Kort geding over uitlevering aan VS mislukt: vrouw met risico op levenslang mag toch worden uitgeleverd Een vrouw met de Amerikaanse nationaliteit, die in Nederland vastzit in afwachting van uitlevering aan de Verenigde Staten, probeerde via een kort geding de uitlevering tegen te houden. Zij wordt in de staat South Carolina verdacht van medeplichtigheid aan moord op haar ex-partner en van samenzwering tot moord. De voorzieningenrechter in Den Haag wees haar vorderingen af.
De vrouw vroeg asiel aan in Nederland op de dag dat zij in maart 2025 aankwam. Kort daarna werd zij op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten aangehouden. De uitleveringsrechter van de rechtbank Noord-Nederland verklaarde de uitlevering toelaatbaar, en de Hoge Raad bevestigde dat oordeel later volledig. De minister van Justitie en Veiligheid besloot in augustus 2026 de uitlevering ook formeel toe te staan.
Parallel liep een asielprocedure. De asielrechter in Rotterdam oordeelde in augustus 2026 dat de vrouw voldoende aannemelijk had gemaakt dat zij bij terugkeer naar de VS het risico loopt op een levenslange gevangenisstraf zonder enige kans op vervroegde vrijlating, wat een schending zou zijn van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De rechter vernietigde het besluit waarbij de asielaanvraag was afgewezen. Tegen die uitspraak stelde de minister van Asiel en Migratie hoger beroep in bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.
In dit kort geding stelde de vrouw primair dat de uitlevering moest worden opgeschort totdat de Raad van State een definitief oordeel zou geven in de asielprocedure. De voorzieningenrechter wees dat af. Vaste rechtspraak bepaalt dat de uitleveringswet als bijzondere regeling voorgaat op de vreemdelingenwetgeving: de vraag of iemand mag worden uitgezet of uitgeleverd, wordt beantwoord in de uitleveringsprocedure, niet in de asielprocedure. Er bestaat dan ook geen verplichting om een onherroepelijke beslissing van de Raad van State af te wachten.
Subsidiair vorderde de vrouw dat de staat South Carolina aanvullende garanties moest afgeven over de doodstraf en over een eventuele levenslange gevangenisstraf. Ten aanzien van de doodstraf oordeelde de voorzieningenrechter dat de gegeven garanties voldoende zijn. De ambassade van de VS had bij diplomatieke nota bevestigd dat de doodstraf niet zal worden opgelegd, en als dat om procedurele redenen toch zou gebeuren, niet zal worden uitgevoerd. Bovendien had de openbaar aanklager in South Carolina in een beëdigde verklaring al toegezegd geen aparte procedure te starten om de doodstraf na te streven. De rechter achtte het vertrouwensbeginsel van toepassing: de VS zijn partij bij internationale mensenrechtenverdragen en Nederland mag er in beginsel op vertrouwen dat zij die naleven.
Over het risico op levenslang zonder vervroegde vrijlating was de voorzieningenrechter het oneens met de asielrechter. Hoewel de mogelijkheid van zo'n straf formeel bestaat bij de tenlastegelegde feiten, betekent dat nog niet dat er een reëel risico is dat die straf ook daadwerkelijk wordt opgelegd. De vrouw had nagelaten concreet toe te lichten waarom zij persoonlijk dat risico loopt. Een verwijzing naar de uitspraak van de asielrechter was daarvoor onvoldoende. De Staat had bovendien gemotiveerd betoogd dat er in haar zaak aannemelijke verzachtende omstandigheden bestaan, waarop de vrouw onvoldoende had gereageerd.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de vrouw in de proceskosten van € 2.101.
Rechtbank Den Haag · 30 oktober 2026
Civiel Recht Rechter zet Nigeriaanse statushouder uit AZC na weigering van studio van 24 m2 Een Nigeriaanse man met een verblijfsvergunning moet het asielzoekerscentrum in een plaats in Noord-Brabant verlaten, omdat hij een aangeboden woning in Tilburg weigerde. Dat oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, op 11 november 2026 in een kort geding van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De man kreeg na zijn verblijfsvergunning een aankondiging dat zijn opvang zou eindigen. Hij werd gekoppeld aan de gemeente Tilburg, die hem een eenkamerstudio van 24 vierkante meter met eigen sanitair en keuken aanbood. Hij bezichtigde de woning op 14 augustus 2026 en weigerde haar. Zijn reden: hij lijdt aan PTSS en daardoor aan claustrofobie, en heeft een woning met een aparte slaapkamer nodig. In twee gesprekken (26 augustus en 2 september 2026) legde het COA hem uit wat een weigering betekent. Het COA vond de weigering onterecht en gaf hem 24 uur om de woning alsnog te accepteren. Daarna beëindigde het COA de opvang. Omdat de man bleef zitten en ook een sommatie van 14 september 2026 negeerde, vorderde het COA ontruiming.
De voorzieningenrechter vond de zaak spoedeisend: de man dreigt zijn huisvesting te verliezen en het COA heeft te maken met de algemeen bekende druk op de opvangcapaciteit. Inhoudelijk keek hij of het COA zorgvuldig had gehandeld. Dat was zo. Bij het huisvestingsgesprek van 2 oktober 2025 had de man op het formulier aangegeven dat hij niet was aangewezen op een woning met bijzondere eisen. Hij vroeg alleen om plaatsing in het noorden van Noord-Brabant. Het COA kan medische gegevens niet controleren bij het toewijzen van een woning en hoeft dat ook niet.
Het medisch dossier hielp de man niet. Daarin staat dat er geen psychiatrisch verleden was en melden aantekeningen uit 2022 slecht slapen en nachtmerries. Een diagnose claustrofobie ontbreekt. Pas in een aantekening van 13 oktober 2026 staat dat hij claustrofobisch werd van het aangeboden appartement, en dat is een mededeling van de man zelf, gedaan nadat hij de woning had gezien. De voorzieningenrechter achtte PTSS wel aannemelijk, omdat de man Nigeria moest ontvluchten vanwege zijn seksuele geaardheid. Maar dat betekent niet dat er bijzondere eisen aan zijn woning horen te gelden. Een verband tussen zijn klachten en het wonen in 24 vierkante meter met alle voorzieningen maakte hij niet aannemelijk. De rechter wees er ook op dat hogere eisen aan woonruimte de druk op de opvangcapaciteit zouden vergroten.
Bij de belangenafweging woog zwaar dat de man zijn eigen weigering heeft veroorzaakt, dat hij een netwerk heeft en elders kan verblijven, en dat het COA de plek nodig heeft voor andere asielzoekers. De reconventionele vorderingen van de man wees de rechter af. Een langere ontruimingstermijn tot hij een geschikte woning heeft gevonden zou voor onbepaalde tijd gelden, en het COA hoeft geen medisch onderzoek te starten.
De man moet de ruimte in het AZC binnen drie dagen na betekening van het vonnis ontruimen en ontruimd houden. Hij moet ook de proceskosten van € 2.254,01 betalen. De uitspraak is uitvoerbaar bij voorraad verklaard.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 11 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter verwerpt beroep Egyptische asielzoeker over homoseksualiteit Een man met de Egyptische nationaliteit vraagt voor de derde keer in Nederland asiel aan omdat hij zegt homoseksueel te zijn. Zijn eerste aanvraag, in 2015, en zijn tweede aanvraag, in 2021, werden beide afgewezen omdat zijn verklaringen over zijn seksuele gerichtheid niet werden geloofd. Nu, in 2026, doet hij een nieuwe poging met aanvullend bewijs: verklaringen van anderen, foto's, een screenshot van een WhatsAppgesprek en een eigen verklaring.
De minister van Asiel en Migratie wijst ook deze aanvraag af, en wel als "kennelijk ongegrond", wat betekent dat de aanvraag naar het oordeel van de minister duidelijk geen kans van slagen had. Volgens de minister mag van de man, die al twee keer eerder over zijn gerichtheid heeft verklaard, meer overtuigingskracht worden verwacht dan bij een eerste aanvraag. Zijn nieuwe verklaringen wegen niet op tegen wat eerder als ongeloofwaardig is beoordeeld.
De man stapt naar de rechtbank. Hij voert aan dat de minister onvoldoende heeft gekeken naar zijn referentiekader, de persoonlijke en culturele achtergrond die meespeelt bij het beoordelen van verklaringen over seksuele gerichtheid. Hij zegt dat hij tijdens het gehoor niet goed wist wat hij moest vertellen en dat de minister hem daarin actiever had moeten begeleiden met gerichte vragen. Zijn eerdere, kortere verklaringen schrijft hij toe aan angst en schaamte.
De rechtbank in Den Haag, zittingsplaats Groningen, gaat daar niet in mee. De rechter stelt vast dat de man dit argument over zijn referentiekader in de twee eerdere procedures nooit heeft aangevoerd, en dat hij ook nu niet concreet maakt op welk punt de minister is tekortgeschoten of hoe hij daardoor is benadeeld. Het enkel noemen van het begrip is volgens de rechtbank niet genoeg.
Ook de nieuwe bewijzen overtuigen de rechter niet. De man had een relatie die volgens hemzelf grotendeels seksueel van aard was; de rechtbank oordeelt dat dit op zichzelf al eerder onvoldoende werd geacht om zijn gerichtheid aannemelijk te maken. Verklaringen van zijn voormalige partner over hun relatie voegen weinig toe, omdat daaruit niets blijkt over hoe de man zelf zijn geaardheid beleeft en heeft ervaren. Ook zijn actieve deelname aan bijeenkomsten van COC, een belangenorganisatie voor lhbti-personen, was al in eerdere procedures meegewogen en verandert daar volgens de rechtbank niets aan.
Halverwege de procedure meldt de man dat zijn vorige relatie is beëindigd en dat hij inmiddels, na vier maanden, een nieuwe liefdesrelatie heeft. Hij levert daarvan een verklaring en een foto aan. Ook dat overtuigt de rechtbank niet: de verklaring van zijn nieuwe partner gaat over hun relatie, maar zegt niets over de eigen ervaringen en persoonlijke beleving van de man zelf op het gebied van zijn seksuele gerichtheid. Daarmee heeft hij volgens de rechter nog altijd niet uit eigen beweging overtuigend over zijn gerichtheid verklaard.
Daarnaast beoordeelt de rechtbank het terugkeerbesluit uit 2017 en het inreisverbod uit 2022, die na deze afwijzing van kracht blijven. De man had aangevoerd dat de minister niet actueel genoeg heeft onderzocht of hij bij terugkeer naar Egypte gevaar loopt, met een beroep op een uitspraak van het Europese Hof van Justitie over de verplichting om vlak voor een daadwerkelijke uitzetting nog te toetsen of iemand gevaar loopt. De rechtbank oordeelt dat de minister die toets voldoende actueel heeft uitgevoerd, en dat de man geen nieuwe feiten heeft aangedragen die daar iets aan veranderen.
De rechtbank in Den Haag verklaart het beroep van de man ongegrond. Zijn asielaanvraag blijft dus afgewezen en het terugkeerbesluit en het inreisverbod blijven gelden. Voor een vergoeding van zijn proceskosten komt hij niet in aanmerking.
Rechtbank Den Haag · 4 september 2026
Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht Raad van State: waarschuwing voor stillegging bezorgbedrijf bij illegale arbeid moet omvang stillegging noemen Een bedrijf met een online platform waarop consumenten maaltijden bestellen en laten bezorgen, kreeg van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een schriftelijke waarschuwing. Volgens de minister had het bedrijf meerdere keren vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning laten werken, in december 2019, in januari 2021, op 4 juni 2021 en op 28 januari 2022. Voor die overtredingen had de minister boetes opgelegd van € 32.000, € 6.000 en tweemaal € 48.000. De waarschuwing hield in dat de minister bij een nieuwe overtreding het werk van het bedrijf voor maximaal drie maanden kan stilleggen.
Het bedrijf ging, met instemming van de minister, rechtstreeks in beroep bij de rechtbank Amsterdam. Die verklaarde het beroep gegrond en vernietigde de waarschuwing, omdat de minister niet deugdelijk had gemotiveerd dat die evenredig was. Hij was niet ingegaan op de economische gevolgen die een stillegging heeft voor derden, zoals restaurants en bezorgers. De minister ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 21 februari 2025. Hij berustte in het oordeel dat zijn motivering tekortschoot, maar vond dat de rechtsgevolgen van de waarschuwing hadden moeten blijven bestaan.
De minister voerde drie argumenten aan. Ten eerste zou de rechtbank de beleidsregel over preventieve stillegging verkeerd hebben uitgelegd: bij een waarschuwing kan hij nog niet voorspellen hoe groot een eventuele stillegging wordt, dus de toets zou milder moeten zijn. De Afdeling wees dat af. Ook voor een waarschuwing geldt dezelfde evenredigheidstoets als voor een stillegging zelf: is de maatregel geschikt, noodzakelijk en in de gegeven omstandigheden evenwichtig? Volgens de Afdeling kan de minister de omvang van een mogelijke stillegging wel inschatten, omdat hij de aard en omvang van de eerdere overtredingen kent. Zonder die inschatting kan hij de gevolgen voor derden niet afwegen. Bij een latere stillegging mag hij daar gemotiveerd van afwijken.
Ten tweede stelde de minister dat hij het motiveringsgebrek al had hersteld in zijn verweerschrift. Ook dat slaagde niet. Hij had daarin gesteld dat een stillegging een maand zou duren en dat bezorgers tijdelijk via een andere bezorgservice konden werken. Hij ging echter niet in op de tijd die het kost om ander werk te vinden en op het inkomen dat bezorgers verliezen. Over de restaurants stelde hij alleen vast dat de stillegging onvermijdelijk gevolgen zou hebben. De Afdeling wees erop dat de minister de feiten moet verzamelen en via de Nederlandse Arbeidsinspectie inlichtingen bij het bedrijf kan vorderen. Hij mag daarbij met scenario's werken, bijvoorbeeld voor de duur en omvang van de stillegging.
Ten derde beriep de minister zich op het Unierechtelijke beginsel van loyale samenwerking. Door het besluit kaal te vernietigen zou de rechtbank een doeltreffende handhaving van de Europese sanctierichtlijn tegen illegale tewerkstelling onmogelijk hebben gemaakt. De Afdeling erkende dat de waarschuwing onder die richtlijn valt, maar oordeelde dat het beginsel de rechtbank niet beperkt in haar keuze om een besluit te vernietigen. De minister kan bovendien een nieuw waarschuwingsbesluit nemen of andere handhavingsmiddelen blijven inzetten. Dat de rechtbank het eerste besluit vernietigde en geen besluit op bezwaar, komt doordat partijen instemden met rechtstreeks beroep; dat risico ligt bij de minister. Prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie stelde de Afdeling niet.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De minister moet de proceskosten van het hoger beroep vergoeden tot een bedrag van € 1.868, en er wordt van hem een griffierecht van € 579 geheven.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: gezinsmigrant moet inburgeringslening van € 10.000 terugbetalen Een vrouw die als gezinsmigrant in Nederland woont, moet de lening van € 10.000 terugbetalen die zij kreeg voor haar inburgering. De Dienst Uitvoering Onderwijs, die namens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid optreedt, legde haar die verplichting op. Zij ging daartegen in beroep, maar de rechtbank Overijssel verklaart dat beroep ongegrond.
De vrouw is sinds 27 oktober 2018 inburgeringsplichtig. In 2019 kreeg zij een lening van maximaal € 10.000 voor haar inburgeringstraject. Binnen de gestelde termijn haalde zij haar inburgeringsdiploma. Bij besluit van 19 november 2021 bepaalde de minister dat zij de lening vanaf 1 mei 2022 moest gaan terugbetalen. Op 15 maart 2022 hield de minister dat besluit in stand na haar bezwaar. De zaak lag daarna een tijd stil, omdat de rechtbank wachtte op antwoorden van het Hof van Justitie van de EU over de vraag of de Nederlandse inburgeringsregels passen bij de Europese Kwalificatierichtlijn. Het Hof deed op 4 februari 2025 uitspraak (het arrest Keren), waarna de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 9 juli 2025 oordeelde.
De vrouw voerde aan dat zij een asielstatushouder is of daarmee gelijk moet worden gesteld. Asielstatushouders en hun nareizende gezinsleden hoeven de lening niet terug te betalen. Verder vond zij dat terugvorderen strijdig is met het doel van de Wet inburgering 2013: mensen zo snel mogelijk laten meedoen in de samenleving. Wie binnen de termijn zijn diploma haalt, laat volgens haar zien dat hij dat wil, maar komt zo met een hoge schuld te zitten. Ook vond zij dat de minister te kort en te standaard had gemotiveerd en te weinig had gedaan met een uitspraak van de rechtbank Noord-Holland over een lening bij een geringe overschrijding van de inburgeringstermijn.
De rechtbank stelt vast dat de vrouw geen asielstatushouder is. Zij heeft een gewone verblijfsvergunning en haar verblijf is niet afgeleid van dat van een asielstatushouder. De persoon bij wie zij verblijft, was op het moment van de vergunningverlening al geen asielstatushouder meer, omdat hij was genaturaliseerd. De vrijstelling van terugbetaling geldt daarom niet voor haar.
De rechtbank wijst erop dat uit het arrest Keren en de uitspraak van de Afdeling van 9 juli 2025 volgt dat het Nederlandse systeem in strijd is met de Kwalificatierichtlijn, voor zover asielstatushouders zelf alle kosten van inburgering dragen. Dat geldt volgens een latere uitspraak van de Afdeling van 27 mei 2026 niet voor gezinsmigranten. Zij bevinden zich in beginsel niet in dezelfde positie als asielstatushouders. Lidstaten mogen daarom andere verwachtingen van hen hebben en verlangen dat zij de kosten van hun inburgeringscursus betalen. Dat onderscheid blijkt volgens de rechtbank ook uit de memorie van toelichting bij de Wet inburgering 2013.
Ook het beroep op de zorgvuldigheid en de motivering slaagt niet. De minister had in het bestreden besluit uitgelegd dat de vrouw een gezinsmigrant is. Zij had geen bijzondere omstandigheden aangevoerd waarop de minister had moeten ingaan.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De vrouw moet de lening van € 10.000 terugbetalen, krijgt haar griffierecht niet terug en krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.
Rechtbank Overijssel · 12 oktober 2026
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht