A-G: levensgezel heeft geen verschoningsrecht als getuige onder oud recht, Hoge Raad moet beroep verwerpen Een vrouw wil niet getuigen in een zaak waarin haar levenspartner procespartij is. Zij is de levensgezel van de man en woont met hem samen met drie kinderen, van wie twee gezamenlijk. De man en zijn persoonlijke holding Sandscape zijn partij in een bodemprocedure die Kievhorst Real Estate wil voorbereiden. Kievhorst vroeg de rechtbank daarvoor om een voorlopig getuigenverhoor, een verhoor van getuigen vooraf, om opheldering te krijgen over onregelmatigheden in de boekhouding. De vrouw was tot eind 2022 enig bestuurder van het bedrijf en staat op de lijst van getuigen.
Het verzoek werd op 5 juni 2024 ingediend en op 24 februari 2025 toegewezen. Bij het verhoor door de rechter-commissaris op 14 mei 2025 deed de vrouw een beroep op het familiale verschoningsrecht. Dat recht maakt het mogelijk te weigeren te getuigen tegen een naaste, om gewetensnood te voorkomen. De rechter-commissaris wees het beroep af. Het hof Arnhem-Leeuwarden bekrachtigde die beslissing op 10 februari 2026. Daartegen stelde de vrouw cassatieberoep in bij de Hoge Raad.
Het draait om een wetswijziging. Sinds 1 januari 2025 geldt het familiale verschoningsrecht ook voor een levensgezel van een partij. Daarvoor kwam het alleen toe aan echtgenoten, geregistreerde partners en bloed- of aanverwanten tot de tweede graad. Het verzoek om het getuigenverhoor dateert van vóór die datum, dus het hof paste het oude recht toe. Een levensgezel hoorde daar niet bij. Het hof vond het ook niet passend om het oude artikel anticiperend te lezen, dus alvast uit te leggen zoals het nieuwe recht luidt. Volgens het hof koos de wetgever bewust voor een overgangsregeling, en dat er daardoor situaties zijn waarin het oude recht nog geldt, is geen reden om daarvan af te wijken.
In cassatie betoogt de vrouw dat het hof het oude artikel wel anticiperend had moeten lezen. De omstandigheden dat levensgezellen vroeger geen bescherming hadden en dat er overgangsrecht bestaat, zouden volgens haar niet redengevend zijn. Ook vindt zij de redenering van het hof innerlijk tegenstrijdig.
Advocaat-generaal Coenraad van het parket bij de Hoge Raad adviseert het beroep te verwerpen. Hij wijst erop dat de wet niet regelt wanneer een rechter vooruit mag lopen op komend recht. Uit eerdere conclusies leidt hij af dat anticipatie mogelijk is als het nieuwe recht aansluit bij ontwikkelingen onder het oude recht of een leemte opvult. Bij een breuk met het geldende recht moet de rechter daarentegen grote terughoudendheid betrachten. Het oude artikel kende volgens de A-G een duidelijk afgebakende groep verschoningsgerechtigden, waar levensgezellen zonder twijfel niet bij hoorden. Er was dus geen leemte, en het nieuwe recht is een breuk met het oude. Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid is dan een door de wet bepaald omslagmoment het meest gediend. Het oordeel van het hof getuigt volgens hem niet van een onjuiste rechtsopvatting.
De overige klachten falen volgens de A-G ook. Het hof heeft niet alleen beoordeeld of het nieuwe recht van toepassing was, maar ook de subsidiaire stelling over anticipatie besproken. Het woord 'daarnaast' in de overweging van het hof verwijst alleen naar die subsidiaire stelling. De klacht daarover berust dus op een verkeerde lezing van de beschikking.
Tot slot wijst de A-G erop dat de vrouw niet zonder bescherming staat. De rechter kan tijdens het verhoor beletten dat een bepaalde vraag wordt beantwoord (artikel 179 lid 2 Rv). Hij moet dan het zwaarwegende belang van waarheidsvinding afwegen tegen het belang van de bescherming van de relatie tussen partners. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.
Parket bij de Hoge Raad · 23 oktober 2026
Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht Rechtbank wijst vordering af: certificaathouder kwam te laat met omzetting naar certificaten op naam Een houder van twee certificaten van aandelen aan toonder in Forward Business Parks 2000 N.V. wilde die laten omzetten in certificaten op naam. Het administratiekantoor dat de aandelen houdt, de STAK, weigerde dat. De houder stapte naar de rechter en eiste dat de STAK alsnog zou meewerken, op straffe van een dwangsom.
De achtergrond is een wijziging van de administratievoorwaarden van de STAK bij notariële akte van 9 oktober 2017. Houders van certificaten aan toonder konden die tot uiterlijk 9 oktober 2022 kosteloos op naam laten stellen. Wie dat niet deed, zou zijn certificaten zien vervallen: de STAK zou de onderliggende aandelen kosteloos aanbieden aan de onderneming, waarna de niet-omgezette certificaten hun waarde verloren. De houder deed zijn verzoek pas op 18 april 2023, ruim een halfjaar na het verstrijken van die termijn.
De houder beriep zich primair op artikel 2:82 lid 6 en lid 9 van het Burgerlijk Wetboek. Volgens hem mochten eerder uitgegeven aandeelbewijzen tot 31 december 2025 worden ingeleverd, en gold dat ook voor certificaten. De rechtbank volgt hem niet. Die wetsbepaling ziet op aandelen en niet op certificaten. De wetgever heeft bewust onderscheid gemaakt tussen de regels voor aandelen van een naamloze vennootschap en contractuele certificaten van aandelen, dus de bepalingen kunnen ook niet naar analogie worden toegepast.
Subsidiair vroeg de houder om de wijziging van de administratievoorwaarden te vernietigen, en meer subsidiair om haar nietig te verklaren. Hij voerde aan dat hij geen overgangsperiode had gekregen en dat dit in strijd is met het recht op eigendom uit artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM. De rechtbank wijst dat af. De houder heeft niet duidelijk gemaakt welke bepaling hij bedoelt, laat staan waarom die in strijd zou zijn met het EVRM-protocol, dat in beginsel van toepassing is op staten. Ook de meest subsidiair gevorderde verklaring voor recht dat de STAK onrechtmatig handelt, strandt. De STAK handelt niet in strijd met een wettelijke verplichting of met haar eigen administratievoorwaarden, en de houder heeft niet uitgelegd op welke andere wijze zij onrechtmatig zou handelen. Daardoor komt de rechtbank niet toe aan de gevorderde buitengerechtelijke incassokosten.
De rechtbank wijst alle vorderingen af. De houder is in het ongelijk gesteld en moet de proceskosten van de STAK betalen: € 4.292, bestaande uit € 2.995 griffierecht, € 1.108 salaris advocaat en € 189 nakosten. Bij niet-tijdige betaling binnen veertien dagen na aanschrijving komen daar € 98 nakosten en de kosten van betekening bij, plus de wettelijke rente. Het vonnis is wat de proceskosten betreft uitvoerbaar bij voorraad.
Rechtbank Amsterdam · 21 oktober 2026
Civiel Recht Gerecht Curaçao vernietigt ontbinding van stichting door KvK wegens onbetaalde handelsregisterbijdrage Een stichting op Curaçao die als beheerkantoor voor aandelen en andere waardepapieren werkt, kreeg van de Kamer van Koophandel en Nijverheid (KvK) te horen dat zij was ontbonden. De reden: zij had langer dan een jaar de jaarlijkse bijdrage voor inschrijving in het handelsregister niet betaald. De achterstand bedroeg Cg 750, bij een jaarbijdrage van Cg 125.
De stichting, Trias Trust Escrow Foundation (TTEF), stelde op 26 juni 2026 beroep in tegen de ontbindingsbeschikking van 18 mei 2026. De KvK had eerder, op 30 januari 2026, de naam van de stichting op een ontbindingslijst op haar website gezet en dat gemeld in de Landscourant en in de Extra. Daarna liep een termijn van zes weken om de achterstand weg te werken. De stichting betaalde pas op 23 juni 2026, na de ontbinding. Het Gerecht behandelde het beroep op 16 september 2026 op zitting, samen met een gelijksoortige zaak.
De KvK stelde dat zij geen keus had. Volgens haar is ontbinding verplicht als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, en biedt de wet geen ruimte voor een afweging van belangen. De stichting voerde aan dat de gevolgen veel te zwaar zijn voor een kleine betalingsachterstand en dat zij niet effectief was geïnformeerd.
Het Gerecht stelde vast dat de wettelijke voorwaarden vervuld waren. Toch had de KvK de regel in dit geval niet mogen toepassen. Uit de toelichting op de wet blijkt dat de regeling bedoeld is om lege, verlaten of onbereikbare rechtspersonen uit het register te halen, mede in verband met witwassen en internationale transparantie. Daarom koos de wetgever voor een eenvoudige procedure met alleen een openbare lijst. Dat de regeling ook actieve rechtspersonen kan treffen die enkel een bijdrage niet betaalden, heeft de wetgever niet onderkend.
De stichting is volgens het Gerecht wel actief en bereikbaar. Ontbinding betekent dat zij haar activiteiten niet kan voortzetten en alleen nog handelingen mag doen voor de vereffening van haar vermogen. Voor een doorstart moet in beginsel een nieuwe rechtspersoon worden opgericht, met bijbehorende kosten. De KvK had de stichting bovendien nooit aangemaand en niet geprobeerd de bijdrage op een andere manier te innen. Ter zitting verklaarde zij dat zij rechtspersonen als TTEF eigenlijk niet wil ontbinden, maar zich gedwongen voelt. Het Gerecht vond toepassing van de regeling hier onevenredig.
Het Gerecht verklaarde het beroep gegrond en vernietigde de ontbindingsbeschikking van 18 mei 2026. De KvK moet de beslissing inschrijven in het handelsregister en de vernietiging bekendmaken op haar website, in de Landscourant en in een of meer dagbladen. Ook moet zij de proceskosten van de stichting betalen, vastgesteld op Cg 700, en het griffierecht van Cg 150 vergoeden. Hoger beroep staat niet open.
Gerecht in eerste aanleg van Curaçao · 21 oktober 2026
Bestuursrecht Bestuurder aansprakelijk voor schade door overdracht golfleden aan stichting van zijn partner Twee bestuurders runden samen een vereniging die de golfvaardigheid en handicaps van golfers centraal registreert. De vereniging werkte samen met een bedrijf dat klanten aanbracht die bij de Nederlandse Golf Federatie (NGF) een officiële handicap wilden laten registreren. Die klanten werden via het bedrijf lid van de vereniging, en het overgrote deel van het ledenbestand bestond uit deze klanten. De samenwerkingsovereenkomst liep voor onbepaalde tijd en was opzegbaar per einde van het kalenderjaar.
Op 1 juli 2025 zegde het bedrijf de overeenkomst op tegen 31 december 2025. Het liet tegelijk weten zijn klanten al direct onder te brengen bij een andere organisatie, en vroeg de vereniging om de leden over te dragen. Die organisatie bleek een stichting, waarvan de levenspartner van een van de twee bestuurders zelf bestuurder was. Haar besloten vennootschap, bedoeld om de verdiensten van de stichting te verzamelen, was kort daarvoor opgericht. De bestuurder aan wie de brief was gericht gaf heel kort daarna gevolg aan het verzoek en droeg het klantenbestand over. Zijn medebestuurder liet hij daarover in het ongewisse. Die kwam er pas een week later achter, toen de IT-er die de leden moest overzetten aan de bel trok.
De vereniging stelde de bestuurder aansprakelijk, op grond van bestuurdersaansprakelijkheid (artikel 2:9 BW) en onrechtmatige daad. Ze vorderde € 250.000 schadevergoeding, subsidiair een voorschot van € 100.000 en een verklaring voor recht met verwijzing naar de schadestaatprocedure. De bestuurder voerde aan dat een ernstig persoonlijk verwijt ontbreekt, dat de overeenkomst geen exclusiviteit kende en dat de schade niet is onderbouwd. In reconventie vorderde hij opheffing van het conservatoir beslag dat op zijn bankrekeningen was gelegd, en vergoeding van zijn eigen schade.
De rechtbank oordeelde dat de bestuurder ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Dat hij zonder medeweten van zijn medebestuurder de samenwerking liet eindigen en wist of had moeten weten dat dit omzetverlies kon geven, was niet weersproken. Bovendien had hij door de band met de partner die de stichting bestuurt een belang dat tegenover dat van de vereniging stond. Hij maakte dat belang niet kenbaar aan zijn medebestuurder. Volgens de rechtbank is dat een zwaarwegende omstandigheid die de aansprakelijkheid in beginsel vestigt, en andere omstandigheden die anders wezen zijn niet gesteld of gebleken. Ook wist hij dat zijn medebestuurder vond dat leden individueel moesten opzeggen, en liet hij die opvatting welbewust links liggen.
Of de vereniging ook echt schade heeft geleden, staat volgens de rechtbank nog niet vast. Schade is aannemelijk, maar het is onzeker of de vereniging per saldo inkomsten misloopt. Het besluit om geen nieuwe leden meer aan te brengen kwam van het bedrijf zelf, en het is de vraag of inspanningen van de bestuurder de samenwerking hadden gered. De vorderingen van € 250.000 en € 100.000 wees de rechtbank daarom af. Wel verklaarde zij voor recht dat de bestuurder aansprakelijk is voor de schade die de vereniging lijdt doordat het bedrijf in de tweede helft van 2025 geen leden meer aanbrengt, en verwees zij de zaak naar de schadestaatprocedure. Daarbij moet de schade worden verminderd met contributies over november en december, de afdrachten aan de NGF, 9% btw en de provisie die de vereniging aan het bedrijf had moeten betalen.
De vorderingen in reconventie wees de rechtbank af, omdat die alleen waren ingesteld voor het geval de bestuurder niet aansprakelijk zou zijn. Hij moet de proceskosten van € 10.233,16 in conventie en € 281,50 in reconventie betalen, met wettelijke rente.
Rechtbank Rotterdam · 11 november 2026
Civiel Recht Rechtbank veroordeelt BMW-dealerfamilie tot schadevergoeding na ontduiken meerwaarderegeling Na 33 jaar samenwerking in een commanditaire vennootschap voor een BMW-dealer in de buurt van de ASML-campus wilde een van de partners met pensioen. Bij zijn uittreding in 2022 sloot hij via zijn vennootschap afspraken over een geldlening van € 480.000 en een meerwaarderegeling: als het vastgoed van de dealervennootschap binnen 15 jaar aan een derde werd verkocht, zou hij recht hebben op 31 procent van de meerwaarde boven de vastgestelde waarde van € 1.782.500. In de tussentijd gold een rente van 10 procent per jaar.
Slechts enkele maanden na het sluiten van deze afspraken droeg de vennootschap het vastgoed echter over aan een vennootschap van de kinderen van de andere partner, loste de geldlening vervroegd af en stelde dat de meerwaarderegeling daarmee was uitgewerkt. De uittredende partner stelde dat mondeling was afgesproken dat zo'n overdracht binnen de familie niet als vervreemding in de zin van de meerwaarderegeling zou gelden, zodat de regeling nog steeds van kracht was.
In een voorlopig getuigenverhoor verklaarde de uittredende partner dat hij op 24 december 2021 uitdrukkelijk had gevraagd wat er zou gebeuren bij overdracht aan de kinderen. De andere partner zou hebben geantwoord dat die vraag na 33 jaar samenwerking niet gesteld hoefde te worden en dat zo niet met elkaar werd omgegaan. De adviseur die bij dat gesprek aanwezig was, kon bevestigen dat de vraag was gesteld, maar herinnerde zich het antwoord niet meer. De andere partner ontkende dat het onderwerp zo aan de orde was geweest, maar deed dat in de ogen van de rechtbank weinig stellig.
De rechtbank oordeelde dat de mondelinge afspraak was bewezen. Zij wees op de geloofwaardigheid van de verklaring van de uittredende partner, op de ondersteuning die de verklaring van de adviseur bood door diens opvallende geheugenverlies over een essentieel punt, en op de niet-overtuigende ontkenning van de andere partner. Doorslaggevend was ook de zakelijke ratio van de constructie: als een interne overdracht de meerwaarderegeling al zou beëindigen, hadden die afspraken geen enkele reële betekenis. De wederpartij kon die zakelijke logica niet weerleggen.
Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de bestuurders persoonlijk aansprakelijk zijn, omdat zij welbewust hebben meegewerkt aan een transactie die de uittredende partner zou benadelen en de dealervennootschap leeg achterliet. Ook de vennootschap van de kinderen is aansprakelijk: gelet op de nauwe familiebanden en hun actieve rol in de onderneming konden de kinderen niet onwetend zijn geweest van de wanprestatie.
De rechtbank verklaarde voor recht dat de meerwaarderegeling nog steeds geldt en veroordeelde alle gedaagden hoofdelijk tot vergoeding van de schade, waaronder de gederfde rente en de eventuele gederfde meerwaarde bij een toekomstige verkoop aan een derde. De vier gedaagden moeten ook de proceskosten betalen, begroot op € 23.971,92.
Rechtbank Oost-Brabant · 28 oktober 2026
Civiel Recht