Weduwe van overleden gedetineerde krijgt geen inzage in medisch dossier en rapport over zelfdoding Een man van 58 jaar zat een gevangenisstraf van zeven jaar uit voor de handel in en smokkel van cocaïne, toen hij in 2025 levenloos in zijn cel werd aangetroffen. Volgens de lijkschouwer pleegde hij zelfdoding door verhanging. In zijn cel lag een zakje met wit poeder, en in zijn urine werd cocaïne aangetroffen. Zijn weduwe wilde weten wat er voorafgaand aan zijn dood was gebeurd en of de penitentiaire inrichting (PI) iets te verwijten valt.
Ze vroeg de Staat om zijn medisch dossier uit de detentieperiode, het volledige rapport van de interne calamiteitenonderzoekscommissie (CALOC) van de Dienst Justitiële Inrichtingen, het penitentiair dossier en nog enkele andere gegevens. Het medisch dossier hoefde ze ook niet in gedeelten te krijgen, en meer subsidiair vroeg ze het te laten verstrekken aan een onafhankelijke arts. De Staat weigerde. Hij had haar wel de conclusie van het CALOC-onderzoek laten weten: binnen de PI was navolgbaar gehandeld en er was geen nalatigheid die direct tot de zelfdoding had geleid. Het volledige rapport ging naar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Omdat tijdsverloop de herinneringen van getuigen kan doen vervagen, nam de voorzieningenrechter het spoedeisend belang aan en beoordeelde hij de vorderingen inhoudelijk.
Het medisch beroepsgeheim geldt ook na het overlijden van de patiënt. Nabestaanden kunnen alleen inzage krijgen als ze een zwaarwegend belang aannemelijk maken, bijvoorbeeld een vermoeden van een medische fout of van schending van artikel 2 EVRM, de bescherming van het recht op leven. Dat vermoeden moet met concrete aanwijzingen worden onderbouwd. Volgens de voorzieningenrechter is dat hier niet gelukt. De man was in detentie gewaardeerd om zijn gedrag, had geen disciplinaire sancties en geen positieve urinecontroles, en werd gemonitord. Zijn gedragsverandering in de laatste periode, waarbij hij zich terugtrok en minder aan de arbeid deelnam, bleek volgens de Staat samen te hangen met de voorbereiding van zijn hoger beroep. Medewerkers spraken er toen met hem over en maakten afspraken. Ook de weduwe zelf, die intensief contact met hem had, zag de zelfdoding niet aankomen. De zaak verschilt daarmee van een eerder arrest van het gerechtshof Den Haag, waarin een zeer kwetsbare gedetineerde met suïcidale uitlatingen werd overgeplaatst en waarbij alle voorzorgsmaatregelen direct werden afgeschaald.
Voor het CALOC-rapport geldt dat de wetgever het vertrouwelijk intern melden van incidenten in de zorg zwaar laat wegen. Volgens de Hoge Raad (arrest van 10 februari 2023) kan een nabestaande dergelijke interne stukken niet via artikel 194 Rv opvragen, omdat dit de meldingsbereidheid en de kwaliteit van de zorg zou ondermijnen. Gewichtige redenen verzetten zich daarom tegen verstrekking of inzage. Voor het penitentiair dossier geldt dat de Penitentiaire maatregel en de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens exclusief regelen wie gegevens mag krijgen. Nabestaanden die zelf onderzoek willen doen vallen daar niet onder. De vragen uit de vierde vordering had de Staat al ter zitting beantwoord.
De weduwe kan wel gebruikmaken van artikel 7:458b BW, waarmee een onafhankelijke arts kan beoordelen of het weigeren van inzage in het medisch dossier gerechtvaardigd is. De Staat heeft toegezegd daaraan mee te werken. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de weduwe in de proceskosten van de Staat van € 2.101, te betalen binnen veertien dagen.
Rechtbank Den Haag · 9 november 2026
Civiel Recht Verhuurder moet huurder badkamer geven, ontruiming wisselwoning afgewezen Een huurder in Amsterdam woont sinds 2023 in een wisselwoning omdat zijn eigen woning op de tweede etage van een pand werd verbouwd. Zijn verhuurder, Great Peninsula Services, wil dat hij terugkeert en eist in kort geding ontruiming van zowel de wisselwoning als de huurwoning. De huurder weigert terug te verhuizen, omdat zijn woning geen bruikbare badkamer, toilet en stromend water heeft.
De voorgeschiedenis loopt via meerdere rechters. In 2024 bepaalde de kantonrechter dat de verhuurder de woningen geschikt moest maken voor bewoning en dat de huurders niet uit de wisselwoning mochten worden gezet zolang ze niet waren teruggekeerd. Het gerechtshof Amsterdam bekrachtigde dat vonnis. De bovenburen op de eerste etage verhuisden in 2025 terug. De huurder bezocht zijn woning in juni 2025 en schreef de verhuurder dat de woning nog niet klaar was. Daarop kwam geen reactie. In 2026 werd hij meermaals gesommeerd de wisselwoning te verlaten, zonder dat hij zijn woning vooraf mocht bekijken.
De verhuurder voerde aan dat de huurder had toegezegd uiterlijk 10 september 2026 terug te keren. De kantonrechter volgt dat niet. Bij de bezichtiging in juni 2025 kreeg de huurder op de tweede etage een nieuwe badkamer met werkende kranen te zien, en niemand zei dat hij die niet mocht gebruiken. Later bleek de deur naar die badkamer dichtgemaakt met een gipsplaat. Bovendien liet de verhuurder hem pas in zijn woning kijken nadat hij de gewenste toezegging had gedaan. Daarom slaagt zijn beroep op dwaling en is de toezegging terecht vernietigd.
Ook vindt de rechter dat de huurder niet in strijd met goed huurderschap handelt. Door de verbouwing liggen de gedeelde badkamer en het toilet op de eerste etage nu achter de voordeur van de buurman, die verklaarde ze niet te willen delen. In de huurwoning zelf is geen stromend water meer, terwijl dat er voorheen wel was, en er hangen leidingen voor verwarming zonder radiatoren. De stelling van de verhuurder dat de badkamer op de tweede etage niet vergund is, onderbouwt zij niet met een afwijzing of een verklaring van een architect. Volgens de rechter komt dit risico voor rekening van de verhuurder. De schadevergoeding voor de huur van de wisselwoning wijst de rechter af, mede omdat die huur door een dochtervennootschap is aangegaan en niet is gebleken dat de huurder de woning moest verlaten.
In reconventie vordert de huurder toegang tot de badkamer op de tweede etage. De rechter wijst dat toe: de verhuurder moet binnen vijf dagen een deur en kozijn plaatsen en toilet, wastafel en douche aansluiten, op straffe van een dwangsom van € 500 per dag tot maximaal € 20.000. De verhuurder betaalt ook de proceskosten: € 1.009 in conventie en € 432,50 in reconventie.
Rechtbank Amsterdam · 5 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Rechter zet huurder uit woning om € 4.050 achterstand en schrapt boete als oneerlijk beding Een huurder uit Limburg heeft vanaf juni 2026 geen huur meer betaald voor zijn woning. De huurovereenkomst liep pas sinds 1 januari 2026. De huur bedroeg € 900 per maand, inclusief € 75 aan voorschot voor servicekosten en € 200 voor gas, water en elektra. Eind september stond de teller al op € 3.150, na de huur van oktober was dat € 4.050, ruim vier maanden huur.
De verhuurder, Stichting Juridisch Eigenaar Solida Residential I, stuurde op 13 augustus 2026 via haar beheerder een brief met het verzoek binnen veertien dagen te betalen. De huurder reageerde daar niet op. Daarna meldde Solida hem op 28 augustus 2026 aan bij de gemeente Sittard-Geleen voor vroegsignalering, een hulpprogramma voor mensen met beginnende betalingsproblemen. Ook dat leidde niet tot betaling. Solida vroeg de kantonrechter in kort geding om ontruiming van de woning en betaling van de achterstand.
De huurder erkende de achterstand. Hij vertelde dat hij in de problemen kwam toen hij een bedrijf wilde starten, dat hij inmiddels een bijstandsuitkering had aangevraagd en dat hij bewindvoering wilde aanvragen. Verlies van zijn woning zou het volgens hem moeilijker maken zijn leven weer op orde te krijgen. Zijn ouders waren bereid de achterstand te betalen. De kantonrechter gaf hem tot 26 oktober 2026 om 12.00 uur de tijd om te melden dat die betaling was gedaan. Dat gebeurde niet; Solida meldde dat zij niets had ontvangen.
De kantonrechter vond dat Solida een spoedeisend belang had. De hypotheeklasten, gemeentelijke lasten en fiscale eigenaarslasten lopen door terwijl de huur uitblijft, en de achterstand groeit. Een ontruiming in kort geding grijpt diep in, dus de rechter is terughoudend. Toewijzing kan alleen als het belang van de verhuurder zwaarder weegt en het aannemelijk is dat een bodemrechter de huurovereenkomst zou ontbinden. Een achterstand van drie maanden is bij woonruimte in beginsel ernstig genoeg voor ontbinding. Hier ging het om ruim vier maanden, die in meerdere maanden was opgelopen. De persoonlijke omstandigheden van de huurder en de uitgebleven betaling door zijn ouders gaven geen reden om anders te beslissen.
Een deel van de vordering wees de rechter af. Solida eiste € 475 aan contractuele boetes: 10 procent van het verschuldigde bedrag per maand, met een minimum van € 20 per maand, zonder maximum. Omdat de huurder een consument is, toetste de rechter ambtshalve of dit beding oneerlijk is. De boete ligt veel hoger dan de wettelijke rente die een consument normaal verschuldigd is, en zij kan onbeperkt oplopen. Solida kon op de zitting niet uitleggen waarom het beding niet oneerlijk zou zijn. De rechter oordeelde dat het evenwicht tussen de partijen aanzienlijk wordt verstoord en dat een bodemrechter het beding waarschijnlijk oneerlijk zal vinden. Solida kan er daarom geen beroep op doen.
De kantonrechter veroordeelde de huurder om de woning binnen veertien dagen na betekening van het vonnis te ontruimen en schoon en leeg achter te laten, met afgifte van alle sleutels. Hij moet de achterstand van € 4.050 betalen, vermeerderd met wettelijke rente, en daarna € 900 per maand vanaf 1 november 2026 tot en met de maand van de ontruiming. Daarnaast moet hij € 337,50 aan buitengerechtelijke incassokosten en € 1.664,46 aan proceskosten betalen. De boete van € 475 en het meerdere van de incassokosten werden afgewezen.
Rechtbank Limburg · 9 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof bekrachtigt afwijzing schadeclaim tegen Staat over coronatoegangsbewijs Van 25 september 2021 tot 25 februari 2022 konden Nederlanders bij horeca, culturele locaties en evenementen alleen naar binnen met een coronatoegangsbewijs. Zo'n bewijs kreeg je met een vaccinatiebewijs, een herstelbewijs of een negatieve testuitslag. Drie mensen vonden dat de Staat daarmee hun grondrechten schond en vorderden schadevergoeding. Een van hen had danslessen gevolgd, een tweede exploiteerde twee horecazaken in Amersfoort en Soest en een derde ging naar de tennisvereniging en ondernam sociale activiteiten.
De eerste eiseres had zich ingeschreven voor een dansopleiding, maar kreeg geen toegang tot de dansschool en stelt betaald te hebben voor lessen die zij niet kon volgen. De horecaondernemer stelt omzet te zijn misgelopen en sloot zijn zaken vanaf 6 november 2021 helemaal, omdat hij zijn gasten niet wilde controleren. Daarna beperkte hij zich tot het bezorgen van maaltijden. De derde eiseres liet zich meerdere keren testen en wil reiskosten en reistijd vergoed krijgen. Zij stelt ook dat zij de tenniskantine niet in mocht, terwijl haar tennisvrienden dat wel mochten. Alle drie noemen zij daarnaast immateriële schade, zoals stress, ruzie met hun omgeving en verlies van levensvreugde. Geen van hen heeft zich laten vaccineren.
De rechtbank Den Haag wees hun vorderingen af. Het gerechtshof Den Haag kijkt in hoger beroep naar veertien grieven en wijst ze allemaal af. Een deel van het betoog gaat over de vaccins zelf: zouden die niet werken tegen besmetting en schadelijk zijn? Het hof zegt dat de appellanten zich niet hebben laten vaccineren, dat vaccinatie nooit verplicht was en dat zij een bewijs ook met een negatieve test konden krijgen. Zij hebben daarom geen belang bij hun klachten over de vaccins. Daarnaast bepaalde het Europese geneesmiddelenagentschap dat de vaccins onder voorwaarden op de markt mochten, en dat oordeel is voor het hof het uitgangspunt.
Ook het beroep op de Grondwet slaagt niet. De appellanten vinden dat de wet te veel aan de ministers heeft overgelaten, maar het hof mag een wet in formele zin niet aan de Grondwet toetsen (artikel 120 Grondwet). Het hof volgt verder de rechtbank dat de Staat mocht afgaan op de adviezen van het Outbreak Management Team. Dat orgaan wees op het risico van een opleving van het virus en op druk op de zorg als de afstandsregel van anderhalve meter zou vervallen. Het coronatoegangsbewijs was het alternatief. De Nederlandse Zorgautoriteit rekende per september 2021 met 180.000 tot 200.000 uitgestelde operaties. Dat de appellanten achteraf grafieken tonen waaruit zou blijken dat het bewijs weinig effect had, maakt de invoering niet onrechtmatig, want het gaat om de kennis van toen.
Over de grondrechten oordeelt het hof dat de rechtbank kon volstaan met een toets aan artikel 8 EVRM, omdat de andere genoemde bepalingen op dezelfde gronden tot hetzelfde resultaat leiden. Het Handvest van de Europese Unie is niet van toepassing, want de Staat voerde met het bewijs geen Europees recht uit. Het verwijt van discriminatie tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden gaat niet op, omdat er een test of herstelbewijs als alternatief was en er een uitzondering gold voor mensen die geen test konden ondergaan. Ook gold het bewijs maar kort en alleen voor niet-essentiële activiteiten. Dat de horecaondernemer zijn zaken sloot om geen gasten te hoeven controleren, komt volgens het hof voor zijn eigen rekening.
Het hof bekrachtigt daarom het vonnis van de rechtbank. De drie appellanten moeten hoofdelijk de proceskosten in hoger beroep betalen: € 987 aan griffierecht en nakosten en € 3.870 aan salaris van de advocaat van de Staat, vermeerderd met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betalen.
Gerechtshof Den Haag · 10 november 2026
Civiel Recht; Verbintenissenrecht Hof legt huisarts 12 maanden cel op voor ontucht met patiënte, verdrievoudigt schadevergoeding Een huisarts onderhield ruim drie jaar lang, van 1 juni 2016 tot en met 31 juli 2019, een seksuele relatie met een van zijn patiënten. De vrouw heeft een autismespectrumstoornis en was eerder slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De arts wist dat. Hij had meermaals seks met haar, waaronder penetratie, en zei dat het tussen hen moest blijven. Hij liet haar geloven dat zij moest leren de handelingen fijn te vinden. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch heeft de man nu opnieuw gestraft, in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant van 12 december 2025.
De rechtbank had het ten laste gelegde bewezen verklaard, gekwalificeerd als ontucht plegen met iemand die zich als patiënt aan de hulp of zorg van een werknemer in de gezondheidszorg heeft toevertrouwd, meermalen gepleegd. Zij legde 15 maanden gevangenisstraf op en kende de patiënte € 5.000 aan immateriële schade toe. Alleen de verdachte ging in hoger beroep. Het hof verenigt zich met de bewezenverklaring en verbetert alleen de einddatum van de pleegperiode: 31 juli 2019 in plaats van 31 augustus 2019.
De advocaat-generaal eiste 36 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. De verdediging vroeg om geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf en achtte een taakstraf passend. Zij wees op de leeftijd van de man (geboren in 1958), zijn proceshouding, zijn blanco strafblad, het lage recidiverisico en op de tuchtrechtelijke beslissing waardoor hij zich niet meer als arts mag registreren. Het hof vond een lichtere sanctie dan een onvoorwaardelijke gevangenisstraf niet verantwoord. Het weegt zwaar dat de man misbruik maakte van de afhankelijkheid binnen de behandelrelatie en op geraffineerde wijze te werk ging. Zo gaf hij zijn privénummer, sprak hij alleen nog in de avonduren af en bezocht hij haar thuis als de woonbegeleiding afwezig was. Hij hield de waarheid achter toen haar begeleiders een arts inschakelden om met hem te praten. Dat de man vanaf zijn eerste politieverhoor bekende, spijt betuigde en een laag recidiverisico heeft, pleit volgens het hof voor hem. Daarom legt het een lagere straf op dan de advocaat-generaal eiste.
Ook de schadevergoeding valt hoger uit. De patiënte vorderde € 20.000. Het hof ziet een aantasting in haar persoon, omdat zedendelicten bekend staan om hun ernstige gevolgen en omdat uit haar slachtofferverklaring blijkt dat zij psychische gevolgen ondervindt en haar vertrouwen in hulpverleners is geschaad. Bij het begroten van het bedrag sluit het hof aan bij de Rotterdamse Schaal en de categorie 'ontucht met binnendringen' bij 'meest ernstig'. Daarbij weegt mee dat zij door de handelingen zwanger is geraakt.
Het hof veroordeelt de man tot 12 maanden gevangenisstraf, met aftrek van voorarrest. Hij moet de patiënte € 15.000 aan immateriële schade betalen, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 31 juli 2019. Het hof legt hem bovendien de schadevergoedingsmaatregel van € 15.000 op, ten behoeve van het slachtoffer, met gijzeling tot ten hoogste 100 dagen als verhaal niet mogelijk blijkt. Betaalt hij op een van beide verplichtingen, dan vervalt de andere voor zover daaraan is voldaan. De tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf vindt volledig plaats binnen de penitentiaire inrichting, totdat hij in aanmerking komt voor een penitentiair programma of voorwaardelijke invrijheidsstelling.
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · 13 november 2026
Strafrecht