Hoge Raad vernietigt beschikking over verrekening bij echtscheiding en verwijst zaak naar hof Een stel dat in 1993 trouwde, ging na ruim dertig jaar uit elkaar. Voor het huwelijk hadden zij huwelijkse voorwaarden laten opmaken waarin elke gemeenschap van goederen is uitgesloten, maar waarin ook staat dat zij elk jaar het deel van hun netto-inkomen dat niet aan de huishouding is besteed, eerlijk moeten delen. Dat jaarlijkse delen is tijdens het huwelijk nooit gebeurd. Bij de scheiding ontstond daarom ruzie over wat er nog verrekend moest worden, en over de verdeling van een gezamenlijk gekochte sloep en een eiland met blokhut dat op naam van de man staat.
De rechtbank Den Haag sprak de echtscheiding uit en regelde de afwikkeling van het huwelijksvermogen. De vrouw ging daartegen in hoger beroep. Zij vroeg het hof onder meer om het vermogen van de man te beschrijven en vast te stellen hoeveel overgespaard inkomen er was en welk deel haar toekwam. Bij een aanvullend verzoekschrift voegde zij toe dat het eiland met blokhut, die zij op € 775.000 waardeert, in die berekening moest worden meegenomen. Ook wilde zij dat de sloep aan haar werd toebedeeld.
Het gerechtshof Den Haag wees die verzoeken af. Volgens het hof had de vrouw haar vordering onvoldoende uitgewerkt: zij noemde geen concreet bedrag en liet geen vermogensbeschrijving van de man zien. Het hof vond dat het door de manier van procederen onmogelijk was een rechtvaardig oordeel te vormen. Over de sloep oordeelde het dat de man niet had aangetoond dat hij een vergoeding van de vrouw kon eisen. Het hof waardeerde de sloep op € 17.000 en bepaalde dat de man de vrouw € 8.500 moest betalen. Het bewijsaanbod van de vrouw, waarbij zij familieleden als getuigen wilde laten horen, wees het hof af als niet relevant.
Beide partijen gingen in cassatie. De Hoge Raad geeft de vrouw gelijk op meerdere punten. De rechtbank had in eerste aanleg wel degelijk een oordeel gegeven over de vermogensbestanddelen, op basis van wat de man had gesteld en wat de vrouw daarop had gezegd. In hoger beroep had de vrouw daar gemotiveerd bezwaar tegen gemaakt, in de grieven 3 tot en met 5. Die grieven had het hof moeten behandelen, ook als de vrouw nog altijd geen eigen vermogensoverzicht had overgelegd. Ze konden immers tot andere oordelen leiden over de afzonderlijke vermogensbestanddelen en dus over de omvang van wat verrekend moet worden.
Ook het nader uitgewerkte verzoek over het eiland met blokhut is volgens de Hoge Raad niet kenbaar beslist. Het hof noemde dat verzoek wel, maar wees het alleen af met de algemene formule dat het meer of anders verzochte wordt afgewezen. Daardoor kan ook het oordeel dat het bewijsaanbod niet relevant was niet blijven staan. Zodra de grieven alsnog worden beoordeeld, is niet te begrijpen waarom het horen van getuigen over de stellingen van de vrouw overbodig zou zijn.
Ook het incidentele beroep van de man slaagt. Hij had gesteld dat hij een derde van de koopsom van de sloep betaalde uit een voorschot op de erfenis van zijn moeder, en dat dit deel buiten de verrekening moet blijven. Hij verwees daarvoor naar bankafschriften die beide partijen in het geding hadden gebracht. Het hof heeft volgens de Hoge Raad niet duidelijk gemaakt waarom die stelling niet volstaat, en is verder niet kenbaar op zijn stellingen ingegaan. Daarmee is die beslissing onvoldoende gemotiveerd.
De Hoge Raad vernietigt daarom de beschikking van het gerechtshof Den Haag van 24 september 2025, zowel in het principale als in het incidentele beroep. De zaak wordt verwezen naar het gerechtshof Amsterdam, dat de verrekening en de verdeling van de sloep opnieuw moet beoordelen. De overige klachten van het middel leiden niet tot cassatie.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Kinderrechter wijst verzoek om gesloten jeugdhulp voor veertienjarige jongen af: geen zicht op passend alternatief Een veertienjarige jongen uit het Noorden van het land woont al langere tijd niet meer thuis. Zijn gedrag is ontwrichtend: hij loopt weg, is agressief, houdt zich niet aan afspraken en kwam meerdere keren in aanraking met de politie. Zijn ouders konden niet voorzien in zijn dagelijkse verzorging en opvoeding. Sinds 1 april 2026 staat hij onder toezicht van een jeugdbeschermer, en sinds 8 juni 2026 verblijft hij op de Zeer Intensieve Behandelgroep van zorginstelling Ambiq. Die plaatsing leverde niet op wat ervan werd gehoopt.
Op 16 september 2026 meldde Ambiq tijdens een spoedoverleg dat voortzetting van de behandeling niet langer passend en uitvoerbaar was. Volgens Ambiq onttrekt de jongen zich aan behandeling en begeleiding, waardoor effectieve hulp niet van de grond komt. De William Schrikker Stichting Jeugdbescherming en Jeugdreclassering, die de maatregel uitvoert, zag daarom geen andere mogelijkheid dan de kinderrechter te vragen om een machtiging voor plaatsing in een accommodatie voor gesloten jeugdhulp, voor de duur van drie maanden. Zo'n plaatsing is een vorm van vrijheidsbeneming.
De kinderrechter in Groningen wees het verzoek af. Hij begreep dat de jongen intensieve hulp nodig heeft, maar maakte onderscheid tussen die noodzaak en de vraag of een gesloten plaatsing noodzakelijk en geschikt is. Toewijzing zou volgens hem neerkomen op het vervangen van noodzakelijke zorg door vrijheidsbeneming. De behandeling bij Ambiq zou immers eindigen, terwijl het verzoek geen zicht bood op een passend hulpaanbod dat daarvoor in de plaats komt. Er werd alleen een machtiging gevraagd, zonder dat een concrete gesloten accommodatie was aangewezen. Daardoor kon niet worden getoetst of die plaatsing voor de jongen geschikt is.
De rechter wees erop dat de jongen nog steeds is aangewezen op specialistische behandeling. Niet is gebleken dat een beoogde gesloten accommodatie beschikbaar is die de behandeling bij Ambiq kan voortzetten of een andere passende behandeling kan bieden. Overplaatsing naar welke locatie dan ook is volgens de kinderrechter alleen mogelijk als die locatie naar aard en intensiteit een passend alternatief biedt. Dat Ambiq het verblijf wil beëindigen, onderbouwt die geschiktheid op zichzelf niet. Het ontbreken van een beschikbaar alternatief maakt evenmin dat een vrijheidsbenemende maatregel kan worden overwogen.
Ook het zorgaanbod van Ambiq speelde een rol. Uit het productenboek jeugdhulp van de Regionaal Inkooporganisatie Groninger Gemeenten, waarbij de gemeenten van beide ouders zijn aangesloten, blijkt dat Ambiq verblijfsproducten aanbiedt die aansluiten bij zijn problematiek. Het gaat om een klinische behandelgroep voor jeugdigen met ernstige gedragsproblematiek (verblijfstraject zwaar) en om een verblijfsgroep met 24-uurstoezicht (verblijfstraject middelzwaar). De rechter vond het zonder nadere toelichting, die ontbrak, niet begrijpelijk waarom Ambiq vindt dat een jongen met deze problematiek niet meer binnen de instelling kan worden behandeld.
Tot slot benadrukte de kinderrechter dat hij de grenzen van een machtiging bepaalt en dat de uitvoering door de jeugdbeschermer daarvoor niet bepalend is. De bevoegdheid om te plaatsen bestaat alleen binnen die grenzen. Hij verwees naar een conclusie van advocaat-generaal Coenraad van 16 oktober 2026, waarin staat dat de kinderrechter een machtiging naar duur en plaats kan begrenzen, onder meer door een concrete plaatsing uit te sluiten. De wettelijke voorwaarden voor een machtiging zijn cumulatief en moeten dus allemaal zijn vervuld.
De kinderrechter wees het verzoek van de William Schrikker Stichting af. De jongen wordt niet in een accommodatie voor gesloten jeugdhulp geplaatst. De rechter gaf zijn beslissing op 27 oktober 2026 mondeling na afloop van de zitting; de schriftelijke uitwerking volgde op 29 oktober 2026.
Rechtbank Noord-Nederland · 27 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter wijst terugverhuizing af, regelt omgang en legt vader € 1.112 kinderalimentatie op Twee ouders uit het noorden van het land kwamen er niet uit over hun drie kinderen, geboren in 2019, 2020 en 2022. Na het einde van hun relatie verhuisde de moeder in de zomer van 2025 met de kinderen naar een plaats ver van de woonplaats van de vader. Beide ouders hadden daarvoor op 4 juli 2025 een toestemmingsverklaring ondertekend. De ouders hebben samen het gezag over de kinderen, en die wonen bij de moeder.
De vader wilde dat de moeder met de kinderen terugverhuist naar een woning binnen 20 kilometer van het voormalige gezamenlijke huis, op straffe van een dwangsom van € 250 per dag. Hij stelde dat hij zijn toestemming had gegeven onder voorwaarden: hij zou de kinderen vaker zien, vakanties zouden vooraf worden afgestemd, de moeder zou zich aan de haal- en brengregeling houden en hij zou geen financiële gevolgen van de verhuizing ondervinden. Daarom deed hij een beroep op dwaling, een onjuiste voorstelling van zaken bij het geven van de toestemming. De moeder betwistte dat er voorwaarden waren afgesproken.
De rechtbank vond het beroep op dwaling onvoldoende onderbouwd. De moeder had met WhatsApp-berichten aannemelijk gemaakt dat de vader de kinderen zag op de weekenden die hij zelf aangaf. In de toestemmingsverklaring stond bovendien dat aanvullende afspraken over vakanties, reiskosten en communicatie desgewenst in een apart document of ouderschapsplan konden worden vastgelegd, en dat is niet gebeurd. Ook zag de rechtbank geen reden om in het belang van de kinderen een terugverhuizing te bevelen. De Raad voor de Kinderbescherming adviseerde hetzelfde: de grote afstand belemmert het contact met de vader, maar het is begrijpelijk dat de moeder naar haar netwerk in het noorden is verhuisd. De Raad raadde de vader aan te overwegen zelf dichter bij de kinderen te gaan wonen.
Over de omgang vroeg de moeder om één weekend per maand en de vader om twee of drie weekenden. De rechtbank koos een tussenweg: de kinderen gaan één weekend per maand van vrijdag na school tot zondag 14.30 uur naar de vader. Bij schoolvakanties van één week verblijven zij vier doordeweekse dagen bij hem. Vakanties van twee weken of langer en de feestdagen worden bij helfte en in onderling overleg verdeeld. Twee of drie weekenden per maand vond de rechtbank te belastend, omdat de kinderen dan lang in de auto moeten zitten.
Over de reiskosten voor het halen en brengen oordeelde de rechtbank dat vervoer en de kosten daarvan een gedeelde ouderlijke verantwoordelijkheid zijn. De vader kon zijn stelling dat de moeder die kosten zou dragen niet bewijzen. De moeder brengt en haalt de kinderen, en de reiskosten laat de rechtbank bij de kinderalimentatie buiten beschouwing, zodat ze bij helfte worden gedragen.
Bij de kinderalimentatie rekende de rechtbank met de cijfers van 2024, omdat de vader zijn gegevens over 2025 niet volledig had overgelegd. De behoefte van de kinderen kwam uit op € 1.805 per maand, na indexering naar 2026. De vader heeft een eigen onderneming, en voor zijn draagkracht is inzage in de jaarstukken van de afgelopen jaren nodig. Die gaf hij niet, ondanks herhaalde verzoeken. Hij legde alleen een fiscaal rapport over 2024, een aanslag over 2025 en een inkomensverklaring over 2025 over. Daardoor kon de rechtbank zijn draagkracht niet berekenen en had hij niet onderbouwd dat hij het gevraagde bedrag niet kan betalen. Zijn aanbod om op de zitting alsnog stukken in te dienen kwam te laat.
De rechtbank bepaalde dat de vader met ingang van 24 december 2025, de dag waarop het verzoekschrift binnenkwam, € 1.112 per maand betaalt voor de drie kinderen samen, steeds bij vooruitbetaling. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad en al het meer of anders verzochte is afgewezen. Het verzoek van de moeder om hem ook de inkomensgegevens van haar werk te laten overleggen is niet apart beslist. De rechtbank wees het verzoek over de zomervakantie van 2026 af, omdat partijen daar geen belang meer bij hadden.
Rechtbank Noord-Nederland · 5 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Rechter dwingt weduwe tot hypotheek voor stiefkinderen na erfenisruzie Na het overlijden van een man in 2025 kwamen zijn drie kinderen en zijn weduwe in een conflict over de afwikkeling van de erfenis. Partijen waren het eens dat de wettelijke verdeling van toepassing is. Dat betekent dat de weduwe de nalatenschap in handen kreeg, terwijl de kinderen een geldvordering op haar hebben die niet direct opeisbaar is. Samen met een geadopteerde dochter van de weduwe zijn er vijf erfgenamen.
In juni 2026 sloten de kinderen en de weduwe een vaststellingsovereenkomst. Daarin legden zij vast hoe hoog de vordering van de kinderen is, hoe die wordt betaald, dat er een hypotheekrecht ten gunste van de kinderen komt op de woning van de weduwe, en hoe het zit met de erfbelasting. De notaris maakte een concept hypotheekakte op. De weduwe weigerde die te ondertekenen, omdat zij het niet eens was met de inhoud.
De kinderen stapten naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Limburg, zittingsplaats Roermond. Zij vroegen de weduwe te veroordelen om binnen zeven dagen mee te werken aan het vestigen van het hypotheekrecht. Zij wilden ook dat het vonnis haar handtekening zou vervangen als zij bleef weigeren. Een deel van die vordering, namelijk dat het vonnis haar medewerking in het geheel zou vervangen, trokken zij tijdens de zitting in. Een van de kinderen woont in België, maar de voorzieningenrechter bleef bevoegd omdat de weduwe in Nederland woont.
Op de zitting bleek dat de weduwe zich liet bijstaan door haar belastingadviseur, die ook als tolk optrad omdat zij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst. De pleitnota die de adviseur voor haar had gemaakt, wees de voorzieningenrechter als processtuk af. In deze procedure kan een partij alleen in persoon of via een advocaat optreden, niet via een gemachtigde die geen advocaat is.
De inhoud van de hypotheekakte bleek uiteindelijk het enige geschilpunt. Tijdens de zitting kwamen partijen overeen dat de weduwe geen bezwaar meer had als twee passages werden aangepast. Beide gaan over het verhuren van de woning. In de akte wordt vastgelegd dat het verhuren van het onderpand is toegestaan en niet wordt gezien als het in gebruik of genot afstaan dat de akte verbiedt. De voorzieningenrechter volgde deze afspraak.
Over de proceskosten oordeelde de rechter dat hij geen reden zag om af te wijken van het uitgangspunt dat in familiezaken de kosten worden gecompenseerd. De kinderen hadden gevraagd om vergoeding van de werkelijke kosten van € 5.318,55, maar dat wees hij af.
De voorzieningenrechter veroordeelde de weduwe om binnen zeven dagen na betekening van het vonnis volledige medewerking te verlenen aan het vestigen van het hypotheekrecht, volgens de aangepaste concept hypotheekakte. Dat betekent dat zij bij de notaris moet verschijnen en de akte moet ondertekenen. Doet zij dat niet, dan treedt het vonnis in de plaats van haar wilsverklaring en handtekening in de akte. Iedere partij draagt de eigen proceskosten en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Limburg · 6 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechtbank wijst verzoek van vader af om zoon naar het buitenland te laten verhuizen Een vader wilde dat zijn 14-jarige zoon bij hem in het buitenland zou gaan wonen, maar de rechtbank Noord-Nederland wees dat verzoek af. De zaak draait om een vechtscheiding waarbij de jongen al maanden geen contact meer heeft met zijn moeder en inmiddels bij een oudtante verblijft.
De ouders staan al jaren op gespannen voet met elkaar. De zoon vertelde de rechtbank dat hij zich bij zijn moeder ongelukkig voelde, dat er negatief over zijn vader werd gesproken en dat hij zelfs suïcidale gedachten had gekregen. Nu hij bij zijn oudtante en zijn vader verblijft, voelt hij zich beter. Hij wil graag bij zijn vader in het buitenland wonen en vindt dat geen enkel probleem, omdat hij er als jong kind al heeft gewoond.
De Raad voor de Kinderbescherming bracht een rapport uit en adviseerde de verzoeken van de vader af te wijzen. Volgens de Raad zit de jongen klem tussen zijn ouders en is hij in een loyaliteitsconflict geraakt. De problemen die hij bij zijn moeder ervaart, zijn volgens de Raad niet ongebruikelijk voor zijn leeftijdsfase en worden gevoed door de spanningen tussen de ouders. Een verhuizing naar het buitenland zou het contactherstel met de moeder en zijn zus ernstig bemoeilijken en kan leiden tot een definitieve verwijdering. De Raad achtte de jongen, gelet op zijn leeftijd, onvoldoende in staat om de volledige gevolgen van zo'n stap te overzien.
De vader was teleurgesteld in het advies. Hij vond dat de Raad te weinig oog had voor de emotionele schade die zijn zoon bij de moeder had opgelopen, en dat hulpverlening ook in het buitenland beschikbaar is. Hij verzocht ook om een schoolwijziging, toestemming voor een vakantie tijdens de kerst en de benoeming van een bijzondere curator voor zijn zoon.
De rechtbank volgde het advies van de Raad. Zij stelde vast dat de wensen van de jongen onvoldoende vrij tot stand lijken te zijn gekomen, omdat hij zich momenteel in de beïnvloedingssfeer van zijn vader bevindt. De rechtbank wees ook de verzoeken om een schoolwijziging af: school is een van de weinige stabiele factoren in het leven van de jongen en dat moet zo blijven. De beslissing over een vakantie naar het buitenland rond de kerst wees de rechtbank eveneens af, omdat de situatie in december 2026 nog niet te voorspellen is. Een bijzondere curator is volgens de rechtbank niet nodig nu de hulpverlening via de gecertificeerde instelling is opgestart.
Ook het verzoek van de moeder, die wilde dat de vader een eerder door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vastgelegde zorg- en contactregeling nakomt, werd afgewezen. De rechtbank erkende dat de jongen voorlopig niet bij zijn moeder kan terugkeren, maar bepaalde dat hij bij zijn oudtante blijft wonen. In een aparte procedure over de ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing is een machtiging verleend voor zijn verblijf in dat netwerkpleeggezin tot september 2027. Vanuit die situatie moet worden gewerkt aan herstel van het contact met zijn moeder en zijn zus. De rechtbank wees alle verzoeken af en compenseerde de proceskosten, zodat beide ouders elk hun eigen kosten dragen.
Rechtbank Noord-Nederland · 28 oktober 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht