CBB verklaart hoger beroep in zaak tegen DNB over TMNL niet-ontvankelijk Een stichting die opkomt voor mensenrechten in de financiële sector ging in hoger beroep tegen een uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam van 19 september 2024. Die rechter verklaarde toen het beroep van de stichting tegen De Nederlandsche Bank (DNB) ongegrond en wees het verzoek om een spoedmaatregel af, omdat de stichting volgens de rechtbank geen belang meer had bij haar bezwaar. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) beoordeelde nu of de stichting nog belang had bij een uitspraak in hoger beroep.
De zaak draait om Transactie Monitoring Nederland (TMNL), het systeem waarmee ABN AMRO, Rabobank, ING, de Volksbank en Triodos Bank gezamenlijk klanttransacties controleerden op witwassen. De stichting vroeg DNB in februari 2024 om hiertegen op te treden, omdat de banken volgens haar het wettelijke verbod overtraden om het monitoren van transacties uit te besteden. Zij vroeg onder meer om een onmiddellijke stop van de gezamenlijke controle, een last onder dwangsom en een boete, ook voor de Nederlandse Vereniging van Banken als vermeende medepleger. DNB liet weten dat dit verzoek geen echte aanvraag opleverde, omdat de stichting naar haar oordeel geen belanghebbende was. Toen de stichting daartegen bezwaar maakte, verklaarde DNB dat bezwaar niet-ontvankelijk: de activiteiten van TMNL waren inmiddels gestaakt, zodat de stichting geen belang meer had bij een inhoudelijke beoordeling.
Het College begon met de vraag of de stichting nog belang had bij een uitspraak in hoger beroep, een vraag die het ambtshalve moet beantwoorden voordat het toekomt aan de inhoudelijke gronden van het hoger beroep. Voor zo'n belang moet het doel dat de stichting nastreeft ook daadwerkelijk bereikbaar zijn en feitelijke betekenis hebben, niet alleen een principiële waarde.
Het oorspronkelijke handhavingsverzoek was gericht op het stopzetten van de uitbesteding van de transactiemonitoring aan TMNL. Het College stelde vast dat TMNL sinds juli 2024 daadwerkelijk is gestopt met die monitoring, vooruitlopend op nieuwe Europese antiwitwaswetgeving die in 2027 ingaat. Op de zitting gaf de stichting aan dat het haar nog ging om het ongedaan maken van de gevolgen van de al beëindigde uitbesteding, maar het College constateerde dat het oorspronkelijke verzoek daar niet op was gericht. Omdat het doel van het verzoek, het stoppen van de uitbesteding, al was bereikt zonder tussenkomst van de rechter, kon de stichting met haar hoger beroep dus niets meer bereiken.
De stichting voerde nog aan dat zij belang had bij vergoeding van gemaakte kosten, zoals juridisch advies en griffierecht. Het College verwierp dat: een bestuursorgaan kan ook worden veroordeeld tot vergoeding van proceskosten zonder dat het hoger beroep gegrond wordt verklaard, zodat dat op zichzelf geen belang bij een uitspraak oplevert. Ook het argument dat de stichting schade had geleden omdat haar eigen zakelijke bankrekening onderdeel was geweest van de gegevensdeling tussen TMNL en de banken, hielp niet. Die kwestie loopt namelijk al bij de Autoriteit Persoonsgegevens, die zelfstandig beoordeelt of de privacyregels zijn geschonden, en eventuele schade kan de stichting aan de orde stellen bij die autoriteit of bij de civiele rechter.
Omdat geen van deze omstandigheden alsnog een belang bij een uitspraak opleverde, kwam het College niet toe aan een beoordeling van de vraag of de voorzieningenrechter het beroep terecht ongegrond had verklaard. Het College verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk en zag geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.
College van Beroep voor het bedrijfsleven · 1 september 2026
Bestuursrecht Hoge Raad wijst verzoek Stichting Polishouders Conservatrix af om toe te treden tot cassatiezaak over herroeping overdrachtsplan De Stichting Polishouders Conservatrix wilde in een cassatieprocedure bij de Hoge Raad worden toegelaten als belanghebbende partij. Die cassatieprocedure gaat over een poging van Conservatrix Groep om een rechterlijke beschikking uit 2017 te herroepen. In die beschikking werd een overdrachtsplan goedgekeurd waarbij alle aandelen in de verzekeraar Conservatrix voor één euro overgingen op Trier Holding. Conservatrix Groep stelt dat De Nederlandsche Bank destijds bedrog heeft gepleegd.
De rechtbank Amsterdam oordeelde eerder, in februari 2026, dat er inderdaad sprake was van bedrog door DNB, maar dat de aard van de beschikking zich toch verzet tegen herroeping. Conservatrix Groep werd daarom niet-ontvankelijk verklaard. DNB ging daartegen in cassatie.
De Stichting Polishouders Conservatrix, opgericht in 2022 om de belangen van polishouders te behartigen, verzocht de Hoge Raad haar in deze cassatieprocedure toe te laten als belanghebbende. Wie niet in een eerdere instantie heeft meegedaan, mag in cassatie in beginsel niet alsnog meedoen. Een uitzondering geldt als iemand buiten zijn schuld ontbrak in de vorige procedure, bijvoorbeeld doordat hij niet was opgeroepen.
De Hoge Raad oordeelt echter dat de Stichting die uitzondering niet toekomt. Als belanghebbende bij een herroepingsprocedure kan alleen worden aangemerkt wie al partij of belanghebbende was in de oorspronkelijke procedure die leidde tot de te herroepen beschikking. De beschikking waarvan herroeping wordt gevraagd dateert van 15 mei 2017. De Stichting bestond toen niet: zij werd pas op 13 maart 2022 opgericht. Al om die reden kan zij geen belanghebbende zijn in de herroepingsprocedure bij de rechtbank, en daarmee ook niet in de cassatieprocedure.
De Hoge Raad wijst het verzoek van de Stichting af en veroordeelt haar in de proceskosten: € 800 voor salaris aan de kant van DNB en € 800 aan de kant van Conservatrix Groep. De hoofdzaak, het cassatieberoep van DNB, wordt voortgezet en verwezen naar 23 oktober 2026 voor het bepalen van de datum voor schriftelijke toelichtingen.
Hoge Raad · 16 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Hof korrelt € 4.636 van terugbetaling Dexia in effectenleasezaak; verjaring tijdig gestuit Een vrouw wilde van Dexia geld terug voor een effectenleaseovereenkomst die haar echtgenoot in september 2000 had gesloten, zonder dat zij daarvoor toestemming had gegeven. Zulke overeenkomsten kunnen worden vernietigd als de echtgenoot niet schriftelijk instemt. Zij deed dat in maart 2006 met een brief aan Dexia. Daarna draaide het in de rechtszaal vooral om de vraag of haar vordering inmiddels was verjaard.
De overeenkomst liep tien jaar en eindigde in 2010 met een eindafrekening die voor de echtgenoot negatief uitviel: een restschuld van € 2.127,87. De kantonrechter in Amsterdam oordeelde in augustus 2021 dat Dexia na de vernietiging alles moest terugbetalen wat zij uit de overeenkomst had ontvangen. Daarbij kwam de kantonrechter uit op € 8.989,59 voor de vrouw.
Dexia ging in hoger beroep tegen het vonnis van de kantonrechter in de rechtbank Amsterdam van 12 augustus 2021. Het bedrijf voerde aan dat de vordering uit onverschuldigde betaling was verjaard en dat de kantonrechter een verkeerd bedrag had vastgesteld.
Over de verjaring was het hof duidelijk. Een vordering uit onverschuldigde betaling verjaart na vijf jaar. Door een collectieve actie over effectenleaseovereenkomsten, waarvoor het hof in 2007 een afwikkelingsregeling verbindend verklaarde, was die termijn eerst gestuit tot en met 25 juli 2007. Het echtpaar had zich tijdig van die regeling afgemeld en was er dus niet aan gebonden. Daarna stuurde het bedrijf Leaseproces, dat veel gedupeerden bijstond, op 24 januari 2012 en 27 oktober 2016 brieven aan Dexia om de verjaring te stuiten. Die brieven noemden uitdrukkelijk ook de vorderingen van echtgenoten uit de artikelen 1:88 en 1:89 van het Burgerlijk Wetboek. Het hof had dat in een eerdere zaak al zo beoordeeld en bleef daarbij.
Dexia betwistte dat Leaseproces namens de vrouw mocht optreden. De wet laat een wederpartij toe verklaringen van een gevolmachtigde als ongeldig af te wijzen, maar alleen als zij meteen om bewijs van de volmacht vraagt. Dat had Dexia na de brief van 2012 niet gedaan. Ook was niet gebleken dat de volmacht later was ingetrokken of opgezegd. Daarmee was de verjaring tijdig gestuit en kon Dexia zich daar niet op beroepen. De dagvaarding was bovendien op 7 januari 2021 uitgebracht, binnen vijf jaar na de brief van oktober 2016.
Dexia kreeg op één punt gelijk. De kantonrechter had aangenomen dat de echtgenoot € 4.656,26 aan restschuld had betaald, maar uit het financiële overzicht van Dexia bleek dat het maar € 19,45 was. De vrouw erkende dat. Het toe te wijzen bedrag daalde daardoor van € 8.989,59 naar € 4.352,78.
Het hof vernietigde het vonnis dus alleen voor de hoogte van dat bedrag en bekrachtigde het voor het overige. Dexia moet de vrouw € 4.352,78 betalen en wordt als overwegend in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van het hoger beroep, begroot op € 1.633,00 plus € 189,00 nasalaris. Heeft Dexia op grond van het vonnis van de kantonrechter meer betaald dan dit bedrag, dan moet de vrouw het verschil met wettelijke rente terugbetalen.
Gerechtshof Amsterdam · 20 oktober 2026
Civiel Recht Rechtbank veroordeelt man tot 14 maanden cel voor illegaal geldcircuit en valse hypotheekverklaringen Via een bouwbedrijf dat in werkelijkheid geen bouwbedrijf was, zette een man uit de regio Den Haag jarenlang girale betalingen om in contant geld, tegen een commissie van vijf of tien procent. Het bedrijf, een eenmanszaak, deed zich voor als aannemer met meer dan 25 jaar ervaring, maar de referenties op de website bleken vals en de foto's stonden al 9500 keer op internet. Ook liet hij valse werkgeversverklaringen opmaken waarmee anderen een hypotheek konden krijgen.
Het onderzoek begon bij een gefingeerd dienstverband bij een ander bedrijf. De eenmanszaak van de verdachte deed haar boekhouding bij hetzelfde administratiekantoor, waarvan twee medeverdachten bestuurder en medewerker waren. Op 8 maart 2023 volgden doorzoekingen. In de bungalow van de verdachte lagen een USB-stick, Excelbestanden, een handgeschreven briefje en een geprinte tabel met een schaduwboekhouding, en € 34.560 aan contant geld. De bedragen daarin kwamen overeen met facturen en banktransacties, maar stonden niet in de officiële administratie.
De werkwijze was tweeledig. Bij inkoopfacturen betaalde het bedrijf giraal aan een klus- of onderhoudsbedrijf en kreeg het datzelfde bedrag contant terug, met vijf procent erbovenop. Bij verkoopfacturen ontving het bedrijf giraal geld en gaf het dat contant terug, onder inhouding van tien procent. Er waren nauwelijks sporen van echt werk: geen projectadministratie, geen offertes, en op ruim 500 inkoopfacturen ter waarde van € 1.144.773,50 stond geen enkel werkadres of omschrijving van de werkzaamheden. Afgeluisterde gesprekken en appberichten lieten zien dat afnemers bedragen vroegen waarvoor een factuur moest komen, en daarna een 'bakkie' kwamen doen.
De verdediging stelde dat het bedrijf een bemiddelingskantoor was voor zzp'ers, met commissies van vijf en tien procent. De rechtbank vond dat ongeloofwaardig: er is geen enkel spoor van bemiddeling in de administratie, op de website of in de bedrijfsomschrijving bij de Kamer van Koophandel, en de commissies stonden alleen in de persoonlijke boekhouding.
De rechtbank oordeelt dat het in ontvangst nemen en beschikbaar stellen van contant geld dat correspondeert met girale betalingen een geldtransfer is, en dus een betaaldienst waarvoor een vergunning van De Nederlandsche Bank nodig is. De verdachte had die niet. Dat betaler en begunstigde steeds hetzelfde bedrijf waren, staat daar niet aan in de weg. Bewezen is dat hij dit samen met anderen en als gewoonte deed.
Niet alle transacties uit de tenlastelegging zijn bewezen. De officier rekende met 505 inkoop- en 200 verkoopfacturen, maar de rechtbank neemt alleen een geldtransfer aan bij de 42 inkoop- en 23 verkoopfacturen die in de schaduwboekhouding zijn terug te vinden. Voor de rest ontbreekt concreet bewijs van een contante geldstroom, en volgt vrijspraak van die transacties. Wel zijn de facturen vals, omdat de vermelde werkzaamheden niet zijn verricht. Dat de verdachte ze voorhanden had, is ook bewezen.
Bij de werkgeversverklaringen ging het om vier personen die volgens het papier bij de eenmanszaak werkten. De rechtbank stelt vast dat zij er niet werkten. Een van hen kon zich geen details herinneren, een ander was in die periode tegelijk vennoot in twee firma's met bijna € 200.000 omzet, een derde kreeg € 3.000 per maand voor 20 uur per week, en een vierde was hoogzwanger en verklaarde maar drie uur per week te hebben gewerkt. De verklaringen dienden voor het verkrijgen van een hypotheek. Dat de verdachte niet wist van de verklaringen, wijst de rechtbank af: het was zijn bedrijf, en in een appgesprek meldde een medeverdachte hem dat de verklaring voor een hypotheekaanvraag werd gebruikt.
De officier van justitie eiste 22 maanden gevangenisstraf, waarvan 6 voorwaardelijk. De rechtbank vindt 14 maanden, waarvan 4 voorwaardelijk, in beginsel passend. De redelijke termijn is met ongeveer 8 maanden overschreden, want de zaak had uiterlijk op 9 maart 2026 moeten zijn afgedaan terwijl het vonnis pas op 5 november 2026 volgt. Daarvoor krijgt de verdachte een strafvermindering van 10 procent, ongeveer een maand, die de rechtbank verwerkt door 5 in plaats van 4 maanden voorwaardelijk op te leggen. De verdachte beriep zich op zijn zwijgrecht, en dat rekent de rechtbank hem aan.
De rechtbank veroordeelt de verdachte tot 14 maanden gevangenisstraf, waarvan 5 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar, met aftrek van voorarrest. De in beslag genomen geldbedragen van € 200 en € 34.560 worden teruggegeven, omdat niet vaststaat dat ze uit de bewezen feiten komen.
Rechtbank Rotterdam · 5 november 2026
Strafrecht Hof houdt Dexia aansprakelijk voor advies van tussenpersoon zonder vergunning Financiële dienstverlener Dexia moet de volledige schade vergoeden van een klant die ruim twintig jaar geleden twee zogeheten effectenleaseovereenkomsten afsloot op advies van een tussenpersoon die daarvoor niet bevoegd was. Het gerechtshof Den Haag bekrachtigt daarmee het vonnis van de kantonrechter en wijst het hoger beroep van Dexia af.
Effectenlease is een beleggingsconstructie waarbij iemand geld leent om daarmee aandelen te kopen, in de hoop op koerswinst. Begin deze eeuw sloten veel Nederlanders zulke overeenkomsten af via tussenpersonen, vaak met grote financiële problemen tot gevolg toen de aandelenkoersen daalden. In deze zaak ging het om twee overeenkomsten van het type 'Capital Effect', die de klant afsloot via tussenpersoon L&S Adviesgroep. Deze tussenpersoon kwam al bij het gezin over de vloer om de ouders van de klant te adviseren, en betrok hem, die toen nog thuis woonde en spaargeld had opgebouwd, in de gesprekken. Volgens de klant adviseerde de medewerker van L&S hem uitdrukkelijk om zijn spaargeld te beleggen in het Capital Effect-product, waarbij werd voorgerekend hoeveel vermogen dat op zijn 65ste zou opleveren. Nadat de eerste overeenkomst winst had opgeleverd, adviseerde dezelfde medewerker hem deze te beëindigen en de opbrengst direct in een nieuwe overeenkomst te steken.
De kern van het geschil is of L&S hiermee onbevoegd beleggingsadvies heeft gegeven, en of Dexia dat wist of had moeten weten. Uit vaste rechtspraak volgt dat een tussenpersoon een vergunning nodig heeft zodra hij niet slechts klanten aanbrengt bij een aanbieder, maar hen ook een advies op maat geeft: een aanbeveling die is voorgesteld als geschikt voor die specifieke klant, bijvoorbeeld op basis van diens financiële situatie en doelen. Is dat het geval, en wist Dexia dat of had zij dat moeten beseffen, dan handelt Dexia onrechtmatig en moet zij de volledige schade vergoeden, zonder dat een eigen aandeel van de klant in de schade dan nog meetelt.
Dexia betwistte de precieze gang van zaken tussen de klant en de tussenpersoon, en wees erop dat het om herinneringen aan gebeurtenissen van meer dan twintig jaar geleden gaat. Het hof volgt Dexia hierin niet: de klant heeft een concreet en samenhangend beeld geschetst van hoe de tussenpersoon zijn financiële situatie besprak, doelen inventariseerde en vervolgens specifiek dit product aanbeval. Dat detailherinneringen ontbreken, zoals de naam van de medewerker, maakt dat verhaal niet ongeloofwaardig, zeker niet omdat uit talloze andere procedures bekend is dat tussenpersonen destijds volgens een vast patroon huisbezoeken aflegden en op maat gesneden adviezen gaven. Omdat Dexia hier onvoldoende tegenover heeft gesteld, komt zij niet meer in aanmerking voor het leveren van tegenbewijs.
Ook over de kennis van Dexia zelf oordeelt het hof duidelijk. Dexia presenteerde haar tussenpersonen destijds zelf, in jaarverslagen en interviews, als onafhankelijke, gespecialiseerde adviseurs die klanten van persoonlijk advies voorzagen, terwijl zij wist of moest weten dat deze tussenpersonen niet over de daarvoor benodigde vergunning beschikten. Dexia had daarom zelf moeten waarborgen dat haar tussenpersonen aan de geldende regels voldeden, in plaats van te vertrouwen op toezicht door de toenmalige beurswaakhond. Dat zij dit heeft nagelaten, komt voor haar eigen rekening en risico. Ook het argument dat pas uit latere rechtspraak van de Hoge Raad duidelijk werd waarop het precies aankwam, overtuigt het hof niet: uit eerdere massaclaims tegen Dexia had zij al veel eerder kunnen afleiden tegen welke verwijten zij zich moest verweren.
Omdat vaststaat dat de tussenpersoon vergunningplichtig advies heeft gegeven en dat Dexia dat wist of had moeten weten, bekrachtigt het hof het oordeel van de kantonrechter dat Dexia onrechtmatig heeft gehandeld en de schade van de klant volledig moet vergoeden. Het hof laat de precieze berekening van dat schadebedrag aan partijen zelf over, op basis van de rekenmethode die de kantonrechter al had vastgelegd. Dexia wordt daarnaast veroordeeld tot betaling van de proceskosten van het hoger beroep, in totaal ruim € 2.470 aan griffierecht, salaris van de advocaat en nakosten.
Gerechtshof Den Haag · 18 augustus 2026
Civiel Recht