Rechter: McDonald's met drive-through in Rheden past niet in het bestemmingsplan Een restaurant voor McDonald's met drive-through en parkeerterrein aan de rand van Rheden komt er voorlopig niet. De rechtbank Gelderland oordeelde dat zo'n restaurant niet past binnen het bestemmingsplan en dat de gemeente de omgevingsvergunning daarom mocht weigeren.
Een bedrijf had op 22 december 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd voor de nieuwbouw van een restaurant met drive-through en parkeerterrein. Op het perceel zit nu nog een Chinees restaurant. Het college van burgemeester en wethouders van Rheden weigerde de vergunning op 16 mei 2024 voor alle activiteiten, omdat het plan in strijd zou zijn met het bestemmingsplan en met de redelijke eisen van welstand. Na bezwaar bleef het college op 5 november 2024 bij die weigering. Het bedrijf stapte naar de rechter. Omwonenden namen als derde-partijen deel aan de zaak, omdat zij een McDonald's in hun omgeving niet zien zitten. Een actiecomité van omwonenden telde de rechtbank niet mee als partij, omdat het geen eigen organisatie of ledenbestand heeft.
Het draaide om de vraag wat het bestemmingsplan hier toestaat. Voor het perceel zijn 'restaurants, cafetaria's, snackbars, ijssalons met eigen ijsbereiding, e.d.' toegestaan. Partijen waren het erover eens dat een McDonald's zonder drive-through daarbinnen past, en ook dat bij een snackbar of cafetaria eten mag worden afgehaald. Het bedrijf vond dat een drive-through daar gewoon bij hoort, mede omdat de verwijzing naar de bedrijfscode voor deze categorie ook fastfoodrestaurants omvat en een drive-through niet zonder restaurant kan functioneren.
De rechtbank zag dat anders. Omdat het plan de begrippen niet uitlegt en ook de toelichting geen houvast biedt, keek zij naar het normale spraakgebruik en naar het woordenboek Van Dale. Een restaurant is daar een plek waar personeel aan tafel bedient. Een cafetaria of snackbar is een plek met een snelbuffet waar je staand iets gebruikt. Een drive-through is niets van dat al. De toevoeging 'e.d.' (en dergelijke) helpt niet, want daarmee zijn alleen functies bedoeld die naar hun aard gelijk zijn aan een restaurant, cafetaria of snackbar. Een drive-through richt zich op langsrijdende automobilisten en heeft volgens de rechtbank aannemelijk een andere ruimtelijke uitstraling, vooral door de grotere verkeersaantrekkende werking.
De andere argumenten van het bedrijf haalden niets uit. Dat er nu feitelijk een afhaalrestaurant op het perceel zit, is niet van belang voor de uitleg van het plan. De bedrijfscode waarnaar het bedrijf verwees, staat niet in de planregel zelf. En een McDonald's met drive-through die volgens het bedrijf in Arnhem onder een gelijkluidende bestemming is gebouwd, zegt niets over dit bestemmingsplan. Dat de drive-through niet los te zien is van het restaurant, maakt juist dat het hele plan niet past.
Het college had daarnaast onderbouwd waarom het niet wilde meewerken aan een afwijking van het bestemmingsplan, omdat een goede ruimtelijke ordening dan ontbreekt. Daar had het bedrijf geen gronden tegen aangevoerd. De aangevraagde activiteiten (bouwen, aanleggen en het strijdige gebruik) zijn bovendien onlosmakelijk met elkaar verbonden, dus de vergunning kon niet voor een deel worden verleend. Daardoor kwam de rechtbank niet meer toe aan de klachten over de welstand.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond. De weigering van de omgevingsvergunning blijft in stand en het bedrijf krijgt geen proceskostenvergoeding.
Rechtbank Gelderland · 16 november 2026
Bestuursrecht; Omgevingsrecht Rechtbank veroordeelt minister tot € 1.868 proceskosten voor uitzendbureau na herstel besluit Timing Uitzendbureau uit Apeldoorn kreeg van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te horen dat de uitgezonden werknemers van het bedrijf niet meetelden als werkenden in de eigen arbeidsorganisatie. Daardoor liet de minister de projectkosten voor activiteiten ten behoeve van die uitgezonden werknemers buiten beschouwing. Het uitzendbureau stelde op 21 augustus 2025 beroep in tegen de beslissing op bezwaar, die dateert van 16 juli 2025.
De rechtbank Gelderland behandelde het beroep op 28 mei 2026 op zitting en deed op 17 juli 2026 een tussenuitspraak. Daarin oordeelde de rechtbank dat de minister ten onrechte van mening was dat de uitgezonden werknemers geen werkenden in de arbeidsorganisatie van het uitzendbureau zijn. De minister kreeg de kans dit gebrek te herstellen, en dat deed hij op 6 augustus 2026 met een nieuwe beslissing op bezwaar. Het uitzendbureau trok daarop het beroep in.
Bij die intrekking vroeg het uitzendbureau de rechtbank de minister te veroordelen in de proceskosten. Dat kan in het bestuursrecht als een beroep wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan geheel of gedeeltelijk is tegemoetgekomen aan degene die beroep instelde. De minister liet de rechtbank weten dat hij bereid was de proceskosten te vergoeden. De rechtbank oordeelde dat hij met de nieuwe beslissing inderdaad aan het beroep was tegemoetgekomen en deed zonder zitting uitspraak op het verzoek.
De rechtbank stelde de vergoeding vast op basis van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Voor de rechtsbijstand van de gemachtigde telde de rechtbank twee punten: één voor het indienen van het beroepschrift en één voor het verschijnen ter zitting. Een punt is € 934 waard bij wegingsfactor 1, wat neerkomt op € 1.868. Andere kosten die voor vergoeding in aanmerking komen, waren er niet.
Het griffierecht van € 385 maakt geen deel uit van de veroordeling. De rechtbank wees erop dat de minister dit bedrag moet vergoeden en dat het uitzendbureau zich daarvoor rechtstreeks tot hem moet wenden. Partijen kunnen binnen zes weken na verzending van de uitspraak verzet instellen bij de rechtbank.
De rechtbank veroordeelt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot betaling van € 1.868 aan proceskosten aan Timing Uitzendbureau.
Rechtbank Gelderland · 13 november 2026
Bestuursrecht Hoge Raad: cassatie van B.V. niet-ontvankelijk door onbetaald griffierecht Een B.V. die in cassatie ging in een belastingzaak, heeft het griffierecht niet betaald. Daardoor is het beroep niet-ontvankelijk verklaard. De Hoge Raad vond de bezwaren van het bedrijf tegen de verplichting om dat griffierecht vooraf te betalen niet overtuigend en stelde ook geen vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie.
De zaak begon met een cassatieberoep tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op het verschuldigde griffierecht en gaf het vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht werd niet betaald.
Op 28 juli 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarin kreeg het de gelegenheid uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf deed dat op 25 augustus 2026 via het webportaal van de Hoge Raad.
In die brief voerde het bedrijf aan dat de regel in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht niet past bij het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, zoals vastgelegd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52 daarvan. Volgens het bedrijf mag griffierecht pas achteraf worden geheven als een beroep ongegrond blijkt, omdat dat evenrediger zou zijn dan betaling vooraf op straffe van niet-ontvankelijkheid. Het bedrijf verwachtte dat het Hof van Justitie dat ook zo zou oordelen en vond dat de Hoge Raad daarom prejudiciële vragen moest stellen.
De Hoge Raad ziet dat anders. Wat het bedrijf aanvoert, geeft geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was. Voor het stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar zijn eerdere arrest van 12 juni 2026, waarin hij die vragen om dezelfde redenen niet nodig vond. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard.
Een veroordeling in de proceskosten bleef achterwege. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad verklaart cassatieberoep niet-ontvankelijk: griffierecht van BV niet betaald, geen prejudiciële vragen Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een uitspraak in een belastingzaak, kwam bij de Hoge Raad niet verder dan de voordeur. Het griffierecht, het bedrag dat je moet betalen om een procedure in behandeling te laten nemen, werd niet voldaan. Daarmee kwam de Hoge Raad niet toe aan de vraag of het gerechtshof het bij het rechte eind had.
De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf, een besloten vennootschap die in de uitspraak wordt aangeduid als belanghebbende, op 17 juli 2026 bij aangetekende brief op de verplichting om griffierecht te betalen. Daarvoor kreeg het een termijn van vier weken. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgehaald op de afhaallocatie. Het griffierecht werd daarna niet betaald.
Op 20 augustus 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarin kreeg het de kans om uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf gebruikte die gelegenheid met een brief van 16 september 2026, die het via het webportaal van de Hoge Raad indiende.
In die brief voerde het bedrijf geen praktische reden aan voor het uitblijven van de betaling, maar een principieel bezwaar. Het vond dat het niet past bij het recht op een doeltreffende voorziening in rechte, vastgelegd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat een cassatieberoep niet-ontvankelijk wordt verklaard als het griffierecht niet vooraf is betaald. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het daarover wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die wijze van heffing zou veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen.
De Hoge Raad ging daar niet in mee. Wat het bedrijf aanvoerde, was volgens de Hoge Raad geen reden om te oordelen dat het niet in verzuim was geweest bij de betaling. Voor het stellen van prejudiciële vragen zag de Hoge Raad geen aanleiding. Daarbij verwees hij naar de overwegingen in een eerder arrest van 12 juni 2026, waarin dezelfde kwestie al aan de orde kwam. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgde niet. De uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 21 april 2026 blijft daarmee staan.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht Hoge Raad: cassatie van bv zonder griffierecht niet-ontvankelijk, geen prejudiciële vragen Een bv die in cassatie ging tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam, betaalde het griffierecht voor dat beroep niet. De Hoge Raad verklaart het beroep daarom niet-ontvankelijk, zonder het inhoudelijk te bespreken. Ook het beroep op Europese grondrechten helpt de bv niet.
De zaak is een belastingzaak. De bv ging in cassatie tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. In cassatie moet griffierecht worden betaald, een vast bedrag voor het in behandeling nemen van een beroep. De griffier van de Hoge Raad wees de bv op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op die verplichting en gaf vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat de bv zelf had opgegeven. Er kwam geen betaling.
Op 28 juli 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier van de bv, met de vraag waarom het griffierecht niet was betaald. De bv reageerde op 25 augustus 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. Zij betwistte niet dat zij niet had betaald, maar stelde dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, niet past bij het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. Dat recht staat in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Volgens de bv is het veel evenrediger om griffierecht pas achteraf te heffen, en alleen als het beroep ongegrond blijkt. Zij meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie dat zou bevestigen en dat de Hoge Raad daarom prejudiciële vragen moest stellen: vragen over de uitleg van Europees recht die een nationale rechter aan dat Hof voorlegt.
De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de bv aanvoert, geeft geen reden om aan te nemen dat zij niet in verzuim was. Voor het niet stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar zijn eigen arrest van 12 juni 2026, waarin dezelfde kwestie al is beoordeeld. Op de gronden uit dat arrest ziet de Hoge Raad geen aanleiding het Hof van Justitie te raadplegen. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Algemene wet bestuursrecht niet-ontvankelijk worden verklaard.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Hij ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten, dus niemand hoeft die kosten te vergoeden.
Hoge Raad · 13 november 2026
Bestuursrecht; Belastingrecht