Raad van State: politie hoeft geen inzage te geven in gegevens van derden na valse aangiftes Twee mensen vermoeden dat hun ex-partners valse aangiftes tegen hen hebben gedaan, onder meer over mishandeling, verkrachting en seksueel kindermisbruik. Om te weten wat er over hen en over de zoon van een van hen bij de politie is vastgelegd, vroegen ze op 22 maart 2022 om inzage in alle verwerkte politiegegevens. Ze wilden duidelijkheid over welke registraties er op hun namen en op hun woonadres bestaan.
De korpschef van politie wees de verzoeken in april 2022 maar gedeeltelijk toe. Hij gaf overzichten van registraties en informatie over de voorwaarden waaronder gegevens worden verwerkt. Van een aantal registraties weigerde hij de inzage geheel of gedeeltelijk. In mei 2022 gaf hij nog aanvullende informatie, liet hij de mensen op het politiebureau en telefonisch een aantal registraties inzien en lichtte hij schriftelijk toe waarom hij in vijf registraties geen inzage gaf.
De rechtbank Den Haag oordeelde op 15 mei 2024 dat de korpschef zijn besluiten in eerste instantie onvoldoende had gemotiveerd. Dat gebrek was volgens de rechtbank echter hersteld met de toelichting uit mei 2022. De rechtbank vernietigde de besluiten daarom wel, maar liet de rechtsgevolgen in stand. De mensen gingen hiertegen in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De zaak kreeg onderweg een kleine procedurele wending. De Afdeling had de korpschef vooraf laten weten dat ze hem op de zitting van 16 januari 2026 drie vragen wilde stellen. Toch verscheen hij zonder opgaaf van reden niet. De Afdeling riep hem daarop op voor een nieuwe zitting op 19 mei 2026. Ze maakte duidelijk dat van een bestuursorgaan van deze omvang mag worden verwacht dat het gehoor geeft aan een oproep of tijdig meldt dat het verhinderd is. Wegblijven zonder reden past volgens de Afdeling niet bij een zorgvuldige proceshouding en staat een doelmatige behandeling in de weg.
Inhoudelijk betoogden de appellanten dat de korpschef hun belangen te licht had gewogen. Het was voor hen onduidelijk waarom de privacy van de ex-partner zwaarder zou moeten wegen, terwijl bekend is dat die valse aangiftes doet. Op de zitting voegde een van hen toe dat hij wil weten welke ambtenaren betrokken zijn, omdat hij concrete signalen van ambtsmisdrijven ziet. De namen hoeven daarvoor niet, een code zou ook volstaan.
De Afdeling wijst dat af. Het inzagerecht uit de Wet politiegegevens gaat alleen over persoonsgegevens van degene die om inzage vraagt, niet over die van anderen. Namen van aangevers, politiemedewerkers of medewerkers van andere instanties komen dus niet voor inzage in aanmerking, en codes waarmee ambtenaren zouden kunnen worden aangeduid zijn evenmin gegevens van de appellanten zelf. Hier wijkt de Afdeling af van de redenering van de rechtbank, die nog een belangenafweging had gemaakt. Volgens de Afdeling gaat zo'n afweging in dit geval niet vooraf aan de conclusie, maar ze komt via een andere weg op hetzelfde resultaat uit.
Voor informatie die wel naar derden herleidbaar is, beoordeelde de Afdeling zelf de stukken. Het recht op inzage is niet absoluut en een verzoek wordt afgewezen voor zover dat nodig en evenredig is om de rechten en vrijheden van derden te beschermen. De korpschef lichtte op de zitting toe dat de inhoud van de registraties zo nauw met de gegevens van derden verbonden is dat inzage onmogelijk is zonder die gegevens prijs te geven. Verstrekking kan volgens hem de informatiepositie van de politie en de bereidheid om te melden en aangifte te doen aantasten, omdat mensen minder vertrouwen houden in een zorgvuldige omgang met hun gegevens. De Afdeling stelde vast dat die nauwe verbondenheid in de betrokken registraties bestaat. Zij vindt de bescherming van derden een gerechtvaardigd belang, dat de korpschef zwaarder mocht laten wegen dan het belang van de appellanten om de gegevens te zien. Daarbij erkent ze dat de valse aangiftes een grote impact op hun leven hebben.
De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. De korpschef hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 4 november 2026
Bestuursrecht CBb vernietigt weigering ACM om reisbranche-mails openbaar te maken Een reisondernemer vroeg in juli 2023 aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM) om openbaarmaking van documenten over het toezicht op de reisbranche: e-mails en een brief die de toezichthouder had uitgewisseld met de reisbranchevereniging ANVR en de Consumentenbond. De ACM wees die verzoeken af. Na bezwaar bleef de weigering in januari 2024 in stand. Het ging om 100 e-mails en één brief.
De ACM baseerde haar weigering op twee bepalingen uit de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt. De stukken van de ANVR en de Consumentenbond mocht zij volgens artikel 7 niet openbaar maken, omdat het gegevens zijn die zij voor haar toezicht heeft verkregen. Haar eigen e-mails hield zij tegen op grond van artikel 12w, in samenhang met artikel 12u. Dat artikel zegt dat openbaarmaking achterwege blijft als die in strijd is of zou kunnen komen met het doel van het toezicht. Volgens de ACM zouden marktpartijen zich terughoudender opstellen bij het delen van informatie als die later openbaar kan worden, en dat schaadt de effectiviteit van haar toezicht.
De rechtbank Rotterdam verklaarde het beroep van de ondernemer op 23 januari 2025 ongegrond. Daartegen stelde de ondernemer hoger beroep in bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). Hij vond dat de ACM per passage van elk document had moeten motiveren waarom openbaarmaking het toezicht zou schaden. Ook vond hij dat de rechtbank ten onrechte was voorbijgegaan aan de bredere reikwijdte van zijn tweede verzoek: dat betrof volgens hem ook andere documenten dan e-mails met de ANVR en de Consumentenbond.
Het CBb stuurde de ACM op 17 augustus 2026 een brief met kritische vragen over haar ruime uitleg van artikel 12w. Naar aanleiding daarvan meldde de ACM op 10 september 2026 dat zij 25 van de e-mails toch openbaar kan maken. Daarnaast bleek haar zoekslag naar relevante documenten onvolledig te zijn geweest. Een nieuwe zoekslag had al nieuwe documenten opgeleverd en was nog niet klaar.
Op de zitting van 14 september 2026 erkende de ACM dat haar beslissing op bezwaar voor vernietiging in aanmerking komt. Zij had te lichtvaardig geconcludeerd dat openbaarmaking van die 25 e-mails het toezicht zou schaden, en haar eerste zoekslag was te beperkt. De ACM zei toe alle documenten opnieuw te beoordelen: de eerder gevonden e-mails en de brief, de nieuw gevonden stukken en wat er nog bijkomt. Zij vroeg daarvoor vier maanden.
Omdat de ACM de onrechtmatigheid erkende, slaagt het hoger beroep. Het CBb gaf geen oordeel over de uitleg van de artikelen 7 en 12w, omdat nog onduidelijk is welke documenten er uiteindelijk in beeld komen. Het vernietigde de uitspraak van de rechtbank, verklaarde het beroep tegen de beslissing op bezwaar alsnog gegrond en vernietigde die beslissing.
De ACM moet uiterlijk op 1 februari 2027 een nieuwe beslissing op het bezwaar nemen, met inachtneming van de afspraken die partijen op de zitting hebben gemaakt. Tegen die nieuwe beslissing staat alleen beroep open bij het CBb zelf. De ACM moet bovendien het betaalde griffierecht van € 950 vergoeden en de proceskosten van € 3.736 betalen.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 27 oktober 2026
Bestuursrecht Raad van State wijst Woo-hoger beroep af wegens misbruik van recht door man Een man uit Noord-Brabant wilde informatie van de deken van de orde van advocaten in Oost-Brabant. Op 17 november 2022 deed hij een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo), de wet die burgers het recht geeft overheidsinformatie op te vragen. Het verzoek ging over zijn eigen hoger beroep in een eerdere zaak. Zijn eerste advocaat zou daarin zijn gevraagd de bezwaren tegen een vonnis uit te werken, en de tweede advocaat zou zijn verdediging terzijde hebben gelegd ten gunste van een eigen aanpak. Daardoor zou hij zonder raadsman hebben moeten verdedigen. De man vroeg om openbaarmaking van informatie over het vervangen van de op toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand) werkende raadsman.
De deken vond het verzoek onduidelijk. Op 22 november 2022 vroeg hij de man zijn verzoek te preciseren, en de man reageerde daarop op 28 november 2022. Dat bleek niet genoeg. Een telefoontje om het verzoek te verduidelijken lukte niet, waarna de deken de man vroeg zelf te bellen. Hij reageerde op 13 december 2022 per brief. Bij besluit van 16 december 2022 nam de deken het verzoek niet in behandeling, omdat de man zijn verzoek onvoldoende had gepreciseerd. Het bezwaar daartegen verklaarde de deken op 30 januari 2023 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant verklaarde het beroep van de man op 21 juni 2024 ongegrond. Volgens de rechtbank was het verzoek te algemeen en te onduidelijk geformuleerd. De man had meerdere keren de kans gekregen het te verduidelijken, maar had dat niet gedaan en had geweigerd te bellen. De deken had hem volgens de rechtbank voldoende geholpen en hoefde het verzoek dus niet te behandelen.
In hoger beroep betoogde de man dat zijn verzoek wel duidelijk genoeg was en de deken het in behandeling had moeten nemen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam daar niet aan toe. Zij oordeelde ambtshalve, dus zonder dat een partij daarom had gevraagd, dat de man misbruik maakt van het recht om hoger beroep in te stellen. De Afdeling verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van de man. Daarin had zij zijn hoger beroep al niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij herhaaldelijk dezelfde verzoeken doet, veel kansloze klachten indient en evenzoveel procedures voert, onduidelijke processtukken indient en niet meewerkt. Het procesgedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. De man wordt geacht te weten dat dit hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep daarom niet-ontvankelijk. De inhoud van het Woo-verzoek is niet beoordeeld, dus de uitspraak van de rechtbank blijft staan. De deken hoeft de proceskosten van de man niet te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: gemeente mag gegevens van inwonende ouder blijven controleren voor uitkering dochter Een man uit de gemeente Roerdalen wil niet dat zijn persoonsgegevens maandelijks worden gecontroleerd. Zijn meerderjarige dochter woont bij hem in en ontvangt een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet. Om te beoordelen of de kostendelersnorm moet worden toegepast, laat de gemeente via het Bureau Informatiediensten Nederland (het inlichtingenbureau) elke maand nagaan wie er op het adres van de dochter staat ingeschreven. De kostendelersnorm is een korting op de bijstand als meerdere volwassenen onder één dak de kosten delen. Daardoor worden ook de gegevens van de vader meegenomen, en dat wilde hij stoppen.
Op 7 november 2023 vroeg de man de gemeente om zijn persoonsgegevens los te koppelen van die van zijn dochter. Het college van burgemeester en wethouders zag dit als een bezwaar tegen gegevensverwerking op grond van artikel 21 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en wees het op 9 januari 2024 af. Het bezwaar daartegen verklaarde het college bij beslissing van 25 april 2024 ongegrond. Daarnaast verklaarde het college een tweede bezwaar van 27 november 2023 niet-ontvankelijk. De man stelde beroep in, maar beperkte dat tot de ongegrondverklaring van het bezwaar tegen het besluit van 9 januari 2024. De rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond, behandelde de zaak op 23 september 2026.
De man voerde aan dat een wettelijke grondslag ontbreekt en dat de gemeente geen redelijk belang bij de verwerking heeft. Volgens hem is de verwerking in strijd met de beginselen van subsidiariteit, proportionaliteit en transparantie en met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat artikel beschermt het privéleven. Als het doel fraudebestrijding is, zou er volgens hem bovendien sprake zijn van misbruik van bevoegdheid (detournement de pouvoir). Ook vond hij dat de gemeente hem op het verkeerde been had gezet door te zeggen dat hij bij het inlichtingenbureau moest zijn.
De rechtbank stelt vast dat de verwerking gebaseerd is op een taak van algemeen belang. De gemeente moet de bijstand afstemmen op de omstandigheden van de betrokkene en heeft een rol bij het tegengaan van uitkeringsfraude. Toch heeft het college volgens de rechtbank een fout gemaakt. In de beslissing op bezwaar stelde het college dat de man geen bijzondere omstandigheden had aangevoerd waarom de verwerking moest stoppen. Dat is een onjuist uitgangspunt: maakt iemand bezwaar, dan moet de verwerkingsverantwoordelijke de verwerking staken of aantonen dat er dwingende gerechtvaardigde gronden zijn die zwaarder wegen. Dat heeft het college nagelaten, en dat is een motiveringsgebrek.
Die motivering heeft het college in de beroepsfase alsnog gegeven. Het inlichtingenbureau controleert geautomatisch of er wijzigingen zijn die invloed hebben op de uitkering van de dochter. Als er niets verandert, worden de gegevens van de vader niet naar het college verstuurd en krijgt het college er geen inzage in. De gevolgen voor hem zijn daarom relatief gering. Het college toonde bovendien aan dat alternatieven grote bezwaren hebben, zoals het mislopen van een tijdige signalering van wijzigingen. De rechtbank vindt de verwerking niet in strijd met proportionaliteit, subsidiariteit of het EVRM, en ziet geen gebrek aan transparantie. Dat de dochter zelf ook een inlichtingenplicht heeft, neemt niet weg dat de gemeente actief mag controleren.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt de beslissing op bezwaar van 25 april 2024. De rechtsgevolgen blijven echter in stand, zodat het college het bezwaar ongegrond mocht verklaren en niet opnieuw hoeft te beslissen. Omdat het beroep gegrond is, krijgt de man het griffierecht van € 187 terug en een proceskostenvergoeding van € 1.868.
Rechtbank Limburg · 19 oktober 2026
Bestuursrecht Rechtbank benoemt deskundige in zaak over Bitvavo-datalek en rekeninggluren Twee cryptobezitters vermoeden dat medewerkers van Bitvavo hun accounts hebben ingezien zonder goede reden. Fraudeurs benaderden hen met zeer specifieke gegevens: het exacte saldo van hun cryptotegoeden, de soorten crypto's, het type ledger van de een en het toegangsprotocol van de ander. Zij waren, zo stellen zij onweersproken, 'whales': grote bezitters die weinig handelen en hun crypto voor de lange termijn houden. Voordat ze Bitvavo aansprakelijk stellen, willen zij weten wat er is gebeurd. Daarom vroegen zij om een voorlopig deskundigenbericht, een onderzoek door een onafhankelijke deskundige dat vooraf feiten moet vaststellen.
In een tussenbeschikking van 21 mei 2026 beval de rechtbank dat onderzoek al. Het draait om twee kernvragen: zijn de gegevens van de verzoekers betrokken geweest bij het datalek bij Bitvavo van mei 2024, en welke medewerkers hebben wanneer en waarom hun accounts ingezien? In deze vervolgbeschikking regelt de rechtbank de uitvoering.
Bitvavo stelde eerst dat partijen na de mondelinge behandeling van 2 april 2026 een procesafspraak hadden gemaakt over het onderzoek. De verzoekers betwisten dat en noemen de e-mail van Bitvavo van 7 april 2026 een onjuiste weergave van het overleg. De rechtbank kan niet vaststellen dat er een afspraak is en houdt er geen rekening mee. Ook wijst de rechtbank het verzoek af om de feitelijke omschrijving in de tussenbeschikking aan te passen. Daar stond dat niet in geschil is dat bij Bitvavo betrokken personen zich zonder geëigende redenen toegang tot klantaccounts verschaften. Bitvavo heeft niet betwist dat er in het verleden mensen waren die toegang hadden tot klantgegevens zonder dat daar aanleiding voor bestond.
De deskundige is drs. W.A. Verloop, manager van de cyber security unit bij DataExpert B.V. De verzoekers stelden hem voor en Bitvavo heeft daar geen bezwaar tegen.
Bitvavo wil de privacy van haar medewerkers beschermen en beroept zich op de AVG. De rechtbank blijft bij haar eerdere afweging: het belang van de verzoekers om te weten wie in hun rekeningen heeft gekeken, weegt zwaarder. Doorslaggevend is dat de fraudeurs informatie hadden die niet lijkt te komen uit een datalek bij een derde. Wel erkent de rechtbank dat bekendmaking van medewerkersgegevens verstrekkende gevolgen heeft en een publicitair risico meebrengt. Het onderzoek omvat ook medewerkers die wel een geëigende reden hadden. Daarom moeten partijen eerst een geheimhoudingsovereenkomst sluiten. Bitvavo legt binnen een week na de beschikking een voorstel voor. Komen partijen binnen vier weken niet tot overeenstemming, dan beslist de rechtbank op verzoek van de meest gerede partij. Pas daarna kan het onderzoek beginnen.
De verzoekers wilden vijf extra vragen aan de deskundige voorleggen. Drie daarvan wijst de rechtbank af, namelijk de vragen naar de methode waarmee Bitvavo de getroffen klanten bepaalde, naar de volledigheid van de toegangslogs en naar de authenticiteit van de triggers (zoals supporttickets) die toegang rechtvaardigden. Door hun brede formulering gaat het om een 'fishing expedition', waar een voorlopige bewijsverrichting niet voor bedoeld is. Twee vragen worden toegevoegd: welke categorieën persoonsgegevens bij het datalek zijn blootgesteld, en op welke gegevens in de accounts de medewerkers daadwerkelijk inzage hadden. Daarvoor hebben de verzoekers belang, omdat Bitvavo niet toelicht waarop zij baseert dat wallettype, cryptosaldo, transactiehistorie en telefoonnummers niet zijn blootgesteld. Ambtshalve voegt de rechtbank een slotvraag toe waarin de deskundige andere relevante zaken kan melden.
De verzoekers moeten het voorschot voor de kosten van de deskundige betalen, ook voor het verstrekken van de gegevens. De deskundige begroot de kosten binnen twee weken na ontvangst van de vragen en brengt uiterlijk drie maanden na bericht van de betaling een rapport uit. Beide partijen zijn verplicht mee te werken. Doen zij dat niet, dan kan de rechtbank daar gevolgen aan verbinden, ook in hun nadeel.
De rechtbank benoemt Verloop tot deskundige, stelt negen vragen vast en verplicht partijen tot een geheimhoudingsovereenkomst over de gegevens van de Bitvavo-medewerkers. Het meer of anders verzochte wijst zij af.
Rechtbank Amsterdam · 15 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht