Raad van State: klooster Mariabosch in Baexem hoeft geen gemeentelijk monument te worden, sloop mag In Baexem, gemeente Leudal, staat het kloostercomplex Mariabosch. Het bestaat uit een kapel uit 1933, een middendeel uit 1877 met een tussendeel uit 1934 en een poortgebouw uit 1954. Sinds 2010 is het complex geen klooster meer. Het middendeel, waarvan het Oude Klooster uit 1877 deel uitmaakt, is niet in gebruik. In 2012 zijn de kapel, het poortgebouw en andere onderdelen als gemeentelijk monument aangewezen. Het middendeel niet, want dat zou worden vervangen door nieuwbouw. Het complex moet huisvesting bieden aan onder meer het Samen Zorgen Huis Leudal, dat sinds 2019 in de kapel zit.
Erfgoedvereniging Bond Heemschut vroeg het college van burgemeester en wethouders van Leudal in 2019 om het Oude Klooster alsnog als monument aan te wijzen. Volgens de vereniging heeft dit oudste deel van het complex een grote cultuurhistorische waarde. Het college wees de aanvraag af bij besluit van 22 december 2020 en hield die afwijzing na bezwaar overeind in een besluit van 22 februari 2022. Het college erkende de cultuurhistorische waarde, maar vond dat de herontwikkeling van het hele complex tot zorglocatie zwaarder weegt. Daarvoor moet het hele middendeel worden gesloopt. Het college baseerde zich op artikel 5, derde lid, van de Erfgoedverordening Leudal 2018. Daarin staat dat een pand niet wordt aangewezen als de eigenaar aantoonbaar onevenredig wordt benadeeld of de ontwikkelmogelijkheden aantoonbaar onevenredig worden beperkt.
De rechtbank Limburg verklaarde het beroep van Bond Heemschut op 4 april 2025 gegrond wegens een motiveringsgebrek. Het college had dat gebrek volgens de rechtbank hersteld met een nadere motivering van 25 september 2024. Daarom liet de rechtbank de rechtsgevolgen van het vernietigde besluit in stand. Ook kende zij de vereniging een schadevergoeding van € 875 toe van het college en € 875 van de Staat wegens overschrijding van de redelijke termijn. Bond Heemschut ging in hoger beroep tegen het in stand laten van de rechtsgevolgen.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwerpt alle bezwaren. Eerst het verwijt dat het college niet op de aanvraag zou hebben beslist. De vereniging had in bezwaar inderdaad al aangevoerd dat zij alleen het Oude Klooster bedoelde en niet het hele middendeel. Toch is er geen gebrek in de besluitvorming. Het Oude Klooster maakt deel uit van het middendeel, en doordat het college vasthield aan sloop van het hele middendeel, beslistte het ook over het Oude Klooster.
Ook het verwijt dat het college onzorgvuldig te werk ging, slaagt niet. Een waardebepaling met het puntensysteem uit de beleidsregels had niets veranderd, omdat de cultuurhistorische waarde niet ter discussie stond. Het alternatieve plan van de vereniging was bovendien beoordeeld en bleek niet uitvoerbaar, omdat delen ervan op gronden liggen met een beschermingszone in het omgevingsplan. De vereniging kon dat plan schriftelijk toelichten en had dat ook mondeling kunnen doen op de hoorzitting in bezwaar. Het college onderzocht wel degelijk of het Oude Klooster te behouden was: uit een studie van Satijnplus Architecten uit 2009 bleek dat behoud van het middendeel door de slechte bouwkundige staat niet mogelijk was.
Ook het herstel van het motiveringsgebrek houdt stand. Alleen bij sloop van het hele middendeel kunnen er 40 nieuwbouwappartementen komen. Bij behoud van het Oude Klooster zijn dat er hooguit 20: 10 in het gerenoveerde middendeel en 10 in een nieuwbouwblok. Het alternatieve plan van de vereniging met 36 appartementen strijdt met het omgevingsplan vanwege onder meer een veiligheidszone, een geurzone en een beschermingszone voor een watergang. Dat de vereniging dit niet gemotiveerd betwistte, telde mee. Met 20 appartementen stijgen de kosten per appartement zo sterk dat de herontwikkeling in gevaar komt. De Afdeling deelt ook het oordeel dat het Oude Klooster in slechte bouwkundige staat verkeert, zoals blijkt uit een rapport van DOOK erfgoedwerk van 30 augustus 2024. Een visuele inspectie door de vereniging waarbij de buitengevels nog goed leken, verandert dat niet.
Bij de belangenafweging telt volgens de Afdeling mee dat naast monumentenzorg ook volkshuisvesting, leefbaarheid en toegang tot medische zorg spelen, en dat het behoud van de waardevollere delen van het complex in het gedrang komt als de herontwikkeling niet doorgaat. Het college mocht daarom meer gewicht geven aan het voorkomen van onevenredige benadeling van de eigenaar dan aan behoud van het Oude Klooster.
Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank voor zover aangevallen. Het Oude Klooster wordt dus geen gemeentelijk monument en het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rotterdamse voorzieningenrechter wijst verzoek om spoedmaatregel af: beroep is al ongegrond verklaard Een man uit Rotterdam vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van de beslissing in zijn beroepszaak. Het verzoek hing samen met zijn beroep tegen een besluit op bezwaar dat het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam op 20 oktober 2026 nam. Dat beroep is bij de rechtbank geregistreerd onder zaaknummer ROT 26/8412. De uitspraak maakt niet duidelijk waar het besluit zelf over ging.
De voorzieningenrechter besliste zonder zitting. Dat mag op grond van artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) als het verzoek kennelijk ongegrond is. Volgens de voorzieningenrechter was dat hier het geval.
De reden is dat de rechtbank op dezelfde dag, 13 november 2026, ook uitspraak deed in het beroep zelf. Dat beroep verklaarde de rechtbank ongegrond. Daarmee loopt er bij de rechtbank geen beroepsprocedure meer waaraan een voorlopige voorziening vastgekoppeld kan worden. Een spoedmaatregel is bedoeld om de periode te overbruggen totdat de rechter over de hoofdzaak beslist, en die periode was door de uitspraak in het beroep afgelopen. Het treffen van een voorlopige voorziening was daarom niet meer mogelijk.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening dan ook af. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.
Rechtbank Rotterdam · 13 november 2026
Bestuursrecht; Socialezekerheidsrecht Raad van State: geen VOG voor man met kinderpornoverleden die zomerkampen wil begeleiden Een man uit Noord-Holland wilde begeleider worden bij zomerkampen voor kinderen. In zijn eigen jeugd hadden zulke kampen hem door een moeilijke periode geholpen, en dat wilde hij doorgeven aan andere kinderen. Voor die functie had hij een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig, een document waarmee de overheid verklaart dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor een bepaalde baan. De minister weigerde die verklaring.
De reden was zijn strafblad. In 2018 had de rechtbank Noord-Holland hem veroordeeld voor het bezit en de verspreiding van kinderpornografie. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden met een proeftijd van twee jaar en 240 uur werkstraf. Het gerechtshof Amsterdam bevestigde dat vonnis in 2019. De minister wees de aanvraag in september 2023 af en verklaarde het bezwaar in januari 2024 ongegrond. De rechtbank vond die weigering op 23 augustus 2024 rechtmatig. Daartegen ging de man in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De man voerde aan dat de kans op herhaling nihil is. Volgens hem is niet gebleken van een pedofiele stoornis, is het reclasseringstoezicht goed afgesloten en zijn er sinds zijn veroordeling geen nieuwe incidenten geweest. Hij wees op zijn ontwikkeling: hij had een EHBO-cursus gevolgd, werkte als au-pair in het buitenland en woonde niet meer in een beschermde woonvorm. Ook hanteert Club Adventure, de organisatie waarvoor hij de VOG nodig had, een vier-ogenbeleid, zodat een begeleider zo min mogelijk alleen met een kind is. Weigeren was daarom volgens hem evident onevenredig.
De Afdeling oordeelde anders. Omdat het om een zedendelict gaat van minder dan twintig jaar geleden en om een functie met een afhankelijkheidsrelatie, geldt een verscherpt toetsingskader. Dan mag de VOG alleen worden afgegeven als weigeren evident onevenredig is. Volgens de Afdeling is dat niet zo. Uit het reclasseringsadvies van 5 februari 2018 blijkt dat het herhalingsrisico als laag tot gemiddeld werd ingeschat. Dat is niet nihil. Een eindgesprek in maart 2023 waarin het risico nihil zou zijn genoemd, is niet schriftelijk aan de Afdeling voorgelegd. Het vier-ogenbeleid sluit het risico op één-op-één contact met minderjarigen niet uit. Het belang van de bescherming van kwetsbare kinderen weegt daarom zwaarder dan zijn wens om begeleider te worden.
Zijn verzoek om een deskundige aan te wijzen die de recidivekans onderzoekt, wees de Afdeling af. Er was volgens haar geen reden om aan de conclusies uit het dossier te twijfelen. De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De man krijgt dus geen VOG voor het werk bij de zomerkampen. De staatssecretaris hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechtbank: bezwaar tegen last voor huisvesting arbeidsmigranten in Vaassen terecht niet-ontvankelijk De eigenaar van een pand in Vaassen met drie huisnummers laat daar arbeidsmigranten wonen. De gemeente Epe vindt dat niet toegestaan en greep in. De burgemeester legde op 1 juli 2024 een last onder bestuursdwang op, omdat de eigenaar zonder exploitatievergunning een openbare inrichting zou exploiteren. Op 14 april 2025 volgde een tweede besluit van het college van burgemeester en wethouders: een last onder dwangsom om het gebruik van het pand voor huisvesting van arbeidsmigranten te beëindigen en beëindigd te houden. Die last rust op het bestemmingsplan Oosterhof Heggerenk, dat van rechtswege onderdeel is van het omgevingsplan van de gemeente.
De eigenaar kwam in verzet, maar zonder succes. Zijn bezwaren tegen beide besluiten werden niet-ontvankelijk verklaard, en de rechtbank Gelderland oordeelt nu dat dit terecht gebeurde. De rechtbank benadrukt dat de zaak niet gaat over de vraag of het huisvesten van arbeidsmigranten past binnen de functie pension. Zij beoordeelt alleen of de bezwaren terecht niet in behandeling zijn genomen.
Bij de last onder dwangsom draaide het om de bezwaartermijn van zes weken. Het besluit is op 14 april 2025 verzonden, zodat de termijn op 26 mei 2025 eindigde. Het bezwaarschrift is gedateerd op 27 mei 2025 en op 2 juni 2025 per post ontvangen. De eigenaar voerde aan dat zijn gemachtigde al op 22 april 2025 per e-mail had geschreven dat hij 'ter sauvering van zijn rechten' tijdig bezwaar zou instellen. De rechtbank vindt dat onvoldoende: daarmee werd alleen aangekondigd dat bezwaar zou volgen, niet dat het al was gemaakt. Dat de eigenaar nog overleg wilde met de gemeente, bevestigt volgens de rechtbank slechts dat hij nog niet had besloten bezwaar te maken. Het college hoefde hem ook niet te wijzen op de juiste manier van bezwaar maken, via de website of per post, want dat stond al in de bezwaarclausule. De termijnoverschrijding was dus niet verschoonbaar.
De eigenaar betoogde bovendien dat de last onder dwangsom een vervangend besluit was voor de ingetrokken last onder bestuursdwang, zodat het lopende beroep zich van rechtswege ook tegen het nieuwe besluit zou richten. De rechtbank wijst dat af. De besluiten zijn genomen door verschillende bestuursorganen op verschillende wettelijke grondslagen: de burgemeester op een bepaling in de Algemene plaatselijke verordening 2024, het college op het bestemmingsplan. Dat beide besluiten aan dezelfde eigenaar zijn gericht, schept onvoldoende samenhang.
In de zaak over de last onder bestuursdwang had de eigenaar geen procesbelang meer. De burgemeester had die last op 11 april 2025 al ingetrokken, waarmee de eigenaar bereikt had wat voor hem feitelijk van betekenis was. Een inhoudelijke beoordeling van zijn bezwaar had daarom geen nut meer.
Tijdens de zitting zei de eigenaar behoefte te hebben aan overleg en het college verklaarde bereid daarover in gesprek te gaan. De rechtbank verklaart beide beroepen ongegrond. De eigenaar krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Gelderland · 11 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Raad van State laat Putter parkeerplan supermarkt in stand en kent € 1.500 toe voor trage procedure In het centrum van Putten komt op de plek van een woonwinkel aan de Gervenhof een nieuwe supermarkt, met daarboven 16 appartementen. Daarnaast komt er een gebouw met 12 appartementen en aan de Achterstraat 77 een kringloopwinkel. De gemeenteraad stelde daarvoor op 25 mei 2023 het bestemmingsplan 'Gervenhof & Dorpsstraat e.o.' vast. Een omwonende en twee bedrijven uit Putten en Hooglanderveen vreesden voor parkeeroverlast en gingen in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
De Afdeling vond in een tussenuitspraak van 11 februari 2026 dat de raad niet goed had onderbouwd dat er geen parkeeroverlast zou komen. De parkeerbalans ging nog uit van vijf parkeerplaatsen die moeten verdwijnen om vrachtwagens bij de supermarkt te kunnen laten laden en lossen. Ook was niet publiekrechtelijk vastgelegd dat 16 parkeerplaatsen onder de Plus, die eigendom zijn van de ontwikkelaar, voor de nieuwe functies gebruikt mogen worden. De raad kreeg 16 weken om dit gebrek te herstellen.
Bij besluit van 28 mei 2026 paste de raad het plan aan. De planregel over parkeren verwijst nu naar de gemeentelijke parkeernorm, de toelichting is herschreven en er is een nieuw parkeeronderzoek van Sweco en de nota parkeernormen Putten 2024 aan de planstukken toegevoegd. Bij de bestemmingen is bovendien vastgelegd dat het om parkeervoorzieningen 'met een openbaar karakter' gaat. De beroepen gelden van rechtswege ook tegen dit herstelbesluit.
De appellanten voerden aan dat de onderzoeksgegevens niet te controleren waren. De parkeertelling uit 2023 was volgens hen gedateerd en niet ingezien, en het was onduidelijk welke bouwvergunningen in de correctie voor de extra parkeerdruk waren verwerkt. De raad legde daarna het volledige onderzoek uit 2023 over, met een overzicht per parkeersectie en een toelichting op de verleende vergunningen. Volgens de Afdeling zijn de gegevens daarmee voldoende te controleren. Door de herinrichting vervallen 6 parkeerplaatsen en komen er 40 bij, per saldo 34 extra, met rekening voor laden en lossen. Ontwikkelingen die nog niet vergund en niet concreet waren, hoefde de raad niet mee te nemen.
Ook het betoog over de loopafstanden slaagde niet. De nota gaat ervan uit dat parkeerplaatsen in het centrum binnen acceptabele loopafstand liggen. Volgens het onderzoek blijft de parkeerbezetting in de secties dichtbij de Plus op alle onderzoeksmomenten onder 85 procent, ook na toevoeging van het plan, en die secties liggen veel dichterbij dan 600 meter. Een foutje in het aanwezigheidspercentage veranderde dat niet: de bezetting op zaterdagmiddag stijgt daardoor met één procentpunt. Het cijfer van 87 procent van een van de appellanten rekende ontwikkelingen mee die de raad niet hoefde mee te nemen.
De Afdeling oordeelt dat de raad het gebrek heeft hersteld. De beroepen tegen het oorspronkelijke besluit zijn gegrond en dat besluit wordt vernietigd, maar de rechtsgevolgen blijven in stand, behalve voor zover het door het herstelbesluit is gewijzigd. De beroepen tegen het herstelbesluit zijn ongegrond. De raad moet de proceskosten van beide appellanten vergoeden, elk € 1.868, en het griffierecht van € 365 en € 184 terugbetalen.
De procedure duurde sinds de ontvangst van het beroepschrift op 27 juli 2023 een jaar en vier maanden te lang. De Afdeling kent de twee bedrijven samen € 1.500 schadevergoeding toe: € 656,25 van de Staat en € 843,75 van de raad. Omdat zij samen procedeerden, kregen zij niet elk een bedrag. Daarnaast vergoeden de Staat en de raad elk € 233,50 aan proceskosten voor het schadeverzoek.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht