk besloten zitting had Harbour Antibodies geen bezwaar, mits dat voor de vertrouwelijke stukken van beide partijen zou gelden.
De rechtbank stelde eerst vast dat zij bevoegd is en dat Nederlands recht geldt, omdat beide partijen daarvan uitgingen. Daarna benadrukte zij dat openbaarheid de hoofdregel is in de rechtspraak. Een rechter mag partijen verbieden om over gegevens uit een procedure te praten, maar dan moeten die gegevens concreet zijn omschreven, zodat iedereen weet waar het verbod over gaat. Een algemeen verbod op mededelingen over 'gegevens uit de procedure' is daarvoor te vaag. De man noemde in zijn dagvaarding wel vertrouwelijke e-mails als voorbeeld, maar begrensde zijn eis niet. De rechtbank wees het verbod daarom af. Wel kan de man later, als hij voor een specifiek document onderbouwt dat het onder het privilege valt, voor dat stuk alsnog om een verbod vragen.
Ook een zitting achter gesloten deuren beoordeelt de rechtbank terughoudend, zelfs als de andere partij geen bezwaar maakt. Openbaarheid beschermt tegen geheime rechtspraak en draagt bij aan het vertrouwen in de rechter. Omdat beide partijen belang hechten aan het privilege, wil de rechtbank wel kijken of een gedeeltelijk besloten behandeling mogelijk is. Zoals de man het vroeg, zou het echter onwerkbaar zijn: dan moet tijdens de zitting telkens worden beoordeeld of wat besproken wordt onder het privilege valt. De rechtbank stelde de beslissing daarom uit tot het begin van de zitting, waar partijen afspraken kunnen maken. Ze moeten hun pleidooien zo voorbereiden dat gevoelige onderwerpen gebundeld aan bod komen.
Daarnaast wees de rechtbank erop dat partijen in hun samenwerkingsovereenkomst hebben afgesproken dat vragen over het privilege onder het recht van de staat Californië vallen. Welke stukken onder de bescherming vallen en of overleggen aan de rechter de bescherming opheft, kan de Nederlandse rechter dus niet naar Nederlands recht beantwoorden. De rechtbank verwacht van de man voor de zitting een opinie van een deskundige op dat gebied.
De rechtbank wees het gevraagde mededelingsverbod af en hield de beslissing over een zitting achter gesloten deuren en over de kosten van het incident aan. De hoofdzaak gaat verder: Harbour Antibodies moet uiterlijk op 4 november 2026 haar conclusie van antwoord indienen.
Rechtbank Rotterdam · 23 september 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Hof bekrachtigt vonnis en verklaart ook nieuwe merken van DNACC nietig DNACC ging in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Den Haag van 27 maart 2024, waarin haar merken bouwbakkie, bakkie en rolbakkie nietig waren verklaard omdat ze beschrijvend zijn voor een containerbak en dus geen onderscheidend vermogen hebben. Die rechtbank wees om die reden alle vorderingen van DNACC tegen de exploitant van Opslagbakkie.nl af, wees de tegenvordering tot nietigverklaring van de oude merken toe en veroordeelde DNACC in de proceskosten. In hoger beroep wilde DNACC dat het hof alsnog haar vorderingen zou toewijzen, terwijl de wederpartij op zijn beurt ook nietigverklaring vroeg van de nieuwe merken die DNACC in 2023 had laten inschrijven.
Het gerechtshof Den Haag onderschrijft het oordeel van de rechtbank volledig. De woorden bak, bouwbak en rolbak zijn onbetwist beschrijvend voor een container, en volgens het hof verandert de verkleinvorm bakkie daar niets aan. Het hof wijst erop dat de uitgang kie een vorm van populair taalgebruik is die ongeacht de grootte van een voorwerp wordt gebruikt, zoals ook een aanhangwagen wel een bakkie wordt genoemd. Er is dan ook een direct verband tussen de merken en de containerverhuur waarvoor ze zijn ingeschreven, waardoor het publiek ze meteen als beschrijving opvat in plaats van als herkomstaanduiding van één bepaald bedrijf.
DNACC probeerde het hof ervan te overtuigen dat de merken door jarenlang en intensief gebruik alsnog zijn ingeburgerd bij het publiek. Ze wees op reclame op vrachtwagens en honderden billboards, een reclamebudget van meer dan twee miljoen euro tussen 2018 en 2022 en een omzet van bijna € 46 miljoen in diezelfde periode. Het hof vindt dit onvoldoende bewijs. Omzet- en reclamecijfers zeggen volgens het hof niets over het marktaandeel van DNACC of over het percentage klanten dat de merken daadwerkelijk aan haar bedrijf koppelt, en marktonderzoek daarnaar ontbreekt. Bovendien is DNACC alleen in Nederland actief, terwijl voor een Beneluxmerk inburgering in de hele Benelux nodig is, inclusief het Nederlandstalige deel van België. Om die reden verklaart het hof niet alleen de oude merken, maar op vordering van de wederpartij ook de in 2023 aangevraagde nieuwe merken bouwbakkie, bakkie en rolbakkie alsnog nietig, voor zover ze zien op de verhuur van containers.
Ook het beroep van DNACC op handelsnaamrecht wijst het hof van de hand. Zelfs als DNACC de namen bakkie, bouwbakkie en rolbakkie als handelsnaam zou hebben gevoerd, zijn ook die beschrijvend, en is niet aangetoond dat het publiek ze specifiek met DNACC associeert. Het woord opslagbakkie wijkt bovendien voldoende af in klank en beeld, zodat geen verwarring bij het publiek te duchten is. Omdat de merken en handelsnamen van DNACC dus geen bescherming bieden, blijft er voor haar geen grondslag over om tegen het gebruik van opslagbakkie.nl op te treden.
Het hof bekrachtigt daarom het vonnis van de rechtbank Den Haag volledig en verklaart daarnaast ook de nieuwe merken van DNACC uit 2023 nietig, voor zover ze betrekking hebben op de verhuur van containers. DNACC wordt, als de in het ongelijk gestelde partij, veroordeeld in de proceskosten van het hoger beroep, begroot op € 21.723,90.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht