Rechtbank wijst beschermingscertificaat af voor nieuwe toepassing van bestaand medicijn Farmaceutisch bedrijf Merck vroeg in 2018 bij Octrooicentrum Nederland (OCNL) een aanvullend beschermingscertificaat aan voor de werkzame stof cladribine, die Merck onder de merknaam Mavenclad op de markt bracht als middel tegen multiple sclerose. Zo'n certificaat verlengt de bescherming van een medicijn nadat het onderliggende octrooi is verlopen, en biedt fabrikanten extra tijd om de kosten van onderzoek en ontwikkeling terug te verdienen.
OCNL wees de aanvraag af. De reden: cladribine was al veel eerder, in 1995 en 2004, op de markt gebracht onder de namen Leustatin en Litak, destijds als behandeling tegen een vorm van leukemie. Volgens de Europese verordening voor aanvullende beschermingscertificaten moet de handelsvergunning waarop de aanvraag steunt de allereerste vergunning zijn voor het in de handel brengen van de werkzame stof als geneesmiddel. Omdat cladribine al eerder was vergund, kon de latere vergunning voor Mavenclad niet als eerste vergunning gelden, aldus OCNL.
Merck ging in bezwaar en, na afwijzing daarvan, in beroep bij de rechtbank. Het bedrijf voerde aan dat Mavenclad een compleet nieuwe toepassing van cladribine betreft: niet tegen leukemie, maar tegen multiple sclerose, en dat daarvoor een volledig nieuw ontwikkelingstraject met verschillende onderzoeksfases nodig was. Volgens Merck moet de rechtbank daarom aansluiten bij een ouder arrest van het Europese Hof van Justitie, de zaak Neurim, waarin een nieuwe therapeutische toepassing van een bestaande stof wel tot een geldig certificaat kon leiden. Merck wees er bovendien op dat andere Europese landen wel een certificaat voor cladribine hadden verleend, en dat een Duitse rechter in een vergelijkbare zaak prejudiciele vragen aan het Europese Hof had gesteld. Zo nodig moest de Nederlandse rechtbank dat ook doen, meende Merck.
De rechtbank volgde die redenering niet. Zij verwees naar een recenter arrest van het Hof van Justitie, de zaak Santen, waarin het Hof expliciet is teruggekomen van zijn eerdere lijn uit Neurim. Een vergunning voor een nieuwe therapeutische toepassing van een al eerder vergunde stof telt volgens Santen niet als eerste vergunning in de zin van de verordening. Omdat niet in geschil was dat cladribine als werkzame stof al in 1995 en 2004 was vergund, kon de latere vergunning voor Mavenclad niet gelden als eerste vergunning. Daarmee was niet voldaan aan een van de vier voorwaarden voor een aanvullend beschermingscertificaat.
Voor het stellen van vragen aan het Europese Hof zag de rechtbank geen aanleiding. De tekst van de verordening is naar haar oordeel duidelijk, en de bestaande rechtspraak van het Hof van Justitie laat geen andere uitleg toe. Dat andere lidstaten wel een certificaat voor cladribine hadden afgegeven, en dat een Duitse rechter in een vergelijkbare zaak wel vragen had gesteld, maakte dat volgens de rechtbank niet anders. De rechtbank wees er verder op dat zij zelf al eerder, in twee andere zaken, tot dezelfde uitleg van de regel was gekomen.
De rechtbank verklaarde het beroep van Merck ongegrond. Het besluit van OCNL om geen aanvullend beschermingscertificaat voor cladribine te verlenen blijft daarmee in stand, en Merck krijgt noch het griffierecht terug, noch een vergoeding van de proceskosten.
Rechtbank Den Haag · 5 augustus 2026
Bestuursrecht Rechter verbiedt Meeuw Group verkoop van parfums die Coty-merken schenden Het Duitse parfumbedrijf Coty Beauty Germany vroeg de voorzieningenrechter in Den Haag om een spoedmaatregel tegen het Rotterdamse bedrijf Meeuw Group, zonder dat Meeuw Group daarover eerst werd gehoord. Dat kan in zaken over merkinbreuk als uitstel tot onherstelbare schade zou leiden: de rechter beoordeelt dan alleen het verhaal van de partij die om de maatregel vraagt, en de drempel om zo'n verbod toe te wijzen ligt relatief laag zolang voldoende aannemelijk is dat er inbreuk wordt gemaakt en dat de zaak spoedeisend is.
Coty stelde dat Meeuw Group inbreuk maakte op haar Uniemerken door bepaalde parfums te verhandelen, te verkopen, te leveren en aan te bieden. Omdat het om Uniemerken ging, was de rechtbank Den Haag bevoegd op grond van de Uniemerkenverordening, en omdat Meeuw Group in Nederland is gevestigd, strekt die bevoegdheid zich uit tot de hele Europese Unie. Coty vroeg niet alleen om een stakingsbevel maar kennelijk ook om enkele andere maatregelen, zoals blijkt uit de vele niet-toegepaste onderdelen van het beschikkingsformulier over bewijsbeslag, monsterneming en verhaalsbeslag; die onderdelen van het verzoek werden echter niet toegewezen, deels omdat daarvoor onvoldoende grondslag bestond, het verzochte onvoldoende specifiek was, of om toekomstige executiegeschillen te voorkomen.
De voorzieningenrechter oordeelde dat er, na summier onderzoek waarbij alleen Coty is gehoord, geen reden was om te twijfelen aan de geldigheid van de door Coty ingeroepen merken, en dat voldoende aannemelijk was gemaakt dat Meeuw Group daarop inbreuk maakte. Gelet op het gestelde spoedeisende belang van Coty en de mate van aannemelijkheid van de inbreuk, vond de rechter voldoende grond aanwezig om het gevraagde stakingsbevel toe te wijzen zonder Meeuw Group vooraf te horen.
De rechter beval Meeuw Group daarom om binnen zes uur na betekening van de beschikking de inbreuk op de genoemde merken in de hele Europese Unie te staken en gestaakt te houden. Concreet betekent dit dat Meeuw Group moet stoppen met het verhandelen, verkopen, leveren en aanbieden van de specifieke parfums die in het verzoekschrift van Coty zijn omschreven. Om naleving af te dwingen, verbond de rechter aan het bevel een dwangsom: naar keuze van Coty ofwel € 50.000 voor iedere dag, of een deel daarvan, dat Meeuw Group het bevel overtreedt, ofwel € 500 voor ieder inbreukmakend product dat zij in strijd met het bevel verhandelt, met een maximum van in totaal € 1.000.000.
Omdat een dergelijke ex-parte beschikking maar een voorlopige maatregel is, moet Coty binnen zes maanden na deze uitspraak alsnog een bodemprocedure starten om haar recht definitief te laten vaststellen; anders vervalt de maatregel. De rechter verklaarde de beschikking voor het overige uitvoerbaar bij voorraad en wees af wat verder nog was verzocht. Over de proceskosten van deze procedure bevat de beschikking geen beslissing.
Rechtbank Den Haag · 4 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechter bepaalt dat elke partij eigen kosten draagt in kwekersrechtgeschil over bloemenras Een kort geding over inbreuk op een kwekersrecht voor de plant Ofarim eindigde zonder inhoudelijke beslissing over de hoofdvorderingen, maar leidde wel tot een uitspraak over de proceskosten. De eisers, een groep sierteeltbedrijven, hadden eerder in een bodemprocedure bij de rechtbank Den Haag gelijk gekregen: de rechtbank had in oktober 2025 geoordeeld dat het verhandelen van de plant 'Green Dragon' inbreuk maakte op hun kwekersrecht voor Ofarim.
In dit kort geding richtten de eisers zich tegen nieuwe partijen die bij de bodemprocedure niet betrokken waren: een aantal logistieke dienstverleners in de Nederlandse bloemenhandel, waaronder Decofresh Holding B.V. en drie dochtervennootschappen, Flower Optimal Connection B.V. en Aviv B.V. met haar Israëlische moedermaatschappij. Al deze partijen speelden een rol in de keten van aanbod en verhandeling van Green Dragon-bloemen, afkomstig van het Danziger-concern.
Tijdens en na de mondelinge behandeling bereikten de eisers alsnog een minnelijke regeling met het Danziger-concern, dat aanvankelijk ook als gedaagde was betrokken maar later als 'Beauty Line c.s.' werd aangeduid. Bijzonder aan die regeling was dat de eisers hun kwekersrecht op Ofarim overdroegen aan juist deze voormalige gedaagden. Als gevolg daarvan trokken de eisers hun inhoudelijke vorderingen tegen de logistieke partijen in. Zij handhaafden alleen nog hun vordering tot proceskostenveroordeling, waarbij zij aanvoerden dat zij als de winnende partij moesten worden beschouwd.
De logistieke gedaagden betwistten dat. Zij stelden dat nu de eisers zelf de vorderingen hadden ingetrokken, niet zij maar juist de eisers in de proceskosten veroordeeld moesten worden. Bovendien was er volgens hen geen sprake van een situatie waarbij zij in wezen aan het gevorderde hadden voldaan.
De voorzieningenrechter moest beoordelen wie als de 'winnende' partij kon worden aangemerkt. In gevallen waarbij een gedaagde heeft ingestemd met wat werd gevorderd maar partijen het niet eens worden over de kosten, kan de eiser die zijn vordering intrekt nog steeds als winnende partij worden aangemerkt. Dat was hier echter niet het geval.
De reden waarom de logistieke partijen de Green Dragon-bloemen nu weer mogen verhandelen, is niet dat zij als winnaar uit de strijd kwamen. Het is een direct gevolg van het feit dat de eisers hun kwekersrecht overdroegen aan het Danziger-concern, de leverancier van de logistieke partijen. Omgekeerd geldt dat de eisers evenmin als winnaar kunnen worden aangemerkt: zij bereikten een regeling met Danziger, maar daarvoor was een overdracht van het kwekersrecht nodig. Van een situatie waarbij de logistieke partijen aan de eisen hadden voldaan, was geen sprake.
Omdat geen van de partijen als winnaar kon worden aangemerkt, besliste de voorzieningenrechter dat elke partij de eigen proceskosten draagt.
Rechtbank Den Haag · 15 juli 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Rechter verbiedt Ceban verkoop van semaglutide-neusspray wegens octrooi-inbreuk Apotheekbereider Ceban mag van de voorzieningenrechter in Den Haag geen semaglutide bevattende neusspray meer doorleveren aan andere apotheken en moet het middel uit de G-standaard en andere voorschrijfsystemen verwijderen. Novo Nordisk, de Deense fabrikant van de bekende diabetes- en afslankmiddelen Ozempic en Wegovy, klaagde Ceban aan wegens inbreuk op haar aanvullende beschermingscertificaat voor de stof semaglutide, dat geldt tot en met 19 maart 2031.
Ceban, de centrale organisatie van een groep apotheek- en grondstoffenbedrijven, was in 2025 begonnen met het bereiden van een semaglutide-neusspray onder de naam Semanova, bedoeld voor patiënten met prikangst die liever geen wekelijkse injectie krijgen. De neusspray werd niet alleen aan eigen patiënten ter hand gesteld, maar ook doorgeleverd aan andere apotheken, en werd bovendien opgenomen in de G-standaard, het landelijke opzoeksysteem voor geneesmiddelen, en in het elektronisch huisartsenvoorschrijfsysteem. Novo Nordisk maakte al in december 2025 bezwaar en diende in februari 2026 ook een handhavingsverzoek in bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd. Toen Ceban weigerde te stoppen, sommeerde de advocaat van Novo Nordisk in april 2026 om de inbreuk te staken. Ceban zegde toe de doorlevering te staken in afwachting van juridisch advies, maar een medewerker van het bedrijf hield kort daarna nog een presentatie op een Portugees congres over het idee achter de neusspray.
Voor de rechter draaide de zaak om de vraag of Ceban een beroep toekomt op de octrooirechtelijke apothekersvrijstelling, die toestaat dat een apotheek een geoctrooieerd geneesmiddel zelf bereidt voor direct gebruik door een individuele patiënt op medisch voorschrift. Die vrijstelling is nadrukkelijk niet bedoeld om op structurele schaal een beschermd geneesmiddel zonder toestemming van de octrooihouder na te maken, anders zou het recht van de octrooihouder worden uitgehold.
De rechter stelt vast dat Ceban door het invoeren van de grondstof, het bereiden en op voorraad houden van de neusspray, en vooral door de inschrijving in de G-standaard, in beginsel inbreuk heeft gemaakt op het certificaat van Novo Nordisk. Partijen waren het er zelf al over eens dat het doorleveren aan andere apotheken en de inschrijving in de G-standaard sowieso buiten de vrijstelling vallen. Voor de eigen bereidingen aan patiënten van Ceban zelf kon de rechter in dit kort geding, waar geen ruimte is voor uitgebreide bewijslevering, niet vaststellen of steeds sprake was van een echte medische noodzaak. Verschillende omstandigheden wezen eerder op structureel en mogelijk grootschalig gebruik dan op incidentele magistrale bereiding: Ceban had 600 gram semaglutide ingevoerd, genoeg voor 15.000 flacons, gaf het middel een eigen merknaam, schreef het in bij de G-standaard, en kon ter zitting niet goed toelichten of er een echte behoefte vanuit voorschrijvende artsen bestond of dat het vooral een zakelijk idee was geweest.
Op grond hiervan legt de rechter Ceban een verbod op om verdere inbreuk te maken op het certificaat, in het bijzonder door het doorleveren van de neusspray, de vermelding in de G-standaard, in voorschrijfsystemen en op de eigen website te staken. Ook het op voorraad houden van de grote hoeveelheid ingevoerde grondstof valt onder dat verbod. Een verbod op vermeend ander onrechtmatig handelen, gebaseerd op de presentatie in Portugal, wijst de rechter wel af: die presentatie is geen aanbieden van een product en Novo Nordisk maakte niet aannemelijk dat daarbij over de octrooirechtelijke kant is gesproken.
Ceban moet verder aan Novo Nordisk opgave doen van haar leveranciers en afnemers en de hoeveelheid bereide neussprays, en de al doorgeleverde neussprays terugroepen bij de afnemers, op straffe van dwangsommen tot een maximum van € 500.000. Omdat Ceban grotendeels in het ongelijk is gesteld, veroordeelt de rechter haar in de volledige proceskosten van Novo Nordisk, begroot op € 50.053,77, te vermeerderen met wettelijke rente bij niet-tijdige betaling.
Rechtbank Den Haag · 5 augustus 2026
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht Gedaagde veroordeeld tot betaling van € 3.405,52 aan proceskosten na onrechtmatig overnemen website Een ondernemer die handeldrijft onder een eigen bedrijfsnaam sleepte haar voormalige partner voor de rechter nadat hij de controle had overgenomen over haar domeinnaam, website, hostingomgeving en zakelijke e-mailomgeving. De man had haar de toegang ontzegd en de website offline gehaald, waardoor haar bedrijfsvoering ernstig werd gehinderd.
Nog voordat de zaak inhoudelijk werd behandeld, gaf de gedaagde toe. In de avond van 28 juni 2026 herstelde hij de toegang tot de mailbox en zette hij de website weer online. Een dag later droeg hij ook de domeinnaam over aan de ondernemer. Daarmee verviel de noodzaak voor de inhoudelijke vorderingen, en trok de eiseres die in.
Wat overbleef was een dispuut over de proceskosten. De ondernemer wilde dat haar voormalige partner opdraait voor de volledige kosten van de procedure, omdat die kosten een direct gevolg waren van zijn onrechtmatige handelen. De gedaagde verscheen niet op de zitting, zodat verstek werd verleend.
De voorzieningenrechter oordeelde dat de zaak onder het intellectueel eigendomsrecht valt. De domeinnaam is onlosmakelijk verbonden met de bedrijfsvoering en de handelsnaam van de ondernemer. Omdat het om een intellectuele-eigendomszaak gaat, is een bijzondere wettelijke regeling van toepassing: artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Op grond daarvan heeft de winnende partij recht op vergoeding van redelijke en evenredige proceskosten door de verliezende partij.
Voor eenvoudige zaken in het intellectuele eigendomsrecht geldt een indicatietarief van maximaal € 7.200. De rechter kwalificeerde deze zaak als eenvoudig, vanwege het beperkte en onbetwiste feitencomplex. De advocaat van de ondernemer rekende € 2.722,50, wat ruim onder het maximumtarief bleef en voldoende was onderbouwd met een factuur en urenspecificatie. Dat bedrag werd toegewezen.
Een vordering voor aanvullende kosten, zoals reistijd en het opstellen van een pleitnota, wees de rechter af. Die kosten waren niet nader gespecificeerd, en bovendien was de zitting kort geweest omdat de gedaagde niet was komen opdagen en er geen pleitnota was opgesteld.
De voorzieningenrechter veroordeelde de gedaagde tot betaling van in totaal € 3.405,52 aan proceskosten, inclusief dagvaardingskosten, griffierecht en advocaatkosten, te voldoen binnen veertien dagen na aanschrijving, vermeerderd met wettelijke rente als betaling uitblijft.
Rechtbank Limburg · 14 juli 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht