A-G: levensgezel heeft geen verschoningsrecht als getuige onder oud recht, Hoge Raad moet beroep verwerpen Een vrouw wil niet getuigen in een zaak waarin haar levenspartner procespartij is. Zij is de levensgezel van de man en woont met hem samen met drie kinderen, van wie twee gezamenlijk. De man en zijn persoonlijke holding Sandscape zijn partij in een bodemprocedure die Kievhorst Real Estate wil voorbereiden. Kievhorst vroeg de rechtbank daarvoor om een voorlopig getuigenverhoor, een verhoor van getuigen vooraf, om opheldering te krijgen over onregelmatigheden in de boekhouding. De vrouw was tot eind 2022 enig bestuurder van het bedrijf en staat op de lijst van getuigen.
Het verzoek werd op 5 juni 2024 ingediend en op 24 februari 2025 toegewezen. Bij het verhoor door de rechter-commissaris op 14 mei 2025 deed de vrouw een beroep op het familiale verschoningsrecht. Dat recht maakt het mogelijk te weigeren te getuigen tegen een naaste, om gewetensnood te voorkomen. De rechter-commissaris wees het beroep af. Het hof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde die beslissing op 10 februari 2026. Daartegen stelde de vrouw cassatieberoep in bij de Hoge Raad.
Het draait om een wetswijziging. Sinds 1 januari 2025 geldt het familiale verschoningsrecht ook voor een levensgezel van een partij. Daarvoor kwam het alleen toe aan echtgenoten, geregistreerde partners en bloed- of aanverwanten tot de tweede graad. Het verzoek om het getuigenverhoor dateert van vóór die datum, dus het hof paste het oude recht toe. Een levensgezel hoorde daar niet bij. Het hof vond het ook niet passend om het oude artikel anticiperend te lezen, dus alvast uit te leggen zoals het nieuwe recht luidt. Volgens het hof koos de wetgever bewust voor een overgangsregeling, en dat er daardoor situaties zijn waarin het oude recht nog geldt, is geen reden om daarvan af te wijken.
In cassatie betoogt de vrouw dat het hof het oude artikel wel anticiperend had moeten lezen. De omstandigheden dat levensgezellen vroeger geen bescherming hadden en dat er overgangsrecht bestaat, zouden volgens haar niet redengevend zijn. Ook vindt zij de redenering van het hof innerlijk tegenstrijdig.
Advocaat-generaal Coenraad van het parket bij de Hoge Raad adviseert het beroep te verwerpen. Hij wijst erop dat de wet niet regelt wanneer een rechter vooruit mag lopen op komend recht. Uit eerdere conclusies leidt hij af dat anticipatie mogelijk is als het nieuwe recht aansluit bij ontwikkelingen onder het oude recht of een leemte opvult. Bij een breuk met het geldende recht moet de rechter daarentegen grote terughoudendheid betrachten. Het oude artikel kende volgens de A-G een duidelijk afgebakende groep verschoningsgerechtigden, waar levensgezellen zonder twijfel niet bij hoorden. Er was dus geen leemte, en het nieuwe recht is een breuk met het oude. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid is dan een door de wet bepaald omslagmoment het meest gediend. Het oordeel van het hof getuigt volgens hem niet van een onjuiste rechtsopvatting.
De overige klachten falen volgens de A-G ook. Het hof heeft niet alleen beoordeeld of het nieuwe recht van toepassing was, maar ook de subsidiaire stelling over anticipatie besproken. Het woord 'daarnaast' in de overweging van het hof verwijst alleen naar die subsidiaire stelling. De klacht daarover berust dus op een verkeerde lezing van de beschikking.
Tot slot wijst de A-G erop dat de vrouw niet zonder bescherming staat. De rechter kan tijdens het verhoor beletten dat een bepaalde vraag wordt beantwoord (artikel 179 lid 2 Rv). Hij moet dan het zwaarwegende belang van waarheidsvinding afwegen tegen het belang van de bescherming van de relatie tussen partners. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Zestienjarige ondernemer uit Meppel krijgt handlichting voor eigen eenmanszaak en bv Een zestienjarige jongen uit Meppel verkoopt al enige tijd waterflessen met een ingebouwd filter en andere huishoudelijke artikelen via een eigen webshop. De voorraad heeft hij zelf ingekocht in China. Omdat hij minderjarig is, kan hij daar in beginsel geen zakelijke bankrekening voor openen en mag hij niet zelfstandig een bedrijf exploiteren. Daarom vroeg hij de kantonrechter in Assen om handlichting: toestemming om bepaalde handelingen te verrichten die normaal alleen meerderjarigen mogen doen.
De jongen wil zijn eenmanszaak samen met een meerderjarige compagnon onderbrengen in een besloten vennootschap. Daarvoor vroeg hij bevoegdheid om inkomsten uit zijn onderneming te ontvangen en daarover te beschikken, een zakelijke bankrekening te openen, te beheren en te sluiten, verhuringen en verpachtingen aan te gaan, een besloten vennootschap op te richten en daarin deel te nemen, en een beroep of bedrijf uit te oefenen. Beide ouders stemden in met het verzoek. Zij waren samen met hun zoon bij de mondelinge behandeling op 2 november 2026 aanwezig.
Volgens de wet kan een minderjarige van zestien jaar of ouder handlichting vragen, maar die wordt niet verleend tegen de wil van de ouders die het gezag uitoefenen. De rechter moet bovendien kijken naar het belang van de minderjarige en beoordelen of de handlichting verantwoord is. Ter zitting liet de jongen zien dat hij zich bewust is van de risico's. Hij erkende dat hij met onverkochte voorraad kan blijven zitten. Zijn ouders zeiden hem nauwlettend in de gaten te houden, maar dat hij wel alles zelf doet. De kantonrechter vond dat de jongen zijn verzoek helder had toegelicht en goed had doordacht, en achtte toewijzing daarom verantwoord.
Bijzonder aan de beschikking is de manier van bekendmaken. De handlichting gaat niet in op de dag van de uitspraak, maar pas na publicatie, zodat derden er kennis van kunnen nemen. De wet schrijft publicatie in de Staatscourant voor, die tegenwoordig alleen nog digitaal verschijnt. Omdat de wetgever wil dat zoveel mogelijk mensen de handlichting kunnen raadplegen, bepaalde de kantonrechter dat de beschikking ook in niet-geanonimiseerde vorm op rechtspraak.nl komt te staan. De griffier regelt beide publicaties. De jongen moet zelf wel zorgen dat de handlichting in het handelsregister wordt ingeschreven, met de datum, de toegekende bevoegdheden en het publicatienummer.
De kantonrechter verleende de jongen, geboren op 26 februari 2010, handlichting voor het ontvangen van inkomsten en de beschikking daarover (inclusief het openen, beheren en sluiten van een zakelijke bankrekening), het sluiten van verhuringen en verpachtingen, het oprichten van een besloten vennootschap, het deelnemen in een vennootschap en het uitoefenen van een beroep of bedrijf.
Rechtbank Noord-Nederland · 9 november 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Ondernemingskamer legt Wingtech dwangsommen op tot € 300 miljoen om Nexperia-enquête te beschermen De Chinese techgroep Wingtech en zijn Hongkongse dochter Yuching hebben bij Nexperia, de Nijmeegse chipmaker, een Chinese rechter ingeschakeld om de Nederlandse enquêteprocedure over het bedrijf te laten eindigen. Wie dat tegenhoudt, moet volgens de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam betalen: op straffe van dwangsommen van in totaal maximaal € 300 miljoen verbiedt de kamer Wingtech en Nexperia China onder meer de uitvoering van een Chinese rechterlijke beslissing die de bedrijfsvoering van Nexperia zou lamleggen.
De zaak draait om Nexperia Holding en Nexperia B.V., waar de Ondernemingskamer op 11 februari 2026 een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken van heeft bevolen. Ook trof zij onmiddellijke voorzieningen: de toenmalige bestuurder werd geschorst, een door de kamer benoemde bestuurder (de OK-bestuurder) nam het roer over, en een beheerder kreeg de stemrechten op bijna alle aandelen. Sindsdien is het bedrijf feitelijk in tweeën gesplitst. Nexperia China en andere Chinese dochters hebben zich aan de invloed van de Nederlandse top onttrokken. Sinds 1 oktober 2025 levert Nexperia China geen eindproducten meer aan Nexperia en concurreert zij ermee, onder meer via eigen webwinkels.
Nexperia, gesteund door de OK-bestuurder, de OK-beheerder en de Staat (het ministerie van Economische Zaken), vroeg de kamer om aanvullende onmiddellijke voorzieningen. Aanleiding waren onder meer procedures die Wingtech in China voert. In de Dongguan-procedure vordert Wingtech dat Nexperia de Nederlandse enquêteprocedure intrekt, en bij weigering dat alle aandelen in Nexperia B.V. en haar dochters kosteloos aan Wingtech worden overgedragen, plus een schadevergoeding van CNY 8 miljard (ruim € 1 miljard). Op 2 november 2026 verbood de Chinese rechter bovendien, op straffe van een boete van CNY 100.000 per dag, om intellectuele-eigendomsrechten of andere vermogensbestanddelen van Nexperia over te dragen. Volgens Nexperia maakt dat het sluiten van licenties en het verkopen van producten onmogelijk.
Wingtech voerde verweer. Zij stelde onder meer dat het Nederlandse enquêterecht niet op haar van toepassing is omdat het om buitenlandse rechtspersonen gaat, dat het beginsel van 'comity of courts' (wederzijds respect tussen rechters van verschillende landen) terughoudendheid vergt, dat de gevraagde voorzieningen te onbepaald zijn en dat ze geen verband houden met de gronden voor twijfel aan een juist beleid. De voormalige bestuurder voerde aan dat hij zich om gezondheidsredenen niet meer met Wingtech bemoeit.
De Ondernemingskamer verwerpt die verweren. Wingtech en Yuching hebben vrijwillig aandelen verworven in een Nederlandse vennootschap en zijn daarom op grond van artikel 2:8 van het Burgerlijk Wetboek gebonden aan de eisen van redelijkheid en billijkheid. Dat enquêterecht niet rechtstreeks op hen van toepassing is, doet daaraan niets af. De kamer stelt vast dat Wingtech de Chinese dochters onder haar controle houdt, procedures voert om Nexperia te belemmeren en nieuwe samenwerkingspartners zoals het Indiase Tata Electronics bedreigt met aansprakelijkheid. Het vorderen van de intrekking van de enquête en van de aandelenoverdracht in de Dongguan-procedure noemt de kamer misbruik van recht en strijd met het recht op toegang tot de rechter. Ook het vragen en het ten uitvoer leggen van de Chinese voorlopige maatregelen van 2 november 2026 is volgens de kamer onrechtmatig. Het beginsel van 'comity of courts' maakt geen deel uit van het Nederlandse recht en de voorzieningen zijn niet gericht tegen Chinese rechterlijke uitspraken, maar tegen het gedrag van Wingtech. De voormalige bestuurder is nog bestuurder van Yuching en controleert Wingtech, dus ook tegen hem worden voorzieningen getroffen.
De algemene voorzieningen, zoals het gedogen van de taken van de OK-functionarissen, worden grotendeels toegewezen maar zonder dwangsom, omdat ze daarvoor te ruim zijn geformuleerd. Wél met dwangsom bekrachtigt de kamer enkele concrete geboden en verboden. Wingtech en Yuching moeten gedogen dat de OK-functionarissen een marktverkenning doen naar een langetermijnoplossing, ook bij mogelijke investeerders; de kamer wijst erop dat de huidige eigendomsstructuur de continuïteit van Nexperia kan bedreigen, onder meer omdat verlenging van de opschorting van de Amerikaanse '50%-rule' na 10 januari 2027 niet wordt verwacht. Zij moeten binnen zeven dagen de vorderingen in de Dongguan-procedure intrekken die strekken tot intrekking van de enquête en tot overdracht van de aandelen. De tenuitvoerlegging van de Chinese beslissing van 2 november 2026 is verboden, evenals het belemmeren van samenwerkingen, productie-uitbreiding, licenties en financiering van Nexperia. Tot slot moeten zij in elke nieuwe procedure tegen Nexperia en haar sleutelfiguren de beschikkingen van de Ondernemingskamer overleggen. Als de OK-functionarissen een oplossing voorstellen waar Wingtech niet achter staat, moeten zij ervoor zorgen dat deze aan de Nederlandse rechter kan worden voorgelegd.
De dwangsommen bedragen € 5 miljoen per overtreding of per dag voor de meeste voorzieningen en € 1 miljoen per keer voor het overleggen van de beschikkingen, met een totaalmaximum van € 300 miljoen. Dwangsommen tegen de Chinese bestuurders persoonlijk legt de kamer niet op, omdat hun handelen in beginsel aan de rechtspersonen wordt toegerekend. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad, er is geen proceskostenveroordeling en wat verder is verzocht wordt afgewezen.
Gerechtshof Amsterdam · 11 november 2026
Civiel Recht; Ondernemingsrecht Rechtbank wijst voorlopige voorziening af in vennootschapsgeschil De Hypotheker Nieuw-Vennep Twee vennoten in de vestiging Nieuw-Vennep van De Hypotheker, een franchisevestiging, liggen overhoop over de vraag of hun vennootschap nog bestaat. Per 1 januari 2024 droeg een eerdere bv de onderneming over aan een ondernemer, die slechts 51 procent van de koopsom van € 510.000 betaalde. Daarna brachten die ondernemer en De Hypotheker Uithoorn B.V. (de rechtsvoorganger van de huidige eiser) de onderneming in een vennootschap onder firma in. Uithoorn B.V. bracht daarin haar vordering op de resterende 49 procent van de koopsom in.
In juni 2025 zegde de ondernemer de overeenkomst op tegen 1 januari 2026. Sindsdien betaalt hij volgens Uithoorn B.V. de maandelijkse voorschotten van € 1.000 op het winstaandeel niet meer, geeft hij geen toegang tot de administratie, boekhouding en systemen, en drijft hij de vestiging voort via zijn eenmanszaak onder dezelfde handelsnaam. Uithoorn B.V. start daarom een bodemprocedure en vraagt in een spoedprocedure (incident) om een voorlopige voorziening: de ondernemer moet de vennootschapsovereenkomst onverkort nakomen, de voorschotten betalen, toegang geven en de handelsnaam in het handelsregister aanpassen, op straffe van dwangsommen tot € 500.000. Ook eist Uithoorn B.V. een contractuele boete van minimaal € 20.000 en beslagkosten van € 7.200,94.
De kern van het geschil is of de ondernemer mocht opzeggen. De overeenkomst laat opzegging toe met een termijn van een half jaar, tegen het einde van een boekjaar. Uithoorn B.V. wijst op artikel 23 lid 4, volgens hetwelk de ondernemer per 1 januari 2029 het aandeel van Uithoorn B.V. mag overnemen. Daaruit leidt zij af dat partijen de samenwerking tot minimaal die datum hebben willen voortzetten en dat opzegging eerder was uitgesloten. De ondernemer betwist dat: volgens hem geeft dat artikel alleen een overnamerecht en laat het de opzeggingsmogelijkheid onverlet.
De rechtbank legt uit dat de gevraagde voorziening ertoe strekt dat de vennootschap wordt voortgezet, en dus vooruitloopt op de uitkomst van de hoofdzaak. Zo'n voorziening kan alleen worden toegewezen als voldoende aannemelijk is dat de opzegging niet geldig was. Dat is hier niet het geval. Een bedoeling om opzegging tot 1 januari 2029 uit te sluiten volgt volgens de rechtbank niet uit de e-mail van de ondernemer van 15 november 2023 waarop Uithoorn B.V. zich beroept, en ook niet uit de tekst van artikel 23, want daarin staat niet dat de ondernemer de overeenkomst niet mag opzeggen.
Omdat niet voldoende aannemelijk is dat de opzegging ongeldig was, staat evenmin voldoende vast dat de ondernemer de gevorderde contractuele boete verschuldigd is. Alle onderdelen van de incidentele vordering hangen met die vraag samen en worden afgewezen. Dit is een voorlopig oordeel in een spoedprocedure; de bodemrechter beoordeelt de opzegging in de hoofdzaak nog.
Uithoorn B.V. is de in het ongelijk gestelde partij en moet de proceskosten in het incident betalen, begroot op € 842. Dat bestaat uit € 653 salaris van de advocaat en € 189 nakosten. Over dat bedrag is wettelijke rente verschuldigd, en bij betekening van het vonnis komt er € 98 bij plus de betekeningskosten. De hoofdzaak gaat verder: de zaak is verwezen naar de rol van 25 november 2026, waarop de ondernemer zijn conclusie van antwoord moet nemen.
Rechtbank Den Haag · 14 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechtbank wijst inzage in beslagen bewijs af in concurrentiezaak na vijf jaar bedrijfsverkoop Een bedrijf dat in 2019 werd opgericht om twee werkmaatschappijen over te nemen, wil weten of de vorige eigenaar en diens bedrijf met een nieuwe onderneming de concurrentie zijn aangegaan. De bedrijfsnaam is in de uitspraak geanonimiseerd, het bedrijf heet daarin [eiseres]. De vorige eigenaar, [gedaagde 1], verkocht in 2019 een meerderheidsbelang van 75 procent in de twee werkmaatschappijen aan [eiseres] en bleef als manager aan het bedrijf verbonden. In oktober 2023 verkocht [gedaagde 1] ook de resterende 25 procent. Daarna deden [gedaagde 2], bestuurder van [gedaagde 1], en zijn echtgenote nog werk voor [eiseres] als opdrachtnemers. Een paar weken later, op 26 oktober 2023, werd [gedaagde 3] opgericht.
[eiseres] stelt dat [gedaagde 1] en [gedaagde 2] met [gedaagde 3] een concurrent hebben opgezet en daarmee de afspraken hebben geschonden die na de verkoop gelden: geheimhouding, het verbod om personeel en relaties weg te halen, een non-concurrentiebeding en een boetebeding. Ook zou [gedaagde 3] onrechtmatig hebben geprofiteerd van die schending. In de hoofdzaak eist [eiseres] boetes en schadevergoeding. Dat deel van de zaak is nog niet beslist; de rechtbank deed nu alleen uitspraak over een tussenvordering, een zogenoemd incident.
In dat incident wilde [eiseres] inzage in en een afschrift van gegevens die bij een deurwaarderskantoor in bewaring liggen. Die gegevens zijn in april 2025 en mei 2026 in beslag genomen. Dat is een conservatoir bewijsbeslag: informatie wordt veiliggesteld voordat een partij die kan laten verdwijnen. [eiseres] voerde aan dat zij de gegevens nodig heeft om de schendingen van de afspraken en het onrechtmatig handelen te onderbouwen. De drie gedaagden voerden daartegen gemotiveerd verweer.
De rechtbank wijst erop dat voor inzage aan vier voorwaarden moet zijn voldaan: de vrager is partij bij een rechtsbetrekking, de gevraagde informatie is voldoende bepaald, de vrager heeft voldoende belang en de ander beschikt over de informatie. Het gaat hier om het belang. De rechtbank vindt dat [eiseres] dat belang in dit stadium onvoldoende heeft aangetoond.
Daarvoor wijst de rechtbank op het verloop van de zaak. [eiseres] had eerder in kort geding inzage gevraagd. De rechtbank Limburg wees die vordering op 25 juni 2025 af en overwoog toen dat [eiseres] haar vorderingen in de bodemprocedure kon onderbouwen. Had [eiseres] echt belang bij de gegevens gehad, dan had het volgens de rechtbank voor de hand gelegen dat zij de inzagevordering meteen bij de dagvaarding had ingesteld. Dan had zij haar stellingen met de gegevens kunnen onderbouwen en hadden de gedaagden daar inhoudelijk op kunnen reageren. [eiseres] dagvaardde echter zonder inzagevordering en diende die pas in nadat de schriftelijke ronde in de hoofdzaak vrijwel was afgerond. Zij wachtte ook niet op de beslissing in hoger beroep, die op 19 mei 2026 volgde.
Uit dit alles leidt de rechtbank af dat [eiseres] al beschikte over de informatie die zij nodig had om haar feiten te onderbouwen. Voor zover zij de gegevens wil gebruiken om iets te bewijzen, is bewijslevering nog niet aan de orde. In dit stadium van de procedure, waarin de hoofdzaak is afgeconcludeerd en voor mondelinge behandeling komt, heeft [eiseres] dus onvoldoende belang bij inzage.
De rechtbank wijst de incidentele vordering daarom af. [eiseres] is in het ongelijk gesteld en moet de proceskosten betalen: € 842 aan [gedaagde 2] en [gedaagde 1] samen, en € 842 aan [gedaagde 3], elk te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving, met wettelijke rente als dat niet gebeurt. De hoofdzaak is verwezen naar de rol van 4 november 2026 voor het bepalen van de dag van de mondelinge behandeling.
Rechtbank Oost-Brabant · 21 oktober 2026
Civiel Recht