Kantonrechter: HEMA niet aansprakelijk voor val van medewerkster van kantinestoel bij koffiemachine Een medewerkster van HEMA viel op 3 november 2023 in de bedrijfskantine van een filiaal toen zij op een kantinestoel stond om koffiebonen in de koffiemachine aan te vullen. Een ambulance bracht haar naar het ziekenhuis. Zij hield HEMA aansprakelijk voor de gevolgen en vroeg de kantonrechter in Amsterdam om te verklaren dat HEMA als werkgever voor haar schade moet opdraaien. Dat verzoek is afgewezen.
De vrouw werkte sinds 15 augustus 2022 met contracten voor bepaalde tijd voor 24 uur per week bij het filiaal. Op 15 maart 2024 stelde zij HEMA aansprakelijk. HEMA deelde in maart 2025 verklaringen van drie leidinggevenden. Daarin staat dat zij is ingewerkt, dat haar nadrukkelijk is verteld voor het werken op hoogte een trapje of olifantenpoot te gebruiken, en dat zij de huisregels en het B Safe protocol voor akkoord heeft getekend. Op 23 maart 2026 nam HEMA definitief het standpunt in dat zij niet aansprakelijk is.
De procedure liep als deelgeschil. Dat is een snelle procedure waarin de rechter tijdens de onderhandelingen over letselschade één kernvraag beoordeelt om partijen weer op gang te helpen. De kantonrechter vond dat het verzoek daarvoor geschikt was, omdat een oordeel over de aansprakelijkheid de impasse tussen partijen kan doorbreken.
De rechter ging uit van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Een werkgever is in beginsel aansprakelijk voor schade die een werknemer tijdens het werk oploopt, tenzij hij aantoont dat hij zijn zorgplicht is nagekomen, of dat de schade grotendeels komt door opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. Dat de val tijdens het werk gebeurde, stond niet ter discussie. Het ging dus om de vraag of HEMA genoeg had gedaan.
De kantonrechter vond van wel. De vrouw betwistte niet dat zij het B Safe protocol kende, dat het protocol op meerdere plekken in het gebouw hing, onder meer in de lift, en dat zij instructies over werken op hoogte had gehad. Ook betwistte zij niet dat er voldoende geschikte hulpmiddelen in het filiaal aanwezig waren. Haar verzoek aan de filiaalmanager om extra hulpmiddelen te bestellen, dat niet is uitgevoerd, maakte volgens de rechter niet dat er te weinig waren. Het verzoek liet juist zien dat zij wist dat zij een hulpmiddel moest gebruiken. Andere maatregelen die HEMA redelijkerwijs had moeten treffen, noemde zij niet. Voortdurend controleren of instructies worden nageleefd, kan volgens de rechter niet van HEMA worden verlangd. Dat de vrouw zelf besloot de voorschriften niet te volgen, komt voor haar rekening.
Over de kosten van het deelgeschil beslist de rechter dat deze worden begroot op € 0,00, te vermeerderen met het door de vrouw betaalde griffierecht. Omdat de aansprakelijkheid niet vaststaat, wordt HEMA niet veroordeeld tot betaling. Dat hoeft alleen als haar aansprakelijkheid later alsnog komt vast te staan.
De kantonrechter wijst het verzoek om HEMA aansprakelijk te verklaren voor het ongeval van 3 november 2023 af.
Rechtbank Amsterdam · 10 november 2026
Civiel Recht; Arbeidsrecht Kantonrechter wijst ontbinding af: zieke jobcoach bewijst verwijtbaar handelen werkgever niet Een jobcoach die flexmedewerkers op de werkvloer begeleidde, werd in mei 2025 arbeidsongeschikt. Ze stapte naar de kantonrechter in Roermond met de vraag haar arbeidsovereenkomst te ontbinden, omdat haar werkgever volgens haar ernstig verwijtbaar had gehandeld. Daarbij vroeg ze om een billijke vergoeding van € 18.000, een transitievergoeding van € 7.519,88 en nog een reeks andere betalingen. De kantonrechter wijst alle verzoeken af.
De vrouw werkte sinds 14 februari 2022 bij het bedrijf, tegen een salaris van € 2.630 bruto per maand, plus een functietoeslag van € 400 en vakantietoeslag. Ze meldde dat de werkgever de re-integratieverplichtingen niet nakwam, loonstroken vervalste, de arbo-procedure manipuleerde door van arbodienst te wisselen, druk op haar uitoefende, haar blanco formulieren liet ondertekenen en de cao inconsistent toepaste. De werkgever, die zonder advocaat procedeerde, bestreed dat allemaal.
De kantonrechter stelt voorop dat een arbeidsovereenkomst alleen kan worden ontbonden als daar een wettelijke redelijke grond voor is. De werkneemster moet haar stellingen onderbouwen en zo nodig bewijzen. Dat deed ze volgens de rechter niet: haar verwijten waren niet gemotiveerd en niet onderbouwd. Ze kon niet volstaan met in algemene bewoordingen te zeggen dat de werkgever tekortschoot bij de re-integratie. Het had op haar weg gelegen een deskundigenoordeel bij het UWV te vragen en over te leggen, en dat gebeurde niet.
De werkgever had in haar verweerschrift juist uitgebreid aangegeven wat ze had gedaan: een probleemanalyse en plan van aanpak, een lijst met functionele mogelijkheden, een arbeidsdeskundig onderzoek, onderzoek naar passend werk, re-integratie in het tweede spoor en extra expertise. De werkneemster was ook vaak door de bedrijfsarts gezien. Op de zitting betwistte haar gemachtigde die stellingen niet afzonderlijk, maar verwees hij alleen naar het verzoekschrift en de grote hoeveelheid overgelegde producties. Volgens vaste rechtspraak is dat onvoldoende: wie producties overlegt, moet duidelijk maken op welke feiten daaruit hij zich beroept. Het is niet de taak van de kantonrechter om zelf in de stukken een onderbouwing te zoeken.
Ook de andere verwijten haalden het niet. De uitleg van de werkgever over het wisselen van arbodienst, de loonstroken en de loondoorbetaling vond de rechter plausibel, en de werkneemster betwistte die niet anders dan met een verwijzing naar haar verzoekschrift. Over de blanco formulieren zei ze niet om welke formulieren het ging en wat het gevolg zou zijn. Het verwijt dat de werkgever zich selectief op de cao beriep, kreeg zonder toelichting geen kans, zeker omdat de cao in de arbeidsovereenkomst was uitgesloten.
De kantonrechter hield bovendien geen rekening met twee e-mails die de gemachtigde na afloop van de zitting stuurde om zijn verzoeken nader toe te lichten. De zitting was toen gesloten en het debat beëindigd; dat nog verder toelichten was in strijd met een goede procesorde.
Omdat de arbeidsovereenkomst blijft bestaan, vallen ook de vergoedingen weg. De werkneemster krijgt geen billijke vergoeding, geen transitievergoeding, geen eindafrekening en geen getuigschrift, want die zijn alleen toewijsbaar bij het einde van het dienstverband. Haar claim op achterstallig loon van € 1.548,71 strandt ook. Ze stelde dat het personeelshandboek 100 procent loondoorbetaling in het eerste ziektejaar voorschreef, maar de arbeidsovereenkomst bepaalt dat vanaf de zevende maand 90 procent wordt betaald. Dat handboek maakt geen deel uit van de arbeidsovereenkomst, omdat daarin geen incorporatiebeding staat, en dat standpunt van de werkgever betwistte de werkneemster niet. De € 5.704 voor openstaande vakantiedagen is niet toewijsbaar, want niet-opgenomen vakantiedagen worden pas bij het einde van het dienstverband uitbetaald. Wettelijke verhoging en rente volgen het lot van de loonvordering. Het subsidiaire verzoek om € 3.000 smartengeld wijst de rechter af bij gebrek aan onderbouwing: het dook ineens in het petitum op zonder dat er in de feiten of de juridische onderbouwing iets over stond.
De kantonrechter wijst alle verzoeken af en veroordeelt de werkneemster in de proceskosten van de werkgever, begroot op € 1.009.
Rechtbank Limburg · 21 oktober 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hoge Raad vernietigt arresten in pensioenstrijd brandbeveiliger met Bpf Bouw over verplichte aansluiting Een bedrijf voor brandbeveiliging en brandpreventie moet mogelijk toch geen premies afdragen aan de pensioen- en andere fondsen van de bouwsector. Die strijd loopt al sinds 2017. Het bedrijf geeft advies over brandpreventie, verkoopt en onderhoudt blusapparatuur en noodverlichting, en laat bouwkundige brandpreventie uitvoeren door een zustervennootschap die geen eigen personeel heeft. Voor dat werk worden medewerkers van het bedrijf zelf, uitzendkrachten en zzp'ers ingezet.
Bpf Bouw, het Opleidingsfonds en het Aanvullingsfonds vinden dat het bedrijf onder de verplichtstelling voor de bouwnijverheid valt. Zij ontvingen daarover een onderzoeksrapport dat per jaar het aandeel van bouwactiviteiten in de omzet berekende. Volgens dat rapport was dat in 2012 ruim 48 procent, in 2013 bijna 78 procent en in 2014 ruim 75 procent. Het bedrijf trok die conclusie in twijfel en vorderde een verklaring dat het niet onder de bouwregelingen valt, plus terugbetaling van geïnde premies. De fondsen vorderden juist betaling van premies en bijdragen vanaf 1 januari 2013. De kantonrechter gaf het bedrijf gelijk. Het gerechtshof Amsterdam draaide dat om en wees de vorderingen van de fondsen toe, mede op basis van een deskundigenbericht. Volgens de deskundige was in 2014 ruim 54 procent van de loonsom gerelateerd aan 'fase 5', het aanbrengen van brandwerende voorzieningen.
De Hoge Raad oordeelt dat het hof op meerdere punten de fout is ingegaan. Het hof nam aan dat tussen partijen niet in geschil was dat de werkzaamheden in fase 5 bouwactiviteiten zijn. Uit de gedingstukken blijkt echter dat het bedrijf juist primair heeft betoogd dat het aanbrengen van brandwerende voorzieningen helemaal geen bouwactiviteit is, en dat standpunt nooit heeft losgelaten. Het hof ging er verder van uit dat het bedrijf zich alleen beriep op de uitzonderingen voor isolatie en 'overige werken', terwijl het zich ook beriep op de uitzonderingen voor schilderen en afwerken en voor stukadoors- en afbouwbedrijven. Ook was onbegrijpelijk dat partijen het eens zouden zijn dat uitbesteding van fase 5 aan de zustervennootschap er niet toe doet, en dat partijen het eens zouden zijn over het meetellen van de loonsom van ondersteunend personeel. Uit het proces-verbaal en het tweede tussenarrest blijkt dat zij het daarover juist niet eens werden.
Belangrijker is de rechtsregel. De Hoge Raad legt de werkingssfeerbepaling uit volgens de cao-norm, een uitleg naar objectieve maatstaven op basis van de tekst. Daaruit volgt dat per onderneming moet worden beoordeeld of die valt onder de bouwregelingen, en niet voor een hele groep van ondernemingen. Het hof heeft de werkzaamheden van de zustervennootschap meegeteld bij de vraag of het bedrijf zelf overwegend bouwactiviteiten verricht. Dat berust op een onjuiste rechtsopvatting, of is in elk geval onbegrijpelijk. Ook sprak het hof het bedrijf in het eindarrest ten onrechte aan als dochteronderneming, terwijl het eerder had vastgesteld dat het om een zusteronderneming gaat.
Eén klacht van het bedrijf faalt. Het bedrijf betoogde dat de loonsommen van de uitzonderingsgebieden in de werkingssfeerbepaling, zoals isolatie en schilderwerk, bij elkaar moeten worden opgeteld om te beoordelen of het bedrijf overwegend op die gebieden werkt. De Hoge Raad wijst dat af. De vergelijking van de verloonde bedragen moet voor elk gebied afzonderlijk worden gemaakt. Anders zouden werknemers onder geen enkele bedrijfstakregeling kunnen vallen, de zogeheten witte vlekken, wat het verplichtstellingsbesluit juist wil voorkomen.
De Hoge Raad vernietigt de drie arresten van het hof Amsterdam, verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling en veroordeelt de drie bouwfondsen in de kosten van het cassatieberoep, begroot op € 8.627,40 aan verschotten en € 2.600 aan salaris.
Hoge Raad · 13 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Kantonrechter geeft Booking.com toestemming om 40 procent aanwezigheidsplicht op kantoor in te voeren Booking.com wil haar medewerkers verplichten om minimaal 40 procent van hun werktijd op het Amsterdamse hoofdkantoor te zijn. De ondernemingsraad weigerde daarmee in te stemmen, waarop Booking.com de kantonrechter vroeg om vervangende toestemming. Die toestemming is nu verleend.
Het conflict gaat over de arbeidsomstandigheden van meer dan 6.000 medewerkers met ruim honderd nationaliteiten. Tot 2020 was het uitgangspunt dat iedereen volledig op kantoor werkte. Door de coronapandemie ontstond thuiswerken als tijdelijke noodoplossing. Daarna voerde Booking.com in 2023, na instemming van de ondernemingsraad, een hybride beleid in: medewerkers werden aangemoedigd om ten minste 40 procent van hun tijd op kantoor te zijn, maar verplicht was dat niet. In de praktijk haalde slechts 27 procent van het personeel die aanbeveling. Dat was voor Booking.com aanleiding om van aanmoediging naar verplichting over te stappen.
Vanaf november 2025 vroeg Booking.com de ondernemingsraad mee te denken. Er volgden rondetafelgesprekken en samenwerkingssessies. Booking.com paste het voorstel aan: de gewenste aanwezigheid ging omlaag van 50 tot 60 procent naar 40 procent en er kwam een overgangsperiode van zes maanden waarin niet gehandhaafd zou worden. Desondanks weigerde de ondernemingsraad op 22 mei 2026 instemming, in een besluit van meer dan vijftig pagina's. De OR stelde onder meer dat de doelstellingen onvoldoende concreet waren, dat minder vergaande alternatieven niet serieus waren onderzocht, dat de controle op aanwezigheid een disproportionele inbreuk op de privacy van werknemers vormde en dat het kantoor op piekdagen niet genoeg werkplekken biedt voor alle medewerkers.
De kantonrechter weegt de belangen van beide partijen tegen elkaar af. Het recht van een werkgever om instructies te geven over de werkplek is het vertrekpunt. De kantonrechter oordeelt dat Booking.com een redelijk belang heeft bij meer kantooraanwezigheid: fysieke samenwerking bevordert kennisdeling, innovatie, snellere afstemming en onderlinge verbondenheid, en helpt nieuwe medewerkers inwerken. Een verplichting van 40 procent is naar het oordeel van de kantonrechter niet bovenmatig. Dat werknemers reistijd en reiskosten kwijt zijn of minder beschikbaar zijn voor zorgtaken, weegt niet op tegen dit belang, temeer omdat Amsterdam de contractuele standplaats is en werknemers zelf invloed hebben gehad op hun woonlocatie.
De bezwaren van de ondernemingsraad worden niet geheel weggewuifd. De kantonrechter erkent dat niet alle 6.000 medewerkers tegelijk een werkplek kunnen vinden, en legt Booking.com de verplichting op om extra concentratieplekken te creëren als dat nodig blijkt. Over de controle op aanwezigheid via pas- en netwerkgegevens is afgesproken dat Booking.com dit in overleg met de ondernemingsraad nader uitwerkt voordat leidinggevenden toegang krijgen tot individuele pasgegevens.
Omdat de weigering van de ondernemingsraad naar het oordeel van de kantonrechter onredelijk is, verleent de rechter vervangende toestemming voor het gehele voorgenomen beleid, inclusief de 40 procent aanwezigheidsplicht, de wekelijkse verplichte teamdag op kantoor, de berekening per maand en de hardheidsclausule voor bijzondere gevallen. De proceskosten worden gecompenseerd: iedere partij draagt de eigen kosten.
Rechtbank Amsterdam · 28 oktober 2026
Civiel Recht Hof wijst timmerman aansprakelijkheidsverklaring toe na bedrijfsongeval, nekklachten deels door ongeval Een timmerman werd op 3 februari 2012 op de werkplaats van zijn werkgever aangereden. Hij ging een paar dagen naar huis met kneuzingen aan hoofd, romp en rug, maar hervatte daarna zijn werk. Meer dan een jaar later stopte hij met werken vanwege ernstige nekklachten: een beknelling van het ruggenmerg in de nek, cervicale myelopathie genoemd. Hij hield zijn werkgever en diens verzekeraar, Nationale-Nederlanden, aansprakelijk voor de schade. De werkgever had aansprakelijkheid voor de gevolgen van het ongeval al erkend. De vraag was of de nekklachten daar ook het gevolg van zijn.
De kantonrechter wees de vorderingen van de timmerman af. Volgens de kantonrechter was niet vast komen te staan dat de klachten, al was het maar deels, door het ongeval waren veroorzaakt. Daartegen kwam de timmerman in hoger beroep bij het gerechtshof Amsterdam, tegen het vonnis van de rechtbank Amsterdam (kantonrechter). Het hof liet een medisch deskundige onderzoeken wat de rol van het ongeval was geweest, en stelde in een eerste en een tweede tussenarrest nadere vragen over het oorzakelijk verband.
De deskundige kwam tot het oordeel dat de nekklachten door meerdere factoren zijn ontstaan. De slijtage van de wervelkolom (degeneratieve veranderingen) speelt volgens hem een 'zeer grote' rol, het ongeval een 'kleine'. Hij nam daarbij in aanmerking dat de man na het ongeval een week ziek was, dat het ongevalsrapport kneuzingen aan hoofd, romp en rug noemde, en dat de man daarna nog lange tijd kon werken. Ook had hij al nekklachten ten tijde van het ongeval. Zonder die eerste ziekteperiode en het ongevalsrapport had de deskundige de bijdrage van het ongeval als 'zeer klein' of 'verwaarloosbaar' ingeschat.
De timmerman betoogde dat zijn schade dus mede door het ongeval is veroorzaakt, en rekende de bijdrage om naar 25 tot 37,5 procent. Nationale-Nederlanden en de werkgever voerden aan dat de klachten volledig door slijtage te verklaren zijn. Zij wezen erop dat de man vijftien maanden na het ongeval pas voor het eerst ziek werd door nekklachten, in die tijd veel overuren maakte en zijn behandelaars de eerste zestien maanden niets over het ongeval vertelde. De procentuele berekening van de timmerman noemden zij speculatief.
Het hof oordeelt dat het ongeval niet de enige of hoofdzakelijke oorzaak hoeft te zijn. Voldoende is dat de schade zonder het ongeval niet zou zijn ingetreden, ook als andere oorzaken daaraan meewerkten. Op basis van de rapporten van de deskundige en de toedracht van het ongeval concludeert het hof dat het ongeval een van de twee oorzaken is van het ontstaan en het verdere beloop van de nekklachten. Daarmee is de grondslag voor aansprakelijkheid gegeven. De subsidiaire grondslag over proportionele aansprakelijkheid hoeft het hof niet meer te beoordelen, omdat er geen onzekerheid over de oorzaak is.
De hoogte van de schade kan het hof niet vaststellen, omdat daarover nauwelijks is gedebatteerd. Ook de vraag welk deel van de schade redelijkerwijs aan het ongeval kan worden toegerekend, laat het hof liggen. Dat moet in een aparte schadestaatprocedure worden uitgezocht, tenzij partijen er onderling uitkomen. Het hof wijst partijen erop dat dit eventueel met een mediator kan. De gevorderde buitengerechtelijke incassokosten wijst het af, omdat de timmerman onvoldoende heeft gesteld dat hij redelijke kosten heeft gemaakt.
Het hof vernietigt het vonnis van de kantonrechter. Het verklaart voor recht dat de werkgever aansprakelijk is voor de door de timmerman geleden en nog te lijden schade als gevolg van het bedrijfsongeval, en veroordeelt Nationale-Nederlanden en de werkgever tot vergoeding van die schade, op te maken bij staat. Zij moeten ook de proceskosten in beide instanties betalen: € 996,00 voor de eerste aanleg en € 23.018,59 voor het hoger beroep, waarin € 1.572,09 deskundigenkosten, € 1.780,00 griffierecht en € 19.666,50 salaris voor de advocaat. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad.
Gerechtshof Amsterdam · 27 oktober 2026
Civiel Recht