Raad van State: echtpaar krijgt € 500 extra voor te trage toeslagenprocedure, hoger beroep ongegrond Een echtpaar uit [woonplaats] kreeg tussen 2019 en 2021 te maken met herberekeningen van hun zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De Dienst Toeslagen stelde de bedragen steeds opnieuw vast omdat hun toetsingsinkomen veranderde. De man en de vrouw vonden dat de Dienst daarbij van te hoge inkomensgegevens uitging, omdat er geen rekening zou zijn gehouden met aftrekposten. Ze maakten bezwaar, kregen nul op het rekest en gingen in beroep.
De Dienst Toeslagen gebruikt voor zijn berekeningen de inkomensgegevens zoals de inspecteur van de inkomstenbelasting die heeft vastgelegd in de Basisregistratie Inkomen. Die gegevens zijn leidend: verandert de Belastingdienst het inkomen, dan wordt de toeslag automatisch opnieuw berekend. De rechtbank Den Haag verklaarde de beroepen op 13 maart 2024 ongegrond. Wie het niet eens is met de vastgestelde inkomens, moet daarvoor bij de belastingrechter zijn, want de Dienst Toeslagen en de inspecteur zijn aparte bestuursorganen met eigen bevoegdheden. Wel kende de rechtbank een vergoeding van € 1.000 toe, omdat de redelijke termijn met negen maanden was overschreden.
Het echtpaar ging in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hun grond over rente die in strijd zou zijn met hun geloofsovertuiging trokken ze op de zitting in. De man stelde verder dat hij in het Fraude Signalering Voorziening-systeem (FSV) als fraudeur is geregistreerd, waardoor zijn inkomen te hoog zou worden vastgesteld. Volgens de Afdeling hoort die klacht bij de belastingrechter en niet in deze procedure tegen de Dienst Toeslagen. De Afdeling wees ook de stelling af dat er dwangsommen verschuldigd zouden zijn voor het niet tijdig beslissen op bezwaar: het echtpaar had geen ingebrekestelling gestuurd en de Dienst had op alle bezwaren beslist.
Ook over de schadevergoeding voor de te lange procedure kreeg het echtpaar geen gelijk. Het stelde dat het voor elk van de acht bezwaren en voor het jaar 2019 apart een vergoeding zou moeten krijgen. De Afdeling volgde de rechtbank dat alle zaken om dezelfde vraag draaien, namelijk of de Dienst van de juiste inkomensgegevens is uitgegaan. Het echtpaar heeft daardoor maar eenmaal spanning en frustratie ondervonden. Door gezamenlijk te procederen hebben beiden de voor- en nadelen van de procedure kunnen delen. De Afdeling hanteert dan eenmaal het tarief van € 500 per half jaar overschrijding. Ook de verletkosten (kosten van tijdverzuim voor het bijwonen van de zitting) bleven op twee uur tegen het minimale uurtarief staan, omdat het echtpaar geen specificatie had overgelegd.
Maar de procedure in hoger beroep duurde zelf ook lang. De Afdeling telde vanaf de ontvangst van het eerste bezwaarschrift op 25 juni 2021 en kwam voor de hele procedure, bestaande uit bezwaar en twee rechterlijke instanties, uit op een overschrijding van 17 maanden van de redelijke termijn van vier jaar. Dat levert € 1.500 op. Omdat het echtpaar al € 1.000 van de rechtbank kreeg, wijst de Afdeling een aanvullende vergoeding van € 500 toe.
De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank en verklaart het hoger beroep ongegrond. De Staat der Nederlanden (de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) moet het echtpaar een schadevergoeding van € 500 betalen; betaling aan een van beiden bevrijdt de Staat. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: hoger beroep in Woo-zaak misbruik van recht, man krijgt geen inhoudelijke behandeling Een man vroeg in juli 2022 bij het ministerie van Justitie en Veiligheid om openbaarmaking van stukken op grond van de Wet open overheid (Woo). Zijn drie verzoeken hingen samen met een strafzaak die uit een aangifte van eind 2017 is voortgekomen. Hij wilde weten op grond van welke documenten het Openbaar Ministerie een brief aan een notaris, over de erfenis van zijn ouders, als belaging kon aanmerken. Hij vroeg ook om e-mails, sms-berichten en telefoontjes van twee personen die buiten het strafdossier zouden zijn gebleven, en om stukken over het vermogen van een echtgenote bij een echtscheiding.
De minister wees alle drie de verzoeken af. Volgens het ministerie gaat het om informatie uit een strafdossier of om uitleg over regels die al openbaar zijn in het Wetboek van Strafvordering. Voor strafdossiers gelden bijzondere openbaarmakingsregels, en die gaan voor op de Woo. De minister verwees de man naar artikel 30 van het Wetboek van Strafvordering, waarmee hij kan vragen om kennis te nemen van stukken uit een strafdossier. Het bezwaar van de man tegen de afwijzingen verklaarde de minister op 29 september 2022 ongegrond.
De rechtbank Oost-Brabant oordeelde op 4 juli 2023 dat de minister de verzoeken mocht afwijzen. De rechtbank volgde daarbij de vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State: bijzondere openbaarmakingsbepalingen, zoals die uit het Wetboek van Strafvordering, hebben voorrang op de Woo. De man ging hiertegen in hoger beroep. Hij voerde aan dat hij juist om stukken had gevraagd die niet in het strafdossier zitten en dus wel onder de Woo vallen.
De Afdeling bestuursrechtspraak kwam daar niet aan toe. Ze verwees naar haar uitspraak van dezelfde dag in een andere zaak van deze man. Daarin verklaarde ze zijn hoger beroep niet-ontvankelijk wegens misbruik van het recht om hoger beroep in te stellen. Hij doet herhaaldelijk dezelfde verzoeken, dient een grote hoeveelheid kansloze klachten in en voert veel procedures. Ook levert hij onduidelijke processtukken aan en werkt hij onvoldoende mee. Zijn gedrag in deze zaak past volgens de Afdeling in dat patroon. Van hem mag worden verwacht dat hij weet dat zijn hoger beroep evident geen kans van slagen heeft.
De man had ook gevraagd om prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad. De Afdeling zag daarvoor geen aanleiding. Hij had niet aangegeven waarop die vragen gericht zouden moeten zijn en had zijn verzoek niet onderbouwd. Daarom oordeelde de Afdeling dat hij zijn bevoegdheid om hoger beroep in te stellen evident zonder redelijk doel heeft gebruikt.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep niet-ontvankelijk en beoordeelde de inhoud ervan dus niet. De uitspraak van de rechtbank blijft daarmee overeind. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State: vrouw moet € 3.502 huurtoeslag terugbetalen na uitbetaling achterstallig loon Een vrouw uit Den Haag kreeg voor 2022 een voorschot van € 4.027 aan huurtoeslag. In dat jaar betaalde haar voormalige werkgever haar achterstallig loon, een transitievergoeding, vakantietoeslag en een vergoeding voor ongebruikte vakantiedagen uit. De Belastingdienst stelde daarop haar jaarinkomen over 2022 hoger vast. De Dienst Toeslagen zette de huurtoeslag voor dat jaar daarna lager vast op € 552 en vorderde € 3.502 van haar terug.
De vrouw maakte bezwaar. De Dienst Toeslagen verklaarde dat deels gegrond, omdat de nabetaling van achterstallig loon over 2021 buiten beschouwing had moeten blijven bij de herberekening van de huurtoeslag over 2022. Voor het overige bleef de terugvordering staan. De rechtbank Den Haag verklaarde het beroep van de vrouw op 24 juli 2025 ongegrond. Volgens de rechtbank telden de vergoeding voor ongebruikte vakantiedagen en de vakantietoeslag over de jaren 2016 tot en met 2021 niet mee in het toetsingsinkomen, zodat dat deel van de uitkering de huurtoeslag niet had beïnvloed. Alleen de transitievergoeding en de overige betalingen over 2022 waren meegenomen. De rechtbank vond ook dat de Dienst niet had hoeven afzien van (gedeeltelijke) terugvordering. De voormalige werkgever had haar weliswaar onrechtvaardig behandeld, maar dat had haar draagkracht en de hoogte van haar huurtoeslag niet beïnvloed.
In hoger beroep herhaalde de vrouw grotendeels wat zij al bij de rechtbank had aangevoerd. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vond dat de rechtbank die gronden gemotiveerd had behandeld en dat de vrouw niet had uitgelegd waarom die beoordeling onjuist of onvolledig zou zijn. De Afdeling kon zich in het oordeel van de rechtbank vinden.
Op één punt gaf de Afdeling de vrouw alsnog de kans om haar standpunt te onderbouwen. Het ging om een uitbetaald bedrag van € 822. Zij mocht binnen vier weken een specificatie van de uitbetalingen van haar ex-werkgever over 2022 overleggen, zodat duidelijk zou worden waarop dat bedrag betrekking had. Bij brief van 21 september 2026 liet zij weten dat zij die specificatie niet kon aanleveren. Daarmee had zij niet aannemelijk gemaakt dat het bedrag een nabetaling van inkomsten was in de zin van het Besluit op de huurtoeslag. De Dienst Toeslagen had het bedrag daarom terecht meegeteld in haar toetsingsinkomen over 2022. De Dienst berekende haar recht op huurtoeslag over dat jaar op 26 maart 2026 definitief op € 2.189.
De Afdeling verklaarde het hoger beroep ongegrond en bevestigde de uitspraak van de rechtbank. De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht Rechter: geen Wmo-elektrische fiets voor Rotterdammer die metro op 350 meter kan bereiken Een man uit Rotterdam met medische klachten vroeg zijn gemeente om een elektrische fiets als voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). Hij heeft weinig energie en kan volgens hem maximaal 500 meter lopen, op slechte dagen minder. Een elektrische fiets had hij nodig om boodschappen te doen, naar medische afspraken te gaan en zijn sociale contacten te onderhouden.
Het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam wees de aanvraag op 17 april 2025 af. Na bezwaar bleef het college bij die afwijzing, met een besluit van 20 oktober 2025. De man stelde daarop beroep in bij de rechtbank Rotterdam, die de zaak op 5 oktober 2026 op zitting behandelde.
De man voerde aan dat het college te weinig gewicht had gegeven aan zijn beperkte loopafstand. Ook kan hij lopend slechts een paar boodschappen meenemen. Online boodschappen bestellen lukt niet, omdat hij niet digitaal vaardig is. Het openbaar vervoer is voor hem geen optie, omdat hij dat maar sporadisch kan betalen en al schulden heeft. Verder wees hij op een adviesbrief bijzondere bijstand van 4 maart 2019, waarin hem werd aangeraden in beweging te blijven.
De rechtbank oordeelt dat het college de aanvraag terecht heeft afgewezen. Een gemeente verstrekt alleen een maatwerkvoorziening als iemand zijn beperkingen niet zelf, met hulp uit zijn omgeving of met een algemene voorziening kan verminderen of wegnemen. Volgens de rechtbank kan de man het openbaar vervoer lopend bereiken: er ligt een metrostation op 350 meter en een bushalte op 400 meter van zijn woning. Het college mocht daarom stellen dat hij zich met het openbaar vervoer zelfstandig kan verplaatsen en dus zelfredzaam is en kan participeren.
Dat een elektrische fiets het bereiken van zijn bestemmingen gemakkelijker maakt, verandert dat niet. Het college hoeft geen voorziening te verstrekken die het alleen comfortabeler maakt om bestemmingen te bereiken. Ook zijn beperkte draagcapaciteit, zijn gebrek aan digitale vaardigheden, zijn geldzorgen en het advies om in beweging te blijven leiden niet tot een ander oordeel. Het college wees tijdens de zitting bovendien op andere mogelijkheden: de man kan kosteloos terecht bij de huizen van de wijk voor computer- en bewegingscursussen en hij kan een vergoeding aanvragen voor zijn kosten van het openbaar vervoer.
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De afwijzing van de elektrische fiets blijft dus staan. De man krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Bestuursrecht Raad van State vernietigt overgangsregeling voor stacaravan Bronckhorst: gebruik is al sinds 1967 legaal Sinds de zomer van 1967 staat een stacaravan op een bospercel aan de Rijnweg in het buitengebied van Hengelo (Gelderland). De familie van de eigenaar gebruikt hem sindsdien ononderbroken voor recreatie. Dat gebruik was in strijd met de bestemming 'Bos', die het perceel kreeg in het bestemmingsplan uit 2017. De gemeenteraad van Bronckhorst wilde de situatie regelen in een zogeheten veegplan, een plan waarin allerlei kleine ruimtelijke kwesties in één keer worden afgehandeld. Hij koos voor persoonsgebonden overgangsrecht: de caravan mocht blijven staan zolang de huidige eigenaren en hun kinderen leven. Daarna moest hij worden verwijderd. De eigenaar vond dat niet genoeg. Hij wilde een bestemming waarmee het recreatieve gebruik voor onbepaalde tijd mogelijk blijft, en ging in beroep.
De zaak ligt bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, die in eerste en tevens enige instantie oordeelt over beroepen tegen bestemmingsplannen. Het veegplan is op 20 april 2023 vastgesteld. Omdat het ontwerp vóór 1 januari 2024 ter inzage lag, is nog het oude recht van toepassing en niet de Omgevingswet.
De eigenaar voerde eerst aan dat een gemeenteambtenaar in een e-mail van 10 mei 2022 had toegezegd dat de caravan positief zou worden bestemd. Dat ging niet op. De ambtenaar handelde namens het college van burgemeester en wethouders, maar de raad stelt een bestemmingsplan vast. Gedragingen van het college of ambtenaren kunnen de raad alleen binden als de raad ermee instemt, en dat was niet gebleken. Het vertrouwensbeginsel hielp de eigenaar dus niet.
Ook zijn stelling dat in 1967 een bouwvergunning was verleend, haalde het niet. Hij kon geen vergunning overleggen en ook de gemeente vond er geen in het archief. De stukken die hij liet zien, namelijk besluitenlijsten van collegevergaderingen uit juni 1967 en een overzicht van poststukken uit juli 1967, lieten niet zien of de gemeente toen een vergunning, een weigering of een verzoek om meer informatie verstuurde. De raad mocht ervan uitgaan dat er geen bouwvergunning was.
Op een ander punt kreeg de eigenaar wel gelijk. Het gebruik van de caravan voor recreatie valt onder het overgangsrecht van het bestemmingsplan 'Buitengebied 1984'. Dat plan liet gebruik dat al plaatsvond toen het van kracht werd toe, zolang de aard van het gebruik niet veranderde. Dat de caravan sinds 1967 ononderbroken wordt gebruikt, is niet in geschil. Het gebruik is dus legaal bestaand gebruik, en dat had de raad niet onderkend. Het bouwovergangsrecht helpt de eigenaar niet verder: dat legaliseert niet en vervangt geen vergunning. Wel had de raad moeten onderzoeken of de caravan vergunningvrij mocht worden geplaatst, en dat had hij niet gedaan.
Daarmee ging ook de keuze voor persoonsgebonden overgangsrecht onderuit. Zo'n regeling is niet altijd ongeoorloofd, maar vraagt redenen die zijn toegespitst op de omstandigheden van het geval. Die ontbraken hier. De raad had bovendien niet afgewogen wat de beperking voor de eigenaar betekent. Op de zitting bleek dat hij niet had bekeken of een uitsterfregeling, die minder nadelig is voor de eigenaar, mogelijk was.
De Afdeling verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit voor het plandeel met de enkelbestemming 'Bos' en de aanduiding 'specifieke vorm van wonen - persoonsgebonden overgangsrecht' op het perceel. Voor dat perceel herleeft het bestemmingsplan 'Landelijk gebied Bronckhorst' uit 2017. Het recreatieve gebruik van de caravan blijft legaal, omdat het sinds 1984 wordt beschermd door het algemene gebruiksovergangsrecht. De raad moet dat bij een toekomstige wijziging van het omgevingsplan in acht nemen. De raad moet binnen vier weken zorgen dat de vernietiging in het elektronische plan wordt verwerkt, de proceskosten van € 1.941,45 vergoeden en het griffierecht van € 184,00 terugbetalen.
Raad van State · 11 november 2026
Bestuursrecht