Hoge Raad vernietigt beschikking over verrekening bij echtscheiding en verwijst zaak naar hof Een stel dat in 1993 trouwde, ging na ruim dertig jaar uit elkaar. Voor het huwelijk hadden zij huwelijkse voorwaarden laten opmaken waarin elke gemeenschap van goederen is uitgesloten, maar waarin ook staat dat zij elk jaar het deel van hun netto-inkomen dat niet aan de huishouding is besteed, eerlijk moeten delen. Dat jaarlijkse delen is tijdens het huwelijk nooit gebeurd. Bij de scheiding ontstond daarom ruzie over wat er nog verrekend moest worden, en over de verdeling van een gezamenlijk gekochte sloep en een eiland met blokhut dat op naam van de man staat.
De rechtbank Den Haag sprak de echtscheiding uit en regelde de afwikkeling van het huwelijksvermogen. De vrouw ging daartegen in hoger beroep. Zij vroeg het hof onder meer om het vermogen van de man te beschrijven en vast te stellen hoeveel overgespaard inkomen er was en welk deel haar toekwam. Bij een aanvullend verzoekschrift voegde zij toe dat het eiland met blokhut, die zij op € 775.000 waardeert, in die berekening moest worden meegenomen. Ook wilde zij dat de sloep aan haar werd toebedeeld.
Het gerechtshof Den Haag wees die verzoeken af. Volgens het hof had de vrouw haar vordering onvoldoende uitgewerkt: zij noemde geen concreet bedrag en liet geen vermogensbeschrijving van de man zien. Het hof vond dat het door de manier van procederen onmogelijk was een rechtvaardig oordeel te vormen. Over de sloep oordeelde het dat de man niet had aangetoond dat hij een vergoeding van de vrouw kon eisen. Het hof waardeerde de sloep op € 17.000 en bepaalde dat de man de vrouw € 8.500 moest betalen. Het bewijsaanbod van de vrouw, waarbij zij familieleden als getuigen wilde laten horen, wees het hof af als niet relevant.
Beide partijen gingen in cassatie. De Hoge Raad geeft de vrouw gelijk op meerdere punten. De rechtbank had in eerste aanleg wel degelijk een oordeel gegeven over de vermogensbestanddelen, op basis van wat de man had gesteld en wat de vrouw daarop had gezegd. In hoger beroep had de vrouw daar gemotiveerd bezwaar tegen gemaakt, in de grieven 3 tot en met 5. Die grieven had het hof moeten behandelen, ook als de vrouw nog altijd geen eigen vermogensoverzicht had overgelegd. Ze konden immers tot andere oordelen leiden over de afzonderlijke vermogensbestanddelen en dus over de omvang van wat verrekend moet worden.
Ook het nader uitgewerkte verzoek over het eiland met blokhut is volgens de Hoge Raad niet kenbaar beslist. Het hof noemde dat verzoek wel, maar wees het alleen af met de algemene formule dat het meer of anders verzochte wordt afgewezen. Daardoor kan ook het oordeel dat het bewijsaanbod niet relevant was niet blijven staan. Zodra de grieven alsnog worden beoordeeld, is niet te begrijpen waarom het horen van getuigen over de stellingen van de vrouw overbodig zou zijn.
Ook het incidentele beroep van de man slaagt. Hij had gesteld dat hij een derde van de koopsom van de sloep betaalde uit een voorschot op de erfenis van zijn moeder, en dat dit deel buiten de verrekening moet blijven. Hij verwees daarvoor naar bankafschriften die beide partijen in het geding hadden gebracht. Het hof heeft volgens de Hoge Raad niet duidelijk gemaakt waarom die stelling niet volstaat, en is verder niet kenbaar op zijn stellingen ingegaan. Daarmee is die beslissing onvoldoende gemotiveerd.
De Hoge Raad vernietigt daarom de beschikking van het gerechtshof Den Haag van 24 september 2025, zowel in het principale als in het incidentele beroep. De zaak wordt verwezen naar het gerechtshof Amsterdam, dat de verrekening en de verdeling van de sloep opnieuw moet beoordelen. De overige klachten van het middel leiden niet tot cassatie.
Hoge Raad · 6 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht Kantonrechter: HEMA niet aansprakelijk voor val van medewerkster van kantinestoel bij koffiemachine Een medewerkster van HEMA viel op 3 november 2023 in de bedrijfskantine van een filiaal toen zij op een kantinestoel stond om koffiebonen in de koffiemachine aan te vullen. Een ambulance bracht haar naar het ziekenhuis. Zij hield HEMA aansprakelijk voor de gevolgen en vroeg de kantonrechter in Amsterdam om te verklaren dat HEMA als werkgever voor haar schade moet opdraaien. Dat verzoek is afgewezen.
De vrouw werkte sinds 15 augustus 2022 met contracten voor bepaalde tijd voor 24 uur per week bij het filiaal. Op 15 maart 2024 stelde zij HEMA aansprakelijk. HEMA deelde in maart 2025 verklaringen van drie leidinggevenden. Daarin staat dat zij is ingewerkt, dat haar nadrukkelijk is verteld voor het werken op hoogte een trapje of olifantenpoot te gebruiken, en dat zij de huisregels en het B Safe protocol voor akkoord heeft getekend. Op 23 maart 2026 nam HEMA definitief het standpunt in dat zij niet aansprakelijk is.
De procedure liep als deelgeschil. Dat is een snelle procedure waarin de rechter tijdens de onderhandelingen over letselschade één kernvraag beoordeelt om partijen weer op gang te helpen. De kantonrechter vond dat het verzoek daarvoor geschikt was, omdat een oordeel over de aansprakelijkheid de impasse tussen partijen kan doorbreken.
De rechter ging uit van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Een werkgever is in beginsel aansprakelijk voor schade die een werknemer tijdens het werk oploopt, tenzij hij aantoont dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, of dat de schade grotendeels komt door opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Dat de val tijdens het werk gebeurde, stond niet ter discussie. Het ging dus om de vraag of HEMA genoeg had gedaan.
De kantonrechter vond van wel. De vrouw betwistte niet dat zij het B Safe protocol kende, dat het protocol op meerdere plekken in het gebouw hing, onder meer in de lift, en dat zij instructies over werken op hoogte had gehad. Ook betwistte zij niet dat er voldoende geschikte hulpmiddelen in het filiaal aanwezig waren. Haar verzoek aan de filiaalmanager om extra hulpmiddelen te bestellen, dat niet is uitgevoerd, maakte volgens de rechter niet dat er te weinig waren. Het verzoek liet juist zien dat zij wist dat zij een hulpmiddel moest gebruiken. Andere maatregelen die HEMA redelijkerwijs had moeten treffen, noemde zij niet. Voortdurend controleren of instructies worden nageleefd, kan volgens de rechter niet van HEMA worden verlangd. Dat de vrouw zelf besloot de voorschriften niet te volgen, komt voor haar rekening.
Over de kosten van het deelgeschil beslist de rechter dat deze worden begroot op € 0,00, te vermeerderen met het door de vrouw betaalde griffierecht. Omdat de aansprakelijkheid niet vaststaat, wordt HEMA niet veroordeeld tot betaling. Dat hoeft alleen als haar aansprakelijkheid later alsnog komt vast te staan.
De kantonrechter wijst het verzoek om HEMA aansprakelijk te verklaren voor het ongeval van 3 november 2023 af.
Rechtbank Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Rechtbank onbevoegd in zaak over drie Bali-bungalows: koper geen consument Een Belgische belegger kocht in november 2024 drie nog te bouwen bungalows in een project op West-Bali, bij een bedrijf dat in Nederland is gevestigd. De bungalows moesten uiterlijk op 14 november 2025 sleutelklaar worden opgeleverd. Dat gebeurde niet. De koper had inmiddels € 279.000 aanbetaald op de Nederlandse zakelijke bankrekening van de verkoper. Na een ingebrekestelling op 18 mei 2026 ontbond hij de overeenkomst op 27 mei 2026 per deurwaardersexploot. Hij vorderde bij de rechtbank Rotterdam € 317.013,35, bestaande uit de aanbetaling en een contractuele boete van 10 procent, plus rente en beslagkosten.
De verkoper stelde dat de Rotterdamse rechter niet bevoegd is. Hij wees op een bepaling in de overeenkomst: geschillen worden voorgelegd aan de rechter in het arrondissement waar de onroerende zaak ligt, en dat is in Indonesië. De koper stelde dat hij als consument handelde. Voor consumenten geldt in de Europese bevoegdheidsregels (Brussel I bis) een beschermende regeling. Daarin kan een consument zijn wederpartij dagvaarden bij de rechter van zijn eigen woonplaats of van de woonplaats van de wederpartij. Een forumkeuze die vóór het ontstaan van het geschil is gemaakt, wordt dan opzijgeschoven als de consument daardoor slechter af is.
De rechtbank stelde vast dat de beschermende regeling alleen geldt voor iemand die een overeenkomst sluit los van enige bedrijfs- of beroepsmatige doelstelling, uitsluitend om aan eigen particuliere behoeften te voldoen. Dat het niet-beroepsmatige aspect zwaarder weegt, is niet voldoende: het beroepsmatige gebruik moet zo marginaal zijn dat het in de globale context onbetekenend is. Dat de koper de bungalows als privébelegging kocht en geen belegger van beroep is, bleef onbetwist. Voor zijn koopbeslissing was echter van belang of de bungalows geschikt gemaakt konden worden voor verhuur, om zijn vermogen verder op te bouwen.
De rechtbank woog daarnaast mee dat het om drie identieke bungalows op één bungalowpark gaat, op grote afstand van België. Voor zover de koper ze mede voor eigen gebruik kocht, ligt het volgens de rechtbank voor de hand dat hij hooguit één bungalow nu en dan zelf met familie zou bewonen. Daarom oordeelde de rechtbank dat de koper niet als consument handelde. De forumkeuze voor Indonesië bleef daarmee overeind. Omdat Indonesië geen lidstaat is, ging de rechtbank niet na of die keuze op grond van de Europese regels geldig is, maar toetste zij haar aan artikel 8 Rv. Dat artikel bepaalt dat de Nederlandse rechter geen rechtsmacht heeft als partijen bij overeenkomst een buitenlandse rechter bij uitsluiting hebben aangewezen.
De rechtbank verklaarde zich onbevoegd kennis te nemen van de vorderingen. De koper moet de proceskosten van de verkoper betalen, begroot op € 3.645, vermeerderd met € 98 plus betekeningskosten als het vonnis wordt betekend. De voorwaardelijke vordering van de verkoper om de koper niet-ontvankelijk te verklaren, kwam niet meer aan de orde. De kosten van dat incident werden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Kantonrechter machtigt Poolse moeder om schuldenlast erfenis voor zoon te verwerpen Een moeder uit Polen wilde voorkomen dat haar minderjarige zoon opdraait voor de schulden van een man die in 2026 overleed. De jongen is erfgenaam in zijn nalatenschap. Omdat de erfenis volgens haar meer kost dan ze oplevert, vroeg zij de kantonrechter in Dordrecht om toestemming om de nalatenschap namens haar zoon te verwerpen. Zonder die toestemming kan een ouder dat niet doen: Nederlands recht eist dat de kantonrechter eerst meekijkt als een nalatenschap namens een minderjarige wordt verworpen.
De zaak heeft een internationaal karakter, want moeder en zoon wonen in Polen, terwijl de overledene zijn laatste woonplaats in Nederland had. De kantonrechter beoordeelde daarom eerst of hij het verzoek wel mocht behandelen. Hij oordeelde dat een verzoek om zo'n machtiging een kwestie van ouderlijke verantwoordelijkheid is, waarvoor een Europese verordening geldt. Op grond van die verordening is de Nederlandse rechter bevoegd, omdat het gaat om een in Nederland opengevallen nalatenschap en Nederland voor deze verwerping een machtiging van de kantonrechter eist.
De zaak had eigenlijk bij de kantonrechter in Den Haag moeten liggen. Omdat de moeder haar verzoek bij de rechtbank Rotterdam, locatie Dordrecht, indiende, leidde de kantonrechter daaruit af dat zij geen doorverwijzing wilde. Hij behandelde het verzoek daarom zelf. Volgens het Haags Kinderbeschermingsverdrag van 1996 past de Nederlandse rechter bovendien Nederlands recht toe als hij bevoegd is.
Inhoudelijk was de beslissing snel genomen. De moeder had voldoende aangetoond dat de nalatenschap negatief is. Daarmee is het in het belang van de jongen dat hij de erfenis niet aanvaardt en dus niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk wordt voor de schulden.
De machtiging is nog geen verwerping. De moeder moet de verklaring tot verwerping zelf laten inschrijven in het boedelregister van de rechtbank Rotterdam, locatie Dordrecht, omdat de overledene in dat gebied het laatst woonde. Daarbij moet zij een kopie van de beschikking overleggen. Doet zij dat niet binnen twee maanden, dan vervalt de machtiging en geldt de nalatenschap als beneficiair aanvaard: de jongen is dan wel erfgenaam, maar niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden.
De kantonrechter machtigde de moeder om de nalatenschap namens haar zoon te verwerpen en droeg haar op de verklaring tot verwerping binnen twee maanden na de beschikking in te dienen of af te leggen. Na die termijn geldt de machtiging niet meer.
Rechtbank Rotterdam · 29 oktober 2026
Civiel Recht Rechter beveelt verkoop van echtelijke woning op Sint Eustatius, geen gebruiksvergoeding Na hun echtscheiding in 2021 bleven twee ex-partners ieder voor de helft eigenaar van de voormalige echtelijke woning op Sint Eustatius, in het district Princess. De vrouw, die op Bonaire woont, bleef na het uiteengaan in het huis wonen, samen met de zoon van partijen. De man gebruikte een tijd lang de annex. Zij vorderde verdeling van de gemeenschap en verkoop van de woning, omdat zij het huis zelf niet kan kopen. De man wilde dat de woning aan haar zou worden toebedeeld en stemde subsidiair in met verkoop.
Op 13 oktober 2026 hielden partijen een comparitie, een zitting waarbij zij hun standpunten toelichten en kijken of een minnelijke regeling mogelijk is. Daar bleek dat geen van beiden de woning kan of wil overnemen tegen de helft van de waarde. Ook waren zowel de woning als de annex inmiddels ontruimd. Partijen waren het eens over de makelaar en over een vraagprijs van USD 278.000, en over een verkooptermijn van een jaar. Het Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, zittingsplaats Sint Eustatius, nam deze afspraken over in het vonnis.
Twee punten bleven over. De man vroeg om een gebruiksvergoeding voor de periode waarin de vrouw in de woning woonde. Het Gerecht wees dat af. De vrouw heeft alle kosten van de woning betaald en de man heeft daaraan niet bijgedragen, maar daar stond tegenover dat de man in de afgelopen vijf jaar over een eigen woning beschikte zonder hypotheek. Hij vroeg bovendien pas in zijn conclusie van antwoord om een vergoeding. Het gebruik van de annex door de man woog volgens het Gerecht niet zwaar genoeg om de vrouw tot betaling te verplichten.
Het tweede punt was de vraag of de man moest meebetalen aan de lasten die de vrouw tijdens haar bewoning droeg. In beginsel moet een deelgenoot daar evenredig aan bijdragen. Gelet op het oordeel over de gebruiksvergoeding vond het Gerecht het vanuit redelijkheid en billijkheid niet passend om de man hiertoe te verplichten.
De proceskosten worden gecompenseerd, zodat ieder zijn eigen kosten draagt. Het Gerecht noemde twee redenen: het is een familiekwestie en beide partijen krijgen deels ongelijk.
Het Gerecht beveelt dat de woning wordt verkocht en dat de netto-opbrengst voor 50% aan ieder toekomt. Partijen mogen de woning twaalf maanden lang onderhands verkopen via makelaardij Statia Realty, tegen een vraagprijs van USD 278.410. Wordt die prijs of meer geboden, dan moet de woning worden verkocht. Is de woning na twaalf maanden niet verkocht, dan mag elke partij zonder toestemming van de ander een openbare verkoop (veiling) laten houden voor notaris mr. M.D. Bouterse. Beide partijen moeten meewerken aan de verkoop en levering; doet een van hen dat niet, dan vervangt het vonnis zijn handtekening. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad, dus het mag direct worden uitgevoerd, ook als een partij in hoger beroep gaat.
Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba · 10 november 2026
Civiel Recht; Personen- En Familierecht