Weduwe van overleden gedetineerde krijgt geen inzage in medisch dossier en rapport over zelfdoding Een man van 58 jaar zat een gevangenisstraf van zeven jaar uit voor de handel in en smokkel van cocaïne, toen hij in 2025 levenloos in zijn cel werd aangetroffen. Volgens de lijkschouwer pleegde hij zelfdoding door verhanging. In zijn cel lag een zakje met wit poeder, en in zijn urine werd cocaïne aangetroffen. Zijn weduwe wilde weten wat er voorafgaand aan zijn dood was gebeurd en of de penitentiaire inrichting (PI) iets te verwijten valt.
Ze vroeg de Staat om zijn medisch dossier uit de detentieperiode, het volledige rapport van de interne calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC) van de Dienst Justitiële Inrichtingen, het penitentiair dossier en nog enkele andere gegevens. Het medisch dossier hoefde ze ook niet in gedeelten te krijgen, en meer subsidiair vroeg ze het te laten verstrekken aan een onafhankelijke arts. De Staat weigerde. Hij had haar wel de conclusie van het CALOC-onderzoek laten weten: binnen de PI was navolgbaar gehandeld en er was geen nalatigheid die direct tot de zelfdoding had geleid. Het volledige rapport ging naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Omdat tijdsverloop de herinneringen van getuigen kan doen vervagen, nam de voorzieningenrechter het spoedeisend belang aan en beoordeelde hij de vorderingen inhoudelijk.
Het medisch beroepsgeheim geldt ook na het overlijden van de patiënt. Nabestaanden kunnen alleen inzage krijgen als ze een zwaarwegend belang aannemelijk maken, bijvoorbeeld een vermoeden van een medische fout of van schending van artikel 2 EVRM, de bescherming van het recht op leven. Dat vermoeden moet met concrete aanwijzingen worden onderbouwd. Volgens de voorzieningenrechter is dat hier niet gelukt. De man was in detentie gewaardeerd om zijn gedrag, had geen disciplinaire sancties en geen positieve urinecontroles, en werd gemonitord. Zijn gedragsverandering in de laatste periode, waarbij hij zich terugtrok en minder aan de arbeid deelnam, bleek volgens de Staat samen te hangen met de voorbereiding van zijn hoger beroep. Medewerkers spraken er toen met hem over en maakten afspraken. Ook de weduwe zelf, die intensief contact met hem had, zag de zelfdoding niet aankomen. De zaak verschilt daarmee van een eerder arrest van het gerechtshof Den Haag, waarin een zeer kwetsbare gedetineerde met suïcidale uitlatingen werd overgeplaatst en waarbij alle voorzorgsmaatregelen direct werden afgeschaald.
Voor het CALOC-rapport geldt dat de wetgever het vertrouwelijk intern melden van incidenten in de zorg zwaar laat wegen. Volgens de Hoge Raad (arrest van 10 februari 2023) kan een nabestaande dergelijke interne stukken niet via artikel 194 Rv opvragen, omdat dit de meldingsbereidheid en de kwaliteit van de zorg zou ondermijnen. Gewichtige redenen verzetten zich daarom tegen verstrekking of inzage. Voor het penitentiair dossier geldt dat de Penitentiaire maatregel en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens exclusief regelen wie gegevens mag krijgen. Nabestaanden die zelf onderzoek willen doen vallen daar niet onder. De vragen uit de vierde vordering had de Staat al ter zitting beantwoord.
De weduwe kan wel gebruikmaken van artikel 7:458b BW, waarmee een onafhankelijke arts kan beoordelen of het weigeren van inzage in het medisch dossier gerechtvaardigd is. De Staat heeft toegezegd daaraan mee te werken. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de weduwe in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht Politierechter: voorwaardelijke cel en taakstraf voor duw die vrouw blind maakte aan één oog Op 5 mei 2026 drukte een man aanhoudend op de deurbel van zijn ex-partner in Arnhem. Hij wilde zijn autosleutel en de huissleutel van zijn eigen woning terughalen, nadat het tijdens een bevrijdingsfeest tot ruzie was gekomen en beiden afzonderlijk waren vertrokken. Toen de vrouw de voordeur opende, duwde hij die met veel kracht open. Zij werd naar achteren geduwd en sloeg met haar hoofd tegen een muur of deurpost. Direct daarna voelde ze een 'pats' in haar linkeroog.
Volgens de vrouw bleef de man haar daarna meermalen met zijn handen tegen de schouders duwen, tot ze achterover op haar ellebogen viel. Hij wilde zijn sleutels, en vertrok pas toen hij die had. Even later kwam de politie, gealarmeerd door een buurvrouw die huiselijk geweld had gesignaleerd. De agenten zagen schaafwonden en een rood verkleurd oogvlies, en voelden een bult op haar achterhoofd. De verdachte ontkende dat hij de deur met kracht had geopend of haar had geduwd of geslagen. Hij gaf toe dat hij boos was geworden en had geschreeuwd.
De politierechter vond de verklaring van de vrouw helder en gaf er geloof aan. Haar verhaal werd gesteund door de foto's van het letsel en wat de agenten zagen. Dat de deurbelcamera het openduwen niet laat zien, zei volgens de rechter weinig, omdat de beelden vanuit een standpunt zijn gemaakt waarop dat niet te zien kan zijn.
Uit de medische stukken blijkt dat een hoornvliestransplantatie in haar linkeroog, na een ongeluk van dertig jaar geleden, na een 'stomp trauma' was losgeraakt. Er volgden operaties en bloedingen in het oog. Haar zicht ging van ongeveer 30 procent naar vrijwel nihil, en volgens de oogarts is verbetering niet te verwachten. De politierechter noemde dat een substantiële achteruitgang en beschouwde het als zwaar lichamelijk letsel. De vrouw was al beperkt voor het incident, maar dat stond er volgens de rechter niet aan in de weg dat de gevolgen aan de man werden toegerekend, zeker omdat hij haar kwetsbaarheid kende: hij was meerdere keren met haar naar het ziekenhuis gegaan.
De man werd vrijgesproken van zware mishandeling, het primair tenlastegelegde feit. Daarvoor is opzet nodig op het toebrengen van zwaar letsel, en dat ligt volgens de rechter in deze bijzondere zaak niet voor de hand, zoals ook de officier van justitie vond. Het subsidiaire feit, mishandeling met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, is wel bewezen. Bij dat feit hoeft de dader niet te weten dat juist dit letsel kon ontstaan.
De politierechter legde de straf op die de officier eiste: een gevangenisstraf van twee weken, voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar, en een taakstraf van 120 uren. De man moet de vrouw € 668,41 materiële schade en € 20.000 smartengeld betalen, plus wettelijke rente vanaf 5 mei 2026. De vrouw vroeg € 34.000 voor het verlies van het zicht en € 2.750 voor psychisch letsel (PTSS); voor de rest van haar vordering werd ze niet-ontvankelijk verklaard en moet ze naar de burgerlijke rechter. Haar claim voor een beschadigde kastdeur en een schoenenrek werd afgewezen wegens onvoldoende onderbouwing.
Rechtbank Gelderland · 6 november 2026
Strafrecht Voorzieningenrechter weigert schorsing maximumprijs leukemiemiddel Onureg van Bristol-Myers Squibb Bristol-Myers Squibb brengt in Nederland het leukemiemiddel Onureg (azacitidine) op de markt. Voor dat middel stelde de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met een besluit van 26 augustus 2026 een maximumprijs vast voor de 200 mg- en 300 mg-tablet. Die prijs geldt sinds 1 oktober 2026. De fabrikant vindt de prijs 19,4 procent te laag en vroeg de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven de prijs te schorsen totdat op haar beroep is beslist.
Het geschil draait om de manier waarop de maximumprijs tot stand komt. Op grond van de Wet geneesmiddelenprijzen wordt die prijs berekend op basis van het gemiddelde van de prijzen van vergelijkbare geneesmiddelen in België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. De minister gebruikte voor het Verenigd Koninkrijk de officiële prijslijst Dictionary of Medicines and Devices. Daarop staat ook een generieke variant van azacitidine. Die generieke variant nam de minister mee in de berekening. De fabrikant vindt dat niet mogen, omdat in Nederland nog octrooien op Onureg rusten. Meenemen van de generieke prijs zou die octrooirechten uithollen.
Eerst beoordeelde de voorzieningenrechter of er spoed was. De fabrikant had niet gesteld dat zij in acute financiële problemen komt. Toch nam de voorzieningenrechter voldoende spoedeisend belang aan. Het zal voor de fabrikant lastig zijn om schade aan te tonen en te verhalen als later blijkt dat de maximumprijs te laag is, en dat erkende de minister op de zitting zelf. Ook speelt mee dat de Nederlandse prijs als referentie dient in andere landen en dat onderhandelingen met afnemers niet opnieuw gevoerd kunnen worden.
Op de inhoud kreeg de fabrikant geen gelijk. Een voorlopige voorziening wordt in beginsel alleen toegewezen als het College in de hoofdzaak het besluit waarschijnlijk zal vernietigen, en die kans achtte de voorzieningenrechter niet groot. Een vergelijkbaar geneesmiddel is volgens de wet een middel met dezelfde werkzame bestanddelen, van dezelfde of nagenoeg dezelfde sterkte en in dezelfde farmaceutische vorm. Dat de generieke variant aan die omschrijving voldoet, was niet in geschil. Octrooirecht is geen onderdeel van de definitie.
De fabrikant beriep zich op de wetsgeschiedenis en op de Lyrica-uitspraak van het College van 7 juli 2017. De voorzieningenrechter vond daarin geen steun voor haar uitleg. Uit de memorie van antwoord bij de wet blijkt dat de wetgever het verschil in octrooibescherming tussen Nederland en de referentielanden heeft onderkend. De minister deed daarbij de zogenoemde octrooitoezegging: alleen als een middel in alle vier de referentielanden niet meer onder octrooi staat, wordt uitsluitend naar de specialités in die landen gekeken. Voor een geval waarin maar één referentieland een generiek middel kent, volgt dat niet. De Lyrica-uitspraak ging bovendien over generieke kopieën die slechts voor een deel van de medische indicaties mochten worden verhandeld, en dat speelt hier niet. Het beroep op een motiveringsgebrek beoordeelde de voorzieningenrechter niet, omdat dat op zichzelf geen grond voor schorsing is.
De uitleg van het begrip vergelijkbare geneesmiddelen moet in de bodemprocedure worden beoordeeld. Omdat de maximumprijs niet onmiskenbaar onrechtmatig is, wees de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopige voorziening af. De maximumprijs blijft dus gelden. Een proceskostenveroordeling volgde niet.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 10 november 2026
Bestuursrecht Zorgmedewerker filmde kwetsbare cliënten naakt en wast € 5,5 miljoen wit: 51 maanden cel Een zorgbegeleider in Zuid-Holland maakte tussen eind oktober 2023 en half maart 2024 foto's en filmpjes van cliënten van een zorginstelling in Zwammerdam en Nieuwveen. Het ging om mensen met ernstige verstandelijke beperkingen, wier ontwikkelingsniveau vergelijkbaar was met dat van een kind jonger dan achttien maanden. Een deel van de beelden toonde hen naakt of in kwetsbare posities. De man stuurde de opnames via Snapchat en WhatsApp naar zijn toenmalige collega's.
De rechtbank Den Haag veroordeelt hem hiervoor wegens het wederrechtelijk dwingen om iets te dulden. De verdediging voerde aan dat de afhankelijkheid van de cliënten buiten beschouwing moest blijven bij de vraag of sprake was van een 'feitelijkheid'. Daar volgt de rechtbank haar niet in. De man fotografeerde en filmde in een afgesloten zorginstelling, zonder toestemming, mensen die volledig van zijn verzorging afhankelijk waren en hun wil niet onder woorden konden brengen. Zij konden zijn handelen op geen enkele manier voorkomen. Dat ook collega's beelden zouden hebben gemaakt, doet daar niet aan af. Het woord 'onbekende' laat de rechtbank wegstrepen uit de tenlastelegging, omdat niet is bewezen dat hij de beelden met anderen dan collega's deelde.
Ook het gebruik van een vals diploma is bewezen. Op 27 juli 2023 mailde de man vanaf zijn eigen adres een vervalst mbo-diploma voor persoonlijk begeleider naar een zorgwerkgever, samen met een cv en kopieën van zijn rijbewijs en bankpas. Hij zei dat familie of vrienden mogelijk met zijn e-mail hadden gesolliciteerd, maar die uitleg acht de rechtbank ongeloofwaardig. Een dag eerder had hij van zijn toenmalige zwager een diploma en cv met dezelfde afgiftedatum en hetzelfde college ontvangen, en alleen de zwager stond bij die school ingeschreven. Voor een tweede vals diploma en een valse verklaring omtrent het gedrag ziet de rechtbank onvoldoende bewijs.
De zwaarste feiten volgen uit berichten op SkyECC, een versleutelde chatdienst, en uit een Signal-account. Daaruit blijkt dat de man grote hoeveelheden contant geld klaarzette, afleverde of ophaalde en natelde, in totaal € 5.505.935. Hij werd aangehouden tijdens een overdracht van een oranje tas. Zijn verklaring dat hij nooit wist wat hij vervoerde en voor € 50 weleens iets bracht, vindt de rechtbank onvoldoende concreet en hoogst onwaarschijnlijk. Uit financiële gegevens bleek dat hij tussen 2018 en 2022 geen vermogen en vrijwel geen inkomen had. Daarom kan het niet anders dan dat het geld uit misdrijf afkomstig was. Bewezen is medeplegen van gewoontewitwassen. Daarnaast bereidde hij tussen november 2020 en februari 2021 samen met anderen de handel in cocaïne voor, via gesprekken over 'colo', 'pap' en stempels.
De verdediging bestreed het gebruik van de SkyECC-berichten, onder meer met een beroep op een arrest van het Hof van Justitie over Europese onderzoeksbevelen en op het recht op privéleven. De rechtbank verwerpt dat. De gegevens zijn verkregen door Frankrijk binnen een gemeenschappelijk onderzoeksteam met Nederland en België, waardoor Nederland van de rechtmatigheid van de interceptie mag uitgaan. Wel constateert de rechtbank een vormverzuim: een iPhone 7 uit een ander onderzoek is zonder machtiging van de rechter-commissaris uitgelezen. Bewijsuitsluiting volgt daar niet uit, omdat de machtiging zonder meer was verleend en de betrouwbaarheid van het materiaal niet is aangetast.
Bij de straf weegt het witgewassen bedrag zwaar. De rechtbank vindt 52 maanden gevangenisstraf passend en matigt die tot 51 maanden, omdat de redelijke termijn met ruim vijf maanden is overschreden: de man zit sinds 14 mei 2024 in de strafzaak en het vonnis volgt pas op 13 november 2026. De officier van justitie eiste 57 maanden en een geldboete van € 50.000. Een boete legt de rechtbank niet op. De rechtbank veroordeelt de man tot 51 maanden gevangenisstraf met aftrek van voorarrest, ontzet hem negen jaar van het recht om als zorgmedewerker te werken en heft het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis op. De vordering van een cliënte tot € 10.000 immateriële schadevergoeding is niet-ontvankelijk, omdat niet kan worden vastgesteld of zij van de handelingen op de hoogte was en dus of zij schade heeft geleden. Zij kan die vordering bij de burgerlijke rechter aanbrengen.
Rechtbank Den Haag · 13 november 2026
Strafrecht Hof zet cel om in taakstraf voor illegale handel in erectiemiddel Kamagra, mede om zaakduur Jarenlang werden via een netwerk van bedrijven in Nederland illegale erectiemiddelen verkocht, vooral het middel Kamagra, dat sildenafil en tadalafil bevat. Voor die geneesmiddelen was geen handelsvergunning verleend. Een man, geboren in 1964, werd ervan verdacht in de periode van 2 januari 2013 tot en met 29 maart 2018 bij die handel betrokken te zijn geweest. Hij zou de middelen samen met anderen hebben ingevoerd, in voorraad gehad, te koop aangeboden, verkocht en afgeleverd.
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden behandelde de zaak in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Noord-Nederland van 19 januari 2023. Die rechtbank had de man veroordeeld tot 28 maanden gevangenisstraf. De advocaat-generaal eiste in hoger beroep 25 maanden. Het hof vernietigde het vonnis en deed de zaak opnieuw.
De verdediging voerde eerst aan dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk moest worden verklaard, omdat de man in Duitsland al was vrijgesproken van illegale handel in geneesmiddelen. Dat zou in strijd zijn met het verbod om iemand twee keer voor hetzelfde feit te vervolgen (ne bis in idem). Het hof verwierp dit. De Duitse zaak ging over een pleegdatum van 12 september 2018, buiten de periode die in Nederland ten laste is gelegd, en over middelen die in de woning van de zoon van de man waren gevonden. Ook was de samenwerking met medeverdachten in Nederland een andere. Dat dezelfde bedrijven in beide zaken voorkwamen, veranderde dat niet.
Een tweede verweer ging over het specialiteitsbeginsel. De man was in Duitsland aangehouden en overgeleverd op grond van een Europees aanhoudingsbevel van 12 juni 2018 dat sprak over de periode vanaf 1 mei 2016. Later is de periode verlengd tot 2013 met een aanvullend bevel. Volgens de verdediging mocht hij alleen worden vervolgd voor de oorspronkelijke periode. Het hof oordeelde dat de verlenging voortkwam uit het politieonderzoek naar hetzelfde feit, zonder dat de aard van het feit veranderde, en dat het opsporingsteam niet eerder van de langere periode wist. Het hof verwierp ook het verweer dat de man niet was gehoord over het aanvullende bevel: de Duitse hoofdofficier van justitie had hem daartoe de gelegenheid gegeven.
Over de rol van de man was het hof duidelijk. Hij bekende dat hij met anderen handelde in Kamagra en dat hij tot 2016 de leiding had. Daarna droeg hij de leiding over aan twee medeverdachten, maar hij bleef verantwoordelijk voor onder meer de inkoop, de voorraad, het personeel, het bedrijfspand, de verzending en het klantcontact. Het hof achtte daarom bewezen dat hij de feiten samen met anderen pleegde.
Bij de strafmaat woog het hof zwaar dat het om professionele handel ging waaraan veel geld werd verdiend. Een onvoorwaardelijke gevangenisstraf was in beginsel passend. Toch koos het hof voor een andere straf. De redelijke termijn is zowel in eerste aanleg als in hoger beroep overschreden, de zaak is inmiddels heel oud en de man heeft zijn leven weer op orde. Hij heeft werk, woont bij zijn partner en is mantelzorger voor haar, en de reclassering schat het recidiverisico laag in. Een gevangenisstraf zou daarom onevenredig zwaar uitpakken. Het hof legde hem een taakstraf van 480 uren op, met 240 dagen hechtenis als die niet wordt verricht, plus een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 jaar met een proeftijd van 2 jaren. De tijd die hij in voorarrest zat, gaat af van de taakstraf, tegen twee uren per dag.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · 10 november 2026
Strafrecht