Poolse verzekeraar moet vervoerder dekken voor gestolen lading, ook al was ondervervoer verboden Een Pools transportbedrijf, Multicco uit Bialystok, kreeg in 2019 een vervoersopdracht van een Zwitserse opdrachtgever. Hoewel die opdrachtgever had verboden om het vervoer uit te besteden, schakelde Multicco via een online vrachtbeurs een Slowaakse ondervervoerder in. De lading werd gestolen door iemand die zich valselijk voordeed als die ondervervoerder. In een Nederlandse procedure bij de rechtbank Limburg werd Multicco in december 2022 onherroepelijk veroordeeld om de Zwitserse opdrachtgever € 247.795,98 te betalen, plus rente. Multicco betaalde daarvan inmiddels € 75.000 via een betalingsregeling.
Multicco had een aansprakelijkheidsverzekering bij de Poolse verzekeraar Compensa, onderdeel van Vienna Insurance Group, en spande een vrijwaringszaak aan: de verzekeraar moest betalen waartoe Multicco was veroordeeld. Compensa verscheen niet en werd in januari 2023 bij verstek veroordeeld. Daartegen kwam Compensa in verzet, een procedure waarmee een partij die eerder niet verscheen de zaak alsnog kan laten beoordelen. De verzekeraar vond dat het geen dekking hoefde te geven omdat Multicco het verbod op ondervervoer had genegeerd, dat dit grove nalatigheid was, en dat Multicco geen schade had omdat de opdrachtgever failliet was en Multicco nog niets aantoonbaars had betaald.
Omdat de verzekering onder Pools recht valt, wilde de rechtbank in een tussenvonnis van januari 2026 drie rechtsvragen over dat recht beantwoord zien. Het instituut dat de rechtbank daarvoor benaderde, kon dat niet doen, waarna beide partijen een juridisch advies van een Poolse advocaat mochten overleggen. Alleen Multicco deed dat. De rechtbank vond dat advies duidelijk en goed onderbouwd, en Compensa had in al haar processtukken nooit naar Poolse wetten of rechtspraak verwezen die tot een andere uitkomst zouden leiden.
Volgens het Poolse recht bepaalt de polis zelf de omvang van de dekking. Die polis dekt aansprakelijkheid voor diefstal ook als het vervoer aan een ondervervoerder is toevertrouwd, en sluit dekking niet uit als de opdrachtgever uitbesteding had verboden. Het negeren van dat verbod is ook geen grove nalatigheid: dat vereist gedrag dat grenst aan opzet, en volgens het Poolse Hooggerechtshof valt een crimineel die zich voordoet als vervoerder niet in de risicosfeer van de verzekerde. Multicco had de controle gedaan die de polis voorschreef: zij had de Europese vergunning, het verzekeringsbewijs, bankgegevens en een uittreksel uit het handelsregister van de ondervervoerder ontvangen en ook online informatie en beoordelingen gecontroleerd. Dat zij ook het kenteken had moeten controleren, had Compensa niet onderbouwd. Of Multicco de schade al had betaald, maakt naar Pools recht niet uit, omdat een vaststaande, opeisbare schuld al schade is. Het faillissement van de opdrachtgever in Zwitserland stond er evenmin aan in de weg, omdat vorderingen van een failliet bedrijf nog kunnen worden geïnd en Multicco al € 75.000 had betaald.
Wel beperkte de rechtbank de reikwijdte. Een vrijwaring gaat alleen over het opvangen van de nadelige gevolgen van de veroordeling van Multicco. Zolang de Zwitserse opdrachtgever geen verdere stappen zet om het vonnis uit te voeren, lijdt Multicco geen verder nadeel en kan zij Compensa ook niet verder aanspreken.
De rechtbank verklaarde het verzet van Compensa ongegrond en bekrachtigde het verstekvonnis van januari 2023, voor zover de veroordeling van Multicco in de hoofdzaak voor haar nadelige gevolgen heeft. Compensa moet daarnaast € 10.286,50 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Limburg · 23 september 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Matrans krijgt geen dekking van verzekeraars voor beroepsziekte van oud-sjorder: schade was al bekend Een man werkte vanaf november 2007 als stukgoedsjorder bij Matrans Marine Services in Rotterdam, een bedrijf dat lading en containers aan boord van zeeschepen vastzet. Sinds mei 2013 was hij arbeidsongeschikt, en in 2016 zegde Matrans met toestemming van het UWV zijn contract op. Op 24 oktober 2016 stuurde vakbond FNV namens hem een brief over een geschil over de transitievergoeding en zijn vakantiedagen. Aan het slot stond dat de man meende dat zijn gezondheidsklachten door zijn werk kwamen, dat hij onderzoek deed naar de aansprakelijkheid van Matrans en dat hij zich alle rechten voorbehield, om verjaring te voorkomen.
Per 1 januari 2017 stapte Matrans over naar een nieuwe aansprakelijkheidsverzekering, via makelaar Howden afgesloten bij een groep verzekeraars, onder wie Achmea en AXA. Post & Co trad op als gevolmachtigde. De oude verzekering liep via Aon. In september 2019 stelde de FNV Matrans namens de oud-werknemer aansprakelijk voor nek- en rugklachten door gebrekkige arbeidsomstandigheden. Matrans meldde dat bij de nieuwe verzekeraars. Aon weigerde dekking omdat de oude polis toen al was afgelopen. De oud-werknemer dagvaardde Matrans in 2021, en de rechtbank Rotterdam oordeelde in 2024 dat Matrans haar zorgplicht had geschonden en naar rato aansprakelijk is; die zaak ligt nu bij het gerechtshof Den Haag.
Toen de verzekeraars in juni 2021 de FNV-brief uit 2016 onder ogen kregen, weigerden zij dekking. Matrans stapte naar de rechter en vroeg een verklaring dat de verzekeraars haar schade moeten vergoeden. De verzekeraars voerden drie verweren. Het eerste was dat Matrans bij het sluiten van de verzekering had moeten melden dat de oud-werknemer zijn klachten aan het werk toeschreef. De rechtbank Rotterdam ging daar niet in mee. Een verzekeraar die ontdekt dat iets is verzwegen, moet de verzekerde daar binnen twee maanden op wijzen en de gevolgen noemen. De verzekeraars hadden de brief op 7 juni 2021 en schreven op 8 juni alleen dat de zaak bij de vorige verzekeraar thuishoorde. Pas op 5 oktober 2021, vier maanden later, beriepen zij zich op het verzwijgen. Daarmee waren zij te laat.
Ook het tweede verweer faalde. De polis dekt alleen claims die tijdens de looptijd worden ingesteld en die vóór de start niet bekend waren. Volgens de rechtbank was de brief van 2016 geen aansprakelijkstelling: er stond niet in dat Matrans aansprakelijk werd gehouden, en er werd geen schadevergoeding geëist. Het was alleen een brief om verjaring te stuiten. De eerste echte aansprakelijkstelling kwam in september 2019, tijdens de looptijd van de polis.
Het derde verweer slaagde wel. Een verzekering moet onzekerheid dekken, en de polis zegt dat schade alleen gedekt is als bij het sluiten van de verzekering nog onzeker was dat een gebeurtenis schade had veroorzaakt of zou veroorzaken. Matrans vond dat het daarbij ging om de vraag of zij iets verwijtbaars had gedaan waardoor een claim zou volgen. De rechtbank las het woord gebeurtenis als een feitelijke gebeurtenis: hier de arbeidsomstandigheden van de sjorder in de jaren tot 2013. Matrans wist al sinds 2013 dat hij arbeidsongeschikt was door gezondheidsklachten, en uiterlijk sinds de brief van oktober 2016 dat hij die klachten aan zijn werk toeschreef. Die gezondheidsschade was er dus al toen de polis inging. Of de man Matrans ook echt aansprakelijk zou stellen, doet daarbij niet ter zake. De rechtbank merkte op dat Matrans de dreigende claim eind 2016 nog had kunnen melden bij Aon, waarna die onder de uitloopdekking van de oude polis had kunnen vallen.
Matrans had ook gevolmachtigde Post & Co gedagvaard, maar erkende op de zitting dat dit ten onrechte was, omdat Post & Co geen risicodrager is. De rechtbank verklaarde Matrans niet-ontvankelijk tegen Post & Co en wees haar vorderingen tegen de verzekeraars af. Matrans moet € 2.011 aan proceskosten betalen.
Rechtbank Rotterdam · 23 september 2026
Civiel Recht Rechtbank wijst schadeclaim verzekeraar tegen onderaannemer af Een verzekeraar die na een waterschade € 90.000 had uitgekeerd aan haar verzekerden, probeerde dat bedrag te verhalen op de onderaannemer die kort voor de schade aan een afwateringsput had gewerkt. De rechtbank Oost-Brabant wijst die vordering af: van onrechtmatig handelen door de onderaannemer is geen sprake.
De zaak gaat over een bedrijventerrein waarop een handelsonderneming een showroom en kantoor had ondergebracht in een bestaand pand, terwijl er ernaast een nieuw hoofdkantoor werd gebouwd. De hoofdaannemer van die bouw had een deel van het werk uitbesteed aan een onderaannemer, die onder meer nieuwe aansluitingen op de afwateringsput moest realiseren. Om aan die put te kunnen werken, plaatste de onderaannemer op 8 oktober 2020 een ballon in de afvoerbuis waarop ook de hemelwaterafvoer van het bestaande pand was aangesloten. Daardoor kon het regenwater van dat pand tijdelijk niet via die buis wegstromen.
Diezelfde avond begon het te regenen. Doordat het water niet kon wegstromen, liep het op in de afvoerleidingen. Door het gewicht van dat water gingen de leidingen doorhangen en ontstonden er lekkages bij verbindingsstukken, de zogeheten schuifmoffen. Een deel van het pand kwam onder water te staan, waarbij opgeslagen handelsgoederen en de wanden en het plafond schade opliepen. Een door de verzekeraar ingeschakeld expertisebureau concludeerde in een voorlopig rapport dat de vergeten ballon de oorzaak van de schade was.
De verzekeraar, die als opstalverzekeraar de schade aan haar verzekerden had vergoed en daardoor in hun rechten was getreden, stelde de onderaannemer aansprakelijk. Volgens de verzekeraar had de onderaannemer een gevaarzettende situatie gecreëerd door de ballon niet te verwijderen ondanks aangekondigde regen, en door geen tijdelijke voorzieningen te treffen om wateroverlast te voorkomen. Dat er bij opstuwend water in afvoerleidingen lekkages kunnen ontstaan, noemde de verzekeraar een feit van algemene bekendheid, waarmee een professionele partij als de onderaannemer al helemaal rekening had moeten houden.
De onderaannemer betwistte dat zij iets fout had gedaan. Volgens haar had het expertiserapport onvoldoende onderzocht hoe het leidingensysteem in het pand zelf was aangelegd en met welke kwaliteit onderdelen. Bovendien was het plaatsen van de ballon gebeurd op verzoek van de opzichter van de opdrachtgever, die ook geen opdracht had gegeven om de ballon weer te verwijderen.
De rechtbank stelt vast dat het plaatsen van de ballon zelf niet als gevaarzettend werd beschouwd, ook niet door de verzekeraar. De functie van de ballon is nu juist om te voorkomen dat water via de afvoerleiding wegstroomt, zodat er aan de put gewerkt kan worden. Als het plaatsen van de ballon niet gevaarzettend is, valt volgens de rechtbank niet in te zien waarom het laten zitten ervan dat wel zou zijn. Dat er die dag regen was voorspeld, maakt dat niet anders, temeer omdat niet vaststaat dat de onderaannemer van die voorspelling op de hoogte was. Het voorlopige rapport van het expertisebureau, dat op beperkt onderzoek was gebaseerd, onderbouwt volgens de rechtbank niet dat het laten zitten van de ballon bij regen ondeugdelijk was of in strijd met de eisen van goed vakmanschap. Ook de stelling dat opstuwend water in afvoerleidingen een algemeen bekend lekkagerisico met zich meebrengt, is door de verzekeraar niet nader onderbouwd, terwijl de onderaannemer dit juist had weersproken door te wijzen op de mogelijkheid dat het water via het dak naar de spuwers had moeten aflopen, wat niet gebeurde doordat de schuifmoffen zelf gingen lekken.
Omdat niet is komen vast te staan dat de onderaannemer onrechtmatig heeft gehandeld, wijst de rechtbank de vordering van € 90.000 volledig af. De verzekeraar wordt veroordeeld in de proceskosten van de onderaannemer, begroot op € 5.852.
Rechtbank Oost-Brabant · 26 augustus 2026
Civiel Recht Hof verdubbelt bijna boete voor Arubaanse verzekeraars wegens falend integriteitsbeleid, tot Afl. 4,3 miljoen Twee verzekeraars op Aruba, onderdeel van een groep met het hoofdkantoor op Sint Maarten, hadden hun zaken jarenlang niet op orde. De Centrale Bank van Aruba, die toezicht houdt op het verzekeringsbedrijf op het eiland, stelde 35 gedragingen vast die in strijd waren met de regels voor een deugdelijk bestuur en een integere bedrijfsvoering. Er was geen systematische analyse van integriteitsrisico's, het beleid kwam grotendeels van de groep en was niet toegesneden op Aruba, er was geen herkenbare compliance officer, er was sprake van ernstige belangenverstrengeling, de raad van commissarissen hield nauwelijks toezicht en de bestuursvoorzitter van de groep was tegelijk directeur van de Arubaanse bedrijven. Ook op het gebied van IT schoot het tekort: er was geen behoorlijk IT-beleid en niemand controleerde wie toegang had tot de systemen, waardoor ongeautoriseerde toegang en schending van privacy mogelijk waren. De verzekeraars betwistten die gedragingen op zich niet.
De Centrale Bank bracht de 35 gedragingen terug tot negentien overtredingen en legde op 22 februari 2023 een boete op van in totaal Afl. 5.928.750. Die berekening begon bij Afl. 15,5 miljoen, de som van de boetes per overtreding, en werd verlaagd met 50 procent vanwege de draagkracht, met 10 procent omdat de bedrijven zich verbeterbereid toonden en met nog eens 15 procent vanwege hun persoonlijke financiële situatie. Het bezwaar daartegen verklaarde de bank op 21 september 2023 ongegrond, waarbij zij de boete in twee gelijke delen over de twee verzekeraars verdeelde.
Het Gerecht in eerste aanleg van Aruba gaf de verzekeraars op 29 januari 2025 grotendeels gelijk. Volgens het Gerecht hingen de overtredingen zo sterk samen dat de bank had moeten volstaan met drie boetes: Afl. 1 miljoen voor het deugdelijk bestuur, Afl. 1 miljoen voor de integere bedrijfsvoering en Afl. 750.000 voor het ontbreken van controle op de toegang tot de systemen. Een aantal integriteitsovertredingen en drie van de vier IT-overtredingen mocht de bank niet apart beboeten. Het Gerecht matigde het totaal van Afl. 2.750.000 nog met 20 procent omdat het onderzoek te lang had geduurd, en met Afl. 5.000 omdat de redelijke termijn met meer dan zeven maanden was overschreden. Het Gerecht stelde de boete vast op tweemaal Afl. 1.095.000.
Beide partijen gingen in hoger beroep bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie. De verzekeraars vonden dat de bank er maar twee boetes had mogen opleggen, en vroegen een grotere korting wegens de lange duur. Het Hof stelde hen op geen enkel punt in het gelijk. De richtlijnen die de bank op basis van de toezichtwet aan verzekeraars geeft, zijn volgens het Hof algemeen verbindende voorschriften, die op zichzelf kunnen worden overtreden en beboet. Ook het beroep op het recht om zichzelf niet te belasten faalde, zoals bij het Gerecht.
De Centrale Bank kreeg wel grotendeels gelijk. Het ontbreken van eigen beloningsbeleid, van een herkenbare compliance officer en van doorlopende screening van integriteitsgevoelige functies zijn volgens het Hof afzonderlijke gedragingen, die ook in afzonderlijke regels staan. IT-risicobeheer is een essentieel en apart onderdeel van een deugdelijk bestuur, en mocht dus ook apart worden beboet. De bank had terecht negentien overtredingen aangenomen.
Op één punt ging de bank volgens het Hof te ver. Haar eigen beleid schrijft voor dat de boete wordt verlaagd als er veel overtredingen tegelijk zijn, bij zeven of meer met 50 procent. Die korting had de bank niet toegepast, omdat zij het aantal al van 35 naar negentien had teruggebracht. Dat is volgens het Hof geen geldige reden. Gezien de ernst, het stelselmatige karakter en de positie van de verzekeraars als belangrijke systeemverzekeraar op Aruba vond het Hof een extra korting van 25 procent passend, in plaats van de volle 50 procent. Een extra korting voor de lange duur van het onderzoek zag het Hof niet, want deze zaak verliep anders dan die tegen de directeur. De korting van Afl. 5.000 voor de overschreden redelijke termijn liet het Hof staan, hoewel Afl. 2.500 volgens zijn eigen rechtspraak genoeg was geweest.
Het Hof vernietigde de uitspraak van het Gerecht voor zover die de boete had vastgesteld, en stelde de boete zelf vast op tweemaal Afl. 2.138.437,50, samen Afl. 4.276.875, Afl. 2.086.875 meer dan het Gerecht had bepaald. De Centrale Bank hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba · 23 september 2026
Bestuursrecht Kantonrechter wijst vordering tot inzage pensioenpolis bij Nationale-Nederlanden af Een man die vroeger bij kunststofproducent Wavin werkte, vroeg de kantonrechter in Rotterdam om Nationale-Nederlanden, Wavin en het pensioenfonds van Wavin te veroordelen tot het verstrekken van een collectieve pensioenpolis, met alle bijbehorende bijlagen en verzekeringsvoorwaarden. Hij vermoedde dat er bij Nationale-Nederlanden nog een polis voor ouderdomspensioen voor hem lag, naast de polis voor zijn invaliditeitspensioen.
De man was in 1989 arbeidsongeschikt geworden en ontving sindsdien tot zijn 65e invaliditeitspensioen van het pensioenfonds van Wavin, dat dit risico had herverzekerd bij Nationale-Nederlanden, destijds nog Delta Lloyd. In 1991 kreeg hij een brief van Delta Lloyd waarin stond dat Wavin een premievrijstelling had aangevraagd en gekregen. In die brief stond echter een ander polisnummer dan het nummer van zijn bekende invaliditeitspensioen. Dat verschil in nummers bracht hem op het idee dat er misschien nog een aparte polis voor ouderdomspensioen bestond. Naast de pensioenpolis eiste hij ook de statuten van Wavin die golden ten tijde van zijn arbeidsongeschiktheid.
Nationale-Nederlanden, Wavin en het pensioenfonds bestreden de vordering. Wavin had de gevraagde statuten al verstrekt, ook nog eens na de dagvaarding. De overige stukken waren volgens de drie partijen niet meer beschikbaar, en de man zou daar volgens hen ook geen belang bij hebben.
De kantonrechter stelde eerst vast dat het deel van de vordering over de statuten van Wavin geen doel meer diende, omdat die stukken al waren overhandigd. Voor de rest van de vordering, de collectieve polis met bijlagen en voorwaarden, gelden volgens de wet strikte voorwaarden voor een recht op inzage: de verzoeker moet partij zijn bij een rechtsbetrekking waarvoor de stukken van belang zijn, hij moet daar voldoende belang bij hebben, de stukken moeten voldoende bepaalbaar zijn, de andere partij moet erover beschikken, en er mogen geen gewichtige redenen zijn die zich tegen afgifte verzetten.
De rechter oordeelde dat de man onvoldoende belang had aangetoond. Zijn enige aanknopingspunt was de brief uit 1991 met het afwijkende polisnummer en de vermelding van een premievrijstelling. Nationale-Nederlanden en de andere partijen legden uit dat dit afwijkende nummer het nummer van de collectieve herverzekeringsovereenkomst tussen Wavin en Nationale-Nederlanden was, waarbinnen de individuele aanspraken van deelnemers, waaronder de man, apart werden geadministreerd onder een nummer opgebouwd uit het collectieve contractnummer met een eigen toevoeging. Ook de premievrijstelling bleek, blijkens een latere brief uit 1993, te gaan over de premie die Wavin aan Nationale-Nederlanden verschuldigd was voor de herverzekering van het invaliditeitspensioen, niet over een aparte polis voor de man zelf. Zijn twijfels over de hoogte van zijn ouderdomspensioen, geuit tijdens de zitting, vormden volgens de rechter evenmin een aanwijzing voor een aparte polis bij Nationale-Nederlanden; daarvoor ligt een gesprek met Wavin of het pensioenfonds meer voor de hand.
Daarnaast stond niet vast dat de gedaagde partijen nog over de gevraagde stukken beschikten. Zij hadden aangevoerd dat de overeenkomst tussen Nationale-Nederlanden en het pensioenfonds al in 1994 was geëindigd en dat het dossier daarna, na het verstrijken van de wettelijke bewaartermijn, was vernietigd.
De kantonrechter wijst de vorderingen van de man volledig af en veroordeelt hem in de proceskosten: € 720,00 aan Nationale-Nederlanden en € 720,00 gezamenlijk aan Wavin en het pensioenfonds, telkens te vermeerderen met wettelijke rente.
Rechtbank Rotterdam · 28 augustus 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht